WEBVTT 00:00.280 --> 00:06.033 Мәктәп дәреслекләре безгә куркынычсыз һәм нәтиҗәле вакцинацияләр ярдәмендә башта суочкы авыруын, аннары 00:06.033 --> 00:10.020 бер-бер артлы башка авыруларны ничек җиңүләре турында сөйли. 00:10.020 --> 00:12.600 Ләкин бу чыннан да дөресме? 00:12.600 --> 00:19.580 Бу сорау университет лектор Dr Gerd Reuther, радиолог һәм медицина тарихчысы тарафыннан өйрәнелә. 00:19.580 --> 00:27.243 Доктор Рёутер күптәннән фармацевтика өстенлек иткән медицинаны тәнкыйть итүе белән билгеле, ул моны «Der betrogene Patient» 00:27.243 --> 00:31.770 («Алданган пациент») исемле Spiegel бестселлерында да белдерде. 00:31.770 --> 00:38.252 Лекциясендә доктор Герд Рётер кече чечәккә каршы мәҗбүри вакцинациянең халыкка йогынтысын күрсәтү өчен кече чечәккә каршы 00:38.252 --> 00:42.440 вакцинация мисалын һәм медицина тарихы чыганакларын куллана. 00:42.440 --> 00:51.560 Доктор Рейфер сүзләренә караганда, сипкел авыруы зарарсыз иде, ләкин сипкелгә каршы вакцинация ун меңләгән үлемгә китерде. 00:51.560 --> 00:55.920 Вакцинация белән, әйтерсең лә, сыпь авыруының үлеме килде. 00:55.920 --> 01:03.403 Доктор Рейфер сүзләренә караганда, 300 еллык вакцинация тарихы сәламәтлеккә каршы бер генә җинаятькә тиңләнергә мөмкин. 01:03.403 --> 01:09.820 Үзегез ишетeгез, доктор Рёйтер вакцинацияләр, аеруча сыпь вакцинасы турында нәрсә ди. 01:09.820 --> 01:16.390 Лекция MWGFD симпозиумының «Вакцинаны раслау, вакцинация буенча тәкъдимнәр, мәҗбүри вакцинация – 01:16.390 --> 01:22.624 мәгълүматлар җитәрлекме?» темасы кысаларында узды. 01:22.624 --> 01:28.116 Доктор Рональд Вайкл: Рәхим итеп, ләззәтләнегез. Хәзер безнең хөрмәтле хезмәттәшебез доктор Герд Рейутерның 01:28.116 --> 01:33.300 «Прививкалар – уңыш тарихымы?» дип аталган, һичшиксез бик күңелле булачак презентациясенә кушылыгыз. 01:33.300 --> 01:39.983 Доктор Герд Рёутер: Әйе, кадерле Рене, бик зур рәхмәт, кадерле кунаклар. 01:39.983 --> 01:48.576 Ковид-19 вакциналары, чынлыкта вакциналар булмаган, медицина тарихында беренче сәламәтлек җинаяте түгел иде. 01:48.576 --> 01:55.463 Чынлыкта, вакцинациянең 300 еллык тарихы бер зур сәламәтлек җинаяте, ләкин вакыт чикләүләре аркасында мин 01:55.463 --> 01:59.949 бары тик бер генә вакцинация турында гына сөйләрмен. 01:59.949 --> 02:08.723 Ләкин бу вакцинация тарихының 200 елы гына, чөнки беренче 200 ел бары тик сипкел авыруына каршы вакцинациягә багышланган иде. 02:08.723 --> 02:15.116 Һәм бу сипкел чире вакцинациясе программасы хәзерге Covid-19 программасы кебек үк үткәрелде. 02:15.116 --> 02:24.300 Бу мәҗбүр итү, җәзалар һәм зур күләмдәге акча турында иде, кайбер очракларда хәтта бүгенгедән дә күбрәк акча. 02:24.300 --> 02:30.380 Һәм бу дәлилләре булмаган эш башкару турында иде. 02:30.380 --> 02:33.463 Һәм зыян яшерелде. 02:33.463 --> 02:37.984 Кайберәүләр әйтер: чечевица белән Ковидны чынлап та чагыштырырга мөмкинме? 02:37.984 --> 02:39.400 Ковид, ул бары тик грипп иде. 02:39.400 --> 02:42.956 Ләкин сипкел чире чыннан да бик куркыныч авыру иде. 02:42.956 --> 02:48.370 Мин сиңа бу бер генә сурәтне үзем белән алып килдем, аны син кабат-кабат күрерсең. 