Lokola lisese elobaka, "Nzela nyonso ememaka na Rome," bongo tokoki koloba ete:
Bilembo nyonso ezali kolakisa na lingomba ya bato ya mayele ya Amerika oyo eyebani na nkombo ya Council on
Foreign Relations, to na mokuse CFR, ntango tolobi mpo na bato oyo bazali na sima ya OTAN.
Likambo ete CFR mpe réseau na yango ya mokili mobimba bazali na bokonzi monene boye oyo
emonaná naino te ememi kaka na conclusion moko:
Esengeli kotalela OTAN lokola moko ya bisaleli na yango mpo na kokende liboso na mikano na yango ya mokili mobimba, na
kati na yango botiami ya boyangeli moko ya katikati ya mokili.
Oyo babengi "kokengela kimya" ezali kaka mpo na kopesa bosembo na bomoi mpe misala na bango – na mosala ya CFR.
Ya liboso, OTAN ezali kolendisa bitumba nyonso – ezala na nzela ya propagande, ya mabangi lokola bokoli na yango epai ya este,
to mpe ya komibongisa na bibundeli ya solo, mpe bongo na bongo.
Na Eropa, likama ya etumba ezali makasi koleka ndenge ezalaki ata mokolo moko te banda Etumba ya Mibale ya Mokili Mobimba.
Ya mibale, OTAN, elongo na bato nyonso oyo balukaka bitumba – ata mpe na mobulu ya bitumba – ezali lokola mayele ya
malamu ya kobenda likebi esika mosusu mpo na kokende liboso na mikano ya solo ya bato ya mayele ya CFR:
elingi koloba botiami ya mabanga ya litambe ya boyangeli moko ya mokili mobimba.
Na mokolo ya 4 sanza ya minei 1949 – eleki sikoyo mbula 75 malamu – NATO esalemaki lokola lisanga ya
komibatela mpo na kotɛmɛla Union Soviétique ya kala.
NATO ezali mokuse ya "North Atlantic Treaty Organisation", eyebani mpe na Allemand na nkombo ya
"Atlantic Alliance" to "North Atlantic Treaty".
Sikawa OTAN ezali na bikolo 32 ya Eropa mpe ya Amerika ya Nɔ́rdi.
Mobeko ya motuya koleka ya lisanga ezali oyo babengi eteni ya lisalisi ya bango na bango na Article 5 ya Boyokani ya OTAN:
Bapartis bandimi ete botumoli ya bibundeli na likolo ya moko to ebele na bango na Eropa to na Amerika ya
Nɔ́rdi ekomonana lokola botumoli na likolo na bango nyonso.
Article 5 ya Traité ya OTAN elobi ete soki mboka moko ya OTAN ekɔtɔli, OTAN mobimba ekɔtɔli.
Likita ya OTAN elobi ete likambo ya kobatela bango nyonso esalami, likambo oyo esalelamaki kaka mbala moko liboso: nsima ya bitumba
ya bateroriste na Etats-Unis na mokolo ya 11 Sɛtɛmbɛ 2001.
Epai ya bato nyonso – ndenge ekoki kotangama na site internet ya Guvɛnɛmá Fédéral ya Allemagne – bakumisaka OTAN lokola
"lisanga ya bokengi oyo elongi mingi koleka na mokili mobimba".
Etiaki bokengi ya Eropa na ndanga mpo na mibu 75.
Mbula mibale malamu sima ya botɛmɔli ya Russie na Ukraine, 67% ya bato ya Allemagne bazali komona sikoyo ete kimya mpe bokengi na
Eropa ezali na likama ya monene mpenza to ya monene, kolanda ankɛtɛ moko na telefone oyo
ARD-DeutschlandTrend esalaki na mokolo ya 4 sanza ya minei 2024.
82% ya bato bamonaka ete OTAN ezali na ntina mpo na kobatela kimya na Eropa.
Motuna ya ndelo oyo OTAN ezali kobatela kimya na Eropa ezali kokabola makanisi mpe ezali kotungisa bato koleka liboso.
Documentaire oyo etaleli polele motuna oyo mpe emonisi makambo ndenge ezalaka na kati-kati ya NATO.
1. NATO ebatelaki kimya na tango ya kala? – Misala ya NATO ya ntina mingi
Opération Allied Force na ekolo ya kala ya République Fédérale ya Yougoslavie kobanda na mokolo ya 24
sanza ya misato kino na mokolo ya 10 sanza ya motoba 1999
Opération Allied Force ezalaki kombo ya code mpo na opération ya basoda ya OTAN contre République Fédérale ya Yougoslavie.
Bafaluká ya bitumba pene na 200 oyo batindaki babwakaki biloko ya kopanza 28 018 – bakisa mpe babombe ya bitape –
mpe batoni 10 kino 15 ya masasi oyo ezipami na uranium.
Ezalaki te mandat ya ONU to likambo ya komibatela elongo.
OTAN elobaki ete babɛtaki ba bombi mpo na likama oyo balobaki ezali ya bato.
