Tiz kömek lukmançylygynda ilkinji öwrenýän zadäňiz şudur: köp adamlyk heläkçilik ýa-da şonça bir waka ýüze çykan wagtyňyz,
ýagdaýa girip "Biz hemmämiz heläk bolarys, ambulanslarymyz ýetmeýär, sizi bejerip bilmeris" diýip
kömek çagyrmak däl, sebäbi bu ýalňyş hereketdir.
Şonuň üçin sanjymlardan ölümleriň boljakdygy aýdyň boldy we şol pursatda olar togtamalydy.
Men hemmämiziň ölejekdigimize ynanýaryn, ýöne koronawirusdan ýa-da X keseline däl; bu babatda hiç zat üýtgemez. Eýsem, şübhe
döreýän pursatlarda ýelme garşy berk durup biljek has köp adama mätäçligimiz bar, şonda
adamzat soňunda özüniň içinde Hudaýy görer.
Moderator: Hawa, Kla.TV-e hoş geldiňiz.
Koronawirus pandemiýasynyň yzysüre syýasatçylar birnäçe çäre gördüler we birnäçe karar kabul etdiler; olaryň käbiri
adamlaryň başyny gyrgyldap, "Bu entek hem kadaly ýagdaýmy? Munuň hiç hili many-mazmuny barmy?" diýip oýlanmagyna sebäp boldy.
Şonuň üçin has-da köp adamlar plandemiýa barada, aýratyn-da "L" harpyna üns berip gürrüň edýärler. Bu
döwürde hem birnäçe hünärmen, şol sanda ilkinji lukmanlaryň biri hem öňe çykyp, şeýle diýdi,
Dr Bodo Schiffmann diňe bir garşy pikirini aýtmakga bat edýän adam bolup, hünär nukdaýnazaryndan ýagdaýy örän gowy jemledi.
We şu gün biz ony Kla.TV-de interwýu üçin myhman hökmünde kabul edýäris.
Gaty ýyly garşylaýyş, eziz Bodo.
Bodo: Hawa, eziz Mathias. Çagyryş üçin köp sag boluň.
Men Kla.TV-niň bir bölegi bolmagymdan begenýärin.
Moderator: Hawa, biz soňky wagtlarda bir-birimizi biraz tanamak mümkinçiligine eýe bolduk.
Siziň kanalyňyzda myhman bolmak örän hoşuma geldi.
We siz hakykatdanam örän gyzykly adam, esasanam koronawirus pandemiyasydan öňem lukman hökmünde örän üstünlikli bolduňyz.
Meniň bilşimçe, siz aýalyňyz bilen bilelikde bir praktikanyňyzy geçirýärdiňiz.
Meniňçe aýt, ahyrynda "men muny taşlap, şol döwürde lukmanlaryň arasynda, esasan-da Korona başlanda, giňden ýaýran bolmadyk, biraz
adaty däl garaýşa goldaw berjek" diýip näme üçin karar berdiň?
Bodo: Ilki bilen, bu hiç biri biziňkimiz däldi. Men pikir edýärin, söz aýdan hemmeler adyndan aýdýan bolsam, hiç biri biziňkimiz
aýdanymyz üçin bir zady goýbermeli boljakdygyna garaşmandyk.
Men garşy ýel bilen ýüzbe-ýüz boljakdygymyzy hiç pikir etmändim. We aýtmaly, men muny garaşmandym.
Men gulak, burun we boýun keselleri boýunça hünärmen.
Men vestibulyar ulgamyň bozulmalary we baş aýlanmak boýunça ýöriteleşdim.
Gyzykly tarapy şunda boldy: meniň ilkinji wideolarym hemişe Sinsheim vertigo klinikasyndan gelendigini aýdýardylar.
Köp adamlar muny gülki diýip pikir etdiler, bu baş aýlanma klinikasynyň haýsydyr bir
baş aýlanmany anyklamaga synanyşýandygyny.
Emma maksat şol däldi.
Aýalym hem gulak, burun we boýun lukmany hem-de trauma terapefti.
Men hem gyssagly lukmançylyk lukmanym.
Men tiz kömek lukmançylygyndan gelýärin. Tiz kömek lukmançylygynda öwrenýän ilkinji zat şundan ybarat: köp adamlyk
heläkçilik ýa-da şonça bir wakanyň bolan ýagdaýynda ýagdaýyň içine girip "Gelin kömek ediň, hemmämiz ölejek!"
diýip gygyryp başlamaly däl, "Ambulanslarymyz ýetmeýär!" diýip ýa-da "Sizi bejerip bilmeris!" diýip.
Sen muny etmeýärsiň.
Bu meniň ilkinji reaksiýam boldy: metbugat bu ýerde jogapsyzlyk edýär.
Siz aýdanyňyz ýaly, meniň gaty abraýym bardy, men Apotheken-Umschau üçin aldaw hünärmeni boldum, SWR we beýleki
telewideniýe programmalaryna çykdym, adamlar meni tanýardylar.
Meniň eýýäm YouTube kanalım bardy.
Şonda öz-özüme pikir etdim: "Bolýar, sowuklama boýunça hünärmen – ENT lukmany hökmünde diňe şol – we tiz kömek lukmany
hökmünde tejribämden peýdalanyp, oglanlar, rahatlaşyň diýmeli."
Men 2020-nji ýylyň 14-nji martynda taýýarlanan ilkinji wideomy şol sözler bilen tamamladym: "Men pikir
edýärin, hemmämiz ölejek, ýöne koronawirusdan däl!"
Şol onuň ahyry boldy.
Şonuň üçin koronawirusa başgaça garaýyş boldy, maksat hem şu boldy: bu gezek panikasyz.
Men munuň hakykatdanam ynanýardym, sebäbi meniň hem syýasatçylar, sportçylar we ş.m. ýaly örän abraýly hassalarym bardy.
Men pikir etdim, olaryň biri Merkel bilen aragatnaşyk saklamaly.
Merkel kuantum fizigi, ol muny düşünjek.
Men oňa diňe şeýle diýerdim: "Diňe, bu sanlar nädogry düşündirilýär."