02:48.370 --> 02:54.410 Кызык, интернетта да, китапларда да сипкел авыруының һәрвакыт бер үк рәсемнәрен генә күрәсең. 02:54.410 --> 02:58.923 Фотография һәм кино чорында сыпь авыруы белән авыручылар шулкадәр күп булмады ки, 02:58.923 --> 03:01.820 яңадан-яңа авыручыларны китерүне дәвам итә алмадың. 03:01.820 --> 03:09.703 Ләкин инде XIX гасырда ук бер карикатурист чечәкнең чынлыкта шулкадәр куркыныч авыру түгеллеген һәм ул һич тә 03:09.703 --> 03:14.076 Ковидтан да начарак түгеллеген күрсәтергә батырчылык итте. 03:14.076 --> 03:15.876 Просто алар бик яман күренәләр. 03:15.876 --> 03:24.067 Шулай итеп, ул монда, әйтерсең лә, маркетинг хәйләсе буларак, монда сыерлар һәм осликлар өстендә 03:24.067 --> 03:28.760 йөрүче табиблар өчен, һәм, әйтерсең лә, стимул буларак 03:28.760 --> 03:35.820 Вакцинация кешеләрне куркыту өчен сыпь белән капланган нимфаны үзендә йөртә. 03:35.820 --> 03:38.776 Һәм уң якта балаларның нәрсә белән шөгыльләнүен күрә аласыз. 03:38.776 --> 03:40.400 Балалар качалар. 03:40.400 --> 03:47.696 Ләкин сезгә бу курку сценарие кирәк, мәсәлән, Ковид белән һәр урам почмагында яткан җәсәтләр кебек. 03:47.696 --> 03:52.816 Шулай итеп, монда алар бу таплы нимфаны күрсәттеләр. 03:52.816 --> 03:57.103 Һәм курку һәрвакыт бизнеста төп өлеш булып килгән. 03:57.103 --> 04:01.170 Ләкин бу оспет авыруы өчен дә нигезле түгел иде. 04:01.170 --> 04:07.380 Нигә? Корь ким дигәндә мең ел, мөгаен меңләгән ел буена булганы билгеле. 04:07.380 --> 04:15.070 Көнбатышта да очраган, ләкин зыянсыз балачак авыруы буларак хәтта телгә дә алынмаган. 04:15.070 --> 04:18.203 Һәм менә мин Англиядән кайбер статистика китердем. 04:18.203 --> 04:22.496 Һәм сез күргәнегезчә, ул якынча 1630 тирәсендә башлана. 04:22.496 --> 04:29.150 Бу, мөгаен, олы кешенең сыпсы барлыкка килүенең беренче документлаштырылган очрагы. 04:29.150 --> 04:36.076 Шул вакытка кадәр олылар арасында кечкенә чир белән авыруның шикле генә очраклары гына булган. 04:36.076 --> 04:41.176 Бу бары тик XVII гасырның икенче яртысында гына башланды. 04:41.176 --> 04:49.576 Һәм иң мөһиме, 18 нче гасырда, вакцинация инде булганда, сипкел авыруы бәласе булган. 04:49.576 --> 04:55.823 Чөнки моның алдыннан, әгәр яңадан карасаң, Лондонда һәр ел саен сипкел авыруыннан йөздән дә аз кеше үлә иде. 04:55.823 --> 04:59.650 Күпләр бик начар социаль шартларда яшәгән. 04:59.650 --> 05:06.100 Һәм кече чечәк авыруыннан йөзләгән мең үлем очрагы бары тик XVIII гасырда гына булды. 05:06.100 --> 05:08.230 Һәм Ковид турында гына уйлыйк. 05:08.230 --> 05:15.430 2020 елда кешеләр үлмәде, тик вакцинация башланганнан соң гына. 05:15.430 --> 05:18.430 Һәм менә, бәлки, беренче ишарә. 05:18.430 --> 05:22.520 Бу башка социаль үсешләр белән бәйләнеше булырга мөмкинме? 05:22.520 --> 05:34.336 Әйе, сипкел авыруы Европа өчен фаҗигага әйләнеп кенә калды Контрреформация Өч йөз еллык сугыштан соң нык урын алгач. 05:34.336 --> 05:40.873 Күп китапларда әле дә, һәм моны кабат-кабат җентекләп күчереп язалар, чечевица авыруы белән авыручыларның гной белән 05:40.873 --> 05:44.563 вакцинация ясау борынгы халык медицинасы гадәте дип күрсәтелә. 