ד״ר פֿײַל, מיר הערן אַז לענדער זענען געשטעלט אונטער דרוק צו מסכים זײַן צו די נײַע IHR,
די אינטערנאַציאָנאַלע געזונטהייט־רעגולאַציעס.
וואָס קען מען זאָגן וועגן דעם? צי איז דאָ קיין עדות אָדער בײַװײַז?
נו, איך האָב נישט קיין קאָנקרעטע בײַװײַזן, אָבער די פֿרוי וואָס האָט דאָס געמעלדט האָט לפחות אָנליין אָנטייל גענומען אין
דער פּרעס־קאָנפֿערענץ פֿון אונדזערע אַדוואָקאַטן אין זשענעװע.
זי איז אַ זייער גלויבֿווערדיקע, יונגע אַדוואָקאַטקע, פֿאַרפֿליכטעט פֿון דרום־אַפֿריקע.
און אַ האָלענדישע אַדוואָקאַטקע איז געווען אין זשענעװע, און זי האָט מיר אויך באַשטעטיקט, אַז דרוק איז טאַקע
אויסגעװירקט געוואָרן, דאָס הייסט, אַז סאַנקציעס און פֿאַרשיידענע אַנדערע מיטלען זענען געדראָט געוואָרן.
צי איז דאָ אַ רשימה ווי יעדער לאַנד האָט געשטימט, אָדער ווי איז דאָס געוואָרן באַהאַנדלט?
יאָ, עס איז געווען אַ זייער מאָדנע פּראָצעס, ווען עס האָט זיך געהאַנדלט וועגן דער שטימע.
עס האָט טאַקע נאָר געזאָגט: צי האָבן אַלע איצט די לעצטע ווערסיע?
די לעצטע ווערסיע פֿון דער IGV, ווי זי איז לכאורה אָנגענומען געוואָרן, האָט טאַקע געדאַרפֿט זײַן בנימצא
פֿיר חדשים פֿריִער, לויט אַרטיקל 55, פּאַראַגראַף 2.
און דאַן זאָגט דער פֿאָרזיצער פֿון דער זיצונג פשוט, קוקט קורץ אַרום און זאָגט: איך זע נישט קיין התנגדות.
אַזוי: איך זע דאָ קיין התנגדות. און דאָס איז אַלץ.
און דערנאָך איז באריכטעט געוואָרן אַז נאָר 37 שטאַטן האָבן אויסדרוקלעך זייער צוזימונג
אויסגעדריקט, און עס איז אַ רשימה פֿון די 37.
אקעי, איז די שטימונג דורכגעפֿירט געוואָרן דורך אַ אויפֿהייבן פֿון הענט?
ניין, אין קיין פאַל, קען מען זען אויף דער ווידעא־אויפֿנעמונג, איך האָב עס ווידער געזען, מען קען טאַקע נישט זען קיין האַנט־סיגנאַלן,
כאָטש עס איז אַ פּראָצעדור־רעגול פֿאַר דער וועלט־געזונטהייט־אַסעמבלי, פֿאַר דער פּלענאַרער
זיצונג. רעגול 72, וואָס זאָגט, אַז מען קען אָדער דורך אויפהייבן די הענט אָדער, אויף בקשה, דורך אַ ראָל־קאָל־שטימע.
קיינער פֿון די צוויי זאַכן איז נישט פּאַסירט. דאָס מיינט אַז דאָ אויך שטייט אַ גרויסער פֿראַגעצייכן, צי די
שטימונג בכלל איז דורכגעפֿירט געוואָרן לויט די כּללים.
לויט אונדזער מיינונג איז דאָס זיכער געווען קעגן אינטערנאציאָנאַלע געזעצן.
אָקיי, וואָס מיינען די איבערגעאַרבעטע געזונטהייט־רעגולאַציעס, למשל, אויב אַ פּאַנדעמיע פֿון פויגל־גריפּע ווערט דערקלערט?
