Na misala ya lisungi ya lombango, likambo ya liboso oyo oyekolaka ezali ete soki likama monene esalemi mpe ebomisi to ezokisi bato
ebele, osengeli te kokota na esika ya likama mpe kobenga lisungi, kolobaka, "Tokokufa nyonso, tozali na ba
ambulances ekoki te, tokoki te kosalisa bino," mpo wana ezali te ndenge esengeli kosala.
Bongo emonanaki polele ete bakufi bakozala mpo na mangwele, mpe na ntango wana esengelaki bákanga.
Nandimi ete biso nyonso tokokufa, kasi te na coronavirus to Maladi X; eloko moko te ekobongwana na likambo wana. Kasi,
esengeli na bato ebele oyo, soki bazali na ntembe, bakotɛlɛma kaka ngwi mpe bakotikala makasi, mpo ete bato
nyonso ya mokili bamona Nzambe na kati na bango moko na suka.
Mokambi: Iyo, boyeyi bolamu na Kla. TV.
Nsima ya pandemi ya coronavirus, na tango oyo bato ya politiki bazwaki mibeko mpe bikateli ebele, oyo mosusu
etikaki bato bakamwa mpe komituna: "Oyo ezali naino normal? Likambo oyo ezali na ntina?"
Yango wana mpenza bato mingi koleka bazali kolobela plandemie, na kotia motindo na likambo ya 'L'. Mpe na tango wana,
ezalaki mpe na bato mosusu ya mayele, kati na bango monganga moko ya liboso, oyo atelemaki mpe alobaki,
Dr Bodo Schiffmann azali moto oyo amonisaki mpiko ya koloba kaka likanisi ya bokeseni mpe, na lolenge ya mosala na ye,
alobelaki makambo na bokuse mpe na ndenge ya polele mpenza.
Mpe lelo, tozali na ye lokola mopaya na biso awa na Kla.TV mpo na interview.
Boyambi ya molunge mingi, ndeko Bodo.
Bodo: Iyo, Mathias ya bolingo. Matondi mingi mpo na libyangi.
Nazali na esengo mingi kozala na kati ya Kla.TV.
Modérateur: Iyo, kala te tozwaki libaku ya koyebana mwa moke. Ezalaki esengo mingi kozala mopaya na chaîne na bino.
Mpe yo ozali mpenza moto ya kosepelisa mingi, mingi mpenza lokola olongaki mpe mingi na mosala
ya monganga ata liboso ya pandemi ya coronavirus.
Ndenge nayebi, ozalaki kosala mosala ya mombongo elongo na mwasi na yo.
Mpe yebisa ngai, ndenge nini esalemaki tii na suka olobaki ete, nakotika likambo oyo, nakotombola mongongo na ngai mpo na
likanisi moko oyo emonanaka mingi te, oyo ezalaki mpenza kopalanganaka te na kati ya minganga na
tango wana, mingi mpenza tango Corona ebandaki?
Bodo: Bon, liboso ya nyonso, ezalaki moko te kati na biso. Mpe nakanisi nazali koloba na nkombo ya bato nyonso oyo
balobaki ntango nazali koloba ete moko te kati na biso akanisaki ete akosengela kotika eloko moko mpo na makambo oyo tolobaki.
Nayebaki te ete tokokutana na mikakatano. Mpe nasengeli koloba, nazalaki kokanisa yango te.
Bongo, nazali monganga ya matoyi, zolo mpe mongongo.
Nayekolaki na mozindo makambo etali bokono ya vestibule mpe vertige.
Likambo ya kosɛkisa ezalaki ete: ba video na ngai ya liboso ezalaki ntango nyonso koloba
ete ewutaki na clinique ya vertige ya Sinsheim.
Mpe bato ebele bakanisaki ezalaki lisano, ete clinique oyo ya nzanga-motu ezalaki koluka komonisa lolenge moko ya nzanga-motu.
Kasi ezalaki te na makanisi wana.
Mwasi na ngai azali mpe monganga ya matoyi, zolo mpe mongongo, mpe monganga ya mitungisi ya makanisi.
Mpe ngai mpe nazali monganga ya urgence.
Mpe ngai, nawuti na mosala ya lisungi ya lombango na makambo ya likama. Mpe na mosala wana, eloko ya liboso oyo oyekolaka ezali
ete soki likama monene esalemi mpe ebomisi to ezokisi bato ebele, osengeli te kokota na esika wana mpe koganga
ete, "Lisungi! Tokokufa nyonso!", "Toyokani na ba ambulances ekoki te!", "Tokoki kosalisa bino te!".
Osalaka bongo te.
Yango elingi koloba ete, na ebandeli, namonaki ete likambo bapanzi sango bazali kosala awa ezali ya bozangi mokumba.
Mpe lokola, ndenge olobaki, nazalaki na lokumu mpenza, nazalaki moto ya mayele na makambo ya vertige na
Apotheken-Umschau, nabimaki na SWR mpe na ba émissions mosusu ya televizyo, bato bayebaki ngai,
Nazalaki déjà na chaîne ya YouTube.
Bongo namikanisaki na motema, ete, esengeli nameka kosalela boyebi na ngai lokola monganga ya makasi na makambo ya mipepe ya
malili – oyo ezali kaka ndenge ozalaka soki ozali monganga ya matoyi, zolo mpe mipepe – mpe lokola monganga ya
lisalisi ya lombango, mpo na koloba ete, bino bato, kimá bino.
Mpe nasukisaki video ya liboso oyo nasalaki na mokolo ya 14 sanza ya misato 2020 na maloba oyo:
"Nakanisi biso nyonso tokokufa, kasi na coronavirus te!"
Yango nde suka.
Bongo ezalaki lolenge mosusu ya kotalela coronavirus, yango nde likanisi, mbala oyo kozanga kobanga.
Mpe nandimaki yango mpenza, mpo nazalaki mpe na bakoni ya lokumu, lokola bato ya politiki, basani mpe bongo na bongo.
