WEBVTT

00:00.384 --> 00:08.326
ऑक्टोबर २०२३ पासून ब्राझीलमध्ये त्याच्या इतिहासातील
सर्वात मोठा देशव्यापी डेंग्यू ताप प्रादुर्भाव सुरू आहे.

00:08.326 --> 00:14.188
जवळजवळ सर्व राज्ये प्रभावित झाली आहेत, आणि
अनेक प्रदेशांमध्ये आणीबाणी जाहीर करण्यात आली आहे.

00:14.188 --> 00:24.935
ब्रिटिश दैनिक वृत्तपत्र फायनान्शियल टाइम्सने २ जून २०२४ रोजी
अहवाल दिला की आतापर्यंत ५.५ दशलक्ष संसर्ग नोंदवले गेले आहेत.

00:24.935 --> 00:35.278
डेंग्यू ताप, ज्यामुळे उच्च ताप, स्नायूदुखी आणि अंतर्गत रक्तस्त्राव
होऊ शकतो, या वर्षी आधीच ३,२०० पेक्षा जास्त मृत्यू झाले आहेत.

00:35.278 --> 00:41.936
वर्षांपासून ज्ञात आहे की प्रयोगशाळांमध्ये बदल
केलेले मच्छर संक्रामक रोगांशी लढण्यासाठी जगभरातील

00:41.936 --> 00:46.670
विविध देशांमध्ये, विशेषतः ब्राझीलमध्ये सोडले जात आहेत.

00:46.670 --> 00:54.051
गेल्या वर्षी, संयुक्त राष्ट्रांच्या मच्छर विश्व
कार्यक्रमाने पुढील दहा वर्षांत ब्राझीलमधील विविध ठिकाणी अब्जावधी

00:54.051 --> 00:58.685
पालन केलेल्या मच्छरांना सोडण्याच्या योजनांची घोषणा केली.

00:58.685 --> 01:05.871
वापरलेली संशोधन पद्धत आशियाई वाघ मशांना
नैसर्गिकरित्या आढळणाऱ्या वोलबाकिया जीवाणूने संक्रमित करून

01:05.871 --> 01:10.901
त्यांना स्थानिक मशांच्या लोकसंख्येत सोडण्यावर आधारित आहे.

01:10.901 --> 01:18.621
वोलबॅकिया जीवाणूचा उद्देश मच्छरांद्वारे इतर मच्छरांना
आणि परिणामी सभोवतालच्या मानवी लोकसंख्येला डेंग्यू, झिका

01:18.621 --> 01:23.486
आणि इतर विषाणूंचा प्रसार होण्यापासून प्रतिबंध करणे हा आहे.

01:23.486 --> 01:32.688
ब्राझीलच्या आरोग्य प्राधिकरणाने पाच प्रमुख ब्राझिलियन शहरांमध्ये
प्रयोगशाळेतील मच्छरांची सोडण्याची चाचणी आधीच केली आहे.

01:32.688 --> 01:35.305
पण या सोडण्याचे परिणाम काय झाले?

01:35.305 --> 01:46.395
किमान सध्याचे आकडे स्पष्टपणे दाखवतात की डेंग्यू ताप प्रकरणांच्या
संख्येत कोणतीही घट झालेली नाही, तर उलट विक्रमी वाढ झाली आहे.

01:46.395 --> 01:52.207
भूतकाळाकडे पाहिल्यावर असे दिसते की अनुवांशिकदृष्ट्या
बदल केलेल्या मशांमार्फत संसर्गजन्य रोग नियंत्रित

01:52.207 --> 01:55.822
करण्याच्या मागील संशोधन प्रकल्पांना यश मिळाले नाही.

01:55.822 --> 02:01.736
उदाहरणार्थ, २०१३ ते २०१५ दरम्यान, ब्रिटिश
बायोटेक्नॉलॉजी कंपनी ऑक्सिटेकने ब्राझीलमध्ये १२

02:01.736 --> 02:06.240
दशलक्षाहून अधिक आनुवंशिकदृष्ट्या सुधारित मच्छर सोडले.

