Сургуулийн сурах бичгүүд бидэнд хэрхэн эхлээд цэцэг өвчнийг, дараа нь нэг өвчнөөс нөгөөг аюулгүй,
үр дүнтэй дархлаажуулалтаар ялсан тухай өгүүлдэг.
Гэхдээ энэ үнэхээр үнэн юм болов уу?
Энэхүү асуултыг их сургуулийн лектор, радиологч, анагаах ухааны түүхч доктор Герд Рейтер судалсан.
Доктор Рейутер эмийн компаниудаар давамгайлсан анагаах ухааныг шүүмжилдэгээрээ удаан хугацаанд танигдсан бөгөөд
энэ байр сууриа Шпигелийн бестселлер "Der betrogene Patient" (Мэхэлдсэн өвчтөн) номондоо илэрхийлсэн.
Лекцийнхээ явцад доктор Герд Рётер жижиг цэцэг өвчнөөс сэргийлэх вакцин болон эмнэлгийн түүхийн эх сурвалжуудыг жишээ
болгон ашиглан жижиг цэцэг өвчнөөс сэргийлэх вакцин заавал хийлгэх нь хүн амын дунд ямар үр дагавартай байсныг харуулдаг.
Доктор Рейутерийн үзэж байгаагаар, цэцэг өвчин нь хоргүй өвчин байсан ч цэцэг өвчний эсрэг
дархлаажуулалт нь арван мянга гаруй хүний амь насыг хохироосон.
Вакцинжуулалт явагдсанаар, ингэж хэлэхэд, цэцэг өвчин үхлээ.
Доктор Рейтүрийн хэлснээр, 300 жилийн вакцинжуулалтын түүхийг эрүүл мэндийн эсрэг ганц гэмт хэрэгтэй тэнцүүлж болно.
Вакцинжуулалтын талаар, ялангуяа мөгөөрсний вакцинжуулалтын талаар доктор Рёутерийн юу гэж хэлж байгааг өөрөө сонсоорой.
Энэхүү илтгэл нь MWGFD-ийн "Вакцин батлах, дархлаажуулалтын зөвлөмж, албадан дархлаажуулалт – мэдээлэл
хангалттай юу?" сэдэвт симпозиумын хүрээнд тавигдсан.
Доктор Роналд Вайкл: Та бүхэн таашаал аваарай. Манай хүндэт хамтран зүтгэгч доктор Герд Рёутерийн "Дархлаажуулалт – амжилтын
түүх үү?" нэртэй маш хөгжилтэй илтгэлд одоо надтай нэгдээрэй.
Доктор Герд Рёутер: Тийм ээ, эрхэм Рэне, маш их баярлалаа, эрхэм зочид.
Ковид-19-ийн вакцинжуулалт, үнэндээ вакцин биш байсан тэр үйл явц нь анагаах ухаанд
гарсан анхны эрүүл мэндийн гэмт хэрэг байгаагүй.
Үнэндээ дархлаажуулалтын 300 жилийн түүх бол нэг том эрүүл мэндийн гэмт хэрэг боловч цагийн хязгаарлалттай
тул би зөвхөн нэг дархлаажуулалтын талаар л ярина.
Гэсэн хэдий ч энэ нь 200 жилийн дархлаажуулалтын түүх бөгөөд анхны 200 жил нь зөвхөн
цэцэг өвчний вакцин хийхэд зориулагдсан байв.
Мөн энэ цэцэг өвчний дархлаажуулалтын хөтөлбөр яг одоогийн Ковид-19 хөтөлбөрийн адил явуулсан.
Энэ нь шахалт, шийтгэл, их хэмжээний мөнгөний тухай байсан бөгөөд зарим тохиолдолд өнөөдрийнхөөс ч илүү их мөнгө байсан.
Мөн энэ нь ямар ч нотолгоогүй зүйл хийх тухай байсан.
Мөн хохирлыг нуун дарагдуулсан.
Зарим хүмүүс жижиргэнэнцэр болон Ковидыг үнэхээр харьцуулж болох уу гэж хэлж магадгүй.
