Դպրոցական դասագրքերը պատմում են, թե ինչպես անվտանգ և արդյունավետ պատվաստումների շնորհիվ նախ
հաղթահարվեց ջրծաղիկը, ապա հաջորդ հիվանդությունները։
Բայց արդյոք սա իսկապես ճիշտ է՞
Այս հարցը ուսումնասիրվում է համալսարանի դասախոս, ռադիոլոգ և բժշկական պատմաբան դոկտոր Գերդ Ռեութերի կողմից։
Դոկտոր Ռյութերը երկար ժամանակ հայտնի է եղել դեղագործական ընկերությունների գերիշխող բժշկության
քննադատությամբ և արտահայտել է դա իր «Der betrogene Patient» («Խաբված հիվանդը») Spiegel-ի բեսթսելլերում։
Իր դասախոսության ընթացքում դոկտոր Գերդ Ռյուտերը օգտագործում է փոքրիկ բծավոր տուբերկուլյոզի պատվաստման օրինակն ու
բժշկական պատմության աղբյուրները՝ ցույց տալու համար, թե ինչ հետևանքներ ունեցավ պարտադիր պատվաստումը բնակչության վրա։
Դոկտոր Ռյութերի համաձայն՝ ջրծաղիկը անվնաս հիվանդություն էր, սակայն ջրծաղիկի դեմ պատվաստումը
հանգեցրեց տասնյակ հազարավոր մարդկանց մահվան։
Վակցինացիայի հետ, կարելի է ասել, եկավ փոքրիկծաղիկի մահը։
Դոկտոր Ռյութերի համաձայն, պատվաստումների 300-ամյա պատմությունը կարելի է համարժեք համարել
առողջության դեմ ուղղված մեկ միակ հանցագործությանը։
Ինքներդ լսեք, թե ինչ է ասում դոկտոր Ռոյթերը պատվաստումների, մասնավորապես ջրծաղիկի պատվաստման մասին։
Դասախոսությունը ներկայացվեց MWGFD սիմպոզիումի շրջանակներում՝ «Վակցինայի հաստատում, պատվաստման առաջարկություններ,
պարտադիր պատվաստում՝ արդյո՞ք տվյալները բավարար են» թեմայով։
Դոկտոր Ռոնալդ Վայքլ։ Խնդրում եմ վայելեք։ Միացեք ինձ հիմա մեր հարգարժան գործընկեր՝ դոկտոր Գերդ Ռեութերի
«Պատվաստումներ՝ հաջողության պատմություն՞» խորագրով անշուշտ չափազանց զվարճալի ներկայացմանը։
Դոկտոր Գերդ Ռեութեր. Այո, սիրելի Ռենե, շատ շնորհակալություն, սիրելի հյուրեր։
Covid-19-ի պատվաստումները, որոնք իրականում պատվաստումներ չէին, բժշկության մեջ առաջին առողջապահական հանցագործությունը չէին։
Իրականում պատվաստումների 300-ամյա պատմությունը մեկ մեծ առողջապահական հանցագործություն է, սակայն ժամանակի
սահմանափակումների պատճառով ես կխոսեմ միայն մեկ պատվաստման մասին։
Այնուամենայնիվ, դա պատվաստումների 200-ամյա պատմություն է, քանի որ առաջին 200 տարիները
ամբողջությամբ նվիրված էին միայն ջրծաղիկի պատվաստմանը։
Եվ այս ջրծաղիկի պատվաստման ծրագիրը իրականացվել է ճիշտ նույն կերպ, ինչպես ներկայիս Covid-19 ծրագիրը։
Այն վերաբերում էր հարկադրանքին, պատժամիջոցներին և մեծ գումարների, որոշ դեպքերում նույնիսկ ավելի շատ, քան այսօր։
Եվ դա վերաբերում էր ինչ-որ բան անելու, որի համար ոչ մի ապացույց չկար։
Եվ վնասը ծածկվել է։
Ոմանք կարող են ասել՝ արդյոք ջրծաղիկն ու Covid-ը իսկապես կարելի՞ է համեմատել։