02:06.240 --> 02:12.005
त्या वेळी या मैदानी चाचणीचा उद्देश टायगर मच्छर
(एडिस एजिप्टी) ची संख्या नियंत्रित करणे होता, जो

02:12.005 --> 02:15.667
विशेषतः डेंग्यू ताप पसरवण्यासाठी जबाबदार असतो.

02:15.667 --> 02:23.760
तथापि, ३० महिन्यांनंतर, स्थानिक मशांमधील
६०% पर्यंतमध्येही अनुवांशिक बदल आढळले.

02:23.760 --> 02:29.145
पण इतकंच नाही: वांछित वाघ मच्छर लोकसंख्येतील
घट, जी सुरुवातीला साध्य झाली होती, ती १८

02:29.145 --> 02:32.906
महिन्यांनंतर पुन्हा पूर्वीच्या पातळीवर परतली आहे.

02:32.906 --> 02:38.161
नैसर्गिक आणि आनुवंशिकदृष्ट्या सुधारित
मच्छरांमध्ये संकरण झाले, ज्यामुळे सोडण्यापूर्वीच्या

02:38.161 --> 02:41.700
तुलनेत अधिक मजबूत मच्छरांची लोकसंख्या निर्माण झाली.

02:41.700 --> 02:46.752
याव्यतिरिक्त, संशोधनाच्या निष्कर्षांनी दाखवले
आहे की प्रयोगापूर्वी आणि प्रयोगानंतर मच्छरांना

02:46.752 --> 02:49.950
संसर्गजन्य रोग वाहून नेण्याची शक्यता समान असते.

02:49.950 --> 02:54.589
आत्तापर्यंत करण्यात आलेले प्रयोग त्यांच्या
उद्दिष्टापर्यंत पोहोचण्यात पूर्णपणे अपयशी ठरले असले तरी,

02:54.589 --> 02:58.167
ब्राझीलमधील मच्छर कारखान्यांमधील उत्पादन थांबवलेले नाही.

02:58.167 --> 03:02.205
यामुळे संशोधन प्रकल्पांच्या मागे कोणत्या
हितसंबंधांचा हात आहे आणि त्यांची अंमलबजावणी कोणी

03:02.205 --> 03:05.409
आर्थिकदृष्ट्या पुरवित आहे, हा प्रश्न उपस्थित होतो.

03:05.409 --> 03:13.144
२०१९ मध्ये, वर्ल्ड मॉस्किटो प्रोग्रामने आपल्या संकेतस्थळावर जाहीर
केले की बिल आणि मेलिंडा गेट्स फाउंडेशन आणि

03:13.144 --> 03:21.162
वेलकम ट्रस्ट वोलबाकिया जीवाणूशी संबंधित संशोधन
प्रकल्पासाठी ५० दशलक्ष डॉलर्सचे अनुदान देणार आहेत.

03:21.162 --> 03:27.326
बिल आणि मेलिंडा गेट्स फाउंडेशनने २००३
मध्येच डेंग्यू लसीवरील संशोधनासाठी निधी पुरवला.

03:27.326 --> 03:32.907
ही लस जपानी औषधनिर्मिती कंपनी ताकेडाद्वारे
तयार केली जाते, ज्याला गेट्स फाउंडेशनकडून दहा

03:32.907 --> 03:36.378
दशलक्ष पाउंडपेक्षा जास्त रक्कमही मिळाली आहे.

03:36.378 --> 03:44.420
पण फक्त बिल गेट्सच नाही; इतर संस्था देखील प्रयोगशाळेत बदल
केलेल्या कीटकांवर आधारित संशोधन प्रकल्पांना पाठिंबा देतात.

03:44.420 --> 03:51.798
उदाहरणार्थ, Management Sciences for Health या संस्थेने २०२२
मध्येच वोलबॅकिया नावाच्या नवीन रोगजनकचा वापर

03:51.798 --> 03:59.737
करण्यासाठी जगभरातील देश किती पैसे देण्यास तयार आहेत
हे शोधण्यासाठी एका अभ्यासावर काम सुरू केले होते.