יאָ, פֿויגל־גრიפּע זעט אויס ווי זי איז שוין אין צוגרייטונג, אַזוי צו זאָגן.
דאָס מיינט, למשל, אַז ווײַל די IGV לייגט איצט אַ זייער שטאַרקן טראָפּ אויף די אַזוי גערופענע רעלעוואַנטע געזונטהייט־פּראָדוקטן,
קענען וואַקסינען, למשל, איצט ווערן צוגעגרייט פיל שנעלער.
עס איז אויך פֿאַראַן אַ פּראָצעדור פֿאַר אַ נויטפֿאַל־באַשטעטיקונג, דערצו פֿון 2022.
און די אינטערעסאַנטע זאַך איז אַז פֿאַרמאַצעווטישע פֿירמעס קענען שוין אַפּליקירן פֿאַר געוויסע פּראָדוקטן.
עס זענען אויך אָפֿיציעלע אומאָפּהענגיקע עקספּערטן וואָס זאָלן דאָס אָפּשאַצן.
אָבער דאָס אומגלויבלעכע איז אַז די WHO רעזערווירט זיך דאָס רעכט צו באַשליסן צי צו פֿאַרעפֿנטלעכן די באַריכטן אָדער נישט.
דאָס מיינט אַז, לעסאָף, קען איך האָבן אַ פּראָדוקט וואָס איז קלאָר נישט רעקאָמענדירט געוואָרן צוליב ערנסטע זיכערהייט־זאָרגן
אָדער ווײַל ער איז נישט עפעקטיוו, אָדער ביידע, און די WHO באַשליסט אַרביטראַריש עס צו רעקאָמענדירן צו לענדער,
למשל אלס טייל פֿון אַ פארפליכטענעם וואַקסינאַציע־פּראָגראַם.
נו, דאָס איז אַן אומפּרעצעדענטירטער סקאַנדאַל.
וועלכע זעט איר, אָדער וועלכע ענדערונגען אין די אינטערנאַציאָנאַלע געזונטהייט־רעגולאַציעס
האַלט איר פֿאַר די מערסט קאָנטראָווערסאַלע?
יאָ, איך האָב נאָר דערמאָנט אַ קאָנטראָווערסאַלן פּונקט, וואָס איז דער נײַער, אויסגעדריקטער פאָקוס אויף מעדיצינען
און וואַקסינען, וואָס מען רופט עופעמיסטיש "רעלעוואַנטע געזונטהייט־פּראָדוקטן" אין פּראָפּאַגאַנדע־שפּראַך.
פֿאַרשטייט זיך, מיר מוזן באַטראַכטן דאָס אַלץ קעגן דעם הינטערגרונט פֿון דער WHO'ס ריזיקער אָפּהענגיקייט פֿון דער
פֿאַרמאַסוטישער לאָבי. ערשטנס, איז דאָ דער פּראָבלעם פֿון אינטערעסן־קאָנפֿליקטן, דאָס הייסט, אויסערלעכע קאָנטראָל.
דאַן, ווי מיר איצט וויסן, האָט די WHO אַ גאַנץ ריי עקספּערטן־קאָמיטעטן.
די קאַמיטעטן זענען פארפליכטעט צו מאַכן דערקלערונגען וועגן אינטערעסן־קאָנפליקטן, אָבער
די דערקלערונגען בלײַבן אויך קאָנפֿידענציעל.
און מיר ווייסן אויך אַז טאַקע איז דאָ אַ שטענדיקער קרײַזפֿאָרן פֿון מענטשן צווישן דער וועלט־געזונטהייט־אָרגאַניזאַציע
(WHO), פֿאַרמאַצעווטישע און פּריוואַטע אָרגאַניזאַציעס.
דאָס הייסט, עס איז גאַנץ פּראָבלעמאַטיש.