Kasi, kolanda na balapolo ebele, bakisa mpe oyo ewuti na OSCE , likama monene ya bato mpe
bopetoli ya bikolo ezalaki te liboso etumba ebanda.
Kasi, sima bitumba ebandaki, ezalaki na: basoda mpe bapolisi 10 000 bakufaki; bakufi ya bato ya
mpamba 489 kino 528 kolanda Human Rights Watch;
Bato ya mpamba 1 200 kino 2 500 babomami, kolanda na mitángo ya Yougoslavie;
Bopasi ya makasi ya mikolo ekoya lokola kobota liboma mpe bokono ya makasi oyo ewutaka na masasi ya uranium.
Kolanda na batalisi, bato nkóto nkama mibale na ntuku mitano bakufaki na ntina ya ba effets ya nsima ya ntango molai.
Motango ya liwa na Yougoslavie mpe na Serbie emataki na 2,5 likolo ya nkama, mobu na mobu.
Mpe ebebaki ba infrastructures: ba lopitalo 110, biteyelo 480, ba gare 19, ba pont 60 mpe ba izine.
Opération Enduring Freedom (OEF) na Afghanistan, na Philippines, na Géorgie, na Kirghizistan, na Mbanga ya Afrika, na
Somalie mpe na Sahara banda na mokolo ya 7 sanza ya zomi 2001 kino na mokolo ya 28 sanza ya zomi na mibale 2014
Mpo na koyanola na bitumba ya mokolo ya 11 Sɛtɛmbɛ 2001, guvɛnɛmá ya Amerika esakolaki bitumba oyo
babengi "bitumba na botɛmɔli na mokili mobimba".
Na sima, Conseil ya OTAN ezwaki mokano ya kotalela ba attaques yango lokola attaque na Etats-Unis, na nse
ya Article 5, eteni ya boyokani ya Traité ya Atlantique Nord mpo na kobatela bango nyonso.
OTAN atiki na Afghanistan kaka bitumba mpe mobulu, kasi kimya te.
Na ntango mokuse, ba Talibans bakamataki bokonzi ya biteni minene ya mboka mobimba.
Kolanda Welthungerhilfe, ezalela ya bato ezali "mabe makasi".
Batalisi ebele bamonaka ete mission ya mokili mobimba na Afghanistan ezali likambo ya kokweya.
Bato bakanisaka ete OTAN ná baninga na yango batiki bato 240 000 bakufi.
Kaka kino na mobu 2012, liwa ya bato civili 43 000.
Basoda ya OTAN koleka 3 500 bakufaki – kati na bango, 59 bazalaki basoda ya Allemagne.
Kosangana ya basoda ya bikolo mingi na Libye kobanda 19 Marsi kino 31 Oktobe 2011
Na mokolo ya 17 sanza ya misato 2011, Mokano ya ONU 1973 epesaki nzela na bikolo ya ONU ete etia "etuka oyo mpepo ekoki
kopumbwa te likolo ya Libye" mpo na koloba kobatela bato ya mboka mpe kosunga batomboki mpo bábunda na mampinga ya leta.
Na mokolo ya 31 sanza ya misato 2011, OTAN ekamataki bokambi ya opération militaire mobimba
mpo na kosalisa ete Décision 1973 ya ONU etosama.
Na ba-avion de combat 260, OTAN esalaki mobimba bitumba ya likolo 7 587.
Bato bakufaki 50 000 mpe bazokaki 50 000.
Bazibisaki mingi ba infrastructures économiques mpe babombaki ba installations ya réseau monene ya mayi.
Na bokoti na yango na makambo ya Libiya, OTAN esali nyonso longola kaka komemela kimya.
Bitumba nyonso oyo bizali na likambo moko oyo ekokani: mabe oyo bitumba ememaka elekaki mabe oyo bakanisaki ete
ezali mpo na kolongola yango mpo na kozwa kimya na mboka.
Yango ebuki mobeko ya humanitaire ya mokili mobimba.
Mpe bitumba oyo ezali na eloko mosusu moko oyo ekokani: esalemi likolo ya lokuta.
Na buku na ye "Bitumba oyo ezali na Mobeko te: Ndenge nini bikolo ya OTAN ebebisaka ONU," moto ya mayele ya istware ya Suisse, Dr
Daniele Ganser, amonisi ndenge bitumba oyo ezali na mobeko te esalemaki na kala mpe na ntango ya lelo – kozanga ntina ya
kosangana na bitumba mpe kozanga ndingisa ya polele uta na ONU.
Mpe soki misala ya OTAN na kala ememaki kimya te, esengeli emema yango sikoyo?
2. Soki misala ya OTAN ememaki kimya te, ezalaki mpenza kozanga kolonga to mwango ya mayele?
Nani azalaki na sima ya bokeli ya OTAN?
Bilembo nyonso ezali kolakisa na lingomba ya bato ya mayele ya Amerika oyo eyebani na nkombo ya Council on Foreign
Relations – CFR na mokuse – lokola bato oyo bazali sima ya OTAN.
