WEBVTT

00:00.000 --> 00:07.182
Kwanamhlanje, umhla we-17 kuJuni 2024, umbutho
i-United for Freedom umemile iindwendwe

00:07.182 --> 00:12.760
kwinkomfa noonondaba apha kummandla omhle waseTaunus.

00:12.760 --> 00:16.800
Zininzi kakhulu izihloko eziza kuxoxwa ngazo namhlanje.

00:16.800 --> 00:24.840
Phakathi kwezinye izinto, uGqr Pfeil uthetha ngeMigaqo yezeMpilo
yeHlabathi, eyamkelweyo ngokunyhasha umthetho wamazwe ngamazwe.

00:24.840 --> 00:28.238
Njengoko kusaziwa kakuhle, ezi zamkelwe
kwiNkomfa yeZizwe eziManyeneyo yezeMpilo

00:28.238 --> 00:32.060
(i-WHO) eGeneva, kwiiveki ezimbini ezidlulileyo.

00:32.060 --> 00:35.220
Gqirha Pfeil: Ewe, malunga nokwamkelwa
kwe-IGV ngokwaphula umthetho wamazwe ngamazwe.

00:35.220 --> 00:40.500
Ngoko ke ibiyinto ebitsala umdla kakhulu
kwiNdibano yezeMpilo yeHlabathi, indlela

00:40.500 --> 00:45.460
ekuqatshelwa ngayo ukuba ezi IGTs zamkelwe ngayo.

00:45.460 --> 00:52.785
Kwaye, ewe, kubalulekile ukuba ndichaze
ngokufutshane ezona ngxenye zixoxisa kakhulu zale mithetho

00:52.785 --> 00:57.240
yezempilo yamazwe ngamazwe kunye noko sinokukwenza ngazo.

00:57.240 --> 00:59.800
Nantsi inqaku elikhawulezayo malunga ne-WHO:

00:59.800 --> 01:02.600
Kuvakala rhoqo ukuba ngumbutho wabucala.

01:02.600 --> 01:05.800
Ngokusesikweni, i-WHO ngumbutho karhulumente.

01:05.800 --> 01:12.280
Oko kukuthi, ngumanyano lwemibuso
oluqhelekileyo olunenjongo ethile.

01:12.280 --> 01:18.040
Apha, bathi ngokusesikweni baxhasa impilo, impilo yoluntu.

01:18.040 --> 01:23.780
Imibutho enjalo ke idla ngokuseka iqumrhu layo.

01:23.780 --> 01:25.680
Nanku uMbutho wezeMpilo weHlabathi.

01:25.680 --> 01:30.460
Abameli bamazwe amalungu bathunyelwa apho.

01:30.460 --> 01:36.223
Emva koko sinayo iBhunga eliyiNkomfa njengelungu elisebenzayo,
kwaye, okubaluleke kakhulu kwaye

01:36.223 --> 01:41.856
onamandla kakhulu, nguMlawuli-Jikelele,
okhokela leyo ibizwa ngokuba yiNobhala-nkulu.

01:41.856 --> 01:45.740
Isicwangciso sokuqala
yayikukwamkela izimiso zamazwe ngamazwe ezibini.

01:45.740 --> 01:57.660
Okokuqala, yi-IGV, esele ikhona kumgaqo-siseko
ka-2005, kodwa ngoku iphuculwe ngokupheleleyo.

01:57.660 --> 02:06.740
Kwaye ke kwakukho nezicwangciso zokwamkela isivumelwano
esitsha samazwe ngamazwe, ekuthiwa sisivumelwano sobhubhane.

02:06.740 --> 02:14.846
Ukwamkelwa kwesivumelwano sobhubhane kulibazisekile, kwaye kukho
uxinzelelo olukhulu lokuba kugqitywe, kungakuhle

02:14.846 --> 02:22.120
ukuba kugqitywe kwiNkomfa yezeMpilo yeHlabathi
yonyaka ozayo – yile nto ifunwa nguMnu. Tedros.

02:22.120 --> 02:31.136
Abantu abanokuba ngasemva kwakhe
banethemba lokuba kuza kupasiswa kulo nyaka.