אַן אַנדערער זייער פּראָבלעמאַטישער ענין איז אַז מיר האָבן איצט אויסדריקלעך אַרײַנגעשריבן אין דער IHR דעם קעמף קעגן די אַזוי
גערופענע פאַלשע אינפֿאָרמאַציע און דיסאינפֿאָרמאַציע, וואָס מיינט אַז עמעצער פֿאָדערט אַ מאָנאָפּאָל אויף אינפֿאָרמאַציע, אַ
מאָנאָפּאָל אויף אמת, וואָס קלאָר ברעכט אַרטיקל 5 פֿון דער גרונט־געזעץ, דאָס הייסט פרייהייט פֿון
אויסדרוק, פרייהייט פֿון אינפֿאָרמאַציע, פרייהייט פֿון די מעדיע און, איבער אַלץ, אַקאַדעמישע פרייהייט.
דאַן האָבן מיר די מעגלעכקייט פֿון עסקאַלאַציע, דורך וועלכע ניט נאָר קען מען דערקלערן אַ געזונטהייט־נויטפֿאַל, אַזוי גערופֿן אַ
פֿאַלשער, נאָר אויך אַ העכערער וואַריאַנט, נעמלעך דער אַזוי גערופֿענער פּאַנדעמישער נויטפֿאַל, וווּ מען דאַרף מורא האָבן אַז
מיר וועלן דאַן אויך מוזן רעכענען מיט נאָך שטרענגערע מיטלען, נאָך שטרענגערע און אפֿשר לאַנגער־דויערנדיקע באַגרענעצונגען אויף די
יסודותדיקע רעכטן, דאָס הייסט פֿאַרלעצונגען פֿון יסודותדיקע רעכטן.
וועלכע פֿון די זאַכן וואָס דו האָסט נאָר דערמאָנט, מיינסטו איז די וויכטיקסטע צו ברענגען צו דער אויפמערקזאַמקייט פֿון דער ציבור?
עס איז טאַקע אַ קאָמבינאַציע פֿון אַלץ.
אַזוי, לעסאָף, די מעגלעך אומגעפּרוּווטע פּראָדוקטן שטעלן אַן אַקוטע סכנה פֿאַר לעבן און גוף. און נאָך מער, פאָרשונג
און אַנטוויקלונג, פּראָדוקציע, פינאַנצירונג און פֿאַרטיילונג פֿון די פּראָדוקטן זאָלן איצט באַקומען נאָך מער געלט.
די רעגולאציעס זענען שנעל איבערגעטראָגן געוואָרן פֿון דעם צײַטווײַליק אָפּגעלייגטן פּאַנדעמיע־אָפּמאַך צו דער IGV.
און דערנאָך, דורך פּראָמאָווירן פֿאָרשונג אין די דאָזיקע פּראָדוקטן, האָבן מיר אַ פּראָבלעם – נעמלעך אַז מיר קענען עס נישט
אָפּטיילן פֿון דער אַזוי-גערופֿענער "פֿונקציע-פֿאָרשונג פֿון שפּיל", וואָס איז אַ זייער געפֿערלעכע געצייג און וואָס קען
סוף-כּל-סוף פֿירן צו דעם וואָס מיר האָבן שוין איבערגעלעבט מיט קאָוויד-19, נעמלעך אַז דאָס קענען זײַן לאַבאָראַטאָריע-ווירוסן
וואָס דערנאָך, מער אָדער ווייניקער צופֿעליק – ווײַל זיכערקייט-פֿאָרזיכטיקייטן קענען קיינמאָל נישט זײַן גענוג
– פֿאַרלאָזן די לאַבאָראַטאָריע און דערנאָך אַרויסרופֿן די זעלבע פּאַנדעמיע וואָס די דאָזיקע IGVs זאָלן באַקעמפֿן.
און דאָס, פֿאַרשטייט זיך, איז נאָך אַ גאַנץ פֿאַנטאַסטישער זאַך.