Կովիդը ընդամենը գրիպ էր։
Բայց ջրծաղիկը իսկապես սարսափելի հիվանդություն էր։
Ես քեզ համար այս մեկ նկարը եմ բերել, որը դու անընդհատ կտեսնես։
Հետաքրքիր է, որ ինտերնետում և գրքերում միշտ նույն փոքրիկծաղիկի պատկերներն ես տեսնում։
Լուսանկարչության և կինոյի դարաշրջանում ջրծաղիկով հիվանդների թիվը այնքան մեծ չէր, որ կարելի լիներ անընդհատ նոր հիվանդներ բերել։
Բայց արդեն 19-րդ դարում մի կատակերգու համարձակվեց ցույց տալ, որ ջրծաղիկը իրականում այնքան էլ սարսափելի
հիվանդություն չէ և պարտադիր չէ, որ ավելի վատ լինի, քան Կովիդը։
Պարզապես դրանք սարսափելի տեսք ունեն։
Այսպիսով նա իրեն ազատություն վերապահեց՝ ասենք, որպես մարքեթինգային հնարք նրանց համար, ովքեր այստեղ
եզաների ու էշերի վրա են նստում, և, ասենք, որպես խթան
Վակցինացիաները իրենց հետ կրում են փոքրիկ պապուլներով պատված մի նիմֆա, որի նպատակը մարդկանց վախեցնելն է։
Եվ դուք կարող եք տեսնել, թե երեխաները ինչ են անում աջ կողմում։
Երեխաները փախչում են։
Բայց ձեզ պետք է այս վախի սցենարը, ինչպես դիակները, որոնք կլինեին Covid-ով յուրաքանչյուր փողոցի անկյունում։
Այսպիսով, նրանք այստեղ ցույց տվեցին այս պզուկավոր նիմֆային։
Եվ վախը միշտ եղել է բիզնեսի կենտրոնական մասը։
Բայց դա նույնպես արդարացված չէր փոքրիկի դեպքում։
Ինչու՞ Փոքրիկծան հայտնի է առնվազն հազար տարի, հավանաբար հազարավոր տարիներ։
Գոյություն ունեին նաև Արևմուտքում, սակայն որպես անվնաս մանկական հիվանդություն, որի մասին անգամ չէին խոսում։
Եվ ահա ես բերել եմ Անգլիայից մի քանի վիճակագրություն։
Եվ ինչպես տեսնում եք, այն սկսվում է մոտավորապես 1630 թվականին։
Սա մեծահասակի առաջին փաստագրված դեպքն է, որը, ամենայն հավանականությամբ, վարակված է եղել ջրծաղիկով։
Մինչ այդ գոյություն ունեն միայն կասկածելի դեպքեր, երբ մեծահասակները վարակվել են ջրծաղիկով։
Դա սկսվեց միայն 17-րդ դարի երկրորդ կեսին։
Եվ ամենից առաջ, 18-րդ դարում, երբ արդեն գոյություն ունեին պատվաստանյութեր, տեղի ունեցավ բուբոնային ժանտախտի աղետը։
Քանի որ դրանից առաջ, եթե նորից նայեք, Լոնդոնում ամեն տարի փոքրիկ պocken-ից մահացողների թիվը հարյուրից պակաս էր։
Շատերը ապրել են շատ աղքատ սոցիալական պայմաններում։
Եվ միայն 18-րդ դարում էին հարյուր հազարավոր մահացու դեպքեր փոքրիկ պocken-ի։
Եկեք պարզապես մտածենք Կովիդի մասին։
Մարդիկ 2020 թվականին չմեռան, սակայն միայն այն բանից հետո, երբ սկսվեցին պատվաստումները։
Եվ ահա, գուցե, առաջին հուշումն է։
Կարո՞ղ է սա կապ ունենալ այլ սոցիալական զարգացումների հետ։
Այո, ջրծաղիկը Եվրոպայի համար աղետ դարձավ միայն այն ժամանակ, երբ Երեսունամյա պատերազմից հետո ամրապնդվեց հակառեֆորմացիան։
