Имрӯз, 17 июни соли 2024, созмони «Иттиҳод барои Озодӣ» меҳмононро ба нишасти матбуотӣ
дар ин минтақаи зебои Таунус даъват кардааст.
Имрӯз мавзӯъҳои зиёде ҳастанд, ки бояд муҳокима шаванд.
Дар байни дигар чизҳо, доктор Файл дар бораи Қоидаҳои байналмилалии тандурустӣ, ки бо вайрон
кардани ҳуқуқи байналмилалӣ қабул шудаанд, сухан мегӯяд.
Чуноне ки маълум аст, инҳоро ду ҳафта пеш дар Маҷмаи Умумии Созмони Умумиҷаҳонии Тандурустӣ дар Женева қабул карданд.
Доктор Файл: Бале, дар бораи қабул кардани IGV бо вайрон кардани қонунҳои байналмилалӣ.
Пас он воқеан як триллер дар Ассамблеяи Созмони Умумиҷаҳонии Тандурустӣ буд, дар он тарзе, ки гӯё ин IGTҳо қабул шудаанд.
Ва, албатта, муҳим аст, ки ман мухтасаран ҷанбаҳои баҳсбарангезтарин ин қоидаҳои байналмилалии тандурустиро шарҳ
диҳам ва бигӯям, ки мо дар ин бора чӣ кор карда метавонем.
Танҳо як ёддошти кӯтоҳ дар бораи Созмони ҷаҳонии тандурустӣ:
Одатан мешунавад, ки он як созмони хусусӣ аст.
Расман, Созмони ҷаҳонии тандурустӣ як созмони давлатӣ аст.
Яъне, ин иттиҳоди классикии давлатҳо барои як мақсади мушаххас аст.
Инҷо онҳо расман даъво мекунанд, ки саломатӣ ва саломатии ҷамъиятиро тарғиб мекунанд.
Чунин созмонҳо одатан ниҳодҳои худро таъсис медиҳанд.
Ин Ассамблеяи Созмони Умумиҷаҳонии Тандурустӣ аст.
Намояндагони давлатҳои аъзо дар он ҷо ба кор фиристода мешаванд.
Сипас мо Шӯрои иҷроия ҳамчун мақоми иҷроия дорем ва, хеле муҳим ва хеле пурқудрат, Директор-Генералӣ, ки раҳбарии
он чизеро, ки онро Секретариат меноманд, бар ӯҳда дорад.
Нақшаи аслӣ ин буд, ки ду созишномаи байналмилалиро қабул кунанд.
Аввалан, IGV, ки аллакай дар Конститутсияи соли 2005 вуҷуд дорад, аммо ҳоло пурра бознигарӣ шудааст.
Ва сипас инчунин нақшаҳо буданд, ки созишномаи нави байналмилалиро, ки онро
«созишномаи пандемия» меноманд, қабул кунанд.
Қабул кардани созишномаи пандемия ба таъхир афтодааст ва фишори зиёде вуҷуд дорад, ки онро ҳадди ақал то Иҷлосияи
Соли ояндаи Маҷмаи Умумиҷаҳонии Тандурустӣ қабул кунанд – ҳамин чизест, ки ҷаноби Тедрос мехоҳад.
Шахсоне, ки шояд дар паси ӯ бошанд, умед доранд, ки он имсол қабул хоҳад шуд.
Дуруст, ба хатти вақт. Гуфта мешуд, ки IGV қабул шудааст.
Агар мо ҳоло танҳо ҳаминро тахмин кунем, пас онҳо ба таври худкор пас аз дувоздаҳ моҳ ба иҷро медароянд.
Магар он ки давлатҳои дахлдор ба таври возеҳ эълом кунанд, ки намехоҳанд иштирок кунанд.
Пас ин маъно дорад, ки онҳо бо ба иҷро даромадани он дар давоми даҳ моҳ мухолифат мекунанд.
Ин то 31 март хоҳад буд.
Қабул шудани Қоидаҳои байналмилалии тандурустӣ, ки ман онро дар иқтибос гузоштам, ба як тарзи хеле аҷиб сурат гирифт.
