Āe, kia ora, ko Günther tōku ingoa, kua noho au i Tiamana mō te 61 tau ināianei, ā, e kaha ana taku hiahia ki te
kōrero mō te Ture Hou mō te Whakatau Motuhake, i whakamanahia e te Bundestag i te 12 o Āperira i tēnei tau.
Ka pānui poto ahau i ētahi wāhanga mai i te whakataki: He mea matua ki ngā tāngata katoa kia āhei ki te noho motuhake.
Ko te whakawhanaketanga koreutu o te tuakiri, te whakaute i te tūmataitinga, me te kore whakawāhanga
ētahi o ngā mana e whakamana ana e te Ture Matua.
Hei whāinga mō tēnei, me whakakore te Ture mō ngā tāne-wahine o te tau 1980, kua tawhito, ā, he wāhanga hē ki te ture matua, ā,
me whakakapi mā tētahi ture kotahi e whakaae ana kia taea e te tangata te huri i tōna tāuru ira tangata, i tōna
ingoa tuatahi rānei mā te whakapuaki ake ki te tari rēhita.
Ānei i raro nei tētahi panoni e kī ana me āhei ngā taitamariki 14 tau te pakeke, me runga ake
rānei, ki te tuku anō i te tauākī e hiahiatia ana.
Ā, e hiahia ana ahau ki te rapu hohonu i tēnei ture kia kitea he aha tūturu kei muri i a ia.
Nō reira, e hiahia ana ahau kia noho i tōku ake oranga i whakatauhia e au, kāore au e hiahia ki te whakawā, kia
kore ai tēnei e tupu, kia whanake noa taku tuakiri me ērā atu āhuatanga, me te whakaute i te tūmataitinga.
Āe, kei muri tonu ahau i tērā, kotahi rau ōrau.
Ki taku whakaaro, ko tērā te mea e hiahia ana ia tangata noa katoa, ā, ko tērā hoki taku e hiahia ana.
Engari, ki taku ake whakaaro, he tino pōrangi rawa kia taea e tētahi tamaiti tekau mā
whā tau te whakatau mō tōna ira i taua pakeke.
Nā te mea kāore he pakeke o te tamaiti tekau mā whā tau kia mārama ki ēnei take tino taumaha, whai hua hoki,
ki ngā mea kei muri i a rātou me ngā pānga o rātou, kāore rawa ia e taea te whakatau māna anō.
Engari, e hiahia ana hoki ahau ki te kōrero atu ki a koe mō ngā aitua e rua, e pā ana ki te whakatau ā-motu.
Nō reira, kua tekau mā rima ngā tau o tō mātou tama nohinohi, ā, e haere ana ia ki te kura tuarua.
Ka mutu, ka puta te whakaritenga kia whakatohu katoa ki te mate mīrere, kia whakaatu rānei i te taunakitanga o te whakatohu.
Ā, i te mea kāore tō mātou tama i whiwhi i te kano ārai mate, i haere mātou ki te mana hauora e hāngai ana.
Mai i reira, ka tae mai anō te karanga: me whakarato taunakitanga rānei, me utu rānei i te whiunga €2,500.
Nō reira, i whakapau kaha mātou ki te tātaritanga i ngā kai me ngā wāhanga katoa o te werohanga matepō, ā, i tirotiro
tata mātou ki ngā mea kei roto tonu i tēnei werohanga matepō.
Ā, e kī ana au ki a koe, mā te pānui noa i ēnei mea katoa ka māuiui koe.
Hei tāpiri atu ki tēnei, ko ngā wāhanga o te werohanga mRNA, e uru ana ki te DNA o te
tamaiti, ā, ka whakarerekē i a ia, me ērā atu.
Ā, kei reira hoki ngā pānui kōtui kei roto i ngā pākete, he whārangi, he whārangi hoki o ngā pānga taha, tae atu ki te mate.
Ā, e kī ana mēnā he mate pāwera tō ki tētahi o ngā kai, kāore koe e tika ana kia whiwhi i te werohanga.