Mpe nakanisaki ete, moko na bango asengeli kozala na boyokani na Merkel.
Mpe Merkel azali physicien quantique, akososola yango.
Mpe nakoyebisa ye kaka boye, "Yoka, bazali kososola mituya oyo malamu te."
Mpe osengeli koyebisa ye yango, mpe osengeli koloba ete Christian Drosten asali libunga awa.
Tika yango, ozali kokende na nzela ya mabe awa.
Yango nde ezalaki mpenza biloko nyonso.
Iyo, mpe yango kaka nde eloko nalingaki kosala.
Nakanisaki nasala video, moko ya ba clients to ba maladi na ngai akanga yango, alakisa yango na Merkel to na
moto mosusu, mpe aloba, "Talá, tala, moko azali kuna."
Wana nde monganga na ngai ya matoyi, zolo mpe nkingo; asalisi ngai. Azali mpe monganga ya urgence, ayebi malamu
makambo azali koloba mpe amonaka makambo na lolenge mosusu.
Ata mwa likoki moko te.
Mokambi: Libaku ezali te, ɛɛ.
Iyo, ya kosepelisa mingi.
Bodo: Mpe ete na suka okobungisa mosala na yo to bakotiola yo Nazi na mbalakaka to nini, ata ngai, mwasi
na ngai, to moto mosusu moko te toyebaki likambo wana.
Kasi soki na ntango moko omoni to okanisi ete mosala na yo ezali na ntina mpo na kobikisa bomoi ya bato, mpo na kokitisa
bobangi ya bato, mpo na koteya bato ete awa ezali mabe mingi te,
Na maloba mosusu, mpo na kosala mosala oyo nalingaki media ya solo esala, kaka mpo na ntango moke, solo.
Nakanisaka ntango nyonso ete, bon, malamu, nalingaki kosala video mosusu te, kasi nakosala kaka moko lisusu.
Mpe na suka, ekomaki lisusu moko, mpe lisusu moko, mpe lisusu moko.
Mpe ɛɛ, tozali awa lelo.
Mokambi: Tala biso lelo.
Iyo, ya solo mpenza, ezali likambo ya kosepelisa.
Bino bino bino, bozali déjà na misala mingi na ntango ya pandemi oyo ebongisamaki.
Ozalaki na balabala, na bamanifestation, ozalaki kobanga te mpe olobaki makambo oyo basusu bakokaki kutu kokanisa te koloba.
Ezali ndenge nini sikoyo, nsima ya eleko oyo makambo ezalaki lisusu na mbangu te, kozwa bondimi
uta na ba protocoles ya RKI oyo ebimisami sikoyo?
Ozalaki kosala mosala makasi mpenza na yango.
Nalandaka yango penepene na chaîne na bino.
Obukaki bango mpenza.
Na lolenge moko, yango mpe ezali mosala oyo biso na Kla.TV tomonaka lokola mokumba na biso: kokanga
bilembo ya makambo oyo esalemaki mpo ete na suka esalema likambo na yango na ndenge ebongi.
Mpe opesi lisungi ya motuya mingi.
Yebisa ngai, ozwi nini na yango?
Makambo ya ntina ya ba protocoles oyo ya RKI ezali nini?
Esika nini olobaki mingi koleka, "Yango ezali te"?
Wana ezali ligboma nini?
Bodo: Ba protocoles ya RKI ezalaki libaku mpo na ngai ya kokanisa na eleko wana.
Eleki ntango mingi banda na sanza ya misato 2020, tango nabandaki.
mpe na mwa makambo mosusu, ekomaki lisusu mpasi mpo na ngai kotya yango na molongo ya ntango.
Bongo, kolanda motto, ntango nini nalobaki nini, bato ya politiki balobaki nini, basalaki nini?
Lokola nazalaki ntango nyonso kobongisa présentation ya PowerPoint mpo na ba video ya liboso mpe
nazalaki naino na ba présentation wana, nakokaki kokokanisa malamu mpenza ndenge ntango ezalaki kokende.
Bongo nakokaki kozwa ba fisyé ya RKI mpe nakokaki kozwa oyo nalobaki, elingi koloba,
bansango oyo ngai moko nazwaki na internet.
Mpe mpo na ngai, solo, ezalaki confirmation.
Mpo soki obimi na miso ya bato mpe olobi makambo nyonso na monoko, mpe osali makambo nyonso
lokola ngai, wana solo, okoki kosala libunga.
Mpe soki totali sima, komona ete bato ya mayele ya solo bazalaki na Institut Robert Koch, mpe na yango, nalingi mpenza
koloba te Lars Schade to Mongombo Wieler, kasi nde bato oyo bazalaki na sima na komite oyo ya bato ya mayele.
Mpe tango namoni ete bakomi mpenza na makanisi moko na Wolfgang Wodarg, Sucharit Bhakdi, Klaus Köhnlein mpe ngai moko – biso
mibale na minei tozalaki ya liboso – na ngambo moko, yango endimisi ete okoki koloba, 'ok, ata moke
nasali oyo mpamba te, mpe bato mosusu mpe bazalaki'.
Bato ya politiki balingaki kaka te koyoka.
Mpe yango ememi biso na oyo ozalaki koloba banda na ebandeli.
Nalobaki na suka ya sanza ya misato ete nakanisi te ete likambo oyo ezali mpenza mpo na virus, kasi ezali mpo na politiki.
Nazalaki kosala mbangu mingi na ba video na ngai, na ntina wana nalobaki, nalingi koloba, esengelaki kozala na mokolo
ya 20 Marsi nde nalobaki, likambo moko ezali solo mabe awa.
Nayekolaki na libota na ngai ete tango nyonso bapanzi sango balobelaka likambo kaka na ngambo moko, elakisi ete censure
ezali kosalema esika moko, mpe yango ezali likambo ya kokamwa mingi, ata mpe mpo na ba gouvernements ya totalitaires.