Мо талаботи ҳатмии тартиботии моддаи 55-и IGV-ро дорем.
Пас аз ин, нусхаи ниҳоӣ, ки баъдан ба раъйпурсӣ гузошта мешавад, бояд ҳадди ақал чор моҳ пеш аз раъйпурсӣ дар
Маҷмаи Умумиҷаҳонии Тандурустӣ барои давлатҳо дастрас гардонад.
Мақсад, албатта, ин аст, ки кишварҳо дар бораи оқибатҳои сиёсӣ, иқтисодӣ, маъмурӣ ва молиявӣ возеҳ бошанд.
Онҳо инчунин бояд санҷанд, ки оё ин тағйиротҳо ба IGV, масалан, бо конститутсияҳои
миллии онҳо ё бо ҳуқуқи байналмилалӣ мувофиқанд.
Ба ҷои ин, мо тамоми қувваамонро сарф кардем ва, дар остонаи анҷом, дар Женева будем ва субҳ онҷо
ҳамчун вакилони ҳуқуқӣ нишасти матбуотӣ баргузор кардем.
Дар чорабинии параллелӣ мо ҳанӯз намедонистем, ки ин девонагӣ дар шом рӯй хоҳад дод ва гӯё қаблан қабул шуда буд.
Дар асл чӣ гуна гузашт?
Ҳанӯз сабти видеоии ин раъйдиҳӣ вуҷуд дорад, ки онро ҳанӯз дар саҳифаи асосӣ дидан мумкин аст.
Албатта, то он ҷое ки ман мебинам, шумо наметавонед тамоми толорро бубинед, балки воқеан танҳо қисми пленарии пешинашро.
Пас Президент мегӯяд: Оё ҳама ин нусхаи ниҳоиро доранд? Ман ягон эътироз намебинам.
Ва сипас ӯ мепурсад: ҳа, оё ҳама розӣ ҳастанд? Ва боз: ман ҳеҷ эътирозе намебинам.
Пас, як тартиби хеле аҷиб аст, махсусан азбаски Қоидаи 72 муқаррар мекунад, ки:
Раъйдиҳӣ бояд бо боло бардоштани дастҳо сурат гирад ё, бо дархост, ҳатто бо номбаркунии алоҳидаи аъзоён.
Дар ҷангал хомӯшӣ ҳукмфармо буд. Пас, ин ҳикоя хеле, хеле шубҳанок буд.
Сипас иддао карданд, ки ҳама якдилу якзабон буданд, ки ҳеҷ кас, ки ҳоло ин видеоро тамошо мекунад, наметавонад онро тасдиқ кунад.
Маълум шуд, ки 37 штат ба таври мусбат ҷонибдории қабули ин IGT-ҳоро изҳор кардаанд.
Як рӯйхат вуҷуд дорад, ки табиист дар он Олмон ва чанд кишвари дигари Аврупоӣ, инчунин
кишварҳое мисли Иёлоти Муттаҳидаи Амрико дохил шудаанд.
Аммо дар муҳокима низ муқобилияти зиёде вуҷуд дошт.
Пас Беларус, Эрон, Аргентина, Коста-Рика ва дигар кишварҳо – Словакия хеле муҳим аст,
танҳо ба ҳамин кӯшиши қатлаш ҳоло фикр кунед.
Апеллятсияҳо низ иҷозат дода мешуданд. Аз ин рӯ ин ҳикояи аҷиб.
Оё кворум (ҳадди ақали шумораи узвҳо, ки барои қабули қарорҳо зарур аст) ба даст омад?
99 кишвар бояд бо нишон додани дастҳо ба таври возеҳ розӣ мешуданд. Бисёр шубҳанок.
Аз ин рӯ, бешубҳа танҳо бар асоси банди 2-и моддаи 55.
Марианне Гриммэнштейн онро хеле зебо гуфт: Созмони ҷаҳонии тандурустӣ қоидаҳои худро вайрон мекунад.
Овоздиҳӣ бар хилофи қонунҳои байналмилалӣ аст ва бинобар ин эътибор надорад.