Ā muri iho ka mea mātou ki a mātou anō, kei te pai, me whakamātautau tō mātou tamaiti mō ngā
kai o te werohanga matepōrewarewa e ai ki te kī.
Kāore he tākuta i te rohe whānui kua whakaae ki te mahi i tēnei. Nō reira, kāore e taea te whakarato i ēnei taunakitanga.
Kua whakarāpopototia e mātou katoa ēnā. He whitu, he waru rānei ngā whārangi te roa. He
haurua o tētahi tēsi dokotara, tino hōhonu.
Ā, kua tāpiri noa atu tā mātou tama, kei te whai mana te Ture Hou mō te Whakatau Motuhake.
I te pakeke o te 14 tau, ka whakaaetia ahau kia whakatau mēnā e hiahia ana ahau kia tama, kia kotiro rānei, me ērā atu.
I tāpiri atu ia i tērā. Kāore ia e hiahia kia werohia ki tēnei werohanga, nā ngā mōrearea o ngā paitini me ērā atu.
Ā muri iho, nāna anō i hainatia, ā, nā mātou hei mātua i hainatia.
Ā, kua tukuna e mātou tēnei ki te mana hauora.
Nā, i muri i tētahi wā poto noa iho, ka hoki mai anō, nō reira kāore e tutuki te kaupapa o te whakatau ā-motu.
Rānei kāore koe e taea te whakarato i te taunakitanga, rānei me whiwhi kano ia. Ki te kore, he whiunga €2,500.
Ko tērā te mea tuatahi, ehara tēnei i te mea mō te werohanga. Ko tāku anake āwangawanga, he aha te wā ka whakaaetia
ai ahau ki te whakatau mōku ake, ā, he aha te wā kāore au e whakaaetia ai ki te whakatau mōku ake?
Nō reira, kāore he tūponotanga mō te werohanga.
Mēnā e hiahia ana ahau ki te huri i taku ira tangata me te whai ingoa rerekē, kāore he raru.
Nō reira, i puta mai tētahi aitua tuarua. I haere ia ki te tākuta niho i ngā rā tata nei. He kohao tōna niho.
Ā muri iho, ka mea tā mātou tama e hiahia ana ia ki tētahi whakakī niho he pai ake, he kounga teitei ake.
Ka mea te tākuta niho, "Āe, kāore he raru, engari kāore ia e taea te whakatau i tērā māna anō."
Nō te mea me haere mai mātou, hei mātua, ki reira ki te hainatia, ā, he utu anō hoki tērā.
I muri iho ka whiwhi mātou i tētahi pire tāpiri mō te 100 euro nā te mea i hiahia ia ki tētahi whakakī rerekē.
Nō reira, mō te whakakī niho, kāore ia e taea te whakatau māna anō kua tika tōna whakakī niho.
Engari, mēnā e hiahia ana ia kia kotiro, kia tētahi atu mea rānei, kei a ia te whakatau.
Ā, kei te pātai noa au ko wai e whakatau ana he aha ngā mea ka taea e koe te whakatau māu anō, ā, he
aha ngā mea kāore e taea e koe te whakatau māu anō.
Ā, he tino māmā noa iho. Kua maha ngā tau e mātakitaki ana au i te pūnaha.
Anō anō, me whai noa i te ara moni. He tino pai ētahi tātaritanga kei waho. Hei tauira: Ko wai
e whai hua ana i te hype mō te whakawhiti ira?
E ai ki tā rātou, kei te puāwai te mākete, ā, e miriona ngā hua pūtea mō te umanga rongoā, me ērā atu.
Ā, puta noa i ngā wāhi katoa, e hono tahi ana te umanga, te rangahau, te tōrangapū me ērā atu.
Nō reira, he tino māmā anō. Ka whai hua te umanga rongoā i ngā pokanga whakarerekē ira tangata. Ā, kāore e
kore, ka whai hua nui te umanga rongoā i ngā werohanga.