Mpe yango wana nakanisi nazalaki moto ya liboso ya kokebisa ete makambo oyo ezalaki kosalema awa ekokaki malembe malembe kokoma
na bizaleli ya boyangeli ya totalitaire, mpe namonaki likama oyo.
Nauti na libota oyo nkoko na ngai ya mobali abikaki na bitumba mibale.
Nazalaki penepene mingi na ye, mpe Etumba ya Liboso mpe ya Mibale ya Mokili mobimba ezalaki makambo oyo tolobelaki mingi na ndako
na biso. Tozalaki ntango nyonso na cave etondi na biloko ya kolia, ebongisami mpo na zando ya moindo mpe makambo mosusu.
Bongo, baboti na ngai bazalaki komibongisa mpo na makambo ya nsima ya etumba na ntina ya mayele bazwaki na
ntango wana, mpe na ndenge wana, nayebaki mwa noki makambo oyo ezalaki mpenza kosalema, ɛɛ.
Mokambi: Iyo, likambo ya kosepelisa mingi.
Mpe olobi kaka sanza ya misato. Olingi koloba sanza ya misato 2020, boye te?
Bodo: Video na ngai ya liboso ezalaki na mokolo ya 14 sanza ya misato 2020, mpe kino na mokolo ya 20, nasengeli
koloba ete, emonanaki polele mpo na ngai ete ezalaki pandemi oyo ebongisamaki mpe te pandemi ya solo.
Mokambi: Iyo, koleka ndelo mpenza.
Mpo na kozongela ba protocoles ya RKI na ndenge ya polele koleka.
Sikawa mpe bosangisi ba minutes, to makambo oyo bozwi, na kati ya buku, to mpe, na bosolo nyonso, bokomi yango na mikanda.
Nini ekamwisaki yo mingi koleka na kati ya bolukiluki oyo nyonso, to sikoyo lokola omoni biteni oyo babukaki? To nini
ezalaki makambo oyo esimbaki yo mingi koleka, oyo okoki koloba sikoyo ezali biteni ya motuya mpo na yo moko?
Bodo: Namonaki yango, yango wana nazali mpenza kopamela te etuluku ya bato ya mayele ya RKI, mpo basalaki oyo bakokaki.
Soki balobaki makasi to babimaki na botɛmɛli, bakomembaki na bato oyo babombaki makambo malamu te lokola bango.
Soki totali ba rapports ya likita ya Suisse, ya Autriche to ya makita mosusu ya crise, ezali
ata moke te na niveau ya kritik ya oyo ya RKI.
Basali oyo basalaki makambo ndenge moko na bino ya Kla.TV: bakangaki bilembetele.
Olimboli na mozindo mpenza nani alobaki nini mpe ntango nini, mpe lisusu omonisi polele
ete yo omoni likambo yango na lolenge mosusu.
Ndakisa ezalaki na mokolo ya 25 Marsi, tango balobaki ete courbe ya épidémie ezalaki kokóma
patatalu, na ntina na motuya wana babengi R.
Esilaki kokita na mokolo ya 25 Marsi 2020, kasi esengeli te eyebisama na bato ya libanda.
Bongo, na mokolo ya yambo ya sanza ya minei, batunaki, ezali mpenza mabe boye?
Mpe ekobaki. Omoni ete tozalaki na mabéde ya mpamba ekoki nsima ya mokolo ya 9 Aprili.
Likanisi ya liboso ezalaka ntango nyonso ete système ya bokolongono ekokwea mpo tozali na mabeto ya kokoka te.
Mpe RKI elobi ete tozali na bibembe ya mpamba oyo ekoki.
Ata na makambo ya mpasi koleka, tokokaki kosunga bato ya bikolo mosusu mpe kozwa bato na bango ya maladi.
Yango nde likanisi oyo likita ya bato ya mayele epesi.
Conseil ya ba experts eyebaki déjà na mokolo ya 27 Avril ete immunité ya population ya mobimba ezalaki mpe
ete pene na 40% ya bato nyonso bakokaki kozala na yango.
Bongo, likambo moko elandaka mosusu.
Olobaki yango na Commission na mokolo ya 29 sanza ya minei: ata na likambo ya mabe koleka,
système ya santé ekokoma na mokumba koleka ndelo te.
Esengelaki esila.
Mpe yango nde eloko moko namekaki kosala.
Bazalaki na nkanda mpo ete bato oyo bazalaki na boyokani ata moke te bazalaki kotangama lokola bakufi.
Na yango, makambo oyo nyonso oyo biso lokola bateyi tokanisaki mabe, mpe oyo bapanzi sango ya bonsomi mpe bato mosusu
tokanisaki mabe, RKI eyebisaki yango na kati na ye, tokanisaki yango mabe, endimisaki yango mpe ekomaki yango na mikanda.
Modérateur: Iyo, mpe wana nde makambo oyo ebimi na nzela ya kotyola.
Kasi Bodo, ndenge nini makambo ekomaki boye, atako bakomaki na mikanda ete esika ya kolala ezalaki, to ata
nini, mpe atako batyaki makanisi oyo nyonso na mikanda, bazuaki kaka bikateli ya makasi boye?
Nini esalemaki kuna? Epai wapi, tóloba, batyolaki to balandaki te toli wana?
Bodo: Elobami mbala ebele, ata maloba na yango moko.
Bongo okoki ko télécharger ba protocoles oyo.
Okoki kofungola yango pɛtɛɛ na lecteur ya PDF mpe koluka yango.
Mpe na nsima bokomona ete elobamaki mbala ebele ete ezali mposa ya politiki ete bakonzi oyo
bazwaka bikateli balingi eloko moko mpe biloko mosusu.
Na yango, bamposa ya politiki elobamaki polele mpe esengelaki ekokisama.
Ya solo, RKI ezalaki kaka kosalela bango lokola alibi, mpe nakanisi ete na kolandana ya ntango,
basali mosusu bayebaki likambo yango polele, ata ndenge namonaki ndenge bazalaki koyanola.