05:44.563 --> 05:52.250 Кытайлар, Һиндстанлылар һәм Африкалылар моны инде эшләгән, шуңа күрә вакцинация дөньяда иң табигый нәрсә. 05:52.250 --> 05:55.563 Әгәр дә фактларга карасаң, бу бөтенләй дөрес түгел. 05:55.563 --> 06:04.383 1700 елга кадәр беркем дә башка кеше тиресенә гной кисәкләре кадаганын күрсәтә торган документлар юк. 06:04.383 --> 06:12.500 Прививкалар беренче тапкыр якынча 1700 елда Константинополдә ике грек фаразчысы тарафыннан документлаштырылган. 06:12.500 --> 06:16.900 Бераздан соң шунда да сипкел чире эпидемияләре чыкты. 06:16.900 --> 06:21.980 Һәм 1713 елда мондый инokulяцияләр турында беренче хисапны грек табибы ясады. 06:21.980 --> 06:26.080 Ләкин бу иске халык медицинасы традициясе түгел. 06:26.080 --> 06:34.848 Һәм бу хатын-кыз, леди Вортли Монтагю, файдалы сыпька каршы вакцинацияне беренче зур кертүче булган дигән 06:34.848 --> 06:39.880 сүзләр дә сыпька тарихындагы иске хатыннар әкияте генә. 06:39.880 --> 06:47.276 Ул моны Константинополдә күрде һәм 1721 елдан башлап Көнбатыш Европада вакцинация лоббисты булып эшләде. 06:47.276 --> 06:50.730 Һәм ул нигездә югары катлам арасында киң таралган. 06:50.730 --> 06:56.930 Ләкин хәтта шул вакытта да сәламәт кешеләр бу прививкалар нәтиҗәсендә үлделәр. 06:56.930 --> 07:00.530 Һәм бигрәк тә алдынгы социаль даирәләрдә. 07:00.530 --> 07:07.116 Вакцинация яклылары арасында да үлем дәрәҗәсе ким дигәндә 2% булуы таныла. 07:07.116 --> 07:09.952 Чынлап та ул ничә метр биек булганын беркем дә белми. 07:09.952 --> 07:17.300 Ләкин сез чынлыкта Вортли-Монтагю ханымны хикәядән чыгарып ташларга була, чөнки ул чыннан да бернинди роль дә уйнамады. 07:17.300 --> 07:26.696 Ул вакцинация өчен лоббинг башлаганнан ун ел узгач, Англиядә 1000 дән артмаган кеше генә прививка ясаткан иде. 07:26.696 --> 07:32.900 Тарихтан сез аның турында бик аз гына беләсез, әмма иң әһәмиятле кеше — Аббе Конти исемле берәү иде. 07:32.900 --> 07:38.303 Бу вакцинацияләрне каты яклаган езуит. 07:38.303 --> 07:44.630 Һәм ни өчен вакцинацияләр киң таралды — чөнки моңа зур күләмдә акча кагылган иде. 07:44.630 --> 07:46.180 Менә бер мисал. 07:46.180 --> 07:55.063 Бер инглиз табибы Русия императрицасы Екатерина II янына чакырылды, аңа һәм аның балаларына прививка ясау өчен. 07:55.063 --> 08:05.510 Һәм бу эш өчен, әйтик, биш минут дәвам иткән өчен, ул 10 000 фунт стерлинг алды. Бүгенге курс буенча бу якынча бер миллион евро. 08:05.510 --> 08:10.323 Елга 500 фунт стерлинг күләмендә гомерлек пенсия һәм барон титулы. 08:10.323 --> 08:14.863 Ул һәм аның варислары гомерлеккә тәэмин ителделәр. 08:14.863 --> 08:20.863 Бүгенге көндә гаражларда чагыштырмача аз гына вакцинацияләнгән «Порше»лар бар. 08:20.863 --> 08:27.920 1721 елда, бу билгесез сыпь гнойын күчереп утыртылу ысулы аша 08:27.920 --> 08:29.676 Күлгә сикерде. 08:29.676 --> 08:35.250 Әйтелүенчә, АКШка кече сыпь очраклары корабль аша китерелгән. 08:35.250 --> 08:42.320 Аннары бер дин әһеле һәм бер табиб халыкны вакцинацияләү юлы белән саклау бик мөһим дип басым ясадылар. 