Ковид бол ердөө л томуу байсан.
Гэвч цэцэг өвчин үнэхээр аймшигтай өвчин байсан.
Би чамд зориулж энэ нэг зургийг авчирсан бөгөөд чи үүнийг дахин дахин харах болно.
Сонирхолтой нь, интернэт болон номнуудад үргэлж ижил үхрийн цэцэгний зургуудыг хардаг.
Фото зураг болон киноны эрин үед шинэ шинэ үхлийн халуурын өвчтөнүүдийг тасралтгүй
авчирч байх хэмжээний олон өвчтөн байгаагүй.
Гэвч 19-р зууны эхэн үедээ нэгэн карикатурч жижиг цэцэг нь үнэндээ тийм аймшигтай өвчин биш бөгөөд заавал
Ковидоос дор биш гэдгийг харуулах зориг гаргаж байв.
Зүгээр л тэд аймшигтай харагдаж байна.
Тэгээд тэр энд маркетингийн нэг арга гэж хэлж болох байдлаар, энд үхэр, ямаа унадаг эмнэлгийн
мэргэжилтнүүдэд зориулан, бас урамшуулал гэж хэлж болох байдлаар
Вакцинжуулалт нь хүмүүсийг айлгах зорилгоор мөгөөрсөн цэцэгээр бүрхэгдсэн нимф дагуулдаг.
Мөн та баруун талд хүүхдүүд юу хийж байгааг харж болно.
Хүүхдүүд зугтаж байна.
Гэхдээ танд энэ айдсын нөхцөл хэрэгтэй, яг л одоо танд Ковидоор болж гудамжны булан бүрт
хэвтэж байгаа цогцсууд хэрэгтэй байгаа шиг.
Тэгээд тэд энд энэ халуун булчирхайтай нимфыг үзүүлсэн.
Мөн айдас үргэлж энэ бизнесийн гол хэсэг байсаар ирсэн.
Гэхдээ энэ нь мөгөөрсний хувьд ч зөвтгөсөнгүй.
Яагаад? Цэцэг өвчин дор хаяж мянган жилийн турш оршиж ирсэн нь тогтоогдсон, магадгүй хэдэн мянган жилийн турш оршиж ирсэн.
Баруунд ч байсан ч хор хөнөөлийнгүй хүүхдийн өвчин гэж тооцогддог байсан тул огт ярьдаггүй байв.
Мөн энд би Англиас авсан зарим статистик мэдээллийг авчирсан.
Мөн та харж байгаагаар энэ бүхэн ойролцоогоор 1630 онд эхэлсэн.
Энэ бол магадгүй цэцэг өвчнөөр өвдсөн насанд хүрсэн хүний анхны баримтжуулсан тохиолдол юм.
Тэр үе хүртэл насанд хүрсэн хүн халдвар авсан байж магадгүй гэх эргэлзээтэй хэдхэн тохиолдол л байсан.
Тэр нь зөвхөн 17-р зууны хоёрдугаар хагасаас эхэлсэн.
Мөн бүхнээс чухал нь, 18-р зуунд, вакцин аль хэдийнэ байсан үед цэцэг өвчний гамшиг тохиолдсон.
Учир нь түүнээс өмнө, хэрвээ дахин харвал, Лондонд жил бүр цэцэг өвчнөөр зуунаас цөөн хүн нас бардаг байсан.
Олон хүн маш муу нийгмийн нөхцөлд амьдарч байсан.
18-р зуунд л үхлийн хэдэн зуун мянган тохиолдол бүхий цэцэг өвчин гарсан юм.
Тэгээд Ковид-ыг л бодъё.
2020 онд хүмүүс нас барсангүй, гэхдээ зөвхөн вакцинжуулалт эхэлсний дараа.
Мөн энд, магадгүй, анхны сэжүүр байна.
Энэ нь бусад нийгмийн хөгжилтэй ямар нэгэн холбоотой байж болох уу?
Тийм ээ, цэцэг өвчин Европт гамшиг болж хувирсан нь Зууны дайны дараа эсэргүү реформац явагдсаны дараа л болсон.