Mpe yango wana bakomaki yango malamu, mpamba te balingaki te ete esalelama lokola ezaleli na suka.
Bamosusu kati na bino balobaki kutu ete bolingi tóyebisa bato ya libanda ete tondimi likambo oyo te.
Na ndakisa, na likambo etali ba maske, balobaki mpenza bongo.
Mpe soki ozwi yo moko na likambo ya ndenge wana, bango bazalaki kaka moko kati na bakomite mingi ya kopesa toli.
Kasi emonani polele ete bikateli ezalaki ya politiki.
Mposa ya politiki mpo na komekama, elobi na mokolo ya 29 sanza ya motoba 2020.
Tolobaka ntango nyonso na ntina ya ebandeli.
Tozali mpenza koluka esika nini tokoki kozwa ba cas mosusu.
Ndenge nini tokoki kosala yango?
Nyonso wana ezali mpo na pression ya bato ya politiki.
Mpe yango ezali ligboma.
Ba nkombo mosusu etangami ata awa. Epai wapi bato ya politiki balobaki ete likambo oyo ya ebandeli, oyo na suka esalelamaki
mpo na kondimisa botiami ya bafundi mpe makambo mosusu ya ndenge wana, ezalaki bobele likambo oyo bato ya politiki bakelaki.
Eza likambo ya kondima te.
Ba cercles oyo ya kilomɛtrɛ mitano, epai wapi okoki te kotambola, ezali ba modèles politiques.
Baboyi bango.
Bameki ya mayi ya bosoto baboyami.
Biloko oyo nyonso eboyami mobimba.
Ya solo, nakanisi eloko eleki kosɛkisa ezali bomeki na ba aéroport. Nalingi koloba,
bomeki ya molunge ya nzoto oyo basalaki kuna.
RKI elobi ete ezali na tina te.
Yango ekosimba te.
Modérateur: Yango mpe ezali kuna, boye te?
Bodo: Ndenge wana nde ekomami, liloba na liloba.
Mokambi: Iyo, likambo ya kokamwa.
Kasi yango elingi mpe koloba, to mpe, motuna ezali, soki ezali na eloko kuna etali mangwele?
Mpo na suka, babimaki.
Mpe na sima balobaki lisusu ete, soki ozali te na mangwele, esengeli okufa, na mokuse.
Oyo azwi mangwele, oyo abiki, to oyo akufi.
Nakanisi ete wana ezalaki lokola slogan.
Bozwi mpe ekateli na likambo oyo na kati ya ba minutes oyo?
Bodo: Yango ezali moko ya ba skandale oyo emonanaki polele awa.
Na yango, ezalaki polele ete bakufi bakozala mpo na mangwele.
Mpe na ntango wana, esengelaki bákanga, mpamba te ezalaki kokutana te na ndenge RKI moko emonisaki likama ya bokono yango.
Baye bayebaki ete ezalaki na ba effets secondaires ya minene.
Na mwa tango mosusu, bafundisaki makambo 1 600 ya ba effets secondaires na Institut Paul Ehrlich na mokolo moko.
Kasi ata bongo, bakobaki kaka.
Ezalaki polele ete boyebi ezalaki ata moke te na ntina ya mangwele ya mRNA mpe ete ezalaki likambo ya sika mpenza.
Mpe awa, bamekaki yango likolo ya bato, likambo oyo, na makanisi na ngai, ekoki kondimama na mibeko ata moke te.
Mpe ngai moko, natyaka mpe eteni monene ya foti likolo ya minganga.
Mpo soki otie bato nkisi oyo eyebani te na nzoto, yango ezali mpenza kokota na nzoto na bango.
Mpe monganga atubaki bato bamilio na nkisi moko mpe azwaki mbongo ebele mpo na yango,
kozanga ata mokanda ya ndenge ya kosalela yango.
Bazalaki basaki ya mpamba.
Esengeli mpenza oyeba yango malamu na motema.
Mikanda ya kati ya liboke ya mpamba.
Monganga alimbwelaka moto ya maladi oyo asengeli kosala, ata soki azalaki kosala yango na ndenge
ya mosala, likambo oyo akoki kosala ata moke te.
Monganga akoki te kosala na nkombo ya mosala soki azali te na mampinga to na police.
Soki te, ekoki kosalema te mpo kozala monganga ezali mosala ya bonsomi.
Mpe kolanda mibeko ya mosala ya minganga, minganga bazali na ndingisa te ya koyoka
mitindo kowuta na bato oyo bazali minganga te.
Apesi ndingisa te ya kosala bongo.
Mpe azali na mokumba, na nse ya Code ya Nuremberg, Code ya Helsinki mpe mibeko ya
bizaleli malamu ya monganga, ya koyebisa bato.
Mpe lisusu mpo na makama oyo ekoki kozala.
Pfizer eyebaki makama mpe ayebisaki ba gouvernements yango mpo na kozwa ndingisa ya lombangu.
Kasi bapesaki bango na minganga te; kasi bakangaki bango.
mpe na sima esengelaki ebimisama na nzela ya mobeko, na nse ya Mobeko ya bonsomi ya kozwa bansango.
Mpe bazali kobima kaka malembe malembe.
Mpe toyebi na nzela ya mikanda oyo ete minganga ya awa batubaki eloko moko kozanga ata koyeba nini bazalaki kotuba.
Ntina na bango ya siansi ezalaki nini?
Bazalaki na yango ata moko te!
Bato ya politiki bazalaki koloba ete ezali na litomba, esalaka malamu, ezali na likama te mpe ebatelaka na nyonso.
Mpe ata moko na yango ezalaki solo te.
Yango ezalaki lokuta.
Yango ezali ligboma.
Bongo minganga, mpe mingi mpenza soki nakanisi sikoyo ba maske, ezali mpe na bato oyo basalaka na monganga ya mosala.
Na yango, bakompanyi nyonso ya minene basengeli kozala na minganga ya mosala.
