1
00:00:00,384 --> 00:00:08,326
ऑक्टोबर २०२३ पासून ब्राझीलमध्ये त्याच्या इतिहासातील
सर्वात मोठा देशव्यापी डेंग्यू ताप प्रादुर्भाव सुरू आहे.

2
00:00:08,326 --> 00:00:14,188
जवळजवळ सर्व राज्ये प्रभावित झाली आहेत, आणि
अनेक प्रदेशांमध्ये आणीबाणी जाहीर करण्यात आली आहे.

3
00:00:14,188 --> 00:00:24,935
ब्रिटिश दैनिक वृत्तपत्र फायनान्शियल टाइम्सने २ जून २०२४ रोजी
अहवाल दिला की आतापर्यंत ५.५ दशलक्ष संसर्ग नोंदवले गेले आहेत.

4
00:00:24,935 --> 00:00:35,278
डेंग्यू ताप, ज्यामुळे उच्च ताप, स्नायूदुखी आणि अंतर्गत रक्तस्त्राव
होऊ शकतो, या वर्षी आधीच ३,२०० पेक्षा जास्त मृत्यू झाले आहेत.

5
00:00:35,278 --> 00:00:41,936
वर्षांपासून ज्ञात आहे की प्रयोगशाळांमध्ये बदल
केलेले मच्छर संक्रामक रोगांशी लढण्यासाठी जगभरातील

6
00:00:41,936 --> 00:00:46,670
विविध देशांमध्ये, विशेषतः ब्राझीलमध्ये सोडले जात आहेत.

7
00:00:46,670 --> 00:00:54,051
गेल्या वर्षी, संयुक्त राष्ट्रांच्या मच्छर विश्व
कार्यक्रमाने पुढील दहा वर्षांत ब्राझीलमधील विविध ठिकाणी अब्जावधी

8
00:00:54,051 --> 00:00:58,685
पालन केलेल्या मच्छरांना सोडण्याच्या योजनांची घोषणा केली.

9
00:00:58,685 --> 00:01:05,871
वापरलेली संशोधन पद्धत आशियाई वाघ मशांना
नैसर्गिकरित्या आढळणाऱ्या वोलबाकिया जीवाणूने संक्रमित करून

10
00:01:05,871 --> 00:01:10,901
त्यांना स्थानिक मशांच्या लोकसंख्येत सोडण्यावर आधारित आहे.

11
00:01:10,901 --> 00:01:18,621
वोलबॅकिया जीवाणूचा उद्देश मच्छरांद्वारे इतर मच्छरांना
आणि परिणामी सभोवतालच्या मानवी लोकसंख्येला डेंग्यू, झिका

12
00:01:18,621 --> 00:01:23,486
आणि इतर विषाणूंचा प्रसार होण्यापासून प्रतिबंध करणे हा आहे.

13
00:01:23,486 --> 00:01:32,688
ब्राझीलच्या आरोग्य प्राधिकरणाने पाच प्रमुख ब्राझिलियन शहरांमध्ये
प्रयोगशाळेतील मच्छरांची सोडण्याची चाचणी आधीच केली आहे.

14
00:01:32,688 --> 00:01:35,305
पण या सोडण्याचे परिणाम काय झाले?

15
00:01:35,305 --> 00:01:46,395
किमान सध्याचे आकडे स्पष्टपणे दाखवतात की डेंग्यू ताप प्रकरणांच्या
संख्येत कोणतीही घट झालेली नाही, तर उलट विक्रमी वाढ झाली आहे.

16
00:01:46,395 --> 00:01:52,207
भूतकाळाकडे पाहिल्यावर असे दिसते की अनुवांशिकदृष्ट्या
बदल केलेल्या मशांमार्फत संसर्गजन्य रोग नियंत्रित

17
00:01:52,207 --> 00:01:55,822
करण्याच्या मागील संशोधन प्रकल्पांना यश मिळाले नाही.

18
00:01:55,822 --> 00:02:01,736
उदाहरणार्थ, २०१३ ते २०१५ दरम्यान, ब्रिटिश
बायोटेक्नॉलॉजी कंपनी ऑक्सिटेकने ब्राझीलमध्ये १२

19
00:02:01,736 --> 00:02:06,240
दशलक्षाहून अधिक आनुवंशिकदृष्ट्या सुधारित मच्छर सोडले.