Շատ գրքերում մինչ օրս նշվում է, և դա բծախնդրորեն կրկին ու կրկին պատճենվում է, որ փոքրիկ բծավոր հիվանդությամբ
հիվանդներից վերցված նեկրոզային հեղուկով պատվաստումները հին ժողովրդական բժշկության ավանդույթ են։
Չինացիները, հնդիկները և աֆրիկացիները դա արդեն արել են, ուստի պատվաստումը աշխարհի ամենաբնական բանն է։
Եթե նայեք փաստերին, դա ընդհանրապես ճիշտ չէ։
1700 թվականից առաջ չկան որևէ փաստաթղթեր, որոնք ցույց տային, որ որևէ մեկը երբևէ փտուկ է կտրել մեկ ուրիշի մաշկի մեջ։
Պատվաստումները առաջին անգամ փաստագրվել են մոտավորապես 1700 թվականին Կոստանդնուպոլսում երկու հունական գուշակների կողմից։
Շուտով այնտեղ նույնպես բռնկվեցին ջրծաղիկի համաճարակներ։
Եվ 1713 թվականին հույն բժիշկը ներկայացրեց նման պատվաստումների առաջին զեկույցը։
Բայց ոչ հին ժողովրդական բժշկության ավանդույթ։
Եվ դա նույնպես փոքրիկ ժանտախտի պատմության հին կանացի առասպել է, թե այս կինը՝ լեյդի Վորտլի Մոնթագուն,
եղել է օգտակար փոքրիկ ժանտախտի պատվաստման մեծ ներդնողը։
Նա դա տեսավ Կոստանդնուպոլսում, իսկ 1721 թվականից սկսած Արևմտյան Եվրոպայում հանդես եկավ որպես պատվաստումների լոբբիստ։
Եվ դա հիմնականում տարածված է վերին խավի շրջանում։
Բայց նույնիսկ այն ժամանակ առողջ մարդիկ մահանում էին այս պատվաստումների հետևանքով։
Եվ հատկապես առաջատար հասարակական շրջանակներում։
Նույնիսկ պատվաստումների կողմնակիցների շրջանում ընդունվում է, որ մահացության մակարդակը առնվազն 2%- է։
Ոչ ոք չգիտի, թե իրականում որքան բարձր էր։
Բայց իրականում կարող եք պատմությունից հանել տիկին Վորդլի Մոնթագուին, նա իրականում որևէ դեր չի խաղացել։
Վեցումավորման օգտին լոբբինգ սկսելուց տասը տարի անց Անգլիայում պատվաստվել էր ոչ ավելի, քան 1000 մարդ։
Ավելի կարևոր էր մի կոնկրետ Աբբե Կոնտին, որի մասին պատմությունից շատ քիչ բան է հայտնի։
Եզուիտ, որը ջերմորեն աջակցում էր այս պատվաստումներին։
Եվ պատվաստումները, այնուամենայնիվ, արագ տարածվեցին, քանի որ դրանցում մեծ գումարներ էին ներդրված։
Ահա օրինակ։
Անգլիացի բժիշկը կանչվեց ռուսական ցարինա Ելիզավետա Պետրովնայի մոտ՝ նրան և նրա երեխաներին պատվաստելու համար։
Եվ այս գործունեության համար, որը տևեց, ասենք, հինգ րոպե, նա ստացավ 10 000 ֆունտ ստերլինգ
վճար։ Այսօրվա փոխարժեքով դա մոտ մեկ միլիոն եվրո է։
Տևող կյանքի համար տարեկան 500 ֆունտ ստերլինգ կենսաթոշակ և բարոնի տիտղոս։
Նա և նրա սերունդները ապահովված էին ողջ կյանքի համար։
Այսօր ավտոտնակներում համեմատաբար քիչ են պատվաստված Պորշերը։
1721 թվականին այս անորոշ փոքրիկ պզուկների թարախի ներարկումները միջոցով
Լճակին ցատկվեց։
Ըստ ամենայնի, ԱՄՆ են ներմուծվել ջրծաղիկի դեպքեր նավի միջոցով։
Եվ մի հոգևորական ու մի բժիշկ այնուհետև պնդեցին, որ բնակչությանը պատվաստումներով պաշտպանելը անհրաժեշտ է։