Avocat ya Amerique William Bundy akomelaki bituluku ya boyekoli ya CFR ete basalisaki na kosala cadre
ya makanisi oyo ememaki na Plan Marshall mpe OTAN.
Bundy azalaki analyste na Agence Centrale ya Renseignement (CIA).
Ntango Etumba ya Mibale ya Mokili Mobimba ebandaki na Eropa na sanza ya libwa ya 1939, Departema ya Makambo
ya Bapaya ya Etats-Unis epesaki likanisi ya programɛ moko ya analyse mpe boyekoli ya bonsomi.
Oyo epesamaki na bituluku ya boyekoli ya CFR.
Projet yango, oyo eyebanaki na nkombo ya "Boyekoli ya Etumba mpe Kimia," ezalaki na mokano ya kotambwisa politiki ya Amerika na
mikili ya bapaya na bambula ya etumba oyo ezalaki koya mpe na mokili ya sika mpe ya mikakatano oyo ekobimaki sima na yango.
Allen Welsh Dulles na Hanson W. Baldwin bakambaki etuluku ya bibundeli ya Boyekoli ya Etumba mpe Kimya, esika makanisi
ya moboko mpe mwa mikanda ya liboso mpo na OTAN ebongisamaki.
Allen Welsh Dulles azalaki membre ya komite ya bakambi ya CFR kobanda 1927 kino 1969 mpe prezida na yango kobanda
1946 kino 1950; azalaki mokambi ya CIA kobanda 1953 kino 1961.
Lokola mokambi ya CIA, Dulles apesaki ndingisa mpo na komeka koboma na nkuku Fidel Castro ,
Patrice Lumumba mpe Rafael Trujillo , na bato mosusu.
Babomaki Lumumba na lingomba ya bato ya masasi.
Liboso, azalaki na esika ya ntina mingi mpo na komema Congo na kimya libanda ya boyangeli ya bokonzi ya Belgique.
Dulles azalaki na mokumba ya ba coups d'État na Iran mpe na Guatemala.
Na bokambi na ye, CIA esungaki na nkuku bituluku mibale ya banguna na Amerika ya Sudi mpe ya Kati na ntango moko.
Dulles apesaki ata bibundeli na bato ya révolution ya Cuba.
Na bosembo na motindo ya 'kabolá mpe boyangá'.
Mobeko oyo elakisi lolenge ya kosala ya basoda, ya politiki to ya maloba oyo mokano na yango ezali ya kokabola bato ya banguna.
Bongo, ezali likambo ya kokamwa te ete OTAN ememaka kimya te, lokola mitindo na yango ya moboko esalemaki na lisalisi ya
moto moko, Allen Dulles, oyo azali na makila na maboko na ye?
3. Mikano ya OTAN = Mikano ya CFR
Mpo na koyeba malamu mikano mpe ntina ya NATO, esengeli koyeba mikano ya CFR.
Na boumeli ya bambula ebele, CFR azalaki kokamba pene na bisika nyonso ya ntina na boyangeli ya Amerika mpe azalaki
kopesa bakonzi mpe batoli ya likolo ebele na boyangeli mokomoko, ezala ya parti Démocrate to ya parti Républicain.
Bandimi ya Conseil privé mpo na Boyokani na bikolo bapaya bazali, kati na basusu:
ba présidents mpe ba vice-présidents ebele ya Amerika ya parti mibale;
pene na bakonzi nyonso ya Amerika ya makambo ya bapaya, ya bokengi mpe ya mosolo;
bakonzi mingi ya basali mpe bakomanda ya mampinga ya Amerika mpe ya OTAN;
bamosusu ya ba membres ya Congrès oyo bazali na bopusi mingi koleka (mingi mingi bakonzi oyo
batyaka mibeko ya makambo ya bapaya mpe ya bokengi);
Pene na batoli nyonso ya bokengi ya ekolo, bakambi ya CIA, baambassadeur na ONU, bakambi ya Federal Reserve, bakonzi ya
Banque Mondiale, mpe bakambi ya Conseil National ya Économie.
Zulunalo ya konyatama oyo ebimaka sima ya pɔsɔ mibale, The New American efingolaki yango
boye na nimero na yango ya sanza ya nsambo 2021.
Ezalaki nimero moko ya ntina mpo na kokanisa mbula nkama ya CFR, na motó ya likambo:
"CFR: Naino makasi na sima ya kiti ya bokonzi".
"Lisapo ya CFR ezali lisolo ya etumba ya mibu nkama moko mobimba mpo na kobundisa bokonzi ya bikolo mpe milende ya kozanga kopema
mpo na kotia boyangeli ya mokili mobimba ya nguya nyonso, oyo bato ya CFR oyo balingaka mokili mobimba
babengaka mbala mingi 'Mibeko ya Sika ya Mokili'. (...)
Ya solo, CFR ezali na bopusi oyo emonaná naino te na makambo ya politiki, ya mbongo, ya nkita, ya media mpe ya kelasi ya likolo.
(...) Ye nde elongi ya libanda, système nerveux central ya oyo bato ya critique babengaka 'Etat profond'
– 'guvernement ya libela' oyo baponamaki te mpe oyo ekangi bokonzi ya mboka na biso.