Одоо ч олон номонд, бас үүнийг нягтлан дахин дахин хуулбарлан бичдэгээр, цэцэг өвчтөний идээгээр
дархлаажуулах нь эртний ардын анагаах ухааны уламжлал гэж үздэг.
Хятадууд, Энэтхэгчүүд болон Африкийнхан аль хэдийнэ үүнийг хийсэн тул дархлаажуулалт бол дэлхий дээрх хамгийн байгалийн зүйл юм.
Хэрвээ та баримтуудыг харвал, энэ огт үнэн биш.
1700 оноос өмнөх үед хэн нэгэн хүн өөр хүний арьсанд идээ тарьж байсан тухай ямар ч баримт бичиг байхгүй.
Вакцинжуулалтыг анх 1700 орчимд Константинополд хоёр грекийн зөнч эмэгтэй баримтжуулсан.
Удалгүй тэнд мөн үхрийн цэцэг өвчний тархалт гарсан.
Мөн 1713 онд грек эмч ийм тарилга хийсэн тухай анхны мэдээллийг өгчээ.
Гэхдээ энэ нь хуучны ардын анагаах ухааны уламжлал биш.
Мөн энэ эмэгтэй, Лэди Вортли Монтагюг ашигтай цэцэг өвчний вакциныг анх нэвтрүүлсэн хүн гэж
үздэг нь цэцэг өвчний түүхийн хуучны домог юм.
Тэр Константинополд үүнийг харсан бөгөөд 1721 оноос хойш Баруун Европт вакцинжуулалтын лоббич маягаар ажилласан.
Мөн энэ нь ихэвчлэн дээд ангийн дунд түгээмэл байдаг.
Гэвч тэр үед ч эрүүл хүмүүс эдгээр дархлаажуулалтын улмаас нас барж байсан.
Ялангуяа тэргүүлэх нийгмийн хүрээлэлд.
Вакцинжуулалтыг дэмжигчдийн дунд ч нас баралтын түвшин дор хаяж 2% гэдгийг хүлээн зөвшөөрдөг.
Үнэндээ энэ хэр өндөр байсан нь хэн ч мэдэхгүй.
Гэхдээ чи үнэндээ Вортли-Монтагю хатагтайг түүхээс хасч болно, тэр үнэндээ ямар ч үүрэг гүйцэтгээгүй.
Тэр вакцинжуулалтыг дэмжиж лобби хийж эхэлснээс хойш арван жилийн дараа Англид 1,000-аас илүүгүй хүн вакцин хийлгэжээ.
Илүү чухал нь түүхэнд тун цөөн мэдээлэгдсэн Аббе Конти хэмээх нэгэн байв.
Эдгээр вакцинжуулалтыг хүчтэй дэмжиж байсан езуит.
Вакцинжуулалт яагаад ч юм хүчээ авсан шалтгаан нь тэнд маш их хэмжээний мөнгө оролцсон явдал байв.
Энд нэг жишээ байна.
Нэг англи эмч Оросын Их Эзэгтэй Екатерина II-ыг болон түүний хүүхдүүдийг дархлаажуулахын тулд дуудагдсан.
Энэ үйл ажиллагаанд, жишээ нь таван минут зарцуулсан бөгөөд тэрээр 10,000 фунт стерлингийн төлбөр авсан.
Өнөөдрийн ханшаар энэ нь ойролцоогоор нэг сая еврогийн тэнцүү.
Жилд 500 фунт стерлингийн насан туршийн тэтгэвэр болон барон цол.
Тэр болон түүний үр удам амьдралынхаа турш хангалуун амьдрах нөхцөлтэй болсон.
Өнөөдөр гаражид харьцангуй цөөн вакцин хийлгэсэн Порш машинууд байна.
1721 онд эдгээр тодорхойгүй цэцэг өвчний идээг дамжуулан хийсэн дархлаажуулалтууд
Цөөрөмд шидэгдсэн.
Яригдаж байгаагаар, жижиг цэцэг өвчний тохиолдлууд Америкийн Нэгдсэн Улсад хөлөг онгоцоор нэвтрүүлсэн байна.