We saňa oňa muny aýtmaly, we Christian Drosteniň bu ýerde ýalňyş çaklama edendigini aýtmaly.
Ony ýere sal, bu ýerde ýalňyş ugurda barýarsyň.
Hakykatdanam, şol hemmesi boldy.
Hawa, we men diňe şony etjek boldum.
Men bir wideo çekjek boldum, müşderilerimden ýa-da hassalarymdan biri ony alyp, Merkel ýa-da başga
birine görkezip: "Ine, seret, biri bar" diýerdi.
Bu meniň gulak-burun-boýun lukmanım, ol maňa kömek etdi. Ol şonuň ýaly-da tiz kömek lukmanydyr, näme
barada gürleýändigini bilýär we zatlary başgaça görýär.
Mümkinçiligi ýok.
Moderator: Imkan ýok, hawa.
Hawa, örän gyzykly.
Bodo: we netijede karýeräňizi ýitirer ýa-da birden nazist diýlip yglan edilersiňiz ýa-da başga bir zat, munuň
barada hem men, hem aýalym, hem-de başga hiç kim habarly däldi.
Emma bir pursat işleriňiziň adamlaryň janlaryny halas etmekde, olaryň gorkularyny azaltmakda we adamlara munuň şeýle-de ýaramaz
däldigini düşündirmekde möhümdigini duýsaňyz ýa-da pikir etseňiz,
Başgaça aýdylanda, hakyky metbugatdan garaşýan wezipäni, elbetde diňe wagtlaýyn ýerine ýetirmek.
Men hemişe şeýle pikir ederdim: "Bolýar, başga wideo çekmek islemeýärin, ýöne ýene birini çekerin."
We ahyrynda ol ýene-de bir gezek, ýene-de bir gezek we ýene-de bir gezek boldy.
We, elbetde, şu gün biz şu ýerde.
Moderator: Şu gün biz şu ýerde.
Hawa, hakykatdanam örän gyzykly.
Planlaşdyrylan pandemiýa döwründe siz eýýäm örän işjeňdiňiz.
Siz köçelerde, demonstrasiýalarda boldyňyz, sözüňizi gizlemedik we beýlekileriň aýtmakga
gaýrat edip bilmejek zatlaryny aç-açan aýtdyňyz.
Şu döwürden soň, zatlar indi şonça işjeň bolmadyk mahaly, häzir neşir edilen RKI
protokollarından käbir tassyklamalar almak nähili duýulýar?
Sen munuň üstünde örän, örän köp zähmet çekdiň.
Men muny siziň kanalyňyz arkaly ýakyndan yzarlaýaryn.
Siz olary hakykatdan hem parçaladyňyz.
Bir tarapdan, bu hem Kla.TV-de biziň jogapkärçiligimiz hökmünde görýän wezipämizdir: bolup geçen wakalary
dokumentirlemek, şonda olar soňunda dogry seljerilip bilner.
We siz örän gymmatly goşant goşduňyz.
Maňa aýt, ondan näme gazandyň?
Bu RKI protokollarynyň esasy nokatlary nämeler?
Nirede iň köp gezek "Ol ýok" diýdiň?
Bu nähili geň?
Bodo: RKI protokollary maňa şol döwri gaýtadan oýlanmak üçin mümkinçilik berdi.
2020-nji ýylyň martyndan bäri köp wagt geçdi, men başlanda.
we käbir ýagdaýlarda muny wagt kontekstine salmak meniň üçin mümkin bolmady.
Şonuň üçin şygara görä, men haçan näme diýdim, syýasatçylar näme diýdiler, olar näme etdiler?
Men ilkinji wideolaryň ählisi üçin hemişe PowerPoint prezentasiýasyny taýýarlap gelýärdim we ol prezentasiýalar henizem
elimde bolandygy üçin wagtlamany örän gowy deňeşdirip bildim.
Şonuň üçin men RKI faýllaryny we öňki aýdanlarymy, ýagny internetden özüm alnan maglumatlary alyp bilerdim.
Meniň üçin bolsa, elbetde, bu tassyklama boldy.
Çünki jemgyýete çykyp, agzyňy dolduryp gürläp, meniň edýän ähli zatlarymy etseň, elbetde ýalňyşlyk etmegiň howpy bar.
Geçmişe seredeniňde, Robert Koch Institutynyň hakyky hünärmenleriniň bardygyny görmek bolýar; men bu ýerde
aýratyn Lars Schade ýa-da jenap Wieleri däl-de, eýsem bu hünär komissiýasynyň arkasynda oturan adamlary göz öňünde tutýaryn.
Olaryň hakykatdanam Wolfgang Wodarg, Sucharit Bhakdi, Klaus Köhnlein we meniň özüm ýaly netijä gelendigini görende – biz
ilkinji dört adamdyk – bir tarapdan bu, "oňaýly, iň bolmanda men muny boşuna etmeýän ekenim" diýmegiň
mümkindigini we başga adamlaryň hem bardygyny tassyklýar.
Syýasatçylar diňlemek islemeýärdiler.
Bu bolsa seniň başyndan bäri aýdýan zatlaryňa getirýär.
Men mart aýynyň ahyrynda muny hiç hili wirus meselesi däldigini, eýsem syýasat meselesi bolandygyny aýtdym.
Men wideolarymda gaty çalt boldum we, diýsem, bu 20-nji martda bolmaly, men: "Bu ýerde
ýokary asmana çenli bir zat bösüýär" diýdim.
Men maşgalamdan öwrenipdim: metbugat diňe bir ugurda habar berende, nirede-de bolsa senzura bolup geçýär we bu
hatda totalitar režimlerde-de örän şübheli hasaplanýar.
Şonuň üçin men pikir edýärin, bu ýerde bolup geçýän wakalaryň haýal-haýal totalitar häsiýet alyp biljekdigini
ilkinji bolup duýduryp geçdim we men bu howpy gördüm.
Men ata-babalarym iki uruşdan geçen maşgaladan gelýärin.