Ва ҳар давлате, ки ба ин эътироз намекунад, дар асл худро дар ҳолати нодуруст мегузорад.
Ба мундариҷаи асосӣ.
Ғайр аз ҳолати фавқулоддаи саломатӣ, ки нигаронии байналмилалиро ба бор овард – ки ба таври муносиб «fake» ном
гирифтааст – ҳоло шакли нави ҷиддитар аз он, яъне ҳолати фавқулоддаи пандемия, вуҷуд дорад.
Ҳамчунин аҷиб аст, ки, масалан, гумон меравад, ки он дар бораи хатари баланд аст, яъне танҳо хатари аз ҳад зиёд шудани иқтидори
системаҳои тандурустӣ ё ба вуҷуд омадани нооромиҳои иҷтимоӣ ва иқтисодӣ дар натиҷаи
бемории сироятии сарҳадӣ, ки гӯё хеле хатарнок аст.
Аз нуқтаи назари ҳуқуқӣ, бояд пурсид: оё чунин меъёрҳо барои ҳолати фавқулоддаи пандемия, ки дар ниҳоят маҳдудиятҳои
густурдаи ҳуқуқҳои асосиро асоснок мекунад, муносибанд?
Зеро ин ба беморӣ худаш вобаста нест, балки масъалаи шароити доираи сиёсати ҳукумат аст.
Пас, дар асл, ин далели заифест барои нақзи минбаъдаи ҳуқуқҳои асосӣ, ки Директор-Генерал Тедрос метавонад
дар асоси ин ҳолати фавқулоддаи пандемия тавсия диҳад.
Ва бояд тарсид, ки ҳатто дахолатҳои шадидтар бо истинод ба ҳолати фавқулоддаи пандемия асоснок хоҳанд шуд.
Сипас хеле мушкил аст, маҳсулоти саломатии ба ном марбут ва як принсипи нави хеле муҳим дар Созмони ҷаҳонии
тандурустӣ, ки онро баробарӣ, адолати тақсимотӣ меноманд.
Ин ба он ишора мекунад, ки кишварҳои камбизоат, кишварҳои дар кавичкаҳои ғафс «рушдёбанда» номида мешаванд, ҳоло низ аз ҳамаи
ин неъматҳои он чизе, ки онҳоро «ваксинаҳо» меноманд, яъне албатта технологияи mRNA ва доруҳо аз он ширкатҳои дорусозӣ – ки
ман инро бо иронияи бузург мегӯям – ки бевосита ё бавосита Созмони ҷаҳонии тандурустиро маблағгузорӣ мекунанд, манфиат мебаранд.
Ва дар ин нуқта, дар охирин лаҳза, кас ҳайрон мешавад: воқеан кӣ Созмони ҷаҳонии тандурустиро назорат мекунад?
Оё воқеан ин ҳанӯз давлатҳо ҳастанд, ё ин сарпарастон ҳастанд?
Маълум аст, ки Созмони ҷаҳонии тандурустӣ (СҶТ) қариб 85 фоизи маблағгузориашро ба хайрияҳои ихтиёрӣ вобаста
мекунад, аз ҷумла шумораи зиёди хайрияҳои хусусӣ аз саноати дорусозӣ, ки бевосита ё бавосита дода мешаванд.
Танҳо Бунёди Билл Гейтс эҳтимолан мустақиман ё ба таври ғайримустақим ба 20 фоизи маҷмӯи буҷаи
Созмони Умумиҷаҳонии Тандурустӣ саҳм мегузорад.
Аммо мубориза бо он чизе, ки онро «маълумоти бардурӯғ» ва «дизинформатсия» меноманд, ҳоло
ба таври возеҳ дар IGV дохил карда шудааст.
Дар ин замина тақрибан 40 созишномаи шарикӣ бо ширкатҳои бузурги технологӣ аз саноати рақамӣ, аз ҷумла Google, Facebook ва
Co., бо Microsoft, ки албатта дар пасманзари қарор дорад, ба имзо расиданд, ки мундариҷаи онҳо низ ошкор намешавад.