Дараа нь нэгэн сүмийн лам ба эмч хүн ардыг вакцинжуулалтаар хамгаалах нь зайлшгүй чухал гэж шаардав.
Мөн тухайн үед тэд явуулсан энэ үнэлгээг анхны эмнэлгийн статистик гэж тооцдог.
Цэцэг өвчний нас баралтын түвшин 15%-аас 2.5%-д буурсан байх байсан. Амжилттай.
Гэвч хүмүүс анзаардаггүй нь энэ нь фанатик пуритан Коттон Мазер ноён өөрөө зохих ёсоор явуулсан судалгаа байгаагүй явдал юм.
Бүлгүүд огт харьцуулах боломжгүй байсан. Санамсаргүй хуваарилалт хийгдээгүй.
Вакцин хийлгэсэн болон хийлгээгүй хүмүүс нь илт өөр бүлгүүд байсан.
Мөн амжилт нь хязгаарлагдмал байсан нь ноён Коттон Мазер энэ дархлаажуулалтын кампанит ажлын үеэр эхнэр нь эс бөгөөс
түүнийг олны гарт алуулах вий гэж айснаас болж 14 хоног өөрийн гэртээ нуугдах шаардлагатай болсон явдлаас харагдана.
Тэгэхээр ноцтой эрүүл мэндийн осол болон нас баралт гарсан байх ёстой.
Цаашлаад хэлэхэд, ноён Коттон Мэзер тэнд бас шуламын шүүх хуралдаануудыг явуулсан.
Тийм. Мөн Европт ч амжилтын хувьд байдал сайн байгаагүй.
Хэрвээ энд харвал, эдгээр нь Копенгаген хотоос авсан жил тутмын цэцэг өвчний нас
баралтын түвшинг харуулсан статистик мэдээлэл юм.
Мөн энд халдварын эмнэлгийг нээж, дахин хаасан газар тэмдэглэгдсэн байна.
Зураг дээр юу ч өөрчлөгдсөн гэдгийг илтгэх зүйл алга.
Амжилт гэхэд иймэрхүү.
Хэрвээ чи Копенгаген болон бусад газруудад ороогүй бол, магадгүй Бостонд ч болоогүй байх.
Мөн анагаах ухааны түүхийн олон номонд дурдагдаагүй нэг зүйл бол 1729 онд, Лэди Уодли Монтагю энэ санааг
дэмэлснээс найман жилийн дараа Их Британийн парламент аль хэдийнэ вакцинжуулалтыг хориглосон явдал юм.
1743 оноос хойш л дахин ямар ч ажил хийгдээгүй.
Мөн Вена хотод Мария Терезиагийн хувийн эмч тэр үед маш ухаалаг дүгнэлт гаргаж, аристократууд болон баян
хүмүүс ихэвчлэн цэцэг өвчнөөр нас бардаг гэж хэлсэн.
Эмчлээгүй колони эмчилгээгүйгээр оршин тогтдог.
Энэ нь бас цацалт өвчин үнэндээ ноцтой өвчин байгаагүйг харуулж байна.
Цэцэг өвчин зөвхөн энэ вакцинжуулалтын хэлбэрээр л ноцтой өвчин болсон.
Мөн энэ нь түүхэнд нөлөөлсөн.
Цэцэг өвчин биш, харин вакциния.
Энд би танд хоёр нэр хүндтэй хүний үхлийг харуулах болно.
Зүүн талд – Людовик XV; баруун талд – Баварын Виттельсбахын сүүлчийнх.
Түүний удам нь үндэслэн таамаглагдаж буй үхсэн үхрийн цэцэг өвчнөөс болж нас барсан Максимилиан III Жозефээр таслагдсан.
Хоёулаа цэцэг өвчнөөр нас барсан гэдэг, нэг нь 64 настайдаа, нөгөө нь 50 настайдаа.
Тэд хоёрын нийтлэг зүйл нь маш их хайрлагдсан удирдагчид байсан явдал байв.
Тэдний захиргааны дор ард түмэн цэцэглэн хөгжиж байв.