Եվ այս գնահատականը, որը նրանք իրականացրին այդ ժամանակ, նույնպես համարվում է առաջին բժշկական վիճակագրությունը։
Փոքսի մահացության մակարդակը կկրճատվեր 15%-ից մինչև 2,5%: Հաջողություն:
Այնուամենայնիվ, մարդիկ չեն հաշվի առնում, որ սա չէր եղել պատշաճ ուսումնասիրություն, որը
անցկացվել էր ֆանատիկ պյուրիտան Քոթթոն Մեթերի կողմից։
Խմբերը ընդհանրապես համեմատելի չէին։ Չկար պատահական բաշխում։
Վակցինացվածներն ու չվակցինացվածները ակնհայտորեն շատ տարբեր խմբեր էին։
Հաջողությունն էլ, անշուշտ, սահմանափակ էր, քանի որ պարոն Քոթթոն Մեթերը այս պատվաստման արշավի ընթացքում ստիպված էր
14 օր թաքնվել իր սեփական տանը, քանի որ նրա կինը վախենում էր, որ հակառակ դեպքում նրան կլինչ անեին։
Այսպիսով, անշուշտ եղել են լուրջ առողջական միջադեպեր և մահեր։
Ի դեպ, պարոն Քոթթոն Մեթերը այնտեղ նույնպես կախարդության դատավարություններ է անցկացրել։
Այո։ Եվ Եվրոպայում նույնպես հաջողության առումով իրավիճակը լավ չէր։
Եթե այստեղ նայեք, սրանք Կոպենհագենի վիճակագրությունն են, որոնք ցույց են տալիս տարեկան ջրծաղիկից մահացության ցուցանիշը։
Եվ այստեղ նշված է, թե որտեղ է բացվել և կրկին փակվել պատվաստման հիվանդանոցը։
Թվերում ոչինչ չի ցույց տալիս, որ ինչ-որ բան փոխվել է։
Հաջողության մասին այդքանն է։
Եվ եթե դուք Կոպենհագենում և այլուր չմասնակցեցիք, ապա, ամենայն հավանականությամբ, Բոստոնում էլ դա տեղի չի ունեցել։
Եվ ինչը բազմաթիվ բժշկական պատմության գրքերում չի նշվում, այն է, որ 1729 թվականին, Լեյդի Վադլի Մոնթագուի նախաձեռնությունից ութ
տարի անց, Բրիտանական խորհրդարանը արդեն արգելել էր պատվաստումները։
Եվ միայն 1743 թվականից հետո կրկին որևէ բան իրականացվեց։
Վիեննայում Մարիա Թերեզայի անձնական բժիշկը ժամանակին շատ իմաստուն հայտարարություն արեց, որ արիստոկրատներն ու հարուստ
մարդիկ սովորաբար մահանում են փոքրիկ պocken հիվանդությունից։
Չբուժված գաղութը գոյատևում է առանց բուժման։
Սա նաև ցույց է տալիս, որ ջրծաղիկը իրականում լուրջ հիվանդություն չէր։
Միայն այս պատվաստման ձևի շնորհիվ էր, որ ջրծաղիկը դարձավ լուրջ հիվանդություն։
Եվ դա ազդել է պատմության վրա։
Չիջուկը ոչ թե փոքրծաղիկն է, այլ վակցինիան։
Այստեղ ես ձեզ ցույց կտամ երկու նշանավոր մահեր։
Ձախ կողմում՝ Լուի XV; աջ կողմում՝ Բավարիայի Վիտելսբախների վերջին ներկայացուցիչը։
Նրա գիծը մարեց նրա ենթադրյալ՝ փոքրիկ պոչով մահվան հետևանքով, Մաքսիմիլիան III Յոզեֆ։
Ասում են, որ երկուսն էլ մահացել են ջրծաղիկից՝ մեկը 64 տարեկանում, մյուսը՝ 50 տարեկանում։
Եվ նրանց երկուսի ընդհանուր կողմը նրանում էր, որ նրանք շատ սիրված ղեկավարներ էին։
Մարդիկ բարգավաճեցին նրանց իշխանության տարիներին։