Дар ин замина мо албатта бояд аз шиддат гирифтани мушкили сензура, махсусан дар ВАО-и озод, вале пеш аз
ҳама дар қисми зиёди ҷомеаи бонуфузи илмӣ, ки қаблан аз муколама берун монда буд, битарсем.
Ва бидуни баҳси озод, мо албатта наметавонем ба он ҳақиқат, ки дар ин ҷо фавқулодда зарур аст, наздик шавем.
Ҳамаи ин дар заминаи идомаёбии набудани як ниҳоди мустақил ва ҳуқуқан маҷбуркунандаи назоратӣ аст, ки, масалан,
метавонист ҷаноби Тедросро сахт танқид кунад, вақте ки ӯ пандемияи сохта ё ҳолати фавқулоддаи пандемияро эълон мекунад.
Дар назария, ӯ бояд пешакӣ хатарҳо ва манфиатҳои ҳар як чораеро, ки тавсия медиҳад, мувозинат кунад.
Инчунин ба кишварҳое, ки конститутсияҳои либералӣ доранд, низ дахл мекунад.
Аммо азбаски касе ӯро назорат намекунад ва механизмҳои санҷиш ва мувозинат вуҷуд надоранд, ӯ метавонад ба осонӣ ҳолати изтирории
сохтаи пандемия ва ин тавсияҳоро ба таври худсарона ҷорӣ кунад.
Мисли ҳаштпо, Созмони ҷаҳонии тандурустӣ идома медиҳад, ки ба маъмуриятҳои давлатӣ дастрасӣ пайдо кунад.
Ҳоло бояд як мақоми миллии IHR таъсис дода шавад ва ба ном «иқтидорҳои асосӣ» дар сатҳҳои гуногуни маъмурӣ тақвият дода
шаванд, аз ҷумла, албатта, мубориза бо ба ном «индемикҳои иттилоотӣ» – яъне дар соҳаи мубориза бо иттилои бардурӯғ,
ки дар он Созмони ҷаҳонии тандурустӣ ва давлатҳои аъзо монополияи мувофиқ ба ҳақиқатро барои худ нигоҳ медоранд.
Мақоми мустақили назоратӣ вуҷуд надорад.
Тавсияҳо метавонанд боиси нақзи густурдаи ҳуқуқҳои асосӣ шаванд, ки агар аз ҷиҳати хатар ва манфиат арзёбӣ
нашаванд, метавонанд ба ҷиддитарин нақзи ҳуқуқҳои асосӣ дар саросари ҷаҳон оварда расонанд.
Ташвиқи тадқиқотҳо дар соҳаи ваксинаҳо ва доруҳо ногузир аз ҷиҳати техникӣ бо он чизе, ки
таҳқиқоти афзоиши функсия номида мешавад, алоқаманд аст.
Ин, ба навбати худ, бо таҳқиқоти силоҳҳои биологӣ алоқаманд аст ва бо хатарҳои ҷиддии амниятӣ ҳамроҳ мебошад.
Ин маънои онро дорад, ки хатари боз ҳам калонтар вуҷуд дорад, ки ин қоидаҳои Созмони ҷаҳонии тандурустӣ дар ниҳоят
ҳамон хатарҳоро ба вуҷуд оранд, ки гӯё мехоҳанд пешгирӣ кунанд.
Дар асл, кишвари мисли Олмон, масалан, ҳангоми ба иҷро даромадани IHR дар сатҳи Созмони ҷаҳонии
тандурустӣ тибқи ҳуқуқи байналмилалӣ ӯҳдадорӣ хоҳад дошт.
Аммо Олмон назариян метавонад бигӯяд: «Ист! Ман он чиро, ки ҷаноби Тедрос, масалан дар сатҳи миллӣ, тавсия
медиҳад, иҷро намекунам, зеро он Қонуни асосиро вайрон мекунад.»
Ин назариян имконпазир аст ва онҳо воқеан бояд ин корро анҷом диҳанд.
Дар амал мо дидаем, ки кишварҳо масъулиятро ба дӯши Созмони ҷаҳонии тандурустӣ мегузоранд.