02:31.136 --> 02:38.340
Kanye, kumgca wexesha. Kwakuthiwa i-IGV yayiphasisiwe.

02:38.340 --> 02:44.700
Ukuba sithatha nje ukuba kunjalo okwangoku, ziya kuqala ukusebenza
ngokuzenzekelayo emva kweenyanga ezilishumi elinambini.

02:44.700 --> 02:52.384
Ngaphandle kokuba amazwe afanelekileyo
achaze ngokucacileyo ukuba akathathi nxaxheba.

02:52.384 --> 02:57.220
Ngoko ke oko kuthetha ukuba bayachasa ukuba oku
kuqale ukusebenza kwisithuba seenyanga ezilishumi.

02:57.220 --> 03:02.624
Oko kuya kuba kude kube ngumhla wama-31 kuMatshi.

03:02.624 --> 03:11.920
Ukwamkelwa kweeMigaqo yezeMpilo yeHlabathi, kwaye ndibeka oko
kwiziphawu zocaphulo, kwenzeka ngendlela engaqhelekanga kakhulu.

03:11.920 --> 03:17.500
Sinemfuneko enyanzelekileyo yenkqubo yeSigaba 55 se-IGV.

03:17.500 --> 03:25.327
Emva koko, inguqulelo yokugqibela, eza kuthi kamva ifakwe
kuvoto, kufuneka ifumaneke kumazwe ubuncinane iinyanga ezine

03:25.327 --> 03:29.536
phambi kovoto kwiNdlu yoWiso-mthetho yezeMpilo yeHlabathi.

03:29.536 --> 03:36.740
Injongo, ewe, kukuba amazwe acace ngeziphumo
zezopolitiko, ezoqoqosho, ezolawulo nezemali.

03:36.740 --> 03:42.707
Kufuneka kwakhona bajonge ukuba olu
hlengahlengiso lwe-IGV luyahambelana na, umzekelo, nemimiselo

03:42.707 --> 03:46.400
yabo yesizwe okanye nomthetho wamazwe ngamazwe.

03:46.400 --> 03:51.620
Endaweni yoko, sasebenza ngamandla onke kwaye,
kanye phambi kokuba sigqibe, sasiseGeneva saza

03:51.620 --> 03:55.040
sabamba inkomfa noonondaba apho ekuseni njengamagqwetha.

03:55.040 --> 04:01.062
Kwisiganeko esihamba ngaxeshanye,
sasingekazi ukuba olu lwaphazamo luya kwenzeka

04:01.062 --> 04:05.320
ngokuhlwa, nokuba kuthiwa lwalusele lwaphumelela.

04:05.320 --> 04:07.160
Kuhambe njani kanye kanye?

04:07.160 --> 04:13.460
Kusekho intshukumo yevidiyo yale
vothi, enokusabonwa kwiphepha lasekhaya.

04:13.460 --> 04:19.500
Ewe kona, ngokokubona kwam, awukwazi ukubona yonke
igumbi, kodwa ubona kuphela indawo enkulu engaphambili.

04:19.500 --> 04:27.760
Emva koko uMongameli uthi: Ingaba wonke
umntu unolu hlobo lokugqibela? Andiboni mchasi.

04:27.760 --> 04:37.380
Emva koko uyabuza, ewe, ingaba wonke umntu
uyavuma? Kwaye kwakhona: Andiboni mchasi.

04:37.380 --> 04:44.500
Le yinkqubo engaqhelekanga kakhulu,
ingakumbi kuba uMthetho wama-72 uchaza ukuba:

04:44.500 --> 04:49.600
Ukuvota kufuneka kwenziwe ngokuphakamisa izandla
okanye, xa kuceliwe, kwanokuthiwa ngokubiza amagama.

04:49.600 --> 04:54.820
Kwakukho isithe cwaka ehlathini. Ngoko
ke, ibali elithandabuzekayo kakhulu.

04:54.820 --> 05:02.496
Kwaza ke kwathiwa kwakukho isivumelwano esipheleleyo, into
leyo ekungekho namnye obukele le vidiyo ngoku onokuyiqinisekisa.

