Dr Pfeil, eşidirik ki, ölkələr yeni IHR, yəni Beynəlxalq Sağlamlıq Qaydalarına razı olmaq üçün təzyiqə məruz qalıblar.
Bununla bağlı nə deyə bilərsiniz? Hər hansı dəlil və ya sübut varmı?
Yaxşı, mənim heç bir konkret sübutum yoxdur, amma bunu bildirən xanım ən azı Cenevrədəki
vəkillərimizin mətbuat konfransında onlayn iştirak etmişdi.
O, Cənubi Afrikadan olan, çox etibarlı, gənc və öhdəsinə məsuliyyət götürən bir vəkilidir.
Cenevrədə bir holland vəkil də iştirak edirdi və o da mənə təsdiqlədi ki, həqiqətən təzyiq göstərilib, yəni
sanksiyalar və müxtəlif digər tədbirlərlə hədələnmişdi.
Hər bir ölkənin necə səs verdiyini göstərən siyahı varmı, yoxsa bu necə həyata keçirildi?
Bəli, səsvermə baxımından bu çox qəribə bir proses idi.
Əslində o sadəcə dedi: İndi hər kəsdə son versiya varmı?
IGV-nin son versiyası, guya qəbul edildiyi kimi, əslində 55-ci maddənin 2-ci bəndinə
uyğun olaraq dörd ay əvvəl əlçatan olmalı idi.
Sonra iclasın sədri sadəcə deyir, qısa nəzər salıb deyir: Etiraz görmürəm.
Beləliklə: burada heç bir etiraz görmürəm. Və bu qədər.
Və sonra məlum oldu ki, yalnız 37 ştat açıq şəkildə razılıqlarını bildirmişdi və bu 37-nin siyahısı var.
Yaxşı, səsvermə əllərini qaldırmaqla aparıldı?
Xeyr, hər halda videoyazını yenidən izlədim, əslində heç bir əl işarəsi görmək olmur, baxmayaraq ki, Dünya Səhiyyə
Assambleyasının plenar sessiyası üçün prosedur qaydası var. 72-ci qayda deyir ki, ya əlləri
qaldırmaqla, ya da tələb olunduqda siyahı üzrə səsvermə ilə.
Bu iki şeyin heç biri baş vermədi. Bu isə o deməkdir ki, burada da səsvermənin qaydalara uyğun
keçirilib-keçirilməməsi ilə bağlı böyük sual işarəsi var.
Bizim fikrimizcə, bu mütləq beynəlxalq hüquqa zidd idi.
Yaxşı, bu yenilənmiş səhiyyə qaydaları, məsələn, quş qripi pandemiyası elan olunarsa, nə deməkdir?
Bəli, quş qripi, deyəsən, artıq hazırlıq mərhələsindədir, necə deyərlər.
Bu, məsələn, o deməkdir ki, IGV indi "müvafiq sağlamlıq məhsulları" adlanan sahəyə çox güclü diqqət
ayırdığı üçün peyvəndlər daha da sürətlə hazırlana bilər.
2022-ci ildən etibarən əlavə olaraq fövqəladə istifadə üçün siyahıyaalma proseduru da mövcuddur.
Və maraqlı məqam odur ki, farmasevtik şirkətlər artıq müəyyən məhsullar üçün müraciət edə bilərlər.
Bunun qiymətləndirilməsi üçün rəsmi olaraq müstəqil ekspertlər də var.
Amma inanılmaz olan odur ki, ÜST bu hesabatları dərc edib-etməmək barədə qərar vermək hüququnu özündə saxlayır.
Bu o deməkdir ki, nəticədə mənim əlimdə ciddi təhlükəsizlik narahatlıqları səbəbindən və ya effektiv olmadığı üçün, yaxud hər
ikisi səbəbindən açıq-aydın tövsiyə edilməmiş bir məhsul ola bilər, və ÜST onu ölkələrə, məsələn məcburi peyvənd proqramının
bir hissəsi kimi, ixtiyari qaydada tövsiyə etməyə qərar verir.
Yaxşı, bu misli görünməmiş bir qalmaqaldır.
Hansılarını görürsünüz, ya da Beynəlxalq Sağlamlıq Qaydalarındakı hansı dəyişiklikləri ən mübahisəli hesab edirsiniz?
Bəli, mən sadəcə mübahisəli bir məqama toxundum: bu, dərmanlar və peyvəndlərə yeni, açıq-aydın diqqətdir, propagandada
eupemist şəkildə "müvafiq sağlamlıq məhsulları" adlandırılan.