08:42.320 --> 08:48.330 Һәм шул вакытта алар үткәргән бу бәяләү беренче медицина статистикасы дип тә санала. 08:48.330 --> 08:55.424 Суык чире үлем дәрәҗәсе 15%-тан 2,5%-ка кадәр кимегән булыр иде. Уңыш. 08:55.424 --> 09:05.363 Ләкин кешеләр исәпкә алмыйлар: бу фанатик пуритан Котон Мэзер үткәргән дөрес тикшеренү түгел иде. 09:05.363 --> 09:09.960 Төркемнәр бөтенләй чагыштырыла алмады. Рандомлаштырылган бүлү булмады. 09:09.960 --> 09:15.760 Прививка ясатканнар белән ясатмаганнар ачык рәвештә бик төрле төркемнәр иде. 09:15.760 --> 09:25.045 Һәм уңыш та чикләнгән булгандыр, чөнки бу вакцинация кампаниясе вакытында г-н Коттон Мазер үз өйендә 14 көн яшеренергә мәҗбүр 09:25.045 --> 09:29.663 булган, чөнки хатыны курка иде, югыйсә аны линч итәрләр иде. 09:29.663 --> 09:34.776 Димәк, җитди сәламәтлек очраклары һәм үлемнәр булган булырга тиеш. 09:34.776 --> 09:40.080 Әйткәндәй, Мистер Коттон Мазер шунда да сихерчеләрне хөкем итү процессларын үткәрде. 09:40.080 --> 09:44.880 Әйе. Һәм уңыш ягыннан да Европада хәлләр яхшы түгел иде. 09:44.880 --> 09:50.476 Әгәр монда карасагыз, бу Копенгагеннан алынган статистика, ул еллык сипкел авыруыннан үлем дәрәҗәсен күрсәтә. 09:50.476 --> 09:57.216 Һәм монда вакцинация хастаханәсе кайчан ачылган һәм яңадан ябылганлыгы күрсәтелгән. 09:57.216 --> 10:01.543 Саннарда берни дә үзгәргән дип күрсәтерлек бернинди дәлил дә юк. 10:01.543 --> 10:03.416 Уңыш турында шулкадәр генә. 10:03.416 --> 10:10.316 Әгәр дә син Копенгагенда һәм башка җирләрдә кермәгән булсаң, ул, мөгаен, Бостонда да булмагандыр. 10:10.316 --> 10:19.880 Медицина тарихы турында күп китапларда тагын шул әйтелми: 1729 елда, леди Уодли Монтагю бу идеяне алга сөргәннән сигез ел үткәч, 10:19.880 --> 10:24.596 Бөекбритания парламенты инде инokulяцияләрне тыеп куйган иде. 10:24.596 --> 10:30.860 Һәм 1743 елдан соң гына алар яңадан үткәрелде. 10:30.860 --> 10:39.135 Веннада Мария Терезиянең шәхси табибы шул вакытта бик акыллы фикер әйтте: аристократлар һәм 10:39.135 --> 10:44.256 бай кешеләр гадәттә сипкел чиреннән вафат була. 10:44.256 --> 10:48.600 Дәвалаусыз колония дәвалаусыз яши. 10:48.600 --> 10:53.220 Бу шулай ук сыпь чәче чынлап та җитди авыру булмавын күрсәтә. 10:53.220 --> 11:00.956 Кече чечәге җитди авыруга әйләнгән — бары тик шушы вакцинация рәвешендә генә. 11:00.956 --> 11:02.763 Һәм бу тарихка йогынты ясады. 11:02.763 --> 11:06.590 Кечкенә сыпь түгел, ә вакциния. 11:06.590 --> 11:09.556 Монда мин сезгә ике күренекле үлемне күрсәтәм. 11:09.556 --> 11:14.997 Сулда — Людовик XV; уңда — Бавария Виттельсбахларының соңгы вәкиле. 11:14.997 --> 11:22.836 Аның нәселе, фараз ителгәнчә, оспеттан үлгән Максимилиан III Иосиф белән өзелде. 11:22.836 --> 11:31.263 Икесе дә сипкел чиреннән үлгән дип әйтелә, берсе 64 яшендә, икенчесе 50 яшендә. 11:31.263 --> 11:36.210 Һәм алар икесенең уртак ягы шунда иде: алар бик яратылган хакимнәр иде. 11:36.210 --> 11:39.899 Аларның хакимияте вакытында халык мул торды. 