05:02.496 --> 05:10.580
Kuye kwanikelwa ingxelo entle yokuba amazwe angama-37
athethe ngokucacileyo exhasa ukwamkelwa kwezi IGTs.

05:10.580 --> 05:19.424
Kukho uluhlu, olu ngokwendalo luquka iJamani namanye amazwe
aliqela aseYurophu, kunye namanye afana ne-USA, umzekelo.

05:19.424 --> 05:23.648
Kodwa kwakukho nenkcaso eninzi kwingxoxo.

05:23.648 --> 05:31.110
Ngoko iBelarus, i-Iran, i-Argentina, iCosta
Rica namanye amazwe – iSlovakia ibaluleke

05:31.110 --> 05:37.280
kakhulu, cinga nje ngalo mzamo wokumbulala ngoku.

05:37.280 --> 05:41.500
Izikhalazo nazo zazivunyelwe. Kungoko le ntsomi ingaqhelekanga.

05:41.500 --> 05:44.704
Ingaba i-quorum (eyona nani incinci yamalungu
efunekayo ukuze kwenziwe izigqibo) ifikelelwe na?

05:44.704 --> 05:51.260
Amazwe angama-99 bekuya kufuneka avume ngokucacileyo
ngokuphakamisa izandla. Oku kuyathandabuzeka kakhulu.

05:51.260 --> 05:56.280
Ngoko ke, ngokuqinisekileyo ngokusekelwe kwiSigaba 55(2) sodwa.

05:56.280 --> 06:03.260
UMarianne Grimmenstein ukubeke kakuhle
kakhulu: i-WHO iyaphula imithetho yayo.

06:03.260 --> 06:06.000
Uvoto oluchasene nomthetho wamazwe
ngamazwe kwaye ngoko alusebenzi.

06:06.000 --> 06:13.660
Kwaye nawuphi na umbuso ongachasiyo oku,
eneneni uzibeka kwicala eliphosakeleyo.

06:13.660 --> 06:15.780
Kumxholo obalulekileyo.

06:15.780 --> 06:23.684
Ukongeza kwimeko kaxakeka yezempilo ekhathaza ihlabathi jikelele
– ebizwa ngokufanelekileyo ngesishunqulelo sesiNgesi

06:23.684 --> 06:32.672
esithi "fake", okuthetha ubuxoki – ngoku kukho uhlobo
olutsha nolubi ngakumbi yale meko, imeko kaxakeka yobhubhane.

06:32.672 --> 06:41.988
Kwakhona kuyamangalisa ukuba, umzekelo, kucatshangelwa ukuba
imalunga nomngcipheko ophezulu, oko kukuthi, umngcipheko

06:41.988 --> 06:51.543
wokugqitha amandla eenkqubo zezempilo okanye wokubangela
ukuphazamiseka eluntwini nasemnkhweni ngenxa yesifo esosulelayo

06:51.543 --> 06:57.440
esithi sibe yingozi kakhulu esitshintshela ngaphaya kwemida.

06:57.440 --> 07:04.088
Ngokwembono yomthetho, umntu kufuneka ke aze abuze: Ingaba
iindlela zokulinganisa ezinjalo zifanelekile

07:04.088 --> 07:11.000
kwimeko kaxakeka yobhubhane, ethi ekugqibeleni
ithethelele ukunyhashwa okukhulu kwamalungelo asisiseko?

07:11.000 --> 07:18.300
Kuba oko akubangelwa sisifo ngokwaso,
kodwa ngumba wemigaqo-siseko karhulumente.

07:18.300 --> 07:26.772
Ngoko ke, eso sisizathu esibuthathaka sokunyhasha amalungelo
asisiseko okulandelayo, anokuthi uMlawuli-Jikelele uTedros

07:26.772 --> 07:31.120
aphakamise ngaso ngokusekelwe kule meko yongxamiseko yobhubhane.