Ezali na bato oyo bazwaka mbongo na, na ndakisa, kotala soki moto abongi kolata maske to te.
Esengelaki bábundisa yango, kasi basalaki yango te!
Mpe makambo oyo nyonso emonani polele na ba fisyé ya RKI.
Yango elingi koloba okoki komona na ba fichiers ya RKI mbala boni mpe na motema makasi nini RKI elobaki
ete, te, kolata ba masques ezali likanisi ya bozoba.
Basɛngi kutu ete bamaske epesama kaka na nzela ya monganga na ordonnance mpe ete monganga asengeli kotala bakoni
mpo na koyeba soki ebongi na bango kolata masque ya FFP2.
Mpe na nsima moto lokola Mongombo Söder ayei mpe alobi ete maske ya FFP2 esengeli sikoyo kolatama awa.
Ata ezalaki polele ete ba maske ya FFP2, soki ezalaki mpenza kobatela, ezalaki na nguya moke koleka ba maske ya monganga.
Yango ezalaki politiki.
... Ezalaki na moto moko oyo azalaki ntango nyonso koloba ete ezalaki maske ya moombo.
Yango nde ezalaki.
Yango ezalaki elembo emonanaka ya botosi na kati ya bato.
Ezalaki masque wana.
Mpe yango emonani polele na ba minutes.
Kasi RKI, ndenge Mongongu Wieler azongeli, mpe na likambo oyo alobi solo, ezalá naino na bokonzi ya kosala makambo te.
Mokambi: Iyo, likambo ya kosepelisa mingi.
Bodo: Mpe ba minutes oyo, ya solo, etindamaki epai ya moto nyonso oyo kombo na ye etangamaki na kati, lokola Jens Spahn.
Bongo, sango ezalaki, solo.
Mpe Bundeswehr ezwaki sango, solo.
Mpe Biro ya Chancelier mpe Ministère Fédéral ya Santé bayebaki yango, solo.
Yango elingi koloba ete batoli ya leta batyolamaki, mpo RKI ezali te ebongiseli ya bonsomi,
ezali nde biro ya leta, mpe bayokelaki bango te.
Kasi, likambo mosusu esalemaki, oyo lelo, solo... bon, mpo na baye bakososola yango,
ezali mpasi te mpo na kolimbola yango mobimba.
Batalani ya Kla.TV bayebi mpe malamu ete mangwele oyo esalemaki te mpo na virus, kasi nde virus nde ebongisamaki mpo na mangwele
oyo ezalaki déjà, ndenge alobaki Reiner Füllmich, oyo, na makanisi na ngai, bakangi ye lokola
mokangami ya politiki na boloko moko na Allemagne.
Modérateur: Iyo, ezali mpenza makasi.
Yango wana mpenza namonaka likambo ya kokamwa ete bato lokola yo, oyo bautaka na makambo ya monganga to bazali minganga bango moko,
bazali na boyebi ya mosala ya solo. Nazali komona elilingi moko na makanisi na ngai, oyo ewuti na Wikipedia, epai ozali kotelema
kozanga maske liboso ya etuluku ya bapolisi, bango nyonso balati maske malamu, balati ba maske ya FFP2 mpe ya kobatela.
Na bongo, na lolenge moko, esengaka mpiko mwa moke mpo na koloba ete, 'Malamu, nazali monganga, kasi
nazali komituna na ntina ya nkisi oyo bazali kokoma awa.'
Na politiki, olobi 'politiki' mbala ebele sikoyo, kasi nakanisi mpe na media, ekoki kozala bongo?
Na media, ezalaki te lokola nde ba media ya bato ebele esalaki kuna bolukiluki ya mozindo. Bakokaki kobeta na
porte ya RKI mpe kotuna, "Eh, likambo ezali ndenge nini?"
Ondimisi yango ndenge nini? Plan ezali nini sikoyo?
Kasi na bosolo, makambo nyonso ezalaki kotindama na ngambo moko, esika omonaki ete likoki ezalaki te ya kotɛmɛla ba
media ya leta to ata mpe bato ya mayele, minganga, oyo bango mpe bazalaki na makanisi ya bato mingi.
Bodo: Tosalaki parti na tango ya confinement mpo ete Mobeko ya ba Partis Politiques ezali na
lokumu koleka Mobeko ya Bobateli na Bokono mpe
Tomekaki na lolenge oyo kobongisa kokutana mpe makambo ya ndenge wana.
Yango nde ezalaki mpenza mokano ya moboko ya Resistance 2020.
Mpe na nsima, ekipe ya televizyo eyaki epai na biso na esika ya myango mpo na kosala interview na Ralf Ludwig mpe ngai.
Mpe na sima moto moko abengaki biso mpe alobaki ete azalaki moto ya ekipi, ya ekipi oyo, mpe ete bato minei bazalaki koya.
Seul moto oyo okoki kotiyela motema ezali cameraman.
Bato mosusu nyonso bazwi mitindo ya komonisa bino lokola ba Nazis.
Bakotɛlɛmɛla yo motambo.
Soki okoki, bongisa kamera mpe sala makasi ete okanga video mobimba.
Mpe yango nde tosalaki.
Mpe tosalaki video oyo, kasi emission yango mpenza elekisamaki te.
Yango ezalaki ndakisa moko.
Na sima, chaîne moko monene ya televizyo ya France eyaki kotala ngai mpe kosala interview na ngai na likambo yango.
Mpe na suka, alobaki na ngai ete balobaki nasengeli kosala interview na yo mpo ozali ligboma.
Kasi ozali ligboma te, ozali na raison.
Programme oyo mpe elekaki te na radio to na televizyo.
Sima, akutanaki na ngai lisusu na Berlin na mokolo ya yambo ya sanza ya mwambe mpe alobaki, sikoyo nazali na ngambo na yo.
Nabimaki na gare.
Kasi wana ezali kaka masolo oyo bokabelaka bapanzi sango.