11:39.899 --> 11:46.963 Без төгәл беләбез ки, Людовик XV 64 яшендә сипкел чиренә эләгә алмаган, чөнки ул аны балачакта инде 11:46.963 --> 11:51.103 кичергән, ә сипкел чире гомерлек иммунитет бирә. 11:51.103 --> 12:01.976 Луи XV 64 яшендә үзенә карап әйтте: «Әгәр дә балачакта сыпь авыруы кичергәнемне белмәсәм, хәзер сыпь авыруы бар дип әйтер идем». 12:01.976 --> 12:06.356 Ул исән калмады. Бу, мөгаен, сипкел чире вакцинасы булгандыр. 12:06.356 --> 12:14.860 Макс III Йозеф үз халкын вакцинацияләргә боерга гаепләнә, әмма үзе һәрвакыт моны эшләүдән баш тарта. 12:14.860 --> 12:22.020 50 яшьтә тулысы белән сәламәт булып, сипкел авыруыннан үләргә мөмкин дип шикләнергә була. 12:22.020 --> 12:24.030 Һәм башка бик күпләре бар. 12:24.030 --> 12:29.200 Венада ике Габсбург императоры да сипкел авыруыннан вафат булдылар. 12:29.200 --> 12:33.523 Һәм безне уйланырга мәҗбүр итә торган берничә нәрсә бар. 12:33.523 --> 12:40.103 Үлгән дворяннар бик югары яшәү дәрәҗәсенә ия булган кешеләр иде. 12:40.103 --> 12:45.303 Ләкин чынлыкта оспа ярлылар һәм трущобада яшәүчеләр авыруы иде. 12:45.303 --> 12:47.036 Бу ничек була ала? 12:47.036 --> 12:51.069 Һәм ул һәрвакыт балачак авыруы иде. 12:51.069 --> 12:58.476 Нигә өлкән яшьтәге кешеләр, тулысы белән сәламәт булганда да, сипкел чиренә эләгә ала? 12:58.476 --> 13:02.363 Ул вакытта башка бер табиб та өлкәннәрдә сипкел авыруын диярлек күрмәгән иде. 13:02.363 --> 13:09.176 Һәм иң мөһиме, һәркем белә ки, сипкел чире бик йогышлы. 13:09.176 --> 13:17.643 Ләкин идарәчеләр һәм башка дворяннар үлгән җирләрдә сипкел авыруының башка очраклары да, башка үлемнәр дә булмады. 13:17.643 --> 13:23.096 Алар йогышлы түгел иделәр һәм, әлбәттә, башка кешеләрне йоктырмадылар. 13:23.096 --> 13:26.050 Ләкин аларның тагын бер уртак ягы бар. 13:26.050 --> 13:31.070 Барлык хакимнәр дә чиркәүне дошман дип санадылар. 13:31.070 --> 13:35.923 Алар чиркәүне салымнан азат ителгән статусыннан мәхрүм итәргә теләделәр. 13:35.923 --> 13:41.890 Аның үлеменнән соң булмады. 13:41.890 --> 13:45.449 Һәм миндә бу вакыйгаларга тагын бер шаһит бар. 13:45.449 --> 13:50.950 Бу шул вакытта яшәгән монах — Абрахам А. Санта-Клара. 13:50.950 --> 13:53.816 Аның чын исеме Иохан Ульрих Мегерле иде. 13:53.816 --> 14:02.316 Һәм хәтта шул вакытта да ул әйткән: Medi Corum әфәнделәренең өстенлеге — җавапсыз үтерү хокукы. 14:02.316 --> 14:12.749 Джеймс Бонд кешелек тарихында үтерү лицензиясе алган беренче кеше түгел иде; чынлыкта, Мегерле әфәнде әйтүенчә, бу 14:12.749 --> 14:20.603 гамәл XIII гасырда медицина һөнәре оештырылганда кертелгән. 14:20.603 --> 14:28.733 Бу барысы да арттырылган дип уйлаучылар өчен, чөнки прививка шулкадәр начар була алмый, мин вакцинация тарихы 14:28.733 --> 14:32.960 турында Эрве Бовин китабыннан бер цитата алып килдем. 14:32.960 --> 14:38.176 Ул Лёвенда эмеритус профессор. 14:38.176 --> 14:40.876 Һәм ул вакцинация яклы каты яклы яклаучы. 14:40.876 --> 14:43.640 Моннан тыш Пасте́р институты белән дә бәйле. 14:43.640 --> 14:52.706 Һәм ул 2011 елда чыккан китабында яза: 1721 елдан башлап Саттон ысулы кертелгәнче Европада 14:52.706 --> 14:57.583 гамәлдә булган вакцинация бик куркыныч булган. 