07:31.120 --> 07:39.424
Kwaye kuyoyikeka ukuba kwanonyanzeliso olungqongqo
nangakumbi luza kuthethelelwa yimeko kaxakeka yobhubhane.

07:39.424 --> 07:46.909
Emva koko, ingxaki enkulu kakhulu, iimveliso zempilo
ekuthiwa zifanelekile kunye nomgaqo omtsha obaluleke

07:46.909 --> 07:51.260
kakhulu kwi-WHO, ekuthiwa kukulingana, nobulungisa ekwabiweni.

07:51.260 --> 08:00.530
Oku kubhekisa kwinyaniso yokuba amazwe ahlwempuzekileyo, amazwe
asaphuhlayo (ndizicaphaza ngamazwi la ngabom), ngoku nawo axhamla

08:00.530 --> 08:09.297
kuzo zonke ezi ntsikelelo zezi nto kuthiwa ziigonyo, ngokwendalo
itekhnoloji ye-mRNA namayeza avela kwezo – ndiyawatsho la

08:09.297 --> 08:18.112
mazwi ngokwazi kwakho ukuba ndihlekisa – iinkampani zamachiza
ezixhasa i-WHO ngokungathanga ngqo okanye ngokuthe ngqo.

08:18.112 --> 08:24.240
Kwaye kweli nqanaba, okwangoku, umntu
uyazibuza: Ngubani kanye kanye olawula i-WHO?

08:24.240 --> 08:28.700
Ingaba ngokwenene zisazizizwe, okanye ngabaxhasi?

08:28.700 --> 08:34.712
Kuyaziwa kakuhle ukuba i-WHO ixhomekeke kwiminikelo
yokuzithandela phantse kwi-85 pesenti yengxowa-mali yayo,

08:34.712 --> 08:41.620
kuquka inani elikhulu leminikelo yabucala elivela kushishino
lwamachiza, nokuba ngokuthe ngqo okanye ngokungathanga ngqo.

08:41.620 --> 08:46.331
IBill Gates Foundation yodwa mhlawumbi ifaka
isandla ngokuthe ngqo okanye ngokungathanga ngqo kwi-20

08:46.331 --> 08:50.240
pesenti yohlahlo-lwabiwo-mali olupheleleyo lwe-WHO.

08:50.240 --> 08:58.640
Noko ke, idabi lokulwa le nto kuthiwa yinkcazelo-mbi
nokuphazamisa-nkulumo ngoku lifakwe ngokucacileyo kwi-IGV.

08:58.640 --> 09:08.676
Kulo mxholo, kwenziwe izivumelwano zentsebenziswano ezimalunga
nama-40 neenkampani ezinkulu zeteknoloji kwishishini

09:08.676 --> 09:18.100
ledijithali, iGoogle, iFacebook nezinye, iMicrosoft ke
ngokwendalo isemva, apho umxholo wazo nawo ungaqatshelwanga.

09:18.100 --> 09:28.365
Ngenxa yale meko, ngokwendalo kufuneka sibe noloyiko lokwanda
kwengxaki yokucenzwa, ingakumbi kumajelo eendaba akhululekileyo,

09:28.365 --> 09:36.022
kodwa ngaphezu kwako konke kwinxalenye enkulu
yoluntu lwezenzululwazi oluhloniphekileyo, esele

09:36.022 --> 09:40.500
lwakhe lwakhutshwa kwingxoxo kwixesha elidlulileyo.

09:40.500 --> 09:49.240
Kwaye ngaphandle kwengxoxo ekhululekileyo, ngokuqinisekileyo
asinakufikelela kwinyani efuneka ngokungxamisekileyo apha.

09:49.240 --> 09:58.739
Konke oku kusenzeka ngenxa yokungabikho okuqhubekayo kwegunya
elizimeleyo, elibophelelayo ngokomthetho,

09:58.739 --> 10:09.200
elinokuthi, umzekelo, liyexwayise uMnu. Tedros xa ebhengeza
ubhubhane obungeyonyani okanye ingxakeko yobhubhane.

10:09.200 --> 10:16.980
Ngokwengqiqo, kufuneka axeleze iingozi neenzuzo
zaso sonke isinyathelo asicebisayo kwangaphambili.