Бид Луи XV 64 настайдаа цэцэг өвчнөөр өвчлөх боломжгүй байсан гэдгийг баттай мэднэ, учир нь тэр хүүхэд
байхдаа аль хэдийнэ энэ өвчнөөр өвчилж байсан бөгөөд цэцэг өвчин нь насан туршийн дархлаа олгодог.
Луи XV 64 насандаа өөрийгөө хараад хэлэхдээ: "Хэрвээ би бага байхдаа цэцэг өвчин туссан гэдгээ мэдээгүй
байсан бол, одоо надад цэцэг өвчин туссан гэж хэлэх байсан."
Тэр амьд үлдсэнгүй. Магадгүй энэ нь цэцэг өвчнөөс сэргийлэх вакцин байсан байх.
Макс III Жозефыг ард иргэдээ дархлаажуулалт хийлгэхийг тушаасан ч өөрөө үргэлж татгалздаг гэж буруутгаж байна.
50 настайдаа эрүүл мэнд нь төгс байхад цэцэг өвчнөөр үхэх боломжтой эсэхэд эргэлзэж магадгүй.
Мөн бусад олон бий.
Вена хотод хоёр Хабсбургийн эзэн хаан мөн цэцэг өвчнөөр нас барсан.
Мөн биднийг бодоход түлхэц болох хэд хэдэн зүйл бий.
Үхсэн язгууртангууд нь маш өндөр амьдралын түвшинтэй хүмүүс байсан.
Гэвч үнэн хэрэгтээ цэцэг өвчин нь ядуусын хороололд, ядуу хүмүүсийн өвчин байсан.
Яаж тийм байж болох вэ?
Мөн энэ нь үргэлж хүүхэд насны өвчин байсан.
Яагаад эрүүл мэнд нь төгс ахмад настнууд үхрийн цэцэг өвчин тусдаг вэ?
Тэр үед бараг л өөр эмч насанд хүрэгчдэд халдварласан үхрийн цэцэг өвчнийг харж байгаагүй.
Мөн илүү чухал нь, хүн бүр цэцэг өвчин маш халдвартай гэдгийг мэддэг.
Гэвч захирагчид болон бусад язгууртангууд нас барсан газарт цаашид халдвар өвчин гарахгүй, үхэл тохиолдохгүй байв.
Тэд халдвартай байгаагүй бөгөөд мэдээж бусад хүмүүст халдвар тараагаагүй.
Гэхдээ тэдэнд бас нэгэн нийтлэг зүйл бий.
Бүх хаад сүмийг дайсан гэж үзэж байсан.
Тэд сүмийг татвараас чөлөөлөгдөх статусаас нь хасахыг хүссэн.
Түүний үхлийн дараа энэ нь тохиолдоогүй.
Мөн эдгээр үйл явдлын талаар надад өөр нэг гэрч бий.
Энэ бол тухайн үед амьдарч байсан монах Авраам А. Санта Клара юм.
Түүний жинхэнэ нэр нь Йохан Ульрих Мегерле байв.
Тэр үед ч тэр Меди Корумын ноёдын давуу эрх нь ямар ч шийтгэлгүйгээр хөнөөх эрх байсан гэж хэлсэн.
Тэгэхээр Жеймс Бонд хүний түүхэнд алах тушаал авсан анхны хүн байгаагүй; үнэндээ ноён Мегерлегийн хэлснээр энэ дадал 13-р зуунд
эмнэлгийн мэргэжилтнийг албан ёсоор байгуулснаар нэвтэрсэн юм.
Энэ бүхнийг хэтрүүлсэн гэж үздэг, вакцин тийм муу байж чадахгүй гэж боддог хүмүүст зориулж би Эрвэ
Бовиний вакцинжуулалтын түүхийн номоос ишлэл авчирсан.
Тэр Лёвэнд хүндэт профессор юм.
Мөн тэр вакцинжуулалтыг тууштай дэмжигч юм.
Мөн Пастерийн институттэй холбоотой.