Men oňa örän ýakyn edim, we Birinji we Ikinji Jahan uruşlary öýümizde söhbetiň esasy mowzugy bolup durdy. Biz her
gezek podwaly zatlar bilen doly saklaýardyk, gara bazara we beýleki mümkin boljak ýagdaýlara taýýar bolup.
Şonuň üçin ene-atam uruş tejribelerine görä geljek üçin taýýarlyk görýän adamlardy, we şol taýdan men hakykatda
nämeler bolup geçýändigini biraz ir habar tapdym, hawa.
Moderator: Hawa, örän gyzykly.
Sen indi mart aýyny aýtdyň. Sen 2020-nji ýylyň mart aýyny göz öňünde tutýarsyň, dogry?
Bodo: Meniň ilkinji wideom 2020-nji ýylyň 14-nji martynda boldy, we 20-si çenli, aýtmaly, munuň hakyky däl-de,
öňünden meýilleşdirilen pandemiýa bolandygy maňa düşnükli boldy.
Moderator: Hawa, örän çylşyrymly.
RKI protokollaryna has anyk düşünje bilen gaýdyp gelmek.
Siz häzir hem protokollary ýa-da ýüze çykaran zatlaryňyzy kitap görnüşinde jemläp, ýa-da takyk dokumentirlediniz.
Bu gözlegleriň dowamynda sizi iň köp näme geň galdyrdy, ýa-da indi redaktirlenen bölümleri görüp bolansoň? Ýa-da siziň üçin
iň täsirli nokatlar nämeler boldy, indi şahsy taýdan size iň uly täsir galdyran pursatlar diýip haýsysyny atlandyrarsyňyz?
Bodo: Men muny gördüm, şonuň üçin RKI-niň hünärmenler toparyny günäklemän, sebäbi olar elden gelenini etdiler.
Eger olar has ýokary ses bilen çykyş edip ýa-da protest üçin çykyp gitse, olaryň ornuny
şeýle gowy dokumentirlemeýän adamlar tutardy.
Eger biz Şweýsariýa, Awstriýa ýa-da beýleki krizis mejlisleriniň protokollaryna
seretseň, olar RKI-niň protokollary ýaly kritik däl.
Bu işgärler Kla.TV-de siziň hem edýän işiňizi etdiler: olar dokumentirlediler.
Siz kim näme we haçan aýtdygyny örän jikme-jik beýan etdiniz we ýagdaýy başgaça seljerýändigiňizi hem örän düşnükli görkezdiniz.
Mysal üçin, 25-nji martda olar epidemiýa egri tekizleşýär diýdiler, bu çak edilýän R gymmaty.
Ol 2020-nji ýylyň 25-nji martynda eýýäm durnuklaşypdy, ýöne bu daşarky dünýä habar berilmeli däldi.
Soňra, 1-nji aprelde olar soradylar: "Hakykatdanam şonça ýaramazmy?"
Ol dowam etdi. Siz 9-njy aprelden soň elimizde ýeterlik boş ýataklaryň bardygyny gördüňiz.
Esasy argument hemişe saglygy goraýyş ulgamyň ýeterlik ýatylýan ýerler bolmandygy üçin çöker diýlip gelýärdi.
RKI bolsa bize ýeterlik boş ýataklaryň bardygyny aýtdy.
Hatda iň erbet ýagdaýlarda-da biz beýleki ýurtlaryň adamlaryna kömek edip, olaryň hassalaryny kabul edip bilerdik.
Bu hünär geňeşiniň teklip edeni şeýledir.
Bilermenler geňeşi 27-nji aprelde fon immunitetiniň bardygyny we ähtimal ähli adamlaryň 40
göteriminiň immunitetli boljakdygyny öňünden bilýärdi.
Şonuň üçin bir zat başga bir zady yzarlaýar.
Siz muny 29-njy aprelde Komissiýada aýtdyňyz: iň erbet ýagdaýda hem saglygy goraýyş ulgamyna aşa ýük düşmez.
Ol gutarandy bolmaly eken.
We menem şol bir zady etmäge synanyşdym.
Olar hiç hili baglanyşygy bolmadyk adamlaryň hem ölü hasaplanýandygyna gaharlandylar.
Şeýlelik bilen, biz mugallymlar hökmünde tankyt eden we garaşsyz žurnalistler hem tankyt eden bu zatlaryň
ählisi RKI tarapyndan içerki taýdan habar berildi, tankyt edildi, subut edildi we dokumentirlandi.
Moderator: Hawa, we bularyň ählisi ýalan çykarma prosesi netijesinde ýüze çykan nokatlardyr.
Emma, Bodo, nädip bolup biler, olar muny resminama edip, ýatylýan ýer kuwwaty bardygyny ýa-da başga bir zady aýdyp,
dokumentlenen ähli bu nokatlary we kabul edilen çäreleri şonça keskinlik bilen durmuşa geçirdiler?
O ýerde näme boldy? Bu teklipler nirede nazara alynmady diýeliň?
Bodo: Ol birnäçe gezek, hatda sözbaşda-söz soňuna çenli agzalýar.
Şonuň üçin bu protokollary ýükläp bilersiňiz.
Olary PDF okaýjyda aňsatlyk bilen açyp, gözläp bilersiňiz.
Soňra siz birnäçe gezek aýdylandygyny görersiňiz: kararlary kabul edýänleriň syýasy islegi
belli bir zady we beýleki zatlary islemekdir.
Şonuň üçin syýasy islegler kesgitlenip, durmuşa geçirilmegi zerur boldy.
RKI hakykatdanam şeýle boldy, we men pikir edýärin, bu käbir işgärlere wagtyň geçmegi bilen aýdyň boldy;
azyndan men olaryň reaksiýalaryny şeýle düşündirýärin: olar bu ýerde diňe alibi hökmünde ulanylýarlar.
Şonuň üçin olar hemmesini şonça jikme-jik dokumentirlediler, sebäbi ahyrynda alibi hökmünde ulanylmak islemeýärdiler.
Käbirleriňiz hatda bizden bu meselä razy däldigimizi daşarky dünýä bilen aragatnaşyk gurup
habar bermegimizi isleýändigiňizi hem aýtdyňyz.