Մենք վստահ գիտենք, որ Լուի XV-ը 64 տարեկանում չէր կարող վարակվել ջրծաղիկով, քանի որ նա դեռ մանկության տարիներին
արդեն վարակվել էր, իսկ ջրծաղիկը ապահովում է ցմահ իմունիտետ։
Լուի XV-ը 64 տարեկանում նայեց ինքն իրեն և ասաց. «Եթե չգիտեի, որ մանկությանս ժամանակ
վարակվել էի ջրծաղիկով, կասեի, որ հիմա ջրծաղիկ ունեմ»։
Նա չկարողացավ գոյատևել։ Դա, անշուշտ, պետք է եղել լիներ փոքրիկ բծավոր տուբերկուլյոզի դեմ պատվաստում։
Մաքս III Յոզեֆին մեղադրում են, որ նա հրամայել է իր ժողովրդին պատվաստվել, սակայն ինքը միշտ հրաժարվել է դա անել։
Կարելի է կասկածել, որ 50 տարեկանում, երբ առողջությունը կատարյալ է, հնարավոր է մահանալ ջրծաղիկից։
Եվ կան շատ ուրիշներ։
Վիեննայում երկու Հաբսբուրգ կայսրներ նույնպես մահացել են ջրծաղիկից։
Եվ կան մի քանի բաներ, որոնք պետք է ստիպեն մեզ մի պահ մտածել։
Մահացած ազնվականները մարդիկ էին, որոնք ունեին շատ բարձր կենսամակարդակ։
Բայց փոքրիկ ջրծաղիկը իրականում աղքատ թաղամասերի, աղքատների հիվանդություն էր։
Ինչպե՞ս կարող է դա լինել?
Եվ դա միշտ մանկության հիվանդություն էր։
Ինչու՞ կարող են տարեց մարդիկ, երբ նրանք լիովին առողջ են, վարակվել ջրծաղիկով։
Այդ ժամանակ գրեթե ոչ մի այլ բժիշկ չեր տեսել մեծ թուջիկ մեծահասակների մոտ։
Եվ առավել կարևոր է, որ բոլորը գիտեն, որ ջրծաղիկը չափազանց վարակիչ է։
Բայց այնտեղ, որտեղ մահացել էին կառավարիչները և մյուս ազնվականները, այլևս ոչ մի հիվանդության դեպք և ոչ մի մահ ջրծաղիկից չգրանցվեց։
Նրանք վարակիչ չէին և ակնհայտորեն այլ մարդկանց չէին վարակել։
Բայց նրանց միջև կա ևս մեկ ընդհանուր բան։
Բոլոր իշխանները եկեղեցուն թշնամի էին համարում։
Նրանք ուզում էին եկեղեցուն զրկել հարկերից ազատված կարգավիճակից։
որը նրա մահից հետո տեղի չունեցավ։
Եվ ես ունեմ այս իրադարձությունների մեկ այլ վկա։
Սա մի վանական է՝ Աբրահամ Ա. Սանտա Կլարա, ով ապրել է այդ ժամանակ։
Նրա իրական անունը Յոհան Ուլրիխ Մեգերլե էր։
Եվ նույնիսկ այն ժամանակ նա ասաց, որ Մեդի Կորումի տերերի արտոնությունն անպատիժ սպանելու իրավունքն էր։
Այսպիսով, Ջեյմս Բոնդը մարդկության պատմության մեջ առաջին մարդը չէր, որ ստացավ սպանելու արտոնագիր; իրականում, ինչպես
ասում է պարոն Մեգերլեն, այս պրակտիկան իրականում ներդրվել է 13-րդ դարում՝ բժշկական մասնագիտության հիմնադրմամբ։
Նրանց համար, ովքեր կարծում են, որ սա բոլորը չափազանցված է, քանի որ պատվաստումը չի կարող այդքան վատ լինել, ես բերել եմ
մեջբերում Հերվե Բովենի պատվաստանյութերի պատմության մասին գրքից։
Նա Լյուվենում էմերիտուս պրոֆեսոր է։
Եվ նա պատվաստումների եռանդուն կողմնակից է։
Նաև առնչվում է Պաստյուրի ինստիտուտին։