10:16.980 --> 10:22.060
Oku kusebenza nakumazwe anemigaqo-siseko ekhululekileyo.

10:22.060 --> 10:31.119
Noko ke, kuba kungekho mntu umjongileyo kwaye kungekho
kulawulwa nokulinganiswa kwamagunya, unokunyanzelisa nje ingxaki

10:31.119 --> 10:35.808
yobhubhane engeyonyani kunye nezi zindululo ngokuthanda kwakhe.

10:35.808 --> 10:40.880
Njenge-okhophu, i-WHO iyaqhubeka
nokufikelela kubalawuli borhulumente.

10:40.880 --> 10:50.705
Ngoku kuza kubakho igunya lesizwe le-IHR, kwaye ezi zibizwa
ngokuba zizakhono ezingundoqo kumanqanaba olawulo ahlukeneyo ziza

10:50.705 --> 10:59.036
komelezwa, kuquka, ewe, idabi lokulwa ezi zibizwa zizifo zolwazi
– oko kukuthi, kwicandelo lokulwa ubuxoki

10:59.036 --> 11:06.976
obutyholwayo, apho i-WHO kunye namazwe
angamalungu ayo zithi zizigcinele zodwa inyaniso.

11:06.976 --> 11:10.360
Akukho gunya lokongamela elizimeleyo.

11:10.360 --> 11:16.636
Ezi zindululo zinokubandakanya ukunyhashwa okukhulu kwamalungelo
asisiseko, nto leyo, ukuba ayihoywanga

11:16.636 --> 11:23.660
ngokweengozi neenzuzo, inokukhokelela kweyona miyekelo imbi
kakhulu yamalungelo asisiseko kwihlabathi jikelele.

11:23.660 --> 11:35.340
Ukukhuthazwa kophando lwezitofu zokugonya namayeza
ngokungenakuphepheka kunxulumene nophando lokwandisa umsebenzi.

11:35.340 --> 11:42.380
Oku, ke, kunxulumene nophando lwezixhobo
zebhayoloji kwaye kunamaza okhuseleko abukhulu.

11:42.380 --> 11:50.124
Oku kuthetha ukuba kukho umngcipheko omkhulu
ngakumbi wokuba le mithetho ye-WHO ekugqibeleni iza

11:50.124 --> 11:55.040
kudala kanye ezo ngozi i-WHO ithi ifuna ukuzithintela.

11:55.040 --> 12:02.511
Enyanisweni, ilizwe elifana neJamani, umzekelo,
liya kuba noxanduva phantsi komthetho wamazwe

12:02.511 --> 12:07.040
ngamazwe kwinqanaba le-WHO xa i-IHR iqala ukusebenza.

12:07.040 --> 12:14.035
Noko ke, iJamani ngokwethiyori ingatsho: Yima,
andizukusebenzisa oko kukhuthazwa nguMnu. Tedros,

12:14.035 --> 12:18.640
umzekelo, kwinqanaba lesizwe kuba kophula uMthetho oSisiseko.

12:18.640 --> 12:23.800
Oko kunokwenzeka ngokwengcinga, kwaye
kufanele ukuba benjenjalo ngokwenene.

12:23.800 --> 12:28.460
Enyanisweni, sibone ukuba amazwe atyhala uxanduva kwi-WHO.

12:28.460 --> 12:34.800
Nangona kunjalo, iJamani ngomnye
wabaxhasi abaphambili bakaRhulumente kwi-WHO.

12:34.800 --> 12:36.864
IJamani iza kuthi ngokuzithandela.

12:36.864 --> 12:42.360
Ubuncinci kwixesha elidlulileyo, iJamani ayizange
izikhathaze ngokuthobela imiqathango yoMthetho oSiseko.

12:42.360 --> 12:50.531
Oku kuthetha ukuba, ngenxa yale meko, sijongene nengozi yokusekwa
komgaqo-nkqubo wezempilo wehlabathi olawulwa

12:50.531 --> 12:59.072
ngaphandle nonobuzaza, kwaye ke, ekugqibeleni, ingozi
yokunyhashwa kwamalungelo oluntu okukhulu nokwexesha elide.