Meselem, maskalar bilen baglanyşyklylykda olar takyk şony aýtdylar.
Eger-de özüňi şeýle ýagdaýda tapsaň, olar diňe köp sanly maslahat beriş komitetleriniň biridi.
Emma kararlaryň syýasydygy doly aýdyň bolýar.
Synag geçirmek boýunça syýasy isleg, diýlip 2020-nji ýylyň 29-njy iýunynda aýdylýar.
Biz hemişe başlangyç barada gürleşýäris.
Biz hakykatdanam has köp hadysalary nireden alyp boljakdygyny gözleýäris.
Muny nähili edip bileris?
Hemmesi syýasatçylaryň basyşy sebäpli.
Bu akylsyzlyk.
Bu ýerde käbir atlar hem agzalýar. Syýasatçylar bu başlangyç hadysa bahasynyň, soňunda öý tussaglyklaryny we
ş.m. esaslandyrmak üçin ulanylandygyny aýdyp, munuň syýasatçylaryň oýlap tapandygyny aýtdylar.
Bu ynanmajak.
Bu 5 kilometrlik, içinde hereket edip bilmeýän daireler syýasy modellerdir.
Olar ret edildi.
Kanalizasiýa synaglary ret edildi.
Bu zatlaryň ählisi düýbünden ret edildi.
Hakykatdanam, meniň pikirimçe, bu ýerde iň gülkünç zat aeroportlardaky barlaglar.
Menimçe, ol ýerde geçirilen temperatura barlaglary.
RKI munuň ähmiýetiniň ýokdugyny aýtdy.
Bu işlemeýär.
Moderator: Ol hem şol ýerde bar, dälmi?
Bodo: Şol söz-söz şeýle diýýär.
Moderator: Hawa, ynanmajak.
Emma munuň hem manysy bar, ýa-da takyk aýdylanda, sorag şundan ybarat: sanjymlar barada ol ýerde haýsydyr bir zat barmy?
Çünki olar ahyrynda çykdylar.
Soňra gysgaça aýdylyşy ýaly, ýa sanjym edilersiň ýa-da ölersiň. Sanjym edilen, sagalan ýa-da ölen.
Menimçe, şol birneme şygardy.
Bu ýazgylarda munuň boýunça hem bir pozisiýa eýe boldumy?
Bodo: Bu ýerde doly aýdyňlaşan skandalaryň biridir.
Şonuň üçin sanjymlardan ölümleriň boljakdygy aýdyň boldy.
Şol pursatda olar togtamalydy, sebäbi bu keseliň döredýän howpuna degişli RKI-niň öz bahalandyryşyna ters gelýärdi.
Olar uly ýan täsirleriň bolandygyny bildiler.
Käbir ýagdaýlarda bir günde Paul Ehrlich institutyna 1 600 sany ýan täsir ýagdaýlary habar berildi.
Şeýle-de bolsa olar garamazdan dowam etdiler.
mRNA sanjymlary boýunça hiç hili tejribe ýokdugy we munuň düýbünden täze bir ugur ekeni aýdyň boldy.
Bu ýerde adamlarda meýdan synagy geçirildi, meniň pikirimçe, ony hukuk taýdan hiç zat bilen aklap bolmaz.
Şahsy men hem munuň uly böleginiň üçin lukmanlary günäkärleýärin.
Çünki adamlara näbelli madda sanjanyňyzda, bu hakykatdanam fiziki müdahaledir.
Doktor millionlarça adama bir madda enjekte etdi we paket goşundysy bolmazdan munuň üçin köp pul aldy.
Olar boş paketlerdi.
Siz muny hakykatdanam içüňize siňdirip almalysyňyz.
Boş gaplama goşundylary.
Doktor hassasyna, resmi wezipesinde hereket edýän bolsa-da, hiç haçan edip bilmejek zatlaryny etmeli bolandygyny habar berýär.
Doktor resmi wezipesini ýerine ýetirip bilmez, eger ol harby güýçlerde ýa-da polisiýada däl bolsa.
Bolmasa, bu mümkin däl, sebäbi lukman bolmak erkin hünärdir.
We hünär düzgünlerine görä, lukmanlara lukman däl adamlardan görkezme kabul etmäge rugsat berilmeýär.
Oňa muny etmäge rugsat berilmeýär.
Ol Nürmberk kodeksi, Helsinki kodeksi we lukmançylyk etikasy kodeksine laýyklykda adamlary habardar etmäge borçlydyr.
We şeýle hem mümkin bolan töwekgelçilikler barada.
Pfizer töwekgelçiliklerden habarlydy we tiz ygtyýar almak üçin hökümetlere bu barada habar berdi.
Emma olar lukmanlara berilmän, tersine kilit we açar bilen berk saklandy.
we soňra Maglumat Azatlygy Hakyndaky Kanuna laýyklykda sud işleri arkaly berilmeli boldy.
Olaryň hemmesi diňe haýal-haýal çykarylýar.
We biz bu ýazgylardan bilýäris, bu ýerdäki lukmanlar näme sanjýandyklaryny hiç hili düşünmän sanjymlar edýärdiler.
Olaryň ylmy binýady näme boldy?
Olaryň hiç biri ýokdy!
Sizde syýasatçylaryň muny netijeli, tygşytly, howpsuz we islendik zatdan gorap bilýär diýýänleri bardy.
Hemmesi hem ýalan boldy.
Olar ýalanlarydy.
Bu akyldan gaçan.
Şeýlelik bilen lukmanlar, we esasan häzir maskalary oýlanda, iş lukmançylygynda işleýän adamlar hem bar.
Şonuň üçin uly kompaniýalaryň her birinde iş ýerindäki lukmanlaryň bolmagy borçlydyr.
Mysal üçin, kimdir biriniň maska dakmaga laýykdygyny ýa-da däldigini barlap, pul gazanýan adamlar bar.
Olar oňa hüjüm etmeli idiler, ýöne etmändiler!
We bu nokatlaryň ählisi RKI faýllaryndan aýdyň görünýär.