Tozwaki mokanda moko ya kati uta na rbb. Mpe mokanda yango elobaki, mpe nazali kozongela maloba na yango, "Ekozala na
kopesa sango ya kokitisa makasi ya likambo ya Corona te."
Na yango, malako ya mokambi-monene epai ya bapanzi-sango nyonso: esengeli te kopesa sango
na ndenge ya kokitisa makasi ya coronavirus.
Banda na ebandeli, ezalaki na censure.
Nzela ya kosala ezalaki polele.
Mpe lokola nalobaki, tokoki komona na ba minutes ete likambo yango mobimba endimamaki na siansi ata mokolo moko te.
Na ngonga moko te likambo wana elobelamaki.
Yango wana, biso moko lokola balakisi, tomoni mpe makambo oyo kati na mitango.
Tosalelaki kaka mituya ya Leta.
Tozwi mituya epai ya RKI.
Tozwaki mituya epai ya Johns Hopkins mpe tososolaki makambo oyo nyonso.
Nasalaki analyse ya yango na kimya mokolo na mokolo na programme na ngai.
Mpe makambo oyo guvɛnɛmá alobaki ezalaki mpenza ekeseni na oyo emonanaki na mituya.
Mokonzi ya lisolo: Iyo, ezali mpenza likambo ya kokamwa kokanisa ndenge nini likambo ya boye ekoki
kosalema, oyo ozali kolimbola sikoyo na ntina na media.
Nalingi koloba, tomonaka yango mbala na mbala, ete bapekisaka bato koloba makanisi na bango oyo ekeseni.
Bato ya mayele, baoyo bazalaki bato ya mayele, bato ya siansi oyo babɔsɔmɔkɔ mingi mpe ata bato ya mayele na
makambo ya mbongo, na mbala moko, tóloba, bakomi bazoba ya solo; ndenge wana nde bazali komonisama.
Ba Nazis, lokola olobaki liboso, wana nde bamekaka kokanga bango monoko na nzela ya ba clubs mpe
kotia bango na bituluku mpo na kokanga bango monoko.
Mpo na koloba polele, okanisi ndenge nini likambo ya boye ekokaki kosalema?
Ba fils esanganaka wapi?
Mpo ezali mpenza mobulu oyo ezangi elikya. To, na ngambo mosusu, etambwisami malamu, na ndenge moko.
Soki ba media ya bato ebele balongi mpenza kobomba nsango nyonso oyo ezali na likanisi mosusu, to mpe kobenda bato
ya politiki na lolenge oyo ete moto nyonso alanda bango.
Yango ezali ligboma.
Bodo: Esengeli oyeba, nazalaki moto ya bato nyonso kino 2020.
Nayebaki ata moko te na yango.
Yango ezalaki ata moke te... Iyo, makambo nyonso nazali koyebisa yo lelo ezalaki mpe masolo ya pamba
pamba mpo na ngai, mpe nakokaki kokanisa yango te.
Osengeli koyeba ete tozali mpenza na bato ya politiki oyo bazwaka bikateli ata moko te.
Mpe ezali na enregistrement moko ya malamu mpenza ya Horst Seehofer koloba ete ba oyo baponami bazali na lotomo ya
kokata makambo te, mpe ba oyo bakataka makambo baponamaki te.
Azalaki Ministre ya Bokolongono.
Wana ezali maloba oyo euti mbala moko epai ya moto oyo azalaki ministre ya leta, oyo akotaki mpenza na likambo oyo...
mbala mosusu na molende monene mpe na makanisi malamu koleka, na kokanisa ete, 'Sikawa nakobongola makambo.'
mpe amonaki ete akokaki te kosala yango.
Yango elingi koloba ete tozali mpenza na guvɛnɛmá ya molili, mpe oyo emonani polele ete ezali ya mokili mobimba.
Mpe kaka politicien akomi na ebonga, moto moko ayei epai na ye na kostime ya kitoko mpe apesi ye maponi ndenge na ndenge.
Iyo, yango ekoki komonana lokola, na ndakisa, ye alobi, 'Iyo, mbala mosusu sikoyo oyebi John F. Kennedy.'
Na suka, ye mpe atikaki kosangana.
Oyebi ndenge tosalaki yango na ntango wana?
Bon, ɛɛ.
To Mongombo Ohoven to Mongombo Barschel to eloko moko ya ndenge wana.
Yango elingi koloba ete osengeli mpenza komona yango na makanisi na ndenge ya polele mpenza.
Mbala mingi, bato oyo bakotaka na boyangeli, solo, kasi bango nyonso te, kasi ndambo na bango, bakotaka na makanisi malamu.
Mpe na nsima moto moko ayei mpe ayebisi bango ete, "Ezali malamu okanisi ete esalemaka bongo, kasi na bosolo, moninga na
ngai, oyo ezali demokrasi te. Kasi, tofuta Mongali S. mbongo oyo, Mwasi B. mbongo wana, mpe Mongali H. mbongo oyo."
mpe basalaka makambo tolingi mpo tozali na ba video na bango ya kitoko.
Mpe, Bodo, lokola tolobeli ba video, okanisi feti wana?
Tɔ́, tɔ́, tɔ́.
Yango elingi koloba ete ozali kotia bato na nse ya bokonzi, mpe na kolanda ntango, likambo moko ebimaki na yango, lokola na Forum
Économique Mondial, oyo batangisaki bato na bango ya mayele mpe na nsima batiaki bango kaka boye na bisika ya bokonzi.
Nalingi koloba, sik'oyo tozali komona ndakisa ya malamu koleka ya likambo oyo epai ya Madame von der Leyen.
Iyo, bato nyonso mpenza bazali kotɛmɛla ete akoba kokamba Lisanga ya Mpoto, esika akoki kotinda bamiliáre na nzela
ya message, soki tokoki koloba bongo. Ezali likambo ya kokanisa te, mpenza ezali ya demokrasi te.
Na ndenge esengelaki kozala, asengelaki kofanda na boloko ya mozindo koleka, kasi na esika na yango azali kokoma lisusu
Mokonzi ya Union Européenne, mpe boye nde makambo esalemaka.