Mokanda esuki na maloba oyo, ete: "Nguya ya lifelo ya 'Etat profond' likolo ya ekolo na biso – mpe likolo ya mokili mobimba –
ekopasuka te soki kaka ba Américains ebele (mpe bato ebele na mokili mobimba) balamuki, bamonisi bokonzi
oyo CFR ezali se kobakisa, mpe batɛmɛli mwango na yango ya New World Order ya diabolo."
Na mokolo ya 17 sanza ya mibale 1950, James P. Warburg, banquier ya Wall Street mpe mopesi-toli ya Franklin D.
Roosevelt, alobaki na komite moko ya Sénat ya Amerika ete:
Tokozala na boyangeli moko ya mokili mobimba, tosepela to tosepela te (...) na ndingisa to na bokangami.
Azalaki mpe membre ya CFR, lokola tata na ye, Paul Warburg, oyo ayebani lokola 'tata' ya Système ya Réserve Fédérale.
Ndenge NATO ezali na esika ya ntina mingi na kosalela manaka ya boyangeli moko ya mokili
mobimba, elimbolami na bakapita oyo elandi.
4. Ndenge nini bakoki koteka misala ya OTAN lokola "kokengela kimya"? – "Matrix ya propagande" ya CFR
Kosalela malamu ba stratégies géopolitiques, mingi mingi kopesa ntina na kosalela mampinga mpo na koloba ete ezali
mpo na kobatela kimya, elingaki kokanisa te soki bopusi ya solo likolo ya makanisi ya bato ezali te.
Boyekoli moko ya nkasa 22 ya Swiss Policy Research (SPR) ya sanza ya libwa 2017 elakisi "propaganda matrix" ya CFR:
Ndenge CFR ekambaka botamboli ya bansango ya ntina mpo na politiki ya mokili mobimba.
Boyekoli elimboli "ndenge CFR esalaki ete nzela ya bansango kati na Amerika na Eropa ezala ya kofungwama te, epai wapi pene na
bapanzi-nsango nyonso ya ntina mpe bisika ya kotalela makambo bizali na nse ya bokonzi ya bato ya
Conseil mpe ya bibongiseli oyo esalaka na yango elongo."
Ba agences ya sango
Ba agences de presse ezali na mokumba ya ntina mingi na kati ya réseau ya bansango.
Ya solo, mpo na makambo ya mokili mobimba, pene na maloba mpe bilili nyonso oyo CFR media esalelaka eutaka
kaka na ba agences misato ya sango ya mokili mobimba:
Associated Press ya Amerika (AP), Thomson Reuters ya Grande-Bretagne na Canada,
mpe Agence France-Presse ya France (AFP).
Bibongiseli oyo ezali ya leta te (ONGs) & ba agences ya relations publiques
Ata soki ba organisations non-gouvernementales ezalaki te, ekozala pene na impossible ya kondimisa bato nyonso misala ya basoda.
Oyo epesaka bato makanisi ya lokuta ete bazali na bonsomi mpe lokumu mingi koleka.
Kasi, na bosolo, bakambi ya Amnesty International (AI), Human Rights Watch (HRW) mpe ebele ya bibongiseli
mosusu oyo emimonisaka lokola ya kosunga bato, bazali na kati ya CFR banda bambula ebele.
Misala misusu ebele efutamaka mpe ekambamaka na bamilióre ya CFR lokola George Soros.
Swiss Policy Research (SPR) ekomi ete babengaka ba ONG ya boye ntango nyonso mpo na kopesa ndingisa
na bokoti ya basoda na nse ya bantina ya bomoto.
5. Bakoki kolakisa misala ya OTAN lokola "kokengela kimya" mpo ete kaka "propaganda matrix" te, kasi
mpe OTAN yango moko ezali mpenza na maboko ya CFR.
Swiss Policy Research ekomi: "CFR ebatelaki programme na yango moko ya formasyo mpo na ba ofisié na boumeli ya bambula ebele, na
boye ete, kolanda na batalisi, pene na 75% ya basoda nyonso ya likolo ya Amerika bayekolaki na CFR – bakisa mpe pene na
bakonzi nyonso ya basoda, bakomanda ya OTAN mpe bakomanda ya bituka banda na Etumba ya Mibale ya Mokili Mobimba.
Na lolenge oyo, Conseil etongisi mampinga ya impérialiste oyo eteyami na makanisi ya politiki, lolenge na yango
emonanaka mingi mpenza kaka na ba régi̱m̱e ya totalitaire.
Nzela ya mosala ya ba Secrétaires Généraux ya OTAN mpe ya ba Commandants Suprêmes alliés ya Europe
(SACEUR) mpe elakisaka lisanga ya Bilderberg mpe CFR.
Lokola mokonzi ya likolo koleka ya OTAN, Secrétaire Général amonisaka lisanga na miso ya bato.
Azali ntango nyonso moto ya Eropa.