Тэр 2011 онд хэвлэгдсэн номондоо 1721 оноос эхлэн Саттоны аргыг нэвтрүүлэх хүртэл Европт хэрэглэгдэж
байсан вакцинжуулалт нь маш аюултай байсан гэж бичсэн.
Энэ нь эргэлзээгүйгээр тэсвэрлэх хязгаар дээр байсан.
Иймээс тэр бас эдгээр дархлаажуулалтуудыг шууд бусаар ч гэсэн тун тодорхой байдлаар
боломжит аллагын зэвсэг байсан гэж илэрхийлж байна.
Хэрвээ хүмүүс энэ ноёнгийн үгийг сонссон бол энэ бүхэн огт шаардлагагүй байх байсан.
Даниэл Саттон нь академик цолтой эмч биш, харин чадварлаг мэс засалч юм. Тэр мэс засалчдын гэр бүлээс гаралтай.
Тэр 1750 оноос хойш вакцинжуулалт хийсэн боловч шинэ арга ашигласан.
Мөн, үнэндээ энэ явцад маш их мөнгө олсон.
Вакцинжуулалт энгийн иргэдэд 10 фунт, баян хүмүүст 25 фунтын үнэтэй байв.
Тэр өдөртөө ойролцоогоор 500–1000 ширхэг хийдэг байсан.
Тэр үед тусдаа байшин 500 фунт стерлингээр үнэлэгддэг байв. Энэ нь тэр аргаар ганц өдөрт хэд
хэдэн тусдаа байшин олж авдаг байсан гэсэн үг.
Гэсэн хэдий ч тэр амьдралынхаа төгсгөлд "Би ганц ч өвчтөнөө алдаагүй" гэж хэлснээр хүндэтгэл хүлээсэн.
Юуны өмнө тэр цаашид хортой арга хэмжээ авахгүй байхыг баримталсан. Вакцинжуулалтын түүхэнд үүнийг ихэвчлэн мартадаг, яг
л вакцин дахь туслах бодисуудыг ихэвчлэн үл тоомсорлодог шиг.
Учир нь тэр үед та вакцин хийлгэхэд албан ёсны анагаах ухаан танд адалис, антимон, мөнгөн ус
болон бусад амттай хортой бодисуудыг өгдөг байсан.
Тэр тэдгээрийн аль нэгийг ч хийгээгүй.
Тэр түүнд зүгээр л вакцин хийгээд цэвэр агаар авахаас өөр юу ч хэрэггүй гэж хэлсэн.
Гэхдээ тэр бүхнээс илүү ганц нэг зүйлийг хийсэн. Хэрвээ хүмүүс ноён Саттоныг сонссон бол Ковидын
вакцинжуулалтын энэ гамшиг ч бас тохиолдохгүй байсан.
Тэр энгийн туршилт явуулсан.
Нэг удаа тэр зүгээр л арьсан доорх гнойг цус гоожихгүйгээр зүсчээ.
Нэг удаа тэр арьсыг зүсэж, энэ идээг арьсны доорх өөхний эдэд тарьж, дараа нь булчинд нь тарьж үзээд юу болохыг харсан.
Тэрээр зорилтот үйл явдал нь арьсан дээрх вакцинжуулалтын булчирхай байсныг илрүүлсэн, өөрөөр хэлбэл энэ тарилга
хийлгэсний дараа үүсдэг хоргүй хэлбэрийн цэцэг өвчин байв.
Энэ нь зөвхөн арьсанд тарьсан үед л тохиолдсон, харин арьсны доорх өөхний эд эсвэл булчинд тарьсан үед тохиолдоогүй.
Яагаад?
Үнэндээ энэ нь тун тодорхой байна.
Учир нь манай дархлааны систем арьсны дотор ажилладаг.
Бид илүү гүн рүү хийсэн бүх зүйл сүйрэл болдог.
Харамсалтай нь анагаах ухаан ноён Саттоны үеэс хойш 250 жилийн турш үүнийг ойлгож чадаагүй байна.
Харамсалтай нь түүний "Инокулятор" нэртэй бүтээл нь зөвхөн 1796 онд л хэвлэгдсэн бөгөөд тэр үед
Женнерийн вакцин аль хэдийнээ эхлэх шатандаа байв.