Na maloba mosusu, awa okoki komona ete bazali koteya ba marionnettes mpe na sima kokabola bango na ba
parlements nyonso, mpo ete Klaus Schwab akoka kofanda mpe koloba ete azali kokɔta na nkuku na kati ya ba parlements.
mpe ete eteni monene ya ba parlements bazalaki déjà ba Young Global Leaders elongo na ye.
Yango ezali kosukola bongo.
Yango elingi koloba ete bato oyo batiami na esika oyo, mpe solo, ozali na matomba oyo moto mosusu azali na yango te.
Tókanisa ete Championnat d'Europe ya masano ya nko ezali kosalema na Allemagne sik'oyo.
mpe na nsima, ezali na match ya ndembo, tóloba, na Frankfurt
mpe na nsima, ezali na epekiseli ya kopumbwa na butu na Frankfurt
Mpe na nsima, okokoma ministre ya mambi ya bapaya ya masapo, oyo akoki komata na mpepo ya masapo atako epekisami
kotambola na mpepo na butu, mpe bamema yo tii na Luxembourg.
Okokaki kosala yango na motuka, ezali mosika mingi te.
Bongo, atako basani ya ndembo na kati ya etando bakopesa bango nzela te ya kosala bongo na kati ya Coupe d'Europe oyo ya
masapo, bakopesa nzela na ministre ya mambi ya bapaya ya masapo.
Mpe kosepela na matomba ya boye ete ozala na fafalagama ya privé ya monene lokola Boeing kaka mpo na yo moko, kasi
ata eloko ya pamba lokola oyo Bill Gates atambolaka na yango te, kasi yo otambolaka na fafalagama ya leta.
Okosepela lisusu te kobungisa esika ya boye.
Na nsima, na kati ya mpepo, okoki kosɛnga ete maquilleur na yo ya 137 000 euro abongisa yo lisusu
mpo omonana kitoko tango okokoma na Luxembourg.
Yango ezali malamu te.
Soki tozali kokoba kopesa bato ya politiki matomba ya ndenge wana, oyo epesaka bango nzela ya kotɛlɛma na embouteillage
te mpe kopumbwa na bampɛpɔ ya minene ata na tango ya kopekisa bampɛpɔ kotambola na butu, likambo oyo ekokoba kosalema.
Mpo soki ozali na esika wana mpe mbala mosusu osilisi ata kelasi te, kasi na mawa ozali mokonzi ya parti
moko, wana olingaka ata mokolo moko te kotika yango.
Mpe sima ya kosala mandat moko na ebonga, ozwi pension ya monene koleka moto oyo asalaki mosala bomoi na ye mobimba.
Yango ezali malamu te, mpe soki bato ya politiki bakobi kozwa matomba ya ndenge wana, tokobongola eloko moko te.
Mokambi: Iyo, matondi. Bon, ezali ndimbola ya mozindo mpenza. Epesi elilingi mobimba.
Nyonso ezali masapo, solo, ata Secrétaire d'État ya Makambo ya Bapaya.
Nakanisi te ete moto ayebi mpenza nini olingi koloba.
Bongo, soki tobandi na bato wana ya likolo, nakobenga bango kaka bato oyo bazali na likoki ya kozwa bikateli wana,
nakoloba bato ya politiki, bazali kotia pression na media, to mpe, nakoloba, bazali kaka kotinda makambo na bango liboso.
Boni omoni boyokani ya OMS mpo na pandemi ya mokili mobimba? Sikawa balongoli yango na masolo?
Ekozala na makambo mosusu?
To likambo yango mobimba bakolekisa yango na nkuku na nzela ya bikolo, mpo biso nyonso na suka
tokanisa ete, eeeh, na suka suka ekosalema te?
Okanisi nini ekosalema sima?
Bodo: Likambo ya mawa, bato ya politiki batyaka makanisi na makambo oyo tosali ata moke te. Kasi,
balandaka kaka mokanda moko, mpe mokanda wana esilaka kaka.
Mpe soki boyebi te nini kosala, bobakisaka likambo mosusu na katikati to bopusi mobeko moko na kati ya mobeko monene, bongo
sikoyo, longola komata ya lifuta mpo na basali ya kelasi ya bana mike, bozali mpe koloba ete tokokomisi mangwele makambo ya
kotosa na mobeko mpe bozali kosilisa yango mpe na mbala moko.
Makambo ya boye epekisami mpenza, kasi na tango ya pandemi, bazalaki koleka mibeko mbangu-mbangu na kati ya
ba projets de lois oyo ezalaki kosangisa makambo ebele.
Yango elingi koloba ete okoyeba ata te.
Na nsima, ekokoma lokola solo mpe bato bakotuna mituna te, mpo ARD, ZDF mpe ba oyo bamesana bakoya mpe bakoloba ete, ɛɛ, yango
nde esalemaki na referendum, etuluku moko ya bana ya kelasi ya maternelle na Buxtehude nde ezwaki
mokano wana, mpe yango wana ezali bongo sikoyo.
Mokambi: Iyo, likambo ya kosepelisa.
Boye olingi koloba ete mwango oyo ekokoba kosalema.
Sikawa tozali komona ete tozali kozwa sango uta bisika nyonso, elingi koloba mpo na pandemi X to
Corona 2.0. Sango ebele mpenza ezali koya sikawa.
Nalingi koloba, emonani polele ete soki basilisi kosakana na pandemi ya boye mpe naino bakutanaki te mpo
na kotalela ndenge esalemaki, esengeli kokoba esika mosusu. Yango mpe emonani polele.
Motuna ezali kaka boye: ndenge nini okoki kotalela likambo oyo, mpe ewutaka wapi?
Bodo: Boye, oyo tozali komona ezali lolenge ya likolo koleka ya 'kabola mpo na koyangela'.