פֿרוי פֿײַל, וואָס פֿאַר שריט מיינט איר זאָלן מיר נעמען, כּדי אויסצונוצן די צען־חודשיקע פּעריאָדע וואָס רעגירונגען איצט
האָבן, כּדי — לאָמיר זאָגן — צו העכערן דעם באַוווּסטזײַן וועגן די דאָזיקע ענינים און אויך עפּעס צו טאָן וועגן זיי?
אַזוי, פֿאַרשטייט זיך, איז דער באַשלוס־נעמער־שטאַפּל איצט זייער, זייער וויכטיק.
ווען איך קוק איצט אויף דײַטשלאַנד, האָבן מיר נאַטירלעך יחסֿיש ווייניק האָפֿענונג אַז די פֿעדעראַלע רעגירונג וועט איצט נעמען דעם
שריט צו זאָגן אַז מיר וועלן נישט אָננעמען די IHR, די אינטערנאַציאָנאַלע
געזונטהייט־רעגולאַציעס. דאָס איז וואָס דאַרף פּאַסירן.
אבער וואָס מיר קענען טאָן, למשל, און וואָס מיר ווילן פּרוּוון ווי אַדוואָקאַטן אָדער ווי אַ גרעסערע גרופּע, איז צו אַרײַנגעבן אַ
פּעטיציע צום בונדעסטאַג. מיר ווילן ברענגען דעם ענין צו דער אויפמערקזאַמקייט פֿון דעם דײַטשן בונדעסטאַג
און רופן דעם בונדעסטאַג צו דריקן די רעגירונג צו אָפּווייזן די IHR און נישט אָננעמען זי.
אַזוי וואָלט דאָס געווען די ערשטע זאַך.
ווייטערדיקע פּעטיציעס זענען וויכטיק; פּאָליטיקער רעאַגירן נאַטירלעך אויף שטימער, וואָס מיינט אַז ווען
מענטשן גייען אויף די גאַסן, שיקט דאָס אַ קלאָרן סיגנאַל.
למשל, יעדער איינצעלנער קען אָרגאַניזירן אַ טרעפֿונג מיטן פּאָליטיקער וואָס רעפּרעזענטירט זײַן וואַל־קרײַז.
עס איז אויך גוט אינפֿאָרמאַציע־מאַטעריאַל בנימצא, אאז״ו. און העכער אַלץ, צושטעלן בילדונג.
אַזוי, לעצטע וואָך האָב איך גערעדט מיט אַ פרוי וואָס איז זייער מחויבט און זייער אויפמערקזאַם, וואָס געהערט צו דער CDU און וואָס
זאָגט אַז עס זענען פילע, פילע קאָלעגעס אין דעם בונדעסטאַג וואָס פשוט נאָך ניט וויסן – ווי אומגלויבלעך עס קען
קלינגען – וואָס ניט וויסן וואָס דאָ איז אויף דער שפיל.
און דאָס וואָלט געווען אונדזער פּאָטענציעל, אויף וועלכן מיר רעכענען.
דאָס וואָלט געווען מײַן קומענדיקע פֿראַגע:
וואָס פֿאַר אַרגומענטן האָבן מיר קעגן די פּאָליטיקער, ווען מיר גייען און פּרוּוון מיט
זיי רעדן און – לאָמיר זאָגן – זיי אויפֿשאַקן?
ערשטנס און העכסטנס, אויב די IGVs קומען אין קראַפֿט, וועט אונדזער גאַנץ ווערט־סיסטעם, וואָס איז
פֿאַרשרײַבן אין דער יסוד־געזעץ, לעסאָף זײַן אין סכנה.
ערשטנס און העכסטנס, יסודדיקע רעכטן.
עס איז טאַקע דער פאַל – און דאָס איז אויך וויכטיק צו וויסן – אַז די פֿעדעראַלע רעגירונג וואָלט
זײַן פאַראַנטוואָרטלעך צו אַפּעלירן קעגן דעם IGV.