Əlbəttə ki, bütün bunları ÜST-ün dərman lobbilərindən kütləvi asılılığı fonunda nəzərə almalıyıq. Birincisi,
maraqlar toqquşması problemi, yəni xarici nəzarət mövcuddur.
Sonra, indi bildiyimiz kimi, ÜST-ün çoxlu ekspert komitələri var.
Bu komitələr maraqlar toqquşması ilə bağlı bəyanatlar verməlidirlər, lakin bu bəyanatlar da məxfi qalır.
Və biz həmçinin bilirik ki, əslində ÜST ilə dərman sənayesi və özəl təşkilatlar
arasında insanların fasiləsiz dolaşımı mövcuddur.
Yəni, bu olduqca problemlidir.
Başqa bir son dərəcə problematik məsələ odur ki, biz artıq IHR-də "saxta və dezinformasiya" adlandırılan hallara qarşı mübarizəni
açıq şəkildə təsbit etmişik, bu isə o deməkdir ki, kimsə informasiya üzərində monopoliya, həqiqət üzərində monopoliya
iddiası edir, bu isə açıq-aydın Əsas Qanunun 5-ci maddəsinin – ifadə azadlığı, informasiya azadlığı, media
azadlığı və ən əsası akademik azadlıq – pozulmasıdır.
Sonra eskalasiya ehtimalımız var: təkcə sağlamlıq fövqəladə vəziyyəti – adlanan saxta vəziyyət – elan oluna bilməz, həm də
daha gücləndirilmiş variant, yəni adlanan pandemiya fövqəladə vəziyyəti tətbiq oluna bilər; bu zaman daha sərt tədbirlərlə,
daha sərt və bəlkə də daha uzunmüddətli əsas hüquqların məhdudlaşdırılması, yəni əsas hüquqların
pozulması ilə üzləşəcəyimizdən qorxmaq lazım gəlir.
Yuxarıda sadaladığınız şeylərdən hansını ictimaiyyətin diqqətinə çatdırmaq ən vacib hesab edirsiniz?
Əslində bu hər şeyin birləşməsidir.
Beləliklə, nəticə etibarilə, bu potensial sınaqdan keçirilməmiş məhsullar həyat və bədən bütövlüyü üçün ciddi təhlükə yaradır.
Bundan əlavə, bu məhsulların tədqiqat və inkişafı, istehsalı, maliyyələşdirilməsi və
paylanması indi əlavə maliyyə vəsaiti alacaq.
Bu tənzimləmələr müvəqqəti təxirə salınmış pandemiya sazişindən IGV-yə sürətlə köçürüldü.
Və sonra, bu məhsullar üzrə tədqiqatları təşviq etməklə, bizdə problem yaranır – yəni onu "funksiya oyunu" tədqiqatları adlanan,
son dərəcə təhlükəli vasitədən ayrı aça bilmərik və bu, nəhayət, Covid-19-la artıq yaşadığımız vəziyyətə gətirib çıxara bilər,
yəni bu virusların laboratoriya virusları olması və sonra, daha çox və ya daha az təsadüfən – çünki təhlükəsizlik tədbirləri
heç vaxt kifayət etmir – laboratoriyanı tərk edib məhz bu IGV-lərin mübarizə aparmalı olduğu pandemiyanı işə salması.
Və bu, əlbəttə ki, başqa bir tam heyrətamizdir.
Xanım Pfeil, sizin fikrinizcə, hökumətlərin indi bu məsələlər barədə məlumatlılığı artırmaq və onlara dair tədbir
görmək üçün 10 aylıq müddətdən necə istifadə etməliyik?
Beləliklə, əlbəttə ki, qərarverici səviyyə indi çox, çox vacibdir.
İndi Almaniyaya baxanda, federal hökumətin Beynəlxalq Sağlamlıq Tənzimləmələrini (IHR) qəbul etməyəcəyik deyə addım atacağına
dair ümidimiz təbii ki, nisbətən azdır. Elə bu baş verməlidir.
Amma nümunə üçün vəkillər kimi və ya daha geniş bir qrup olaraq edə biləcəyimiz və sınamaq istədiyimiz şey Almaniya Parlamentinə
petisiya təqdim etməkdir. Biz bu məsələni Almaniya Parlamentinin diqqətinə çatdırmaq və ondan hökuməti IHR-i rədd
etməyə və onu qəbul etməməyə çağırmağı xahiş etmək istəyirik.
Beləliklə, bu ilk addım olar.