12:59.072 --> 13:01.580
Isidima somntu asinakunyhashwa.

13:01.580 --> 13:09.143
Urhulumente ophazamisa ubunyakanyaka
bomzimba namalungelo asisiseko kufuneka ahlale

13:09.143 --> 13:13.320
esenza ingxengxezo ngokuphazamisa okunjalo.

13:13.320 --> 13:17.680
Kufuneka ahlale ebalisa iingozi nezibonelelo.

13:17.680 --> 13:23.800
Asikuvanga olu qwalaselo eJamani okanye kwamanye
amazwe amaninzi kwihlabathi jikelele ngo-2020.

13:23.800 --> 13:25.980
Asikavanga bungqina.

13:25.980 --> 13:30.560
Urhulumente unoxanduva apha, kwaye uye wasilela ukuluzalisekisa!

13:30.560 --> 13:39.400
Ngokungakwazi ukunika esi sizathu kuphela, sele etyhoboza
amalungelo oluntu ngokukhulu. Yintoni enokwenziwa ngale nto?

13:39.400 --> 13:48.801
Ewe kona, kufuneka sihambe umgama omde kangangoko kunokwenzeka,
yiyo loo nto amaziko eendaba abalulekileyo nawo emelwe apha ukuze

13:48.801 --> 13:57.473
avuse uluvo loluntu. Iibhikisho, amaphephancwadi njalo
njalo. Kodwa okokuqala nokuphambili, ngoku umcimbi ukuphembelela

13:57.473 --> 14:01.840
abo basezikhundleni zoxanduva, abo basenentliziyo entle.

14:01.840 --> 14:07.407
Kubaluleke kakhulu ukuthatha amanyathelo
asemthethweni, iinkqubo ezingxamisekileyo,

14:07.407 --> 14:11.080
izikhalazo zomgaqo-siseko, kubaluleke kakhulu.

14:11.080 --> 14:18.300
Umzekelo, wonke umntu ngamnye unokuncokola
neLungu lePalamente lakhe kwiphondo-voti lakhe.

14:18.300 --> 14:25.140
Kwaye aba bantu bazama ukutsala umdla kwalo mba.

14:25.140 --> 14:29.800
Zininzi amathuba okuzibandakanya apha.

14:29.800 --> 14:36.620
Nokuba kukuqhiyaza nje nabahlobo, abantu
owakaziyo, nabamelwane, ucango luvuleke kancinci.

14:36.620 --> 14:45.600
Ngokwenene kufuneka kwaye sinako ukwenza konke
okusemandleni ethu apha. Akukho nyathelo elingabalulekanga.

14:45.600 --> 14:51.714
Kodwa mna ndingathi ugxininiso kufuneka lube
kwinokweyisa, imfundo, imfundo, imfundo

14:51.714 --> 14:55.420
phakathi kwabantu abenza izigqibo kwezopolitiko.

14:55.420 --> 14:59.200
Mna ngokwam, ndibona amathuba amancinci
okuba oku kwenzeke kurhulumente womdibaniso.

14:59.200 --> 15:05.577
Yiyo loo nto sizama, ngale petishoni, ukucenga
iBundestag ukuba icele urhulumente womanyano

15:05.577 --> 15:08.940
ukuba azikhuphe kuko, kwaye enze oko ngamandla.

15:08.940 --> 15:16.781
Kwaye, ewe, ukuba yonke into ibisemthethweni, isikhalazo
somgaqo-siseko esichasene nezi IGVs zamkelwe

15:16.781 --> 15:24.200
ngokungekho mthethweni kwaphela besiya
kufuneka siphumelele ukuba besisenemeko eqhelekileyo.

15:24.200 --> 15:28.920
Kwaye sinethemba kwaye siyathemba ukuba
sizakubuyela kwiimeko eziqhelekileyo.

15:28.920 --> 15:46.220
Kwaye sonke siza kuzama ukwenza indima yethu. Enkosi kakhulu.
