WEBVTT

00:00.320 --> 00:04.151
Sifuna iNyathelo le-2 leMali eNkulu,
elinesihloko esithi "Ukuba ufuna ukuhlawula ngemali

00:04.151 --> 00:07.156
enkulu, kufuneka ukwazi ukuhlawula ngemali enkulu!"

00:07.156 --> 00:14.666
Ngoku ukuba iphulo lokuqala likaRichard Koller lemali, eliqaliswe
ne-Swiss Freedom Party (FBS), livunyiwe

00:14.666 --> 00:23.533
ngeesiginitsha ezili-136,000 ezisemthethweni kwaye liza kufakwa
kwireferendamu, kusafuneka iphulo lesibini lemali.

00:23.533 --> 00:29.953
Kutheni oku kuyimfuneko? Nangona umthetho wezemali yelizwe
umisela ukuba iBhunga leLizwe kufuneka lilondoloze

00:29.953 --> 00:37.084
imali engxoweni, uqoqosho lungathanda ukuyisusa
ngokuhamba kwexesha ngoncedo lwabameli balo abanamandla.

00:37.084 --> 00:43.615
Ukupheliswa kwemali engxoweni kuyenzeka nangona kukho uMthetho
weFederal weMali, kuba umthetho wezivumelwano nenkululeko

00:43.615 --> 00:47.240
yezoqoqosho zibeka phambili kunalo mthetho wefederal.

00:47.240 --> 00:55.485
Umthetho wezivumelwano unokukhethwa, kwaye ngenxa yokuba
uphambili kunomthetho wombuso, awunakukhusela imali ngokwenene.

00:55.485 --> 01:01.251
Yiloo nto kufuneka iCash Initiative 2,
efuna ukuba ukhuseleko lwemali engxoweni

01:01.251 --> 01:05.836
njengemali esemthethweni lubekwe kumgaqo-siseko.

01:05.836 --> 01:08.726
Yintoni umthetho ogqibezelayo?

01:08.726 --> 01:15.504
Kwiidiksiyonari zomthetho, umthetho
wokurhulula uthetha imithetho evumela umxholo

01:15.504 --> 01:21.294
wemiqathango yesivumelwano ukuba ungahambelani nomthetho.

01:21.294 --> 01:29.948
Amanye amagama omthetho wokuvumelana kwizichazi-magama
zezomthetho ngumthetho ogoqekayo okanye umthetho oxoxisanwayo.

01:29.948 --> 01:37.995
Oku kuthetha ukuba isibophelelo sokwamkela imali yesandla
sisebenza kuphela ukuba la maqela awenzi mnye amalungiselelo.

01:37.995 --> 01:42.188
Ngokwenziwa, malunga nokusetyenziswa
kwemali engxoweni, oku kuthetha oku kulandelayo:

01:42.188 --> 01:46.927
Kude kube ngoku, ivenkile nganye ibikwazi ukuzigqibelela ukuba
isafuna na ukwamkela iinothi zamawaka

01:46.927 --> 01:52.514
eeponti okanye iingqekembe ezincinci, okanye
kwanayo nayiphi na imali engxoweni, okanye hayi.

01:52.514 --> 01:58.702
Kuza kwenzeka ntoni ukuba uqoqosho lufumanisa ukuba
iintlawulo ngekhasi azinamtsalane okanye luzisusile zibe tshone?

01:58.702 --> 02:02.660
Oku kubeka uxinzelelo olukhulayo kwiintlawulo ngemali.

02:02.660 --> 02:09.345
Nanamhlanje, ezinye iziko likarhulumente azisamkeli intlawulo
ngemali, umzekelo, kwitike leziganeko,

02:09.345 --> 02:16.360
kwizindlu zangasese zesikhululo sikaloliwe
okanye kwimibhiyozo apho imali ingasamkelwayo.

02:16.360 --> 02:21.901
Noko ke, iBhunga leFederal alifuni kwazisa
umthetho oyalela ukwamkelwa kwemali engxoweni.

02:21.901 --> 02:28.139
Yiyo loo nto kufuneka iCash Initiative 2, efuna ukuba imali
inikezelwe ngurhulumente womanyano ize yenziwe

02:28.139 --> 02:36.140
ifumaneke kubemi njengendlela yokuhlawula, kwaye kufuneka
yamkelwe njengendlela yokuhlawula kuyo yonke indawo.

02:36.140 --> 02:42.444
Ukupheliswa kwemali engxoweni sele kutyhalelwa
phambili kulo lonke elaseYurophu. I-EU iceba ukwazisa

02:42.444 --> 02:47.202
imali yebhanki engundoqo yedijithali kwangoko ngo-2026.

02:47.202 --> 02:56.080
Imali yebhanki engundoqo yedijithali iquka ithuba
lokuthintela iintlawulo ezijoliswe ngokukodwa kumntu othile.

02:56.080 --> 03:03.421
Into abantu abathanda ukuyilibala: ukuba kungena imali
yedijithali yebhanki engundoqo, iTwint, amakhadi etyala kunye

03:03.421 --> 03:07.732
namakhadi edebhithi kunokwenzeka ukuba nawo azanyamalale.

03:07.732 --> 03:11.091
Ezi zinto ziya kuthi ke zibe yinto
engeyomfuneko, kuba ziya kuqhubeka ziqinisekisa

03:11.091 --> 03:14.722
umlinganiselo othile wenkululeko, nto leyo inganqwenelekiyo.

03:14.722 --> 03:23.096
Eli linyathelo elinye elisinga kurhulumente wobuntlola
onokulawula kwaye oqeqeshe abemi bawo ngokuvalela ii-akhawunti.

03:25.416 --> 03:30.981
ISwitzerland kuphela kwelizwe eYurophu
elinethuba lokulungisa umgaqo-siseko walo

03:30.981 --> 03:34.640
ngedemokhrasi ethe ngqo nangoncedo lwalo mzamo.

03:34.640 --> 03:42.424
Kule meko, kukonga imali engxoweni. Kuba abemi kufuneka
bagcine amandla okuthenga nokuthengisa bengazichazanga. Imali

03:42.424 --> 03:47.199
engxoweni iyakuqinisekisa oku, kwaye ke ngoko yinkululeko!

03:47.199 --> 03:51.461
ISwitzerland ingaba sisikhokelo kuyo yonke
iYurophu nakwihlabathi lonke, ekulondolozweni

03:51.461 --> 03:54.700
kwemali ekhawuntini kwaye ngaloo ndlela inkululeko!

03:54.700 --> 04:02.314
Ukuba oku kubalulekile kuwe, tyikitya lo mzamo wemali "Nabani
na ofuna ukuhlawula ngemali kufuneka akwazi ukuhlawula ngemali!"

04:02.314 --> 04:07.235
Ngezantsi kwenkqubo kukho ikhonkco apho
unokukhuphela khona amaphepha okutyikitya.

04:07.235 --> 04:13.950
Kwaye khumbula ukuqhubeka usebenzisa imali yephepha rhoqo kubomi
bakho bemihla ngemihla ukuze urhulumente angabi sabo sisizathu

04:13.950 --> 04:17.440
sokuyisusa. Kuba ukusebenzisa imali yephepha kuthetha inkululeko!