Եվ նա իր 2011 թվականի գրքում գրում է, որ իմունիզացիան, ինչպես այն կիրառվում էր Եվրոպայում 1721 թվականից մինչև Սաթթոնի
մեթոդի ներդրումը, որը մենք շուտով կքննարկենք, շատ վտանգավոր էր։
Անշուշտ, դա հանդուրժելիի սահմանին էր։
Այսպիսով, նա անուղղակիորեն, բայց բավականին հստակ հայտարարում է, որ այս պատվաստումները նույնպես
կարող էին ծառայել որպես մարդասպանության հնարավոր զենք։
Եվ այս ամենը անհրաժեշտ չէր լինի, եթե մարդիկ լսեին այս պարոնին։
Դանիել Սաթթոնը ոչ ակադեմիական բժիշկ էր, այլ հմուտ վիրաբույժ։ Նա վիրաբույժների ընտանիքից էր։
Նա 1750 թվականից սկսած կատարել է պատվաստումներ, սակայն կիրառել է նոր մեթոդ։
Եվ, ի դեպ, այդ ընթացքում նա մեծ գումար վաստակեց։
Պատվաստումը արժեր 10 ֆունտ սովորական քաղաքացիների համար և 25 ֆունտ՝ հարուստների համար։
Նա օրական մոտ 500-ից 1000 էր անում։
Այն ժամանակ առանձնատունը արժեր 500 ֆունտ։ Դա նշանակում է, որ նա այդպես մեկ օրում մի քանի առանձնատուն էր վաստակում։
Այնուամենայնիվ, նա վաստակել է հարգանք, քանի որ կյանքի վերջում ասել է. «Ես ոչ մի հիվանդ չեմ կորցրել»:
Առաջին հերթին նա զերծ մնաց հետագա թունավոր միջոցառումներ ձեռնարկելուց։ Սա պատվաստումների պատմության մեջ հաճախ մոռացվում
է, ինչպես պատվաստանյութերում ադյուվանտները հաճախ անտեսվում են։
Քանի որ այն ժամանակ, երբ պատվաստվում էիր, պաշտոնական բժշկությունը քեզ նաև ադալաս, անտիմոն,
սնդիկ և այլ համեղ թունավոր նյութեր էր տալիս։
Նա դա ոչինչ էլ չարեց։
Նա նրան պարզապես պատվաստում արեց և ոչինչ այլ չասաց, բացի թարմ օդից։
Բայց նա մեկ բան արեց, որը գերազանցում էր ամեն ինչին։ Եվ եթե մարդիկ լսեին պարոն Սաթթոնին,
ապա Կովիդի պատվաստման աղետը նույնպես չէր լինի։
Նա անցկացրեց պարզ փորձ։
Մի անգամ նա պարզապես կտրեց փտուկը մաշկի տակ՝ առանց որևէ արյուն հոսելու։
Մի անգամ նա կտրեց մաշկը, ներարկեց այդ փտուկը ենթամաշկային ճարպային հյուսվածքի մեջ, ապա
ներարկեց այն մկանների մեջ՝ տեսնելու, թե ինչ կկատարվի։
Եվ նա պարզեց, որ թիրախային իրադարձությունը մաշկի վրա պատվաստանյութի պուստուլներն էին, այսինքն՝ փոքրիկ
ժանտախտի անվնաս ձևը, որը առաջանում է այս պատվաստումից հետո։
Սա տեղի էր ունենում միայն այն ժամանակ, երբ նա պատվաստում էր մաշկը, ոչ թե ենթամաշկային ճարպային հյուսվածքը կամ մկանները։
Ինչու՞
Իրականում դա բավականին պարզ է։
Քանի որ մեր իմունային համակարգը գործում է մաշկի ներսում։
Ամեն ինչ, ինչ մենք ավելի խորը ենք դնում, աղետ է։
Եվ, ցավոք, բժշկությունը չի կարողացել դա գիտակցել պարոն Սաթթոնի ժամանակներից ի վեր՝ 250 տարի։
Ցավոք, նրա «Ինոկուլյատոր» աշխատությունը հրատարակվեց միայն 1796 թվականին, երբ Ջենների պատվաստումը արդեն մեկնարկային փուլում էր։
