WEBVTT 00:00.320 --> 00:04.118 Безгә «Наличные» инициативасының 2-нче өлеше кирәк, исеме: «Әгәр сез наличные белән түләргә 00:04.118 --> 00:07.156 телисез икән, сез наличные белән түли алырга тиешсез!» 00:07.156 --> 00:15.128 Хәзер Ричард Коллерның Швейцария Ирек Партиясе (FBS) белән берлектә башлап җибәрелгән беренче акча инициативасы 136 00:15.128 --> 00:23.533 000 дөрес имза белән расланды һәм халык тавыш бирүенә чыгарылачак, шуңа күрә икенче акча инициативасы да кирәк. 00:23.533 --> 00:31.964 Нигә бу кирәк? Федераль валюта законы Федераль Шура акчаны сакларга тиеш дип билгеләсә дә, икътисад аны 00:31.964 --> 00:37.084 көчле лобби ярдәмендә озак вакытта бетерергә тели. 00:37.084 --> 00:43.094 Валюта турындагы федераль законга карамастан, акчаны бетерү икътисад өчен мөмкин, чөнки контракт 00:43.094 --> 00:47.240 хокукы һәм икътисади ирек бу федераль законнан өстенрәк. 00:47.240 --> 00:55.485 Контракт хокукы ихтыяри булып тора һәм федераль кануннардан өстен булганга күрә, ул чынлап та акчаны саклый алмый. 00:55.485 --> 01:05.836 Шуңа күрә «Наличные инициативасы 2» кирәк, ул акчаны законлы түләү чарасы буларак саклауны конституциягә кертүне таләп итә. 01:05.836 --> 01:08.726 Диспозитив норматив хокук нәрсә ул? 01:08.726 --> 01:16.185 Юридик сүзлекләрдә «диспозитив хокук» дип контракт шартларындагы нигезләрне законнан 01:16.185 --> 01:21.294 тайпылырга мөмкинлек бирүче законнар аңлатыла. 01:21.294 --> 01:29.948 Юридик сүзлекләрдә «dispositive law» терминына башка исемнәр – «flexible law» яки «negotiable law». 01:29.948 --> 01:37.995 Бу шулны аңлата: акчаны гына кабул итү бурычы бары тик яклар башка килешүләр ясамаган очракта гына гамәлдә була. 01:37.995 --> 01:42.188 Практик яктан, акча куллануга кагылышлы рәвештә, бу түбәндәгеләрне аңлата: 01:42.188 --> 01:47.747 Хәзергә кадәр һәр кибет үзе хәл итә ала иде: мең фунтлык банкнотларны, кечкенә 01:47.747 --> 01:52.514 тиеннәрне яки гомумән акчаны кабул итәргәме, юкмы. 01:52.514 --> 01:58.702 Әгәр икътисад акчалата түләүләрне җәлеп итәрсез дип тапса яки аларны бөтенләй бетерсә, ни булачак? 01:58.702 --> 02:02.660 Бу акчалата түләүләргә арткан басым ясый. 02:02.660 --> 02:11.241 Хәтта бүген дә кайбер җәмәгать учреждениеләре, мәсәлән, чара билетлары өчен, тимер юл станциясенең бәдрәфләрендә яки акча кабул 02:11.241 --> 02:16.360 ителми торган фестивальләрдә наличные түләүләрне кабул итми. 02:16.360 --> 02:21.901 Әмма Федераль Шура акча кабул итүне мәҗбүри итүче закон кабул итәргә теләми. 02:21.901 --> 02:30.277 Шуңа күрә «Кэш Инициатива 2» кирәк: ул федераль хөкүмәттән акча бүлеп бирүне, аны гражданнарга түләү чарасы буларак тәэмин 02:30.277 --> 02:36.140 итүне һәм һәр җирдә түләү чарасы буларак кабул итүне таләп итә. 02:36.140 --> 02:42.673 Нак түләүләрне бетерү инде бөтен Европа буйлап алга сөртелә. Европа Берлеге 2026 елга кадәр 02:42.673 --> 02:47.202 цифрлы үзәк банк акчасын кертүне планлаштыра. 02:47.202 --> 02:56.080 Цифрлы үзәк банк акчасы билгеле бер кешегә юнәлтелгән түләүләрне блоклау мөмкинлеген үз эченә ала. 02:56.080 --> 03:07.732 Кешеләр еш оныта: әгәр санлы үзәк банк акчасы кертелсә, Twint, кредит карталары һәм дебет карталары да, мөгаен, юкка чыгар. 03:07.732 --> 03:14.722 Шуннан соң алар артык булачак, чөнки алар билгеле бер дәрәҗәдә ирекне гарантияләүне дәвам итәчәк, ә бу теләнми. 03:14.722 --> 03:19.253 Бу — гражданнарының исәп язмаларын блоклап, аларны контрольдә тота һәм җәзага тарта ала 03:19.253 --> 03:23.096 торган күзәтү дәүләтенә таба тагын бер адым. 03:25.416 --> 03:31.043 Швейцария — Европаның бердәнбер иле, ул турыдан-туры демократия ярдәмендә һәм бу инициатива 03:31.043 --> 03:34.640 ярдәмендә үз конституциясен үзгәртү мөмкинлегенә ия. 03:34.640 --> 03:42.447 Бу очракта акчаны саклау өчен. Чөнки гражданнар аноним рәвештә сатып алу һәм сату мөмкинлеген саклап калырга 03:42.447 --> 03:47.199 тиеш. Наличные моны гарантияли һәм шуңа күрә ул ирек! 03:47.199 --> 03:54.700 Швейцария бөтен Европа һәм бөтен дөнья өчен, акчаны һәм шуның белән ирекне саклау өчен маяк була ала! 03:54.700 --> 03:59.164 Әгәр бу сезнең өчен мөһим булса, «Кем генә акча белән түләргә теләсә, ул акча белән түли 03:59.164 --> 04:02.314 алсын!» дигән акча инициативаларына имзалагыз. 04:02.314 --> 04:07.235 Программа астында имза битләрен йөкләп алу өчен сылтама бар. 04:07.235 --> 04:12.850 Һәм истә тотыгыз: көндәлек тормышыгызда акчаны даими рәвештә куллануны дәвам итегез, шул рәвешле хөкүмәт 04:12.850 --> 04:17.440 аны бетерү өчен бернинди нигез дә таба алмасын. Чөнки акча куллану – ирек дигән сүз!