14:57.583 --> 15:03.890 Бу, һичшиксез, түзә алырлык чиктә иде. 15:03.890 --> 15:14.450 Шулай итеп, ул шулай ук турыдан-туры булмаса да, бу прививкаларның да үтерү коралы була алуын бик ачык әйтә. 15:14.450 --> 15:18.943 Әгәр кешеләр бу әфәндегә колак салган булсалар, боларның берсе дә кирәк булмас иде. 15:18.943 --> 15:26.383 Даниэл Саттон академик дәрәҗәдәге табиб түгел, ә оста хирург. Ул хирурглар гаиләсеннән иде. 15:26.383 --> 15:33.960 Ул 1750 елдан башлап вакцинацияләр үткәрде, ләкин яңа ысул кулланды. 15:33.960 --> 15:36.943 Һәм, әйткәндәй, шул процесс вакытында шактый күп акча эшләде. 15:36.943 --> 15:43.736 Прививка гади кешеләр өчен 10 фунт, байлар өчен 25 фунт тора. 15:43.736 --> 15:47.570 Ул көн саен якынча 500дән 1000гә кадәр эшләде. 15:47.570 --> 15:52.955 Ул вакытта аерым торак йорт 500 фунт стерлинг тора иде. Бу аңа шул рәвешле бер көн эчендә берничә 15:52.955 --> 15:57.936 аерым торак йорт эшләп табарга мөмкинлек бирде. 15:57.936 --> 16:08.810 Шулай да, ул хөрмәткә лаек булды, чөнки гомеренең ахырында ул: «Мин бер генә дә пациентны югалтмадым», — диде. 16:08.810 --> 16:14.746 Беренчедән, ул тагын да агулы чаралар кулланудан тыйылды. Вакцинация тарихында моны еш кына оныталар, шулай ук 16:14.746 --> 16:18.430 вакциналардагы адъювантларны да еш кына игътибарсыз калдыралар. 16:18.430 --> 16:25.569 Чөнки ул вакытта сине вакцинацияләгәндә рәсми медицина сиңа адалис, антимон, ртуть 16:25.569 --> 16:29.950 һәм башка тәмле агулы матдәләр дә бирә иде. 16:29.950 --> 16:31.843 Ул боларның берсен дә эшләмәде. 16:31.843 --> 16:38.963 Ул аңа бары тик прививка ясады да, башка берни дә әйтмәде, фәкать саф һава кирәк дип кенә әйтте. 16:38.963 --> 16:44.322 Ләкин ул бар нәрсәдән өстен бер эш башкарды. Һәм кешеләр әфәнде Саттонга колак салган булсалар, 16:44.322 --> 16:47.523 Covid-ка каршы вакцинация фаҗигасе дә булмас иде. 16:47.523 --> 16:50.476 Ул гади тәҗрибә үткәрде. 16:50.476 --> 16:56.716 Ул бер тапкыр тире астына гнойны тишекләп кертте, ләкин кан агмады. 16:56.716 --> 17:03.416 Бервакыт ул тирене кисеп, бу гнойны тире асты май тукымасына инъекцияләде, аннары ни 17:03.416 --> 17:07.843 булачагын карау өчен гнойны мускулларга инъекцияләде. 17:07.843 --> 17:14.665 Һәм ул ачыклады ки, максат итеп алынган вакыйга – тиредәге вакцинация пустулалары, ягъни 17:14.665 --> 17:19.696 инokulяциядән соң барлыкка килгән корьнең зарарсыз формасы. 17:19.696 --> 17:31.436 Бу бары тик ул тирене вакцинацияләгәндә генә булды, тире асты май тукымасына яки мускулларга түгел. 17:31.436 --> 17:32.230 Нигә? 17:32.230 --> 17:33.900 Чынлыкта бу шактый ачык. 17:33.900 --> 17:37.896 Чөнки безнең иммун система тире астында эшли. 17:37.896 --> 17:41.130 Без тирәнрәккә салган һәрнәрсә фаҗигага әйләнә. 17:41.130 --> 17:47.910 Һәм кызганычка каршы, медицина бу хакта 250 ел дәвамында, Саттон әфәнде чорыннан бирле аңлый алмады. 