Bu, RKI faýllarynda RKI-niň näçe gezek we nähili sabyrlylyk bilen "maska dakmak akylsyz
pikir" diýendigini görüp biljekdigiňizi aňladýar.
Olar hatda maskalaryň diňe lukman tarapyndan resept esasynda berilmegini we lukmanlaryň hassalary barlap,
olaryň FFP2 maskasyny dakmak üçin laýykdygyny ýa-da däldigini kesgitlemegini talap etdiler.
Soňra Söder ýaly biri gelip, FFP2 maskalarynyň häzir bu ýerde hökmanydygyny aýdýar.
FFP2 maskalarynyň, eger olar hiç hili gorag berýän bolsa, hirurgik maskalardan az täsirli bolandygy aýdyňdy.
Bu syýasy boldy.
... Her gezek onuň gul maskasy diýýän biri bardy.
Şol boldy.
Bu ilat arasynda boýun egmegiň göze ilýän alamaty boldy.
Şol maskady.
Bu bolsa protokoldan aýdyň görünýär.
Emma RKI, jenap Wieleriň gaýtadan aýdşy ýaly, we bu babatda ol hakly, hiç haçan ýerine ýetiriji funksiýasyna eýe bolmady.
Moderator: Hawa, örän gyzykly.
Bodo: Bu protokollar, elbetde, olarda agzalýan ähli adamlara, meselem Jens Spahna, ugradylan.
Elbetde, maglumat elýeterli boldy.
Elbetde, Germaniýanyň goranmak güýçleri bu maglumaty aldy.
Elbetde, kansleriň ofisi we Federal Saglyk Ministrligi munuňy aldylar.
Bu, hökümetiň hünärmenleriniň nazardan düşendigini aňladýar, sebäbi RKI garaşsyz gurama däl,
eýsem hökümet edarasy bolup, olar diňlenmedi.
Munuň ýerine bir zat amala aşyryldy, ol bolsa şu gün, elbetde... ony düşünýänler üçin ähli zatlary düşündirmek kyn däl.
Kla.TV tomaşaçylary adatça bu sanjymyň wirus üçin däl-de, eýse öňden bar bolan sanjym üçin wirusyň oýlap tapylanlygyny
gowy bilýärler, diýip Reiner Füllmich aýtdy; meniň pikirimçe, ol Germaniýadaky türmede syýasy tussag hökmünde saklanýar.
Moderator: Hawa, bu hakykatdanam gaty çylşyrymly.
Şonuň üçin men lukmançylyk ugry boýunça bilim alýan ýa-da lukman bolan siziň ýaly adamlaryň şeýle amaly çemeleşmegini örän täsirli
hasaplaýaryn. Akla gözümde Wikipediýadan alnan şu surat bar: siz maskasyz, doly maskalanan, FFP2 we gorag maskalaryny
dakynan polisiýa ofiserleriniň toparynyň öňünde durýarsyňyz.
Şonuň üçin, bir manada, "Men lukman, ýöne şu ýerde berilýän dermanlara sorag bilen
garýaryn" diýmek üçin belli bir gaýrat gerek.
Syýasy taýdan, siz häzir çenli birnäçe gezek syýasy diýdiňiz, ýöne men pikir edýärin, metbugatda hem şeýle bolup bilermi?
Metbugatda köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň şol ýerde uly gerimli derňew işi geçirendigini aýdyp bolmaz. Olar RKI-niň
gapysyny döwüp, "Eý, ýagdaý nähili?" diýip sorap bilerdi.
Muny nähili maslahat berýärsiň? Indi näme meýilnama bar?
Emma hemmesi hakykatda bir ugra gönükdirilipdi; şol ýerde döwlet efir berijilerine ýa-da hatda şol bir esasy
akla eýerýän hünärmenler, lukmanlar bilen garşy çykmak mümkinçiligi ýokdugyny görse bolýardy.
Bodo: Biz karantin döwründe partiýa döretdik, sebäbi Syýasy Partiýalar Hakyndaky Kanun
Infeksiýadan Goranmak Hakyndaky Kanundan üstün tutulýar we
Biz şeýle usulda duşuşmak we ş.m. ýaly zatlary guramaga synanyşdyk.
Bu hakykatdanam Resistance 2020-iň esasy maksady boldy.
Soňra maşgala wagtynda telewideniýe topary gelip, Ralf Ludwigi we meni interwýu üçin sorady.
Soňra kimdir biri bize jaň edip, ol şol topardan, şu topardan diýdi we dört adam gelýär.
Diňe kameramana ynanyp bilersiňiz.
Galanlaryň hemmesi size nasist hökmünde görkezmek boýunça görkezme berildi.
Olar saňa tuzak gurarlar.
Kamerany gurnap, tutuş wideony ýazga almakda berk duruň.
We biz şony etdik.
Biz bu wideony ýazdyk, emma hakyky programma hiç haçan efire berilmedi.
Bu bir mysal boldy.
Soňra Fransiýanyň öňdebaryjy telewideniýe kanallarynyň biri meniň ýanyma gelip, bu mowzuk boýunça meniň bilen interwýu geçirdi.
Soňunda ol maňa şeýle diýdi: "Seni akylsyz diýip hasap edýändigiň üçin seni soraga çekmeli diýdiler."
Emma sen gaharlanmaýarsyň, haklysyň.
Bu programma hem efire berilmändi.
Ol soňra 1-nji awgustda Berlinde maňa täzeden duşuşdy we: "Indi men siziň tarapyňyzda" diýdi.
Men stansiýany terk etdim.
Emma olar diňe metbugata gürrüň berýän hekaýalaryň.
Biz rbb-den içerki hat aldik. Bu hatda şeýle diýilýärdi, men haty elimde saklaýaryn: Korona
barada habar berişde hiç hili nisbi çemeleşme bolmaz.
Şonuň üçin baş direktordan ähli habarçylara we žurnalistlere görkezme: koronawirus
barada habar bermekde hiç hili nisbiçilik bolmaz.
Başyndan bäri senzura boldy.
Aýdyň hereket ugry bardy.
Men aýdşym ýaly, protokoldan görşimiz ýaly, bu işiň ählisi hiç haçan ylmy taýdan subut edilmändir.