אָבער דער IGV וועט אין דײַטשלאַנד נאָר אין קראַפֿט טרעטן, ווען אַ הסכּמה־געזעץ און אַ דורכפֿירונג־געזעץ וועלן אָנגענומען ווערן.
דאָ קומען אין שפּיל דער דײַטשער בונדעסטאַג און דער דײַטשער בונדעסראַט.
דאָס מיינט אַז מיר האָבן די געלעגנהייט זיי ווידער צו זאָגן: טײַערע קאָלעגעס, אויב איר וועט דאָס דורכברענגען, וועט
איר ברעכן די יסודותדיקע פּרינציפּן פֿון דער יסוד־געזעץ.
און דאָס וואָלט געווען אַ געלעגנהייט דאָ ווידער פֿאָרויסצוקומען.
אַזוי איז עס זיכער ווערט צו רעדן מיט די היגע פּאָליטיקער וועגן דעם, ספּעציעל מיט אונדזערע רעפּרעזענטאַנטן אין דעם בונדעסטאַג?
גאַנץ זיכער. אַזוי מוזן מיר פּרוּוון אַלץ, און דאַן, נאַטירלעך, דאַרפֿן מיר די אַלגעמיינע פּובליקום מיט
אונדז, און דאַן קענען מיר אויך שרײַבן צו די פּאָליטיקער.
פֿילע זאָגן אַז זיי האָבן שוין פּרובירט, אָבער עס איז נישט געווען קיין ענטפֿער.
אָבער, אפילו אויב עס איז נישט קיין גלייכצייטיקע רעאַקציע, גלייב איך אַז די מענטשן וועלן לעסאָף פֿאַרשטיין אַז דאָ פּאַסירט עפּעס.
איין לעצטע פֿראַגע: וועלכע אָרגאַניזאַציעס קענט איר וואָס איצט אויך באַוועגן זיך אין דער ריכטונג און זאָגן
אַז מיר מוזן עפּעס טאָן וועגן דעם? און מיט וועמען קענען מיר זיך נעצווערקן אין דעם זאַך?
יאָ, נו, למשל, זענען אויך עטלעכע ממש גרויסע בירגער־יניציאַטיוון קעגן די WHO אין שווייץ.
פֿאַרשטייט זיך, עס איז אויך אַ גרויסע ספּעשאַליסטישע איניציאַטיוו גערופֿן גלאָבאַלע געזונטהייט־זיכערהייט.
עס איז טראַנסנאַציאָנאַל אין די דײַטש־רעדנדיקע לענדער – דאָס איז גרויס.
אַ ביסל צײַט צוריק האָב איך זיך אָנגעשלאָסן אין אַן אַקציע־אַליאַנץ אין דײַטשלאַנד,
וואָס הייסט דער וועלט־געזונטהייט־אַליאַנץ.
דאַן, כמובן, האָבן מיר איצט גענומען דעם ערשטן שריט, אָדער אַ ווייטערן שריט, צו אינטערנאַציאָנאַלע נעצווערק צווישן
אַדוואָקאַטן אין זשענעװע, און האָבן באַשטעטיקט אַז מיר האָבן פּונקט די זעלבע פּראָבלעמען אין כּמעט אַלע לענדער.
און דאָס מיינט אַז די אינטערנאַציאָנאַלע סאָלידאַריטעט הייבט איצט טאַקע אָן צו נעמען פאָרעם. דער געדאַנק איז אַז מיר קענען אויך
– אין אַ קאָאָרדינירטער מאַמָה אין די יחיד־שטאַטן – אַרויסצויגן אַלע מיטלען צו פאַרמיידן אַז דער IGO זאָל אין קראַפֿט קומען.
און דאָס וואָלט, כמובן, אויך געהאַט אַ ספּעציעלן ווירקונג.
יאָ. פֿרוי פֿײַל, אַ גרויסן דאַנק פֿאַרן אינטערוויו.
מיר ווינטשן אײַך אַלע הצלחות און אַלץ גוטס!
אַ גרויסן דאַנק. ניט צו וואָס.