17:47.910 --> 17:54.178 Кызганычка каршы, аның «Инокулятор» исемле эше 1796 елга кадәр басылып чыкмады, ә шул вакытта 17:54.178 --> 17:58.356 Дженнерның вакцинациясе инде стартка баскан иде. 17:58.356 --> 18:06.589 Ләкин Саттон безгә өйрәткәнчә, безнең иммун системабыз, әгәр сез аны вакцинация ярдәмендә нәрсәдер өйрәтергә 18:06.589 --> 18:11.650 телисез икән, тик тире һәм шымыр мембраналар аша гына эшли. 18:11.650 --> 18:19.516 Бу эволюция механизмы. Ләкин әгәр дә нәрсәнедер тукымага тирәнрәк инъекцияләсәләр, бу булмый. 18:19.516 --> 18:29.210 Тик тире, борын, тамак, үпкәләр һәм ашкайнату юлы гына иммун системасының хәтеренә тәэсир итә ала. 18:29.210 --> 18:34.656 Башка барлык очраклар – җәрәхәтләнү ихтималы булган тән җәрәхәте. 18:34.656 --> 18:37.820 Бу Саттонның зур уңышы булыр иде. 18:37.820 --> 18:39.823 Ләкин Дженнер әфәнде килеп җитте. 18:39.823 --> 18:48.363 Һәм Дженнер әфәнде, беренче булып түгел, ә аның алдагы башка табиблар белән бергә, сөт савучы хатыннарның сыпь эзләре булмавына 18:48.363 --> 18:52.263 китергән зарарсыз сыер сыпьы турында шундый фикердә иде. 18:52.263 --> 18:57.157 Ләкин матур ак тиреләрен саклап калганнар, вакцинация өчен кулланылганда кеше сипкел эриләре 18:57.157 --> 19:01.510 урынына яхшы алмаштыручы буларак хезмәт итә алалар. 19:01.510 --> 19:08.012 Ләкин сөтче кызлар чынлыкта сәламәт булып, матур тиреле булганнар, чөнки алар яңа, пастеризацияләнмәгән сыер сөтен 19:08.012 --> 19:11.813 эчкәннәр. Бу сыер сипкеле белән бернинди дә бәйләнештә булмаган. 19:11.813 --> 19:14.980 Нигә? Чөнки алар бик сирәк иде. 19:14.980 --> 19:20.500 Дженнер үзе беркайчан да үз вакцинациясенең нәтиҗәлелеген дәлилләүче дәлилләр тәкъдим 19:20.500 --> 19:23.590 итмәде һәм әхлакка каршы тәҗрибәләр үткәрде. 19:23.590 --> 19:29.641 Мәсәлән, ул бакчачысының улына сыер сипкел авыруы вакцинасын салдырды һәм баланы чын сипкел 19:29.641 --> 19:34.263 авыруына дучар итте, ни булачагын карау өчен. 19:34.263 --> 19:41.620 Һәм ул улына да вакцина ясатырга бер дә икеләнмәде. Сез моны да гадәттә укымыйсыз. 19:41.620 --> 19:46.490 Аның улы бу вакцинациядән соң акыл үсеше бозылуы белән интегеп, 21 яшендә вафат булды. 19:46.490 --> 19:49.583 Бу — вакцинация герое Дженнер. 19:49.583 --> 19:58.323 Һәм берничә ел элек, шул вакытта г-н Дженнер җибәргән иске пробиркалар да тикшерелде. 19:58.323 --> 20:01.163 Анда бөтенләй сыер сипкеле чире юк иде. 20:01.163 --> 20:08.270 Анда ат сипкеле авыруы бар иде, яисә бәлки гади генә кипкән нәрсәдер, бөтен дөньяга 20:08.270 --> 20:13.576 җибәрелгән, һичшиксез файдасыз булган нәрсәдер. 20:13.576 --> 20:24.416 Һәм Дженнерны кертүдән соң Англиядә булган берничә статистика монда сул якта күрсәтә: болар Англиядәге сыпь авыруыннан үлүләр. 20:24.416 --> 20:28.216 Бездә инде 1853 елдан бирле мәҗбүри вакцинация булган. 20:28.216 --> 20:36.130 14 000, 20 000, аннары 44 000 кешенең үлеменә китергән сипкел чире эпидемиясе. 20:36.130 --> 20:44.010 Кешеләр әкренләп аңладылар, чынлыкта вакцинация сыпь сызык авыруыннан үлемгә китергән. 20:44.010 --> 20:50.836 Аннары, әйтерсең лә, тәҗрибә үткәргән бер шәһәр бар иде. Сез аны монда күрә аласыз. Бу — Лестер шәһәре. 20:50.836 --> 20:52.036 Мин тагын кире кайтам. 