Şol hiç haçan ele alynmady.
Şeýlelik bilen, biz mugallymlar hökmünde bu sanlardan hem takyk şeýle netijä geldik.
Biz diňe resmi sanlary ulandyk.
Biz sanlary RKI-den aldyk.
Biz Johns Hopkins-den sanlary aldyk we bu zatlaryň ählisini seljerdik.
Men her gün programmamda ony stoiklik bilen seljerip geçdim.
Hökümetiň aýdanlary bolsa sanlardan görünýän zatlara düýbünden ters gelýärdi.
Moderator: Hawa, metbugat bilen häzir suratlandyrýan zatlaryňyzyň şeýle mümkin bolmagyna pikir etmek hakykatdanam geň galdyryjy.
Men aýdýan, biz muny gaýtalanyp-gaýtalanyp gördük: garşy pikirleriň ýa-da beýleki garaýyşlaryň rugsat berilmeýändigini.
Bilermenler, öňki bilermenler, uly hormat gazanan alymlar we hatda maliýe bilermenleri hem birden, aýdalyň, doly
ahmak hökmünde görkezilýär; şonuň ýaly suratlandyrylýarlar.
Naziýistler, öňem aýdanyňyz ýaly, şol wagt klublar we kategoriýalaşdyrmak çykyp gelýär, olary dymdyrmak üçin.
Açyk aýtsam, munuň ýaly zat nädip bolup biljekdigini siz nähili pikir edýärsiňiz?
Ýüpler nirede birleşýär?
Çünki bu hakykatdan hem umytsyz garyşyk. Ýa-da başga tarapdan, deňeşdirme taýdan gowy dolandyrylýar.
eger köpçülikleýin habar serişdeleri hakykatdanam garşy pikir beýan edýän ähli habarlary basyp bilipdirler ýa-da
syýasata şonça täsir edipdirlerkä, hemmeler oýuna goşulýar.
Bu akylsyzlyk.
Bodo: Siz düşünmeli, men 2020-nji ýyla çenli esasy akymdym.
Men munuň hiç birini bilmeýärdim.
Bu hiç hili ýagdaýda däldi... Hawa, şu gün size aýdýan zatlarym hem meniň üçin many-mazmun
bolmadyk gürrüňdi, we men ony öňünden çaklap bilmezdim.
Siz hakykatdan hem hiç bir karar kabul etmeýän syýasatçylaryň bardygyny düşünmeli.
Horst Seehoferiň gaty gowy ýazgy bar, onda ol: "Saýlananlaryň hiç zat karara baglamaga ygtyýary
ýok, karara gelýänleriň bolsa saýlanmandy" diýdi.
Ol saglyk ministri boldy.
Bu beýanat göni federal ministr bolup işläpdir, bu işe ähtimal uly höwes we iň gowy niýetler bilen girip, "Men häzir
zatlary üýtgederin" diýip pikir eden adamyň özünden gelýär.
we edip bilmejegini duýdy
Bu, hakykatdanam biziň gölge hökümetimiz bardygyny we onuň aýdyň-açyk global gerimde işleýändigini aňladýar.
Syýasatçy wezipesine gelensoň, derrew kimdir biri owadan kostýumda gelip, oňa dürli wariantlary teklip edýär.
Hawa, mysal üçin, bu onuň şeýle diýmegine meňzeýär: "Hawa, belki indi siz John F. Kennedyni tanýarsyňyz."
Bir pursat gelende, ol hem oýnamagy bes etdi.
Sen şol wagt biz muny nähili edipdiňiz bilýärsiňmi?
Dogry, hawa.
Ýa-da janap Ohoven ýa-da janap Barschel ýa-da şonça meňzeş biri.
Bu, ony hakykatdanam şeýle kesgin şertlerde göz öňüne getirmeli diýmekdir.
Häkimýete goşulan adamlar, köplenç ýagdaýda, hakykatdanam, hemmesi däl-de, käbirleri oňa gowy çemeleşme bilen girýärler.
Soňra kimdir biri gelip olara şeýle diýýär: "Şonuň şeýle işleýändigini pikir edýäniň gowy, ýöne hakykatda, dostum, bu
demokratiýa däl. Munuň ýerine biz jenap S.-e şu mukdarda pul, jenap B.-e şol mukdarda
pul we jenap H.-e şu mukdarda pul töleýäris."
we olar islegimizçe edýärler, sebäbi bizde olaryň gyzykly wideolary bar.
We, Bodo, wideolaryň üstünde gürrüň edýän mahaly, şol partýany ýatda saklaýarsyňmy?
Nokta, nokta, nokta.
Bu siziň garaşlylyklary döredýändigiňizi aňladýar, we wagtyň geçmegi bilen, mysal üçin Dünýä Ykdysady
Forumy ýaly, olar öz elitlerini taýýarlap, soňra olary ýönekeýçe wezipelere belläp goýdylar.
Men aýdýan, biz häzir munuň iň gowy mysalyny von der Leyen hanım bilen görýäris.
Hawa, hemmeler hakykatdanam onuň Ýewropa Bileleşigine ýolbaşçylyk etmeginiň dowam etmegine garşy, sebäbi ol, aýdylyşy
ýaly, tekst habar arkaly milliardlarça zat buýurup biler. Bu oýlanyp hem bolmajak, düýbünden demokratiýa garşy.
Ol adatça iň çuň zindanda oturmaly, ýöne munuň ýerine ol ýene-de Ýewropa Bileleşiginiň
Prezidenti bolýar, we işler şonuň ýaly işleýär.
Başga söz bilen, şu ýerde kuklalar taýýarlaýandygyny we soňra olaryň parlamentlere paýlanylýandygyny görüp
bilersiňiz, şonuň üçin Klaus Schwab oturyp, ol parlamentlere süzülýändigini aýdyp biler.
we parlamentleriň uly böleginiň eýýäm onuň bilen bilelikde Ýaş Global Liderler bolandygy.
Bu beýni ýuwmakdyr.
Bu adamlar şol ýagdaýda goýulýar, we elbetde siziň başga hiç kimde ýok artykmaçlyklaryňyz bar.