Բայց Սաթթոնը մեզ սովորեցրեց, որ մեր իմունային համակարգը, եթե ուզում եք այն ինչ-որ կերպ կրթել պատվաստանյութերով,
գործում է միայն մաշկի և լորձաթաղանթների միջոցով։
Սա էվոլյուցիոն մեխանիզմ է։ Սակայն, երբ ինչ-որ բան ներարկվում է հյուսվածքի ավելի խորը, դա չի տեղի ունենում։
Միայն մաշկը, քիթը, կոկորդը, թոքերը և մարսողական ուղին կարող են ազդել իմունային համակարգի հիշողության վրա։
Ամեն այլ բան մարմնական վնաս է, որը կարող է հանգեցնել վնասվածքի։
Դա կլիներ Սաթթոնի մեծ առաջխաղացումը։
Բայց պարոն Ջենները եկավ։
Պարոն Ջենները կարծիք էր հայտնում, ոչ առաջինը, այլ իրենից առաջ եղած այլ բժիշկների հետ միասին, որ անվնաս կովի ջրծաղիկը, որը պատճառ
էր դարձել, որ կաթավաճառ կանայք չունենային թուջրծաղիկի որևէ սպի,
բայց պահպանել են գեղեցիկ սպիտակ մաշկը և պատվաստման համար օգտագործելիս կարող են ծառայել
որպես մարդու ջրծաղիկի գոյացքի լավ փոխարինիչ։
Բայց կաթավաճառուհիները իրականում առողջ էին մնում և գեղեցիկ մաշկ ունեին, որովհետև խմում էին թարմ, ոչ պաստերիզացված
կովի կաթ։ Դա ոչ մի առնչություն չուներ կովի բծախտի հետ։
Ինչու՞։ Որովհետև դրանք չափազանց հազվադեպ էին։
Ջենները ինքը երբեք չի ներկայացրել իր պատվաստանյութի արդյունավետության ապացույցներ և անցկացրել է անբարոյական փորձեր։
Օրինակ, նա իր պարտիզպանի որդուն պատվաստեց այս կովի բծախտի պատվաստանյութով և ենթարկեց երեխային փոքր բծախտի
ազդեցությանը՝ տեսնելու, թե արդյոք ինչ-որ բան կպատահի։
Նա նույնպես չհապաղեց իր որդուն պատվաստելու հարցում։ Դու դրա մասին էլ սովորաբար չես կարդում։
Նրա որդին այս պատվաստումից հետո մտավոր հաշմանդամություն ստացավ և 21 տարեկանում մահացավ։
Սա Ջեններն է, պատվաստման հերոսը։
Եվ մի քանի տարի առաջ նույնպես հետազոտվեցին այն հին խողովակները, որոնք պարոն Ջենները այդ ժամանակ ուղարկել էր։
Այնտեղ ընդհանրապես կովի փոթկախտ չկար։
Այնտեղ ձիու բծախտ կար, կամ գուցե պարզապես ինչ-որ չորացած բան, որը ուղարկվել էր ամբողջ աշխարհով մեկ
և, անշուշտ, ոչ մի օգտակարություն չէր ներկայացնում։
Եվ Անգլիայում Ջենների մեթոդի ներդրումից հետո առկա մի քանի վիճակագրական տվյալները, որոնք ցույց են տալիս ձախ
կողմում՝ սրանք Անգլիայում փոքրիկծաղիկից մահացության դեպքերն են։
Մենք արդեն 1853 թվականից պարտադիր պատվաստում ունեինք։
14,000, 20,000, և հետո համաճարակ՝ 44,000 ջրծաղիկի մահվան դեպքերով։
Մարդիկ աստիճանաբար հասկացան, որ պատվաստումը իրականում փոքրիկծաղիկից մահվան էր հանգեցնում։
Եվ հետո եղավ մի քաղաք, որը, կարելի է ասել, անցկացրեց փորձարկումը։ Դուք կարող եք այն տեսնել այստեղ։ Դա Լեսթեր քաղաքն է։
Ես նորից վերադառնում եմ։
Լեսթեր քաղաքը, որը քաղաքային խորհրդի միջոցով պարզապես հայտարարել է, որ պարտադիր պատվաստումը