SACEUR ezalaka ntango nyonso jenerale to amiral moko ya Amerika mpe azali na bokonzi monene ya misala ya basoda.
Motango monene ya ba Secrétaires-Généraux mpe ba SACEURs bazalaki bakoti na makita ya Bilderberg.
Okoki komona liste ya bankombo na ba crédits.
6. OTAN lokola esaleli – te mpo na kobatela kimya, kasi nde mpo na kokende liboso na mikano ya mokili mobimba
ya CFR, bakisa mpe boyangeli moko ya katikati ya mokili.
Likambo ya bokutani ya nguya oyo emonaná naino te ya CFR mpe réseau na yango ya mokili
mobimba epesi nzela kaka na conclusion moko:
Esengeli kotalela OTAN lokola moko ya bisaleli na yango mpo na kokende liboso na mikano na yango ya mokili mobimba,
bakisa mpe botiami ya boyangeli moko ya katikati ya mokili.
Oyo babengi "kokómisa kimya" ezali kaka mpo na kopesa ndingisa na bomoi mpe misala na bango – na mosala ya CFR.
Moko ya mikano ya politiki ya mokili mobimba ya bato ya mayele ya CFR ezali solo ya kobatela, soki te ya kokolisa,
bokonzi ya basoda ya Amerika mpe ya OTAN na mokili mobimba.
Kolanda na sango ya sika ya sanza ya motoba 2023, mampinga ya Amerika bazali na pene ya ba base
militari 750 na mikili koleka 80 libanda ya Etats-Unis.
"Stratégie ya tension" lokola esaleli ya géopolitique oyo batongi ya boyangeli ya mokili mobimba basalelaka mpo na kokoba kokolisa
bokonzi na bango ya politiki mpe ya basoda na mokili mobimba.
Kasi, géostratège nyonso oyo alingi kokolisa nguya na ye ya politiki mpe ya basoda na mokili mobimba, atalelaka mingi te
bitumba ya momeseno – oyo babengaka – 'ya moto makasi', kasi nde atyaka makanisi na ndenge ya
kotika bato na ezalela ya 'bobangi mpe nsomo'.
Babengaka yango mpe "stratégie ya tension".
Ndimbola oyo elandi ekoki kozwama na Krimpedia :
"Stratégie ya tension lokola likanisi ya politiki elakisi bamesa oyo bibongiseli ya leta elendisi to esalelaka mpo na kotia bobangi
to ntembe epai ya bato na yango moko to na kati ya leta. (...)
Lisusu, stratégie ya tension ekoki kosalisa mpo na kondimisa misala ya bonyokoli mpe bokoti ya Leta, na
ndenge ekómisaka mposa makasi epai ya bato ete Leta ekota.
Engebene na moto ya mayele ya istware Daniele Ganser, "bobangi (...) ebongi koleka
strategie mosusu nyonso ya basoda mpo na kokosa bato."
Engebene na Ganser, basalelaka mayele ya kobimisa mpe ya kotambwisa bobangi mpo na kosala ete bato ya mboka
bándima to báyina mibeko misusu ya politiki to ya nkita.
Kasi, banzela oyo basalelaka mpo na kotia bobangi mpe nsomo na kati ya bato etali kaka te mobulu
ya bibundeli, kasi mpe maloba nyonso ya etumba.
Na ndakisa, oyo babengaka "Etumba ya Malili" kati na Etats-Unis mpe Union Soviétique kobanda 1945 kino 1991
ememaki na momekano ya solo ya kozala na bibundeli, bakisa mpe bibundeli ya nikleyere.
Ata soki etumba ya polele oyo esengeli kosalela bibundeli epekisamaki, likama ya etumba ya nikleyere oyo bango na bango
bazalaki kotielana, na nse ya liloba "deterrence", emonisaki mpo na mbala ya liboso likoki ya bomoi
ya bato mobimba komiboma yango moko ("overkill").
Etumba yango ekomaki na makambo ya kobangisa mingi mbala na mbala, na boye ete likanisi ya etumba ya "mɔ́tɔ" kati na ba
superpuissances ezalaki ntango nyonso na makanisi ya bato.
Yango etikaki bato na ezalela ya ntango nyonso ya "kotungisama" mpe "kozanga koyeba makambo".
Yango epesaki nzela na baguvernema mpe na industrie ya bibundeli, mpo bango bábɔtɔla bato makoki na bango ya
bomoto mpe bonsomi, to mpe básala mbongo na likambo yango.
Modɛlɛ yango moko emonanaka mpe na maloba oyo ezali kolobama sikoyo na ntina na etumba kati na Ukraine na Russie.
Nsima ya kokwea ya Union Soviétique na 1991, tour ya OTAN ekómaki.
Esosolami malamu! Na nzela ya oyo babengi bokoli ya NATO na este banda 1999, bato ya mayele ya politiki ya mokili
mobimba balongaki kobatela likoki ya bitumba na Russie mpe kotika bato na bango na motema likolo.
Ukraine kokɔta na OTAN ekozala likambo ya monene mpenza na politiki ya kotɛlɛmɛlana mpe ya mobulu na Russie.