20
00:02:06,240 --> 00:02:12,005
त्या वेळी या मैदानी चाचणीचा उद्देश टायगर मच्छर
(एडिस एजिप्टी) ची संख्या नियंत्रित करणे होता, जो

21
00:02:12,005 --> 00:02:15,667
विशेषतः डेंग्यू ताप पसरवण्यासाठी जबाबदार असतो.

22
00:02:15,667 --> 00:02:23,760
तथापि, ३० महिन्यांनंतर, स्थानिक मशांमधील
६०% पर्यंतमध्येही अनुवांशिक बदल आढळले.

23
00:02:23,760 --> 00:02:29,145
पण इतकंच नाही: वांछित वाघ मच्छर लोकसंख्येतील
घट, जी सुरुवातीला साध्य झाली होती, ती १८

24
00:02:29,145 --> 00:02:32,906
महिन्यांनंतर पुन्हा पूर्वीच्या पातळीवर परतली आहे.

25
00:02:32,906 --> 00:02:38,161
नैसर्गिक आणि आनुवंशिकदृष्ट्या सुधारित
मच्छरांमध्ये संकरण झाले, ज्यामुळे सोडण्यापूर्वीच्या

26
00:02:38,161 --> 00:02:41,700
तुलनेत अधिक मजबूत मच्छरांची लोकसंख्या निर्माण झाली.

27
00:02:41,700 --> 00:02:46,752
याव्यतिरिक्त, संशोधनाच्या निष्कर्षांनी दाखवले
आहे की प्रयोगापूर्वी आणि प्रयोगानंतर मच्छरांना

28
00:02:46,752 --> 00:02:49,950
संसर्गजन्य रोग वाहून नेण्याची शक्यता समान असते.

29
00:02:49,950 --> 00:02:54,589
आत्तापर्यंत करण्यात आलेले प्रयोग त्यांच्या
उद्दिष्टापर्यंत पोहोचण्यात पूर्णपणे अपयशी ठरले असले तरी,

30
00:02:54,589 --> 00:02:58,167
ब्राझीलमधील मच्छर कारखान्यांमधील उत्पादन थांबवलेले नाही.

31
00:02:58,167 --> 00:03:02,205
यामुळे संशोधन प्रकल्पांच्या मागे कोणत्या
हितसंबंधांचा हात आहे आणि त्यांची अंमलबजावणी कोणी

32
00:03:02,205 --> 00:03:05,409
आर्थिकदृष्ट्या पुरवित आहे, हा प्रश्न उपस्थित होतो.

33
00:03:05,409 --> 00:03:13,144
२०१९ मध्ये, वर्ल्ड मॉस्किटो प्रोग्रामने आपल्या संकेतस्थळावर जाहीर
केले की बिल आणि मेलिंडा गेट्स फाउंडेशन आणि

34
00:03:13,144 --> 00:03:21,162
वेलकम ट्रस्ट वोलबाकिया जीवाणूशी संबंधित संशोधन
प्रकल्पासाठी ५० दशलक्ष डॉलर्सचे अनुदान देणार आहेत.

35
00:03:21,162 --> 00:03:27,326
बिल आणि मेलिंडा गेट्स फाउंडेशनने २००३
मध्येच डेंग्यू लसीवरील संशोधनासाठी निधी पुरवला.

36
00:03:27,326 --> 00:03:32,907
ही लस जपानी औषधनिर्मिती कंपनी ताकेडाद्वारे
तयार केली जाते, ज्याला गेट्स फाउंडेशनकडून दहा

37
00:03:32,907 --> 00:03:36,378
दशलक्ष पाउंडपेक्षा जास्त रक्कमही मिळाली आहे.

38
00:03:36,378 --> 00:03:44,420
पण फक्त बिल गेट्सच नाही; इतर संस्था देखील प्रयोगशाळेत बदल
केलेल्या कीटकांवर आधारित संशोधन प्रकल्पांना पाठिंबा देतात.

39
00:03:44,420 --> 00:03:51,798
उदाहरणार्थ, Management Sciences for Health या संस्थेने २०२२
मध्येच वोलबॅकिया नावाच्या नवीन रोगजनकचा वापर

40
00:03:51,798 --> 00:03:59,737
करण्यासाठी जगभरातील देश किती पैसे देण्यास तयार आहेत
हे शोधण्यासाठी एका अभ्यासावर काम सुरू केले होते.