Geliň, şu wagt Germaniýada geçirilýän hyýaly bir Ýewropa çempionatynyň bardygyny göz öňüne getireliň.
we soňra, aýdalyň, Frankfurtynda futbol oýny bar
we soňra Frankfurtda gijeki uçuş gadagandygyňyz bar
Soňra siz gijeki uçuş gadaganlyklaryna garamazdan hyýaly bir uçara minip, özüňizi Luksemburga
uçurup biljek hyýaly daşary işler ministri bolarsyňyz.
Siz muny awtoulag bilen edip bilerdiňiz, ol ýer aýratyn uzak däl.
Şeýlelikde, bu hyýaly Ýewropa çempionatynda meýdanda oýunçylara şeýle etmegine rugsat berilmezdi,
emma hyýaly daşary işler ministrine rugsat berlerdi.
Şeýle artykmaçlyklardan lezzet alyň: özüňiz üçin Boeing ululygyndaky hususy reaktiw uçaryňyz bolar, Bill Gates uçýan
kiçijik uçardan hem däl, eýsem döwlet uçarynda uçarsyňyz.
Siz ýene-de şeýle bir pozisiýany ýitirmäge hiç haçan islemeýärsiňiz.
Soňra uçuş wagtynda, elbetde gijeki goşmaça tölegler tölenmeli 137 000 ýewrolyk makiyaj ussadyňyzy ýene-de
sizi bezäp, Luksemburgda gowy görünmegiňizi üpjün eder.
Bu dogry däl.
Syýasatçylara ýol tıkanlyklarynda oturmaly däldiklerini we gijeki uçuş gadaganlygy döwründe uly reaktiv
uçarlarda uçmaga rugsat berilýändigini ýaly artykmaçlyklary berýänçä, bu ýagdaý dowam eder.
Çünki eger şol ýagdaýda bolsañ we belki-de bilimiňi hem tamamlamandyň, ýöne gynansak-da haýsydyr bir partiýanyň ýolbaşçysy
bolup dursaň, onda ony hiç haçan elden bermek islemeýärsiň.
Bir möhlet wezipesini ýerine ýetirenden soň, ömrüniň dowamynda işlemäge garanyňda has ýokary pensiýa alýarsyň.
Bu dogry däl, we syýasatçylar şeýle artykmaçlyklardan lezzet almagy dowam etdirse, biz hiç zady üýtgetmeris.
Moderator: Hawa, sag boluň. Bu bolsa gaty doly düşündiriş. Ol umumy surat berýär.
Elbetde, hemmesi çeper eser, Daşary işler ministri hem şolaryň hatarynda.
Menimçe, hiç kim siziň näme aňladýandygyňyzy takyk bilmeýär.
Eger biz bu elitasyny başlangyç nokadymyz hökmünde alsak, men olary bu kararlary kabul etmegiň imtiýazyna eýe bolan adamlar
diýip atlandyrardym; men olary syýasatçylar diýerdim, olar metbugata basyş edýärler
ýa-da hatda diňe öz planlaryny amala aşyrýarlar.
Siziň Bütindünýä Saglyk Guramasynyň global pandemiýa şertnamasy baradaky bahaňyz nähili? Ol häzir masadan aýryldymy?
Ýene-de geljek zat barmy?
Ýa-da bu zatlaryň ählisi ahyrynda döwletler arkaly gizlinçe giriziler, şonda biz hemmämiz
"ýay, ahyrynda bolmaz eken" diýip pikir ederis?
Sen pikir edýäň, indi näme bolar?
Bodo: Gynansak-da, syýasatçylar biziň näme edýändigimize hiç gyzyklanmaýarlar. Munuň ýerine olar bir
ssenariýa eýerýärler we şol ssenariýa ýerine ýetirilýär.
Şübhe döreýän wagtyňyz, arasyna başga bir zady salýarsyňyz ýa-da omnibus prosedurasy arkaly bir kanuny geçirmäge synanyşýarsyňyz;
şonuň üçin häzirki wagtda çagalar bagy işgärleriniň aýlyk haklarynyň ýokarlandyrylmagyna goşmaça,
sanjym bermegi hökmany edýäris diýýärsiňiz we esasan şol meseläni hem bir wagtda çözýärsiňiz.
Şeýle zatlar hakykatdanam gadagan, ýöne pandemiýa döwründe kanunlar yzygiderli omnibus
kanun taslamalary arkaly çalt kabul edildi.
Bu siziň hatda duýmazlygyňyzy aňladýar.
Bir pursat gelende, bu hakykata öwrülerdi we adamlar ony sorag astyna almaýardylar, sebäbi şonda ARD, ZDF we adatdakylaryň
hemmesi gelip, "hawa, referendumda şeýle boldy, Buxtehudedäki bir çagalar bagy topary şeýle karara
gelipdi we şonuň üçin häzirki ýagdaý şeýledir" diýerdi.
Moderator: Hawa, gyzykly.
Demek, bu meýilnama durmuşa geçirilmegi dowam eder diýýärsiňizmi?
Biz häzir her ýerden, ýagny X pandemiýasy ýa-da Korona 2.0 barada maglumat
alýandygymyzy duýýarys. Häzir gaty köp maglumat gelýär.
Menimçe, olar şeýle bir pandemiýany üstünlikli geçip, hasabat beriş heniz geçirilmänkä, onuň başga
ýerde dowam etmelidigini doly aýdyň. Bu hem doly aýdyň.
Sorag ýönekeý: ony nähili bahalandyryarsyňyz, bu nähili bolup geçýär?
Bodo: Şonuň üçin biz başdan geçirýän zat bölüp dolandyrmagyň iň ýokary görnüşidir.
Bu, bu ýerde adamlar şonça köp front açdylar, netijede adamzadyň doly ýok edilip, aýry-aýry lagerlere bölünendigini aňladýar.
Käbir adamlar X keseline ynanýarlar, käbir adamlar guş grippi keseline ynanýarlar, indiki adam meymunçiçegine
ynanýar, indiki bolsa näme keseline ynanýandygyny bilmeýärin.