Kokota ya Ukraine na OTAN ekotinda mibeko ya kobatelana, mpe bikolo nyonso ya OTAN bikomona ete bizali na etumba na Russie.
Tokoki kokanisa ete yango elingaki kosala ete etumba epanzana na Eropa mobimba, soki te na mokili mobimba.
Na interview moko na Deutschlandfunk na sanza ya misato 2024, Secrétaire Général ya OTAN, Jens Stoltenberg,
alobaki lisusu ete akokaki te koloba na bosikisiki ntango nini Ukraine ekondimama na lisanga yango:
Kasi tozali kosala makasi mpo esalema noki lokola ekoki kosalema.
Lolenge ya mayele ya bitumba ya boye, epai wapi etumba esalemaka likolo ya mikumba ya bato ya Eropa,
ekoki mpenza kosalema mpo na bato ya mayele ya CFR.
Na suka, Allen Dulles, moto ya mayele ya CFR mpe mokambi ya CIA kobanda 1953 kino 1961, nde abimisaki momeseno
wana ntango apesaki bibundeli na bituluku mibale oyo bazalaki na kowelana, na ntango moko.
Lisolo moko ebimisami na mokolo ya 22 sanza ya minei 2024 na zulunalo Foreign Affairs, oyo ebimaka mbala moko na sanza
misato na nkombo ya Conseil sur les Relations Extérieures (CFR), emonisi ete oyo ezali kaka likanisi ya mosika te.
Motó ya likambo ya lisolo elobi nyonso: "Mpótó – kasi NATO te – esengeli etinda basoda na Ukraine."
Mopanzi sango ya Allemagne oyo asalaka ankɛtɛ, Thomas Röper, apesaki likanisi na ye na likambo ya sango yango, mpe alobaki,
kati na makambo mosusu: "Moto nyonso oyo atangi na likebi akomona ete maloba ya Putin ete Amerika ekobunda na Ukraine
kino na moto ya suka ya Ukraine, na mawa, ezali solo mpenza."
Lisusu, lisolo emonisi ete bakomi balingaki mpe kobunda kino na Mwuropa ya suka...
Stratégie ya buku ya kelasi, ndenge emonisami na filme ya mateya "Ba bitumba ya mikolo oyo esalaka ndenge nini?"
"Mobundi" andimisaka bikolo oyo aponi bámata na bitumba mpo na kobunda na monguna na ye monene, na
kosaleláká bibundeli mpe mampinga na bango moko.
Kaka ntango bikolo nyonso esilisi masasi na yango ya suka, ebungisi bato na yango ya malamu koleka mpe ebebi, nde moto oyo
ayinaka bato mpenza, mobandisi ya etumba ya solo mpe motomboli ya bitumba, akoti mpo na kolonga bango
nyonso elongo (...) (to) mpo bákumisa ye lokola mobikisi.
Moto akoki mpe kokanisa liloba oyo eyebani mingi ya Lord Hastings Ismay ya Grande-Bretagne,
ntango azalaki Secrétaire Général ya liboso ya OTAN:
NATO esalemaki mpo na "kopekisa Union Soviétique ekota, kosala ete ba Américains bákota, mpe kokitisa makasi ya ba Allemands".
Boye liloba oyo ekoki mpenza kokangama kaka na ndenge oyo NATO esalemaki, lokola bapanzi-sango ya
tabloïde basalaka, to ezali naino na ntina lelo?
7. Conclusion: NATO ekoki te komonana lokola mobateli ya "kotia kimya" – mingi mpenza te na Eropa – kasi nde
lokola mobateli ya babongisi ya molɔngɔ ya sika ya mokili, mpe yango na makambo mibale.
Ya liboso, OTAN lokola mobimisi ya bitumba
Ya liboso, OTAN ezali kolendisa bitumba nyonso – ezala na nzela ya propagande, ya kobangisa lokola bokoli na yango epai ya este,
to mpe ya komibongisa na bibundeli ya solo, mpe bongo na bongo.
Na Eropa, likama ya etumba ezali makasi koleka ndenge ezalaki ata mokolo moko te banda Etumba ya Mibale ya Mokili Mobimba.
Maloba ya kotinda bitumba emataki lisusu makasi na mokolo ya 31 sanza ya mitano 2024.
Ba ministres ya mambi ya bapaya ya OTAN bakutanaki na Prague.
Na kati ya programme, ezalaki na bolengeli mpo na likita ya monene na Washington na sanza ya
nsambo 2024 mpe lisungi ya OTAN mpo na Ukraine.
Motó ya sango na zulunalo ya pot-pot ezalaki boye:
Etats-Unis na Allemagne bapesaka ndingisa ya kosalela bibundeli na bango mpo na kobunda na bisika
oyo ezali na Russie, kasi kaka pene ya Kharkiv.
Guvernema ya Ukraine esɛngaki déjà na mokolo ya 3 sanza ya motoba ete esika ya kosalela
bibundeli ya Mpoto ekoma mpe na mabele ya Russie.
Esengeli kozala kaka likambo ya ntango.
