1
00:00:00,320 --> 00:00:04,118
Безгә «Наличные» инициативасының 2-нче өлеше
кирәк, исеме: «Әгәр сез наличные белән түләргә

2
00:00:04,118 --> 00:00:07,156
телисез икән, сез наличные белән түли алырга тиешсез!»

3
00:00:07,156 --> 00:00:15,128
Хәзер Ричард Коллерның Швейцария Ирек Партиясе (FBS) белән
берлектә башлап җибәрелгән беренче акча инициативасы 136

4
00:00:15,128 --> 00:00:23,533
000 дөрес имза белән расланды һәм халык тавыш бирүенә
чыгарылачак, шуңа күрә икенче акча инициативасы да кирәк.

5
00:00:23,533 --> 00:00:31,964
Нигә бу кирәк? Федераль валюта законы Федераль Шура
акчаны сакларга тиеш дип билгеләсә дә, икътисад аны

6
00:00:31,964 --> 00:00:37,084
көчле лобби ярдәмендә озак вакытта бетерергә тели.

7
00:00:37,084 --> 00:00:43,094
Валюта турындагы федераль законга карамастан,
акчаны бетерү икътисад өчен мөмкин, чөнки контракт

8
00:00:43,094 --> 00:00:47,240
хокукы һәм икътисади ирек бу федераль законнан өстенрәк.

9
00:00:47,240 --> 00:00:55,485
Контракт хокукы ихтыяри булып тора һәм федераль кануннардан
өстен булганга күрә, ул чынлап та акчаны саклый алмый.

10
00:00:55,485 --> 00:01:05,836
Шуңа күрә «Наличные инициативасы 2» кирәк, ул акчаны законлы
түләү чарасы буларак саклауны конституциягә кертүне таләп итә.

11
00:01:05,836 --> 00:01:08,726
Диспозитив норматив хокук нәрсә ул?

12
00:01:08,726 --> 00:01:16,185
Юридик сүзлекләрдә «диспозитив хокук» дип
контракт шартларындагы нигезләрне законнан

13
00:01:16,185 --> 00:01:21,294
тайпылырга мөмкинлек бирүче законнар аңлатыла.

14
00:01:21,294 --> 00:01:29,948
Юридик сүзлекләрдә «dispositive law» терминына
башка исемнәр – «flexible law» яки «negotiable law».

15
00:01:29,948 --> 00:01:37,995
Бу шулны аңлата: акчаны гына кабул итү бурычы бары тик
яклар башка килешүләр ясамаган очракта гына гамәлдә була.

16
00:01:37,995 --> 00:01:42,188
Практик яктан, акча куллануга
кагылышлы рәвештә, бу түбәндәгеләрне аңлата:

17
00:01:42,188 --> 00:01:47,747
Хәзергә кадәр һәр кибет үзе хәл итә ала
иде: мең фунтлык банкнотларны, кечкенә

18
00:01:47,747 --> 00:01:52,514
тиеннәрне яки гомумән акчаны кабул итәргәме, юкмы.

19
00:01:52,514 --> 00:01:58,702
Әгәр икътисад акчалата түләүләрне җәлеп итәрсез
дип тапса яки аларны бөтенләй бетерсә, ни булачак?

20
00:01:58,702 --> 00:02:02,660
Бу акчалата түләүләргә арткан басым ясый.

21
00:02:02,660 --> 00:02:11,241
Хәтта бүген дә кайбер җәмәгать учреждениеләре, мәсәлән, чара
билетлары өчен, тимер юл станциясенең бәдрәфләрендә яки акча кабул

22
00:02:11,241 --> 00:02:16,360
ителми торган фестивальләрдә наличные түләүләрне кабул итми.

23
00:02:16,360 --> 00:02:21,901
Әмма Федераль Шура акча кабул итүне
мәҗбүри итүче закон кабул итәргә теләми.

24
00:02:21,901 --> 00:02:30,277
Шуңа күрә «Кэш Инициатива 2» кирәк: ул федераль хөкүмәттән
акча бүлеп бирүне, аны гражданнарга түләү чарасы буларак тәэмин

25
00:02:30,277 --> 00:02:36,140
итүне һәм һәр җирдә түләү чарасы буларак кабул итүне таләп итә.

26
00:02:36,140 --> 00:02:42,673
Нак түләүләрне бетерү инде бөтен Европа буйлап
алга сөртелә. Европа Берлеге 2026 елга кадәр

27
00:02:42,673 --> 00:02:47,202
цифрлы үзәк банк акчасын кертүне планлаштыра.

28
00:02:47,202 --> 00:02:56,080
Цифрлы үзәк банк акчасы билгеле бер кешегә
юнәлтелгән түләүләрне блоклау мөмкинлеген үз эченә ала.

29
00:02:56,080 --> 00:03:07,732
Кешеләр еш оныта: әгәр санлы үзәк банк акчасы кертелсә, Twint,
кредит карталары һәм дебет карталары да, мөгаен, юкка чыгар.

30
00:03:07,732 --> 00:03:14,722
Шуннан соң алар артык булачак, чөнки алар билгеле бер
дәрәҗәдә ирекне гарантияләүне дәвам итәчәк, ә бу теләнми.

31
00:03:14,722 --> 00:03:19,253
Бу — гражданнарының исәп язмаларын блоклап,
аларны контрольдә тота һәм җәзага тарта ала

32
00:03:19,253 --> 00:03:23,096
торган күзәтү дәүләтенә таба тагын бер адым.

33
00:03:25,416 --> 00:03:31,043
Швейцария — Европаның бердәнбер иле, ул
турыдан-туры демократия ярдәмендә һәм бу инициатива

34
00:03:31,043 --> 00:03:34,640
ярдәмендә үз конституциясен үзгәртү мөмкинлегенә ия.

35
00:03:34,640 --> 00:03:42,447
Бу очракта акчаны саклау өчен. Чөнки гражданнар аноним
рәвештә сатып алу һәм сату мөмкинлеген саклап калырга

36
00:03:42,447 --> 00:03:47,199
тиеш. Наличные моны гарантияли һәм шуңа күрә ул ирек!

37
00:03:47,199 --> 00:03:54,700
Швейцария бөтен Европа һәм бөтен дөнья өчен, акчаны
һәм шуның белән ирекне саклау өчен маяк була ала!

38
00:03:54,700 --> 00:03:59,164
Әгәр бу сезнең өчен мөһим булса, «Кем генә
акча белән түләргә теләсә, ул акча белән түли

39
00:03:59,164 --> 00:04:02,314
алсын!» дигән акча инициативаларына имзалагыз.

40
00:04:02,314 --> 00:04:07,235
Программа астында имза битләрен йөкләп алу өчен сылтама бар.

41
00:04:07,235 --> 00:04:12,850
Һәм истә тотыгыз: көндәлек тормышыгызда акчаны даими рәвештә
куллануны дәвам итегез, шул рәвешле хөкүмәт

42
00:04:12,850 --> 00:04:17,440
аны бетерү өчен бернинди нигез дә таба
алмасын. Чөнки акча куллану – ирек дигән сүз!