03:59.737 --> 04:10.115
स्वतःच्या माहितीनुसार, मॅनेजमेंट सायन्सेस फॉर हेल्थला
विविध संस्था, विद्यापीठे आणि खाजगी कंपन्यांकडून पाठिंबा मिळतो.

04:10.115 --> 04:18.953
इतरांमध्ये: बिल आणि मेलिंडा गेट्स फाउंडेशन फार्मास्युटिकल आणि
बायोटेक्नॉलॉजी कंपनी फाइझर आशियाई फार्मास्युटिकल

04:18.953 --> 04:29.320
कंपनी ताकेदा, जी डेंग्यू ताप लढावण्यासाठी लसी तयार करते
जागतिक आरोग्य उपक्रम युनिटेड आणि जागतिक आरोग्य संघटना

04:29.320 --> 04:37.353
ब्राझीलमधील वैज्ञानिक संस्था ओस्वाल्डो क्रूझ फाउंडेशन (संक्षेपात
FIOCRUZ), जी मच्छर उत्पादनाला प्रोत्साहन देत

04:37.353 --> 04:45.183
आहे, यावर एक नजर टाकल्यास विविध संस्था आणि
विद्यापीठांशी तिचे आश्चर्यकारक संबंध जाळे उघड होते.

04:45.183 --> 04:52.522
लक्षणीय उदाहरणांमध्ये समाविष्ट आहेत: जागतिक
बँक संयुक्त राष्ट्र संयुक्त राष्ट्रांचा बालकोष,

04:52.522 --> 04:57.877
किंवा संक्षेपात युनिसेफ जागतिक आरोग्य संघटना

04:57.877 --> 05:04.044
ब्राझीलकडे एक नजर टाकल्यास दिसते की प्रयोगशाळेत बदल केलेल्या
मशांशी संबंधित संशोधन प्रकल्प अद्यापही थांबवलेले नाहीत, जरी हे

05:04.044 --> 05:07.633
ज्ञात आहे की ते त्यांचा उद्देश साध्य करण्यात अपयशी ठरत आहेत.

05:07.633 --> 05:17.058
यश मिळण्यात अपयश आणि संसर्गजन्य आजारांमध्ये कोणतीही लक्षणीय घट
न दिसता, अब्जावधी अतिरिक्त मच्छर सोडण्यात येत आहेत, ज्यामुळे

05:17.058 --> 05:23.100
प्रचंड आर्थिक खर्च वाढत आहे आणि आजार व मृत्यूंची संख्या वाढत आहे.

05:23.100 --> 05:25.795
या आर्थिक मॉडेलच्या मागे काय आहे?

05:25.795 --> 05:30.891
भविष्यात मानवतेविरुद्ध युद्धाचे शस्त्र
म्हणून मच्छरांचा वापर केला पाहिजे का?

05:30.891 --> 05:38.531
एक निष्कर्ष उरतो: ज्या देशांमध्ये मच्छर
सोडले जातात, तेथील लोक प्रचंड हानी सहन करत आहेत.

05:38.531 --> 05:44.805
जुलै 2023 मध्ये, Kla.TV चे संस्थापक इवो सासेक
यांनी आनुवंशिकदृष्ट्या सुधारित मशांच्या जागतिक

05:44.805 --> 05:49.092
पातळीवर वाढत्या प्रमाणात सोडण्याबाबत इशारा दिला.

05:49.092 --> 05:54.965
ब्राझीलमधील सध्याच्या घटनांमुळे, Kla.TV त्या
काळातील त्यांचे भाषण पुन्हा प्रसारित करत आहे.

05:54.965 --> 05:59.597
खालील आश्चर्यकारक तथ्ये ऐका, तसेच
काही प्रारंभिक आश्चर्यकारक उपायही.