20:52.036 --> 21:02.600 Лестер шәһәре шәһәр шурасы аша мәҗбүри вакцинация шәһәр чикләрендә хәзердән башлап гамәлдә булмаячак дип гади генә белдерде. 21:07.630 --> 21:10.930 Мәҗбүри вакцинация хәзер инде гамәлдә түгел. 21:10.930 --> 21:18.763 Шулай итеп, мәҗбүри вакцинация үткәрелгән башка шәһәрләр белән чагыштырганда, Лестер шәһәрендә сыпь 21:18.763 --> 21:23.070 ауруы очраклары да, үлемнәр саны да иң аз булды. 21:23.070 --> 21:27.883 Бу шулай ук XIX гасыр ахырында һәм XX гасыр башында вакыйгаларның алга таба барышында да ачык күренде. 21:27.883 --> 21:37.270 Биредә сез оспадан үлү очраклары санын һәм оспага каршы вакцинация нәтиҗәсендә булган үлем очраклары санын күрә аласыз. 21:37.270 --> 21:41.296 Кыек сызыклар нигездә бер үк биеклектәге кыйммәтләрне күрсәтә. 21:41.296 --> 21:50.256 Бу шулай дигән сүз: хәтта вакцинация яклы каты яклы яклаучылар да аның үлемне киметүен дәлилли алмый. 21:50.256 --> 21:54.510 Ләкин бу бары тик үлемнәр генә түгел иде; шулай ук җитди инвалидлыклар да булды. 21:54.510 --> 21:58.256 Оспа вакцинасына үзгәрешләр кертелгәч менингит очраклары теркәлде. 21:58.256 --> 22:06.410 Һәм 1924 елда Прагада бер патологоанатом аутопсия вакытында беренче тапкыр ачык бәйләнешне ачыклады. 22:06.410 --> 22:13.122 Сез күрергә була, моңа күпме вакыт кирәк икәнен. Шулай итеп, 125 ел. Вакцинация кертелгәннән соң 25 ел. 22:13.122 --> 22:17.676 Беренче тапкыр бөтен нәрсәнең менингит китерүе ачыкланды. 22:17.676 --> 22:19.810 Ләкин, әлбәттә, бу элек тә булган. 22:19.810 --> 22:31.236 Һәм 1953 елда Карлсруэда вакцина зыянын тану өчен тагын бер кеше гомере, ягъни бер буын – 30 ел – кирәк булды. 22:31.236 --> 22:35.744 Шул вакытка кадәр, вакцинацияләр 250 ел дәвамында үткәрелгән булса да, рәсми рәвештә 22:35.744 --> 22:38.895 вакцинадан зыян турында бернинди хәбәр булмады. 22:38.895 --> 22:47.149 Германия Федератив Республикасында, чүпчәк авыруының яңа очраклары булмаса да, 1949–1979 елларда чүпчәкнең 7 очрагы 22:47.149 --> 22:53.895 расланган, RKI һәм Пол Эрлих институты тарафыннан вакцинага бәйле 360 үлем очрагы танылган һәм 22:53.895 --> 22:57.520 кимендә 984 очракта даими зарарлану теркәлгән. 22:57.520 --> 23:03.618 Шуңа күрә 1979 елда сыпь авыруы юкка чыгарылган дип игълан ителергә тиеш булды, чөнки бары тик шул вакытта гына 23:03.618 --> 23:07.503 сыпька каршы вакцинацияне этаплап бетерү мөмкин булды. 23:07.503 --> 23:10.300 Югыйсә, сипкелләргә каршы вакцинацияне дәвам итәргә туры килер иде. 23:10.300 --> 23:12.560 Ләкин бу мөмкин түгел иде. 23:12.560 --> 23:20.207 Һәм мин Америка табибы, вакцинация яклы һәм АКШ армиясенең профилактик медицина буенча медицина 23:20.207 --> 23:25.116 директоры булган кешенең сүзләре белән тәмамларга телим. 23:25.116 --> 23:34.166 1940 елда, вакцинация тарихында якынча 250 ел узгач, ул әйтте: актив һәм пассив 23:34.166 --> 23:41.063 иммунизация мәсьәләсе әле дә тәҗрибә этабында кала. 23:41.063 --> 23:46.190 Һәм без хәзер тагын бер кат күрдек, бөтен бу эшнең әле дә ничек тәҗрибәви булуын. 23:46.190 --> 23:56.288 Әгәр бу вакыт узгач та шулай булса, ни өчен вакцинация әле дә мәсьәлә булып кала дип кенә сорарга мөмкин.