Lotomo ya komibatela euti na mibeko ya mokili mobimba, elobi OTAN.
Secrétaire Général ya OTAN, Jens Stoltenberg, asengi na ba alliés bákoba kopesa Ukraine bibundeli mpe masasi.
Eyano ya Russie eyaki mbala moko:
Russie emoni ete likambo ya NATO ezali komatisa makambo makasi mpe ezali kokanela koyanola na makasi monene.
Ya mibale, OTAN lokola mayele ya kobenda likebi.
Ya mibale, OTAN, elongo na bato nyonso oyo balukaka bitumba – ata mpe na mobulu ya bitumba – esalelamaka lokola mayele ya
malamu ya kobenda makanisi na esika mosusu mpo na kokende liboso na mikano ya solo ya bato ya mayele ya CFR:
elingi koloba botiami ya mabanga ya litambe ya boyangeli moko ya mokili mobimba.
Bolongi ya basoda ezali kaka moko kati na makambo ebele.
Kati na mabanga ya moboko ya ntina mingi mpo na kotia molɔngɔ ya sika ya mokili mobimba, ezali
bokonzi mpe nguya likolo ya bokolongono mpe ya mosolo.
Babongisi ezali kosalema sikoyo na nkuku na mokili mobimba – ata mpe na Russie mpe na Chine – mpo na
kobimisa mbongo ya numérike ya banki ya katikati.
Kolanda na expert ya makambo ya mbongo ya Allemagne, Ernst Wolff, mo-citoyen nyonso mpe kompanyi nyonso
basengeli kozala kaka na compte moko na banki ya mboka.
Yango ekopesa Leta makoki ya kotala motango ya mbongo na katikati, ya kokamba mpe koyangela ndenge
mbongo etambolaka, mpe ya kotya matabisi ndenge esengeli.
Oyo ezali kaka bandakisa mibale ya ndenge bokonzi mpe bokambi ekokangama na esika moko na mokili
mobimba mpe ekopesama na "guvɛnɛmá ya mokili mobimba".
NATO ezali libosoliboso mpo na kobatela bokonzi na yango ya basoda, mpe ya mibale mpo na kobenda makanisi
mosika na milende ya ndenge na ndenge ya kolinga kokonza mokili mobimba, oyo ezali kosalema makasi mpenza.
Kla.TV emonisaki milende oyo na ba programmes ebele.
Okoki kozwa ndambo ya bansango oyo na kati ya sanduku ya liyebisi ya bule.
Batelemisi ya bolingo, mbala mosusu sikoyo bozali komiyoka ete makambo eleki bino mingi mpe bozali komona nzela ya kobima te.
Mbala mingi, Kla.TV ezwaka makanisi uta na batalani oyo balobaka ete tolakisaka kaka mikakatano mpe topesaka biyano te.
Kasi, na ntango oyo, tokoki te kosenga bolimbisi mpo na likambo ete banzela na biso ya koluka
biyano ezali na misisa na mokili oyo emonanaka te.
Liboso ya makama oyo nyonso ya minene, banda bambula ebele, tozwaka makasi mpe elikya na biso uta na esika ya
likolo, likambo oyo Ivo Sasek atestaka mbala na mbala.
Mpo na bino nyonso oyo bolingi te kotika elikya, tolingi kobenda likebi na bino na ebele ya ba conférences na biso ya kongengisa
makanisi na www.ivo-sasek.ch/veranstaltungen mpe www.sasek.tv.
Na suka, botala biteni misato ya mikuse ya diskur oyo mobandisi ya Kla.TV, Ivo Sasek, apesaki na Likita
ya Baninga ya Mokili Mobimba na mokolo ya 4 Mai 2024.
Sasek alobeli nganga ya kobenda likebi liboso ya etumba ya mokili mobimba ya kobombama
mpenza, mpe nzela moko ya malamu ya kobima na yango.
Baninga balingami, esengeli na biso koyeba noki ete ntango ebongwani.
Bitumba oyo ezali kosalema sikoyo na mokili ya solo, elingi koloba bitumba ya solo na ba chars, ba
hélicoptères, ba missiles de croisière mpe biloko mosusu ya ndenge wana, ezali na ntina mosusu mpenza lelo.
Oyebi nini?
Bitumba oyo ya momeseno oyo ezali kosalema sikoyo ezali libosoliboso lokola mayele ya kobenda likebi mosika
na etumba ya mokili mobimba ya kobombana ya solo, oyoki?
Bitumba yango moko, bókanisa malamu na oyo nazali koloba, bitumba yango moko oyo ezali kosalema sikoyo ezali mayele ya kobenda
makanisi mpo na kozipa etumba monene koleka oyo ezali kosalema.
Soki balongi kotiya nkisi oyo ya gène na mokili mobimba, okoki kososola ndenge yango esalaka?
Etumba ya hybride ya sikoyo, na ngambo mosusu, ezali mpenza kozwa moto nyonso na mokili oyo.
Kaka ndenge Noko Bill (Gates) alobaki: "Tokozala na libateli kaka soki moto nyonso na mokili mobimba
asili kozwa mangwele..." Oyebi, Noko Bill, Bill Gates.