այլևս քաղաքային սահմանների ներսում չի կիրառվի։
Պարտադիր պատվաստումը այլևս չի կիրառվում։
Եվ Լեսթերի քաղաքը այդ ժամանակ ուներ փոքրիկ պocken-ի դեպքերի ամենացածր թիվը և փոքրիկ պocken-ից մահացության
ամենացածր ցուցանիշը՝ համեմատած մյուս քաղաքների հետ, որտեղ պարտադիր պատվաստում էր կիրառվել։
Սա նույնպես ակնհայտ էր 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին հետագա զարգացումների ընթացքում։
Այստեղ դուք կարող եք տեսնել փոքրիկի (smallpox) դեպքերով մահացությունների և փոքրիկի
պատվաստանյութից առաջացած մահացությունների թվերը։
Ծռերը էականորեն ցույց են տալիս նույն բարձրության արժեքներ։
Սա նշանակում է, որ անգամ պատվաստման ամենահավատարիմ կողմնակիցները չեն կարող պնդել, որ այն նվազեցնում է մահացությունը։
Բայց դա միայն մահերը չէին. կային նաև ծանր հաշմանդամություններ։
Մենինգիտ է առաջացել փոքրիկի պատվաստանյութի փոփոխությունների հետևանքով։
Եվ 1924 թվականին Պրահայում մի պաթոլոգ աուտոպսիայի ընթացքում առաջին անգամ հստակ կապը հաստատեց։
Դուք կարող եք տեսնել, թե որքան ժամանակ է պահանջվում։ Այսինքն՝ 125 տարի։ Վակցինացիայի ներդրումից 25 տարի անց։
Առաջին անգամ պարզվեց, որ ամբողջը առաջացնում է մենինգիտ։
Չնայած, իհարկե, սա արդեն եղել է։
Եվ պահանջվեց մեկ այլ մարդկային կյանք, այսինքն՝ մեկ սերունդ, 30 տարի, որպեսզի 1953
թվականին Կարլսռուհեում պատվաստանյութի վնասը ճանաչվի։
Մինչ այդ պաշտոնական որևէ զեկույց պատվաստանյութի վնասների մասին չկար, չնայած պատվաստումներ իրականացվել էին արդեն 250 տարի։
Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությունում, չնայած այլևս ջրծաղիկի դեպքեր չկային, 1949–1979 թվականների ընթացքում գրանցվել են
ջրծաղիկի 7 հաստատված դեպք, RKI-ի և Պաուլ Էհրլիխի ինստիտուտի կողմից ընդունված պատվաստանյութին
առնչվող 360 մահ և առնվազն 984 դեպք մշտական վնասվածքների։
Եվ հենց դրա համար 1979 թվականին պետք էր հայտարարել ջրծաղիկի վերացումը, քանի որ միայն այդ ժամանակ
հնարավոր դարձավ դադարեցնել ջրծաղիկի դեմ պատվաստումը։
Հակառակ դեպքում պետք է շարունակվեր փոքրիկծանջի պատվաստումը։
Բայց դա հնարավոր չէր։
Եվ ես կցանկանայի եզրափակել ամերիկացի բժիշկի, պատվաստումների կողմնակիցի մի մեջբերումով, ով եղել է
ԱՄՆ բանակի կանխարգելիչ բժշկության բժշկական տնօրենը։
1940 թվականին, պատվաստումների գրեթե 250-ամյա պատմությունից հետո, նա ասաց, որ իմունիզացիայի ամբողջ
հարցը՝ թե՛ ակտիվ, թե՛ պասիվ, դեռևս փորձարկման փուլում է։
Եվ հիմա մենք կրկին տեսանք, թե որքան փորձարարական փուլում է ամբողջը։
Եթե այս ժամանակահատվածի ավարտից հետո էլ այդպես է, ապա միայն կարելի է հարցնել, թե ինչու պատվաստումները դեռևս խնդիր են։