Koia rā te take me whiwhi au i te werohanga, ā, i te 14 tau, ka taea e au te whakatau ā-tōku ake
mēnā e hiahia ana au kia rerekē taku ira tangata.
He aha te pōrangi.
Ā, i whakaaro au, nō reira, kua ngaro katoa ngā pānga taha o te pokanga me ērā atu, me ngā
raruraru hinengaro me ngā raruraru ā-tinana.
Kāore au e kōrero mō tērā ināianei. He maha ngā whakamārama whakamīharo me ērā atu.
Kāore koe e rongo ana mō tēnei i ngā tōrangapū, i ngā pāpāho rānei. Kei te whakamārohia ngā mea katoa.
I runga i te utu a ā mātou tamariki me mātou anō.
Nō tērā, kua tuhi anō au i te ture.
Ehara i te mea pērā i tōna āhua, engari ko tōna tūturu.
Ki ahau nei, ehara tēnei ture i te mea mō te whakahaere ā-motu, engari ko tāku e kī nei ko te Ture Whakawhānui Raruraru.
Ka pānui atu ahau ki a koe me pēhea taku whakaaro me kī ai.
Mai i te tekau mā whā tau, ka whakaaetia koe kia whakatau māu anō mēnā kei te whara koe i a koe
anō, kei te māuiui, ā, kei te piki ake te raruraru.
Ā, kāore e kore, kei reira te ahumahi rongoā e whiwhi moni nui ana.
Ka taea e koe te whakatau i tō whakarerekētanga ira mō te tata ki te £8,500.
Ka utua tēnei māu e te pūtea inihua hauora.
Ka kapi hoki tō inihua hauora i ō utu aroturuki ā-tinana, ā-hinengaro hoki. I te mutunga iho, ko te tākeutu te utu.
Ngā werohanga, hei tauira, i reira ka werohia koe ki te paitini tūturu, ehara i te mea ka
taea e koe te whakatau māu anō. Me mahi koe.
Ki te kore, me utu e ō mātua te rua mano mā rima rau euro.
Mēnā kāore he kano ārai mate, ka whiwhi te umanga rongoā i te moni iti rawa.
Ahakoa e hiahia ana koe ki ngā niho atamai, kāore e taea e koe te whakatau māu anō. I
konei anō, kāore te kamupene inihua hauora e utu.
Ka hiahiatia kia hainatia e ō mātua mōu, ā, kia utua e rātou.
Hei whakamutunga, kāore mātou e aro ki ngā tāngata, mēnā kei te pai ā mātou pūtea.
Engari kua whakamana mātou i tēnei ture mōu.
Ngā mihi mai i a Big Pharma, e mahi ngātahi ana me ngā kai-tōrangapū me ngā pāpāho.
Ko tērā te ao tūturu māku.
Kua roa ahau e pātai ana ko wai e hanga ana i ēnei ture i Tiamana.
Ka puta anake rātou i ētahi momo papa whakamuri pōuri, kino rānei.
Kāore e taea e au te whakaaro i tētahi atu huarahi.
Engari ko tāku e kite nei he kino ake, ko te mea kua huna tēnei e ngā kaitōrangapū, e ngā pāpāho, ā, tae
noa atu ki ngā kōti, ā, i ētahi wā ka tautokona hoki.
Ā, ka pātai koe he aha kāore he mea e mahi ana i konei i Tiamana ināianei?
He aha rawa e tupu ana i konei?
Engari, he tino whai tikanga, engari tērā pea kāore he tangata e māia ki te kī, nā te mea e huri ana ngā mea
katoa ki te moni, ā, kei roto katoa te tangata i roto i tērā.
Āe, ki taku whakaaro he pai kia taea e tātou te huri i ngā āhuatanga kia hoki anō ki te ara tika.
Ko tērā taku kōrero me taku whakaaro pono mō te Ture Hou mō te Whakatau Motuhake i Tiamana.
Me tēnei i roto i tōku hinengaro, e hiahia ana ahau kia pai katoa ki a koutou. Tīore.