Daha çox müraciət etmək vacibdir; siyasətçilər təbii olaraq seçicilərə cavab verirlər, bu isə o deməkdir
ki, insanlar küçələrə çıxdıqda aydın mesaj göndərirlər.
Məsələn, istənilən şəxs öz seçki dairəsini təmsil edən siyasətçi ilə görüş təşkil edə bilər.
Yaxşı məlumat materialları da mövcuddur və s. Və hər şeydən əvvəl təhsil verin.
Beləliklə, keçən həftə mən çox sadiq və çox müşahidəçi bir xanımla danışırdım, o, CDU-ya üzvdür və deyir ki, Bundestagedə
hələ də çoxlu, çoxlu həmkarlar var ki, sadəcə bilmirlər – nə qədər inanılmaz görünsə də –
burada nəyin risk altında olduğunu bilmirlər.
Və bu, bizim güvəndiyimiz potensialımız olardı.
Bu mənim növbəti sualım olardı:
Onlarla danışmağa gedib – deyək ki – onları silkələyəndə onlara qarşı hansı arqumentlərimiz var?
Əvvəlcə və ən əsası, əgər bu IGV-lər qüvvəyə minsə, Əsas Qanunda əksini tapan bütün
dəyər sistemimiz nəhayət təhlükə altına düşəcək.
Əvvəlcə və ən əsası, fundamental hüquqlar.
Həqiqətən də belədir – və bunu bilmək də vacibdir – ki, federal hökumət IGV-yə qarşı apellyasiya verməyə məsul olardı.
Lakin IGV yalnız razılıq qanunu və tətbiq qanunu qəbul edildikdən sonra Almaniyada qüvvəyə minəcək.
Burada Almaniya Bundestagu və Almaniya Bundesratı işə düşür.
Bu o deməkdir ki, biz onlara bir daha demək imkanı əldə etmişik: Hörmətli həmkarlar, əgər bunu qəbul
etsəniz, Əsas Qanunun əsas prinsiplərini pozmuş olacaqsınız.
Və bu, burada mövqeyimizi bərpa etmək üçün bir fürsət olardı.
Beləliklə, bu barədə yerli siyasətçilərlə, xüsusən də Bundestagedəki nümayəndələrimizlə danışmaq mütləq dəyərlidir?
Tamamilə. Beləliklə, biz hər şeyi sınamalıyıq, sonra əlbəttə ki, geniş ictimaiyyətin dəstəyinə
ehtiyacımız var və sonra siyasətçilərə də məktub yaza bilərik.
Çoxları artıq cəhd etdiklərini deyirlər, amma heç bir cavab gəlmədi.
Lakin ani reaksiya olmasa belə, mən inanıram ki, bu insanlar nəhayət burada bir şeyin baş verdiyini anlayacaqlar.
Bir sonuncu sual: Hansı təşkilatları tanıyırsınız ki, indi bu istiqamətə yönəlir və "bununla bağlı nəsə
etməliyik" deyir? Və bu baxımdan kimlərlə əlaqə qura bilərik?
Bəli, məsələn, İsveçrədə ÜST-ə qarşı da bir neçə həqiqətən möhtəşəm vətəndaş təşəbbüsləri var.
Əlbəttə ki, Global Health Security adlı böyük bir mütəxəssis təşəbbüsü də mövcuddur.
Alman dilli ölkələrdə bu transmilli xarakter daşıyır – bu əladır.
Bir müddət əvvəl Almaniyada Dünya Sağlamlıq Alyansı adlanan bir fəaliyyət alyansına qoşuldum.
Sonra, əlbəttə ki, biz Cenevrədə hüquqşünaslar arasında beynəlxalq əlaqələrin qurulmasına doğru ilk addımı,
yaxud növbəti addımı atmışıq və demək olar ki, bütün ölkələrdə eyni problemlərlə üzləşdiyimizi müəyyən etmişik.
Və bu o deməkdir ki, beynəlxalq həmrəylik indi həqiqətən formalaşmağa başlayır. Fikrimiz odur ki, biz də –
fərdi dövlətlərdə əlaqəli səylərlə – bu IGO-nun qüvvəyə minməsinin qarşısını almaq üçün əlimizdən gələni edək.
Və bu, əlbəttə ki, xüsusi təsirə də malik olardı.
Bəli. Xanım Pfeil, müsahibə üçün çox təşəkkür edirəm.
Sizə hər uğur və ən yaxşısını arzulayırıq!
Çox sağ olun. Buyurun.