Гэвч Саттон бидэнд заасан нь манай дархлааны систем, хэрвээ та түүнийг вакцинжуулалтаар ямар нэг байдлаар сургахыг хүсвэл
зөвхөн арьс болон салст бүрхүүлээр дамжин л ажилладаг явдал юм.
Энэ нь хувьслын механизм юм. Гэсэн хэдий ч эд рүү ямар нэгэн зүйл илүү гүн нэвтрүүлбэл энэ нь хүчин төгөлдөргүй.
Зөвхөн арьс, хамар, хоолой, уушги болон хоол боловсруулах зам нь дархлааны системийн санах ойд нөлөөлж чадна.
Үүнээс өөр аливаа зүйл нь гэмтэл учруулах эрсдэлтэй бие махбодийн хохирол гэж тооцогдоно.
Тэр нь Саттоны амжилтын эргэлт байх байсан.
Гэвч ноён Женнер ирлээ.
Мөн ноён Женнер нь анхны хүн биш ч түүнээс өмнөх бусад эмч нарын хамт аюулгүй үхрийн цэцэг нь сүүний зөөгч эмэгтэйчүүдэд
хурц цэцэг өвчний сорви үлдээгүйтэй холбоотой гэж үзэж байв.
Гэхдээ үзэсгэлэнтэй цагаан арьсаа хадгалсан тул вакцин хийхэд хүний цэцэг өвчний идээг орлох сайн орлуулагч болж чадна.
Гэхдээ сүүний эмэгтэйчүүд үнэндээ зөвхөн шинэхэн, пастеризаци хийгдээгүй үхрийн сүү уудаг байсан учраас эрүүл саруул,
арьс нь гялалздаг байсан. Энэ нь үхрийн цэцэгтэй огт хамаагүй.
Яагаад? Учир нь тэд маш ховор байсан.
Женнер өөрөө вакцин нь үр дүнтэй гэдгийг нотлох ямар ч баримт үзүүлээгүй бөгөөд ёс зүйн хувьд зөрчилтэй туршилтууд явуулсан.
Жишээлбэл, тэр цэцэрлэгчийнхээ хүүг энэ үхрийн цэцэгний вакцинээр дархлаажуулж, хүүхдийг жижиг цэцэгт
өртүүлэх замаар ямар нэг зүйл тохиолдох эсэхийг шалгасан.
Тэр хүүгээ ч мөн вакцин хийлгэхэд эргэлзээгүй. Ийм тухайг ч ер нь тэр бүр уншдаггүй.
Түүний хүү энэ вакцин хийлгэсний дараа оюуны бэрхшээлтэй болж, 21 насандаа нас барсан.
Энэ бол Женнер, дархлаажуулалтын баатар.
Мөн хэдэн жилийн өмнө ноён Женнер тэр үед илгээсэн хуучин хоолойнуудыг бас шинжилсэн.
Үүнд үхрийн цэцэг өвчин огт байгаагүй.
Тэнд морины цэцэг өвчин байсан юм уу, эсвэл зүгээр л хатсан ямар нэгэн зүйл байсан юм уу, дэлхий даяар
илгээгдсэн, яах аргагүй ямар ч хэрэггүй байсан зүйл.
Женнерийн нэвтрүүлсний дараа Англид байгаа цөөн хэдэн статистик үзүүлэлт энд зүүн талд харуулж байна,
эдгээр нь Англид гарсан цэцэг өвчний нас баралтууд юм.
Бид 1853 оноос хойш албадан дархлаажуулалт хийлгэж байсан.
14,000, 20,000, дараа нь 44,000 хүн үхсэн тахал.
Хүмүүс аажмаар вакцин нь үнэндээ цэцэг өвчнөөр үхэлд хүргэдэг болохыг ойлгож эхэлсэн.
Тэгээд, яг л туршилт явуулсан нэгэн хот байсан. Та үүнийг эндээс харж болно. Энэ бол Лестер хот юм.
Би дахин буцаж байна.