Олмон дар ҳар сурат яке аз асоситарин давлатҳои сарпарасти Созмони ҷаҳонии тандурустӣ мебошад.
Олмон бо хушнудӣ риоя хоҳад кард.
Ҳадди ақал дар гузашта Олмон барои риояи муқаррароти Қонуни асосӣ ҳеҷ талоше накардааст.
Ин маъно дорад, ки дар ин замина мо бо хатари таъсиси режими глобалии тандурустии тоталитарӣ ва таҳти назорати
беруна қарор доштан ва, албатта, дар ниҳоят хатари вайронкуниҳои дарозмуддат ва оммавии ҳуқуқи башар рӯбарӯ ҳастем.
Шаъни инсон дастнорас аст.
Давлате, ки ба дахлнопазирии ҷисмонӣ ва озодиҳои асосии шаҳрвандӣ дахолат мекунад, бояд ҳамеша ин дахолатро асоснок созад.
Ӯ бояд ҳамеша хатарҳо ва манфиатҳоро мувозинат кунад.
Мо дар соли 2020 ин далелро дар Олмон ё дар бисёр кишварҳои дигар дар саросари ҷаҳон нашунидаем.
Мо ҳеҷ гувоҳиро нашунидаем.
Дар ин ҷо давлат вазифадор аст ва он дар иҷрои он ноком шудааст!
Танҳо бо пешниҳод накардани ҳамин асосноккунӣ ӯ аллакай ҳуқуқвайронкуниҳои бузурги ҳуқуқи башарро
содир мекунад. Дар ин бора чӣ кор кардан мумкин аст?
Албатта, мо бояд то ҳадди имкон пеш равем, ва ҳамин аст сабаби он, ки ВАО-ҳои муҳим низ дар ин ҷо намояндагӣ мешаванд, то
мардумро ба амал водор созанд. Намоишҳо, варақаҳо ва ғайра. Аммо пеш аз ҳама ҳоло масъала дар он аст, ки онҳое,
ки дар мавқеъҳои масъулият қарор доранд ва ҳанӯз омодаанд амал кунанд, ба амал водор шаванд.
Бисёр муҳим аст, ки чораҳои ҳуқуқӣ андешида шаванд, парвандаҳои фаврӣ оғоз карда шаванд
ва шикоятҳои конститутсионӣ пешниҳод шаванд.
Масалан, ҳар як шахс метавонад дар ҳавзаи интихоботии худ бо вакили парлумонаш гуфтугӯ кунад.
Ва ин одамон кӯшиш мекунанд, ки ба ин масъала диққат ҷалб кунанд.
Дар ин ҷо имкониятҳои зиёде барои иштирок кардан вуҷуд доранд.
Ҳатто танҳо гуфтугӯ кардан бо дӯстон, шиносоҳо, ҳамсояҳо, дар ҳоле ки дар каме кушода аст.
Мо воқеан бояд ва воқеан метавонем дар ин ҷо ҳамаи чораҳоро ба кор барем. Ҳеҷ чорае нест, ки аҳамият надошта бошад.
Аммо ман мегӯям, ки воқеан бояд диққат ба гувороҳӣ, таълим, таълим ва таълим дар миёни
қабулкунандагони қарорҳои сиёсӣ равона карда шавад.
Шахсан, ман имкони ками амалӣ шудани инро бо ҳукумати федералӣ мебинам.
Аз ин рӯ мо тавассути ин муроҷиатнома кӯшиш мекунем, ки Бундестагро водор созем, то аз ҳукумати федералӣ даъват
кунад, ки аз он берун шавад ва ин корро бо шиддат анҷом диҳад.
Ва, албатта, агар ҳама чиз шаффоф мебуд, шикояти конститутсионӣ алайҳи ин IGV-ҳое, ки комилан ғайриқонунӣ қабул шудаанд, дар
асл бояд муваффақ мешуд, агар мо ҳанӯз шароити муқаррарӣ доштем.
Ва мо умедворем ва бовар дорем, ки ба шароити муқаррарӣ бармегардем.
Ва мо ҳама кӯшиш мекунем, ки саҳми худро гузорем. Ташаккури зиёд.