Yango wana, mobundi oyo abombami azali kotyela yango motema.
Akoma yango mbula 120 eleki; nazali na yango na mokanda.
Mobundisi oyo amibombi azali kokanisa ete tokoyeba ye kaka soki eleko eleki, mpo na ntango wana botɛmɛli nyonso ekoki
kosilisiama na kofina kaka butɔ moko na nzela ya tekiniki ya numériki ya bokɛngɛli bato banso kozanga mbongo.
Sikawa, na bileko na biso oyo, na mokolo oyo ya kofungola nzela – ndenge nazali kobenga yango lelo – Nzambe azali,
lokola nde, kobenda likonga na ye ya makasi koleka, ya pɔtɔpɔtɔ koleka, ebundeli na ye ya nguya koleka.
Ebundeli wana ezali nini? Tozali kolobela ba-mbundeli ya nzoto awa?
Te, te, te. Sikawa te.
Bómoná, bankóto ya bambula eteyí biso ete bibundeli ya nzoto ememaka kaka bitumba ya
makasi koleka mpe bibundeli ya liwa mingi koleka.
Toyekoli yango.
Na yango, bibundeli ya solo mpe ya kobikisa mpenza ya Nzambe ezali bibundeli ya molimo.
Ebundeli ya liloba. Ya makasi koleka na nse ya likolo.
Bokatikati, elobami na ndakisa, kasi te lokola liboso, lokola liloba ya moto ya bolembu to ata oyo ebomaka na
miso ya mobeko – kasi bokatikati, elobami kolanda bopusi mpe bandimisi ya makasi ya bokonzi ya solo.
Okoki komona bokeseni?
Yango elingi koloba ete biso tokosalela kaka ebuni moko na etumba ya suka oyo eyebisami.
Discours mobimba, "Mokolo ya kofungola," oyo elekaki na direct na mikili 53, ekoki kozwama na www.kla.tv/29017.
Bofungola nzela ya lokumu, bongisá nzembo ya lokumu makasi.
Bendele etɛlɛmi likoló na lofundu na likoló – Mbala mingi balobaka: "Kimya! Kimya!"
Bato koleka ntuku mitano bakufi na mbala moko, bankoto ya bazoki bazali kolela mpasi na bango.
Molinga ya moindo ezali komata likolo, bato bazali koganga kimya na mongongo makasi.
Lokola moi ya wolo na likolo, tolingi kimya ezala mokano na biso ya suka.
Kimia ezali te eloko ya mosika; kimia nde nzela.
Kimia, esaleli moko oyo moto asalelaka mpo na kotambola.
Kimia, kimia, kimia ebandi na kati na ngai.
Kimia, kimia, kimia, yango nde Nzambe na kati na ngai.
Oyo eyangelaka na mozindo ya motema na ngai, ezali likolo ya mayele mpe bososoli,
emonanaka lokola kimya ya bomoko na kati na biso.
Bitumba ezali kosala makasi na bikontina mitano, bato bazali kokufa mokolo na mokolo.
Ezali kokoka te, babandi likambo mosusu ya sika – Corée du Nord, Russie to Iran.
Mongongo na yo ekangi, motema na yo ebandi kobeta mbangu.
Mpasi mosusu boni liboso kimya ekoya?
Mokɔngɔ ekangami makasi lokola libanga.
Eh, soki kimya ezali na kati na yo, kimya ekozala.
Lokola moi ya wolo na likolo, tolingi kimya ezala mokano na biso ya suka.
Kimia ezali te eloko ya mosika; kimia nde nzela.
Kimia, esaleli moko oyo moto asalelaka mpo na kotambola.
Kimia, kimia, kimia ebandi na kati na ngai.
Kimia, kimia, kimia, yango nde Nzambe na kati na ngai.
Oyo eyangelaka na mozindo ya motema na ngai, ezali likolo ya mayele mpe bososoli,
emonanaka lokola kimya ya bomoko na kati na biso.
Kimia, kimia, kimia mpe ebandaka na kati na yo.
Kimia, kimia, kimia, yango nde Nzambe na kati na yo.
Kimya oyo ekelaka bomoko na bato nyonso, ata soki ezali ligboma, hé, ezali na nguya ya boye.
Kimia, kimia, kimia ebandi na kati na ngai.
Kimia, kimia, kimia, yango nde Nzambe na kati na ngai.
Oyo eyangelaka na mozindo ya motema na ngai, ezali likolo ya mayele mpe bososoli,
emonanaka lokola kimya ya bomoko na kati na biso.
Kimia, kimia, kimia ebandi na kati na ngai.
Kimia, kimia, kimia, yango nde Nzambe na kati na ngai.
Oyo eyangelaka na mozindo ya motema na ngai, ezali likolo ya mayele mpe bososoli,
emonanaka lokola kimya ya bomoko na kati na biso.
Kimia, kimia ebandi na kati na ngai.
Kimia, kimia, yango ezali Nzambe na kati na ngai.