41
00:03:59,737 --> 00:04:10,115
स्वतःच्या माहितीनुसार, मॅनेजमेंट सायन्सेस फॉर हेल्थला
विविध संस्था, विद्यापीठे आणि खाजगी कंपन्यांकडून पाठिंबा मिळतो.

42
00:04:10,115 --> 00:04:18,953
इतरांमध्ये: बिल आणि मेलिंडा गेट्स फाउंडेशन फार्मास्युटिकल आणि
बायोटेक्नॉलॉजी कंपनी फाइझर आशियाई फार्मास्युटिकल

43
00:04:18,953 --> 00:04:29,320
कंपनी ताकेदा, जी डेंग्यू ताप लढावण्यासाठी लसी तयार करते
जागतिक आरोग्य उपक्रम युनिटेड आणि जागतिक आरोग्य संघटना

44
00:04:29,320 --> 00:04:37,353
ब्राझीलमधील वैज्ञानिक संस्था ओस्वाल्डो क्रूझ फाउंडेशन (संक्षेपात
FIOCRUZ), जी मच्छर उत्पादनाला प्रोत्साहन देत

45
00:04:37,353 --> 00:04:45,183
आहे, यावर एक नजर टाकल्यास विविध संस्था आणि
विद्यापीठांशी तिचे आश्चर्यकारक संबंध जाळे उघड होते.

46
00:04:45,183 --> 00:04:52,522
लक्षणीय उदाहरणांमध्ये समाविष्ट आहेत: जागतिक
बँक संयुक्त राष्ट्र संयुक्त राष्ट्रांचा बालकोष,

47
00:04:52,522 --> 00:04:57,877
किंवा संक्षेपात युनिसेफ जागतिक आरोग्य संघटना

48
00:04:57,877 --> 00:05:04,044
ब्राझीलकडे एक नजर टाकल्यास दिसते की प्रयोगशाळेत बदल केलेल्या
मशांशी संबंधित संशोधन प्रकल्प अद्यापही थांबवलेले नाहीत, जरी हे

49
00:05:04,044 --> 00:05:07,633
ज्ञात आहे की ते त्यांचा उद्देश साध्य करण्यात अपयशी ठरत आहेत.

50
00:05:07,633 --> 00:05:17,058
यश मिळण्यात अपयश आणि संसर्गजन्य आजारांमध्ये कोणतीही लक्षणीय घट
न दिसता, अब्जावधी अतिरिक्त मच्छर सोडण्यात येत आहेत, ज्यामुळे

51
00:05:17,058 --> 00:05:23,100
प्रचंड आर्थिक खर्च वाढत आहे आणि आजार व मृत्यूंची संख्या वाढत आहे.

52
00:05:23,100 --> 00:05:25,795
या आर्थिक मॉडेलच्या मागे काय आहे?

53
00:05:25,795 --> 00:05:30,891
भविष्यात मानवतेविरुद्ध युद्धाचे शस्त्र
म्हणून मच्छरांचा वापर केला पाहिजे का?

54
00:05:30,891 --> 00:05:38,531
एक निष्कर्ष उरतो: ज्या देशांमध्ये मच्छर
सोडले जातात, तेथील लोक प्रचंड हानी सहन करत आहेत.

55
00:05:38,531 --> 00:05:44,805
जुलै 2023 मध्ये, Kla.TV चे संस्थापक इवो सासेक
यांनी आनुवंशिकदृष्ट्या सुधारित मशांच्या जागतिक

56
00:05:44,805 --> 00:05:49,092
पातळीवर वाढत्या प्रमाणात सोडण्याबाबत इशारा दिला.

57
00:05:49,092 --> 00:05:54,965
ब्राझीलमधील सध्याच्या घटनांमुळे, Kla.TV त्या
काळातील त्यांचे भाषण पुन्हा प्रसारित करत आहे.

58
00:05:54,965 --> 00:05:59,597
खालील आश्चर्यकारक तथ्ये ऐका, तसेच
काही प्रारंभिक आश्चर्यकारक उपायही.