Bu, bu işe gatnaşmadyklaryňyzy Ukrainanyň konflikti, Ysraýyl we beýleki wakalar bilen alyp barýandygyňyzy aňladýar.
Bu, siziň häzir iň ýokary warianty açandygyňyzy aňladýar.
Bu, olaryň häzir ilaty bölmek üçin elinden gelen ähli çäreleri görendigini aňladýar.
Men aýtmaly, olar üstün çykdylar.
Şonuň üçin men munuň üstünde göz aýlanda, dört ýyl bäri protest etmän gelýän adamlaryň garşylygyna çykmak üçin köp adamlaryň
köçelere çykýandygyny görýärin. Querdenken, Querdenker we meniň demonstrasiýalarymda aýratyn bolan zat şundan
ybaratdy: bizde hiç haçan garşy demonstrasiýalar bolmady.
Adamlar hakykatdanam oňa gyzyklanma bilen syn etdiler, ýöne biz birnäçe gezek aýdşymyz ýaly, soňra "nazi
kartoçkasy" oýnalýar we iň erbet tarapy, adamlar oňa ynanýarlar.
Bu geň zat.
Şonuň üçin belki-de bir ýerde praktikany geçirip, beýlekiler hakykatdan daşary ýurtly bolansoň ýeke nemes hökmünde
tanalýardyň, ýöne birden biri gelip seni nasist diýip aýyplaýar.
Bu duýujylykly.
Ilkibaşda agyry bolýar, ýöne soňunda dünýäniň başgaça işleýändigini düşünýärsiň.
Soňra ony birden başa baryp bilersiňiz.
Emma bu ýerde biz diňe doly çaşmaçylyk görýäris.
we näme-den gorkýandygyňyzyň hiç hili ähmiýeti ýok.
We indi biziň balonymyza girmäge hoş geldiňiz.
Şonuň üçin eger häzir biziň köpügiň içinde bolsaň, saç dökülmekden, kosmos
şöhlelenmesinden, nämedigini bilmeýän zatlardan gorkýarsyň.
Şonuň üçin biziň balonyň içinde hem şonça-da gorky döredilýär.
Şonuň üçin men diýýärin, batlagy gurutmakda kynçylyklara duş geleris, sebäbi biz özümiz hem diz çukuryna çenli batdyrys.
Moderator: Hawa. Şeýlelik bilen bu bölüp dolandyrmak ýörelgesi örän gyzykly bir nokatdyr.
Gürrüňimiziň ahyryna, ýagny soňky soraga golaýlaşýan mahaly, bu ähli, aýdalyň, meseleler, krizisler we bolup geçen hem-de
öňümizde duran ähli zatlary nazara alyp, tomaşaçylara haýsy habary ýetirmek isleýändigiňizi bilmek meni örän gyzyklandyrar.
Bu näme bolar, siz munuň meniň lukmançylyk maslahatym boljakdygyny aýdyp, ony şeýle geçirmeli diýersiňizmi?
Şu wagt tomaşaçylara nähili maslahat berersiňiz?
Bodo: Ilki bilen, men pikirimçe, hemmämiz ölejek.
Bodo: Emma koronawirusa däl we X keseline däl.
Şonuň üçin men ilkinji wideomyda aýdanlaryma goşmaça ederin.
We soňra Mathias Family and Friends diýlip atlandyrylýan biriniň ajaýyp bir aýdymy bar.
we onuň "Stand Up" diýlip atlandyrylýan bir aýdymy bar.
Men tomaşaçylaryma ýa-da siziň tomaşaçylaryňyza şeýle diýerdim: duruň we sesňizi ýokarlandyryň.
Tur we ýüzüňi görkez!
Bu bolsa bir zat ykrar etmeli: bu mesele Mathias Ebert-e, Kla.TV-e ýa-da Ivo Sasek-e, şeýle hem Bodo
Schiffmann-e däl-de, häzir bizi synlaýan adamlara bagly.
Moderator: Gaty gowy.
Bodo: Olar bizi jenap Lanz ýa-da başga biri ýaly kabul edip, diňe sarp edýän zat hökmünde görmäge dowam edýänçä, hiç zat üýtgemez.
Munuň ýerine, şübhe döreýän pursatlarda tolkunda berk durup biljek has köp adama mätäç,
şonda adamzat ahyrynda öz içinde Hudaýy görer.
Moderator: Munuň üçin diňe amin diýip bilerin!
Hormatly Bodo, bu örän owadan jemleýji söz boldy.
Men pikir edýärin, bu tomaşaçylar üçin hem örän owadan bir habar: tutuş zatda umytlaryňyzy ýitirmeli däl.
Bizim balonçamyzyň içinde ýa-da daşynda bolsun, bir ýerde umyt bar: bu balonça bir gün erir
we adamzat ýene-de jemleýin aňyna gaýdyp geler.
Men pikirimçe, siziň işlere çemeleşmegiňiz we meseläniň ýüregine ýetmegiňiz ajaýyp.
Bu interwýu üçin köp sag boluň.
Men ynanýaryn, biz dowam ederis, öňe ilerleris.
Men aýdşym ýaly, siz RKI protokollaryny parçaladyňyz, şonuň üçin biz munuň üstünde hemişe gözegçilikde durarys.
Siz şeýle bir zady programmada goýup bilmeýärsiňiz, bu mümkin däl.
Emma lukman hökmünde ony şonça jikme-jik çeynäp düşündüreniňiz üçin sag boluň.
Men aýdardym, hatda biziň ýaly adaty raýatlar hem şol ýerde hakykatdan näme bolup
geçenini belli bir derejede düşünip bilerler.
Men muny gaty möhüm hasap edýärin, sebäbi bu bize soňundan geçmiş bilen ylalaşmaga mümkinçilik berer.
Şonuň üçin ýene-de köp sag boluň, size iň gowy arzuwlarymy bildirýärin we indiki
söhbetdeşligimizi sabyrsyzlyk bilen garaşýaryn.
Bodo: Çagyryş üçin sag boluň, örän owadan boldy.
Çykyş ediji: Özüňe seret, Bodo!