Лестер хот нь хотын зөвлөлийн шийдвэрээр хотын хязгаар дотор албадан дархлаажуулалт
хийхийг цаашид хэрэгжүүлэхгүй гэж мэдэгдлээ.
Заавал вакцинжуулалт одоо мөрдөгдөхгүй.
Тэгэхэд Лестер хотод заавал дархлаажуулалт явуулсан бусад хотуудтай харьцуулахад цэцэг өвчний
тохиолдол болон нас баралтын тоогоор хамгийн бага байсан.
Энэ нь 19 дүгээр зууны төгсгөл, 20 дугаар зууны эхэнд болсон цаашдын үйл явдлуудад ч тодорхой илэрч байв.
Энд та цэцэг өвчний улмаас нас барсан тохиолдлын тоо болон цэцэг өвчний эсрэг вакцин
хийлгэснээс болж нас барсан тохиолдлын тоог харж болно.
Эдгээр муруй шугамууд нь үндсэндээ өндөр нь тэнцүү утгуудыг харуулдаг.
Энэ нь вакцинжуулалтыг тууштай дэмжигчид ч үхлийн тоог бууруулдаг гэж батлах боломжгүй гэсэн үг юм.
Гэвч зөвхөн үхлүүд байсангүй; бас хүнд хөгжлийн бэрхшээлтэй хүмүүс ч байсан.
Цэцэгхэнцрийн вакцинд оруулсан өөрчлөлтүүдийн улмаас менингит тохиолдсон.
1924 онд Прага хотод нэгэн патолог ангирлын явцад анх удаа тодорхой холбоог тогтоосон.
Та хэр удаан үргэлжлэхийг харж болно. Тиймээс 125 жил. Вакцинжуулалтыг нэвтрүүлснээс хойш 25 жилийн дараа.
Эхний удаа энэ бүхэн нь менингит үүсгэдэг болох нь тогтоогдсон.
Мэдээж хэрэг, энэ өмнө нь ч тохиолдож байсан.
Мөн 1953 онд Карлсруэд вакцины хохирлыг хүлээн зөвшөөрөхөд дахин нэг хүний амьдралын
турш буюу нэг үе, 30 жил шаардлагатай болсон.
Тэр үе хүртэл вакцинжуулалт 250 жил явагдсан ч вакцины хохирлын талаар албан ёсны ямар ч мэдээлэл байгаагүй.
Герман Федерал Бүгд Найрамдах Улсад, хэдийгээр цэцэг өвчний шинэ тохиолдол илрээгүй ч 1949–1979 онд цэцэг өвчний 7 батлагдсан
тохиолдол, RKI болон Паул Эрлих институтээр хүлээн зөвшөөрөгдсөн 360 вакцинтай холбоотой үхэл, мөн
дор хаяж 984 удаагийн байнгын гэмтэл тохиолдсон.
Иймээс 1979 онд цэцэг өвчнийг устгагдсан гэж зарлах шаардлагатай болсон, учир нь зөвхөн тэр үед л цэцэг өвчний эсрэг
дархлаажуулалтыг үе шаттайгаар зогсоох боломжтой болсон юм.
Үгүй бол цэцэг өвчний вакцинжуулалтыг үргэлжлүүлэх шаардлагатай болох байсан.
Гэхдээ энэ боломжгүй байсан.
Мөн би Америкийн эмч, дархлаажуулалтыг дэмжигч, АНУ-ын армийн урьдчилан сэргийлэх анагаах ухааны захирлаар
ажиллаж байсан хүний эшлэлээр дуусгахыг хүсэж байна.
1940 онд, вакцинжуулалтын түүх бараг 250 жил үргэлжилсний дараа тэрээр идэвхтэй болон идэвхгүй дархлаажуулалтын бүх
асуудал одоог хүртэл туршилтын шатанд байгаа гэж хэлсэн.
Мөн бид одоо бүх зүйл ямар туршилтын шатанд байгааг дахин нэг удаа харлаа.
Хэрвээ энэ хугацааны дараа ч байдал ийм хэвээр байвал, вакцинжуулалт яагаад одоо
ч асуудал хэвээр байгааг л асуух үлдэнэ.