Yango elingi koloba ete ezali na bato awa oyo bafungoli bitumba na ngambo ebele, mpe bongo bomoto
mobimba ebebisami mpe ekabwani na bituluku bikeseni.
Bato mosusu bandimaka bokono X, bato mosusu bandimaka grippe ya bandɛkɛ, moto mosusu andimaka
maladi ya nkɔ́si, moto mosusu andimaka nayebi te nini.
Yango elingi koloba ete ba oyo bakangami na likambo oyo te, bino bozwaka bango na
bitumba ya Ukraine, ya Israel mpe masolo mosusu.
Yango elingi koloba ete sikoyo ofungoli lolenge ya likolo koleka.
Yango elingi koloba ete sikoyo basaleli mayele nyonso oyo bakoki mpo na kokabola bato.
Mpe nasengeli koloba, balongaki.
Bongo, ntango natali likambo oyo, namoni bato ebele bazali kobima na balabala mpo na kotɛmɛla bato oyo batɛmɛlaki bango te na
boumeli ya mibu minei. Likambo ya kokamwa na Querdenken, Querdenker mpe na botɛmɛli na ngai ezalaki
ete tozalaki ata mokolo moko te na batɛmɛli basusu.
Bato batalaki yango na mposa mpenza, kasi na nsima, lokola tolobi yango mbala ebele, bakotisi likambo ya ba
Nazis mpe, likambo ya mabe koleka, bato bandimaka yango.
Yango nde likambo ya kokamwa.
Bongo, okokaki kosala entrainement na esika moko, epai yo moko ozalaki Allemand na kati ya bato oyo bazalaki mpenza bapaya,
kasi na mbala moko moto moko ayei mpe alobi ete ozali Nazi.
Ezali ya kokamwa.
Na ebandeli ezali kopesa mpasi, kino na suka ososola ete mokili esalaka na lolenge mosusu.
bongo okoki na mbala moko kosilisa yango,
kasi oyo tozali komona awa ezali kaka mobulungano monene,
mpe ezali na tina te nini ozali kobanga.
Mpe sikoyo boyei bolamu na kati ya liboke na biso.
Bongo soki ozali na kati ya libumbe na biso sikoyo, obangi kobimisa nsuki, obangi radiasio ya likolo, obangi nayebi te nini.
Bongo, na kati ya mokili na biso moko, bobangi mpe ezali kotombolama makasi.
Mpe yango wana nazali koloba ete tokozala na mikakatano mpo na kokaukisa esobe yango, po biso
moko tozali kino na mabolongo na kati na yango.
Mokambi: Iyo. Bongo, likanisi oyo ya 'koboma mpe kokamba' ezali likambo ya kosepelisa mpenza.
Lokola tozali kokoma na suka ya lisolo na biso, to mpe na motuna ya suka, nalingi mpenza koyeba nsango nini olingi kopesa na
batalani na kotalela makambo oyo nyonso, tokoki koloba mikakatano, matata mpe makambo
nyonso oyo esalemi mpe oyo ezali liboso na biso.
Ekozala nini wana, esika okoloba ete wana ekozala toli na ngai ya monganga, ya kolekisa yango bongo.
Toli nini okoki kopesa na batalani na ntango oyo?
Bodo: Bon, liboso ya nyonso, nakanisi biso nyonso tokokufa.
Bodo: Kasi te mpo na coronavirus mpe te mpo na Maladi X.
Bongo, nakobakisa na oyo nalobaki na video na ngai ya liboso.
Mpe lisusu, ezali na nzembo moko ya kitoko mingi ya moto babengi Mathias Family and Friends.
mpe azali na nzembo oyo ekombo na yango "Stand Up".
Mpe oyo nakoloba na batalani na ngai to na batalani na yo ezali: botelema mpe bomatisa mongongo na bino,
Telema mpe lakisa elongi na yo!
Mpe yango ekozala likambo ya koyeba, ete etali te Mathias Ebert to Kla.TV to Ivo Sasek mpe etali te Bodo
Schiffmann, kasi etali nde bato oyo bazali kotala biso sik'oyo.
Mokambi: Malamu mingi.
Bodo: Soki kaka bazali kokoba kotalela biso lokola nde tozali Mongombo Lanz to moto mosusu, mpe kaka kolya biso, eloko moko te
ekobongwana. Kasi, tosengeli na bato ebele oyo, soki bazali na ntembe, bakotelema ngwi na kati ya mopepe makasi, mpo
ete bato nyonso na suka bamona Nzambe na kati na bango moko.
Mokambi: Nakoki kaka koloba amen na yango!
Bodo, maloba na yo ya suka ezalaki kitoko mingi.
Nakanisi ezali mpe sango moko ya kitoko mpenza mpo na bayoki, ete esengeli te bóbungisa elikya na likambo oyo nyonso.
Ezala na kati to na libanda ya bul ya biso, esika moko elikia ezali ete bul oyo mokolo moko
ekopasuka mpe bato bakozonga kaka na makanisi moko.
Nakanisi ezali kitoko mingi ndenge osalaka makambo, ndenge okɔtaka na motema ya likambo.
Matondi mingi mpo na interview oyo.
Nandimi ete tokokoba, tokokende liboso.
Ndenge nalobaki, opasoli ba protocoles ya RKI, yango wana tokokoba kolanda yango penepene.
Okoki te kotia eloko ya boye na kati ya programme, ezali impossible.
Kasi matondi mpo na ndenge olimboli yango na mozindo lokola monganga.
Nalingi koloba ete ata bato ya mpamba lokola biso bakoki kokanga ntina mwa moke na likambo oyo esalemaki mpenza kuna.
Mpe nandimi ete likambo oyo ezali na ntina mingi mpenza, mpo ekosalisa biso tondima makambo ya kala sima.
Bongo, matondi mingi lisusu, nazali kotinda yo losako, mpe nazali kozela na mposa makasi lisolo na biso ya sima.
Bodo: Matondi mpo na libyangi, ezalaki kitoko.
Molobi: Keba, Bodo!