Karl Hummitzsch: Syýasatçylar kararlaryny RKI resminamalaryna esaslanmaýarlar, ýagny bu syýasy karar bolup,
subutnama bolmadyk, doly islegli syýasy karar boldy.
Bizim üçin bu, şeýle syýasy karara esaslanan her bir sud işi syýasy sud diňlenişigidir. Moderator:
Adam hukuklary guramasy United For Freedom şu gün, 2024-nji ýylyň 17-nji iýunynda Taunus sebitinde
žurnalistleri metbugat konferensiýasyna çagyrdy.
Geniş möçberli mowzuklar ara alnyp maslahatlaşylar.
Başga-da, Uwe Kranz we Karl Hummitzsch "Syýasy tussaglar we adam hukuklary" mowzugynda çykyş ederler.
Karl Hummitzsch: Şeýlelik bilen sorag gaýtalanyp durýar, sorag şuna esaslanýar: Biz hakykatdanam näme gazandyk?
Şonuň üçin Germaniýanyň ähli künjeginde, gyşda, garda köçelerde adamlar bar; duşenbe
demonstrasiýalary bolsa täzeden şu gün hem geçirilýär.
Şonuň üçin özüni görkezýän, daşarda bolýan adamlar örän möhüm goşant goşýarlar we munuň şeýle galmagy zerurdyr. Şonuň üçin men
bu mümkinçilikden peýdalanyp, Germaniýanyň dört bir künjegindäki yzygiderli demonstrasiýalar geçirýän we ýüz öwürmäge razy
bolmaýan ähli adamlara çyndan minnetdarlyk bildirýärin, sebäbi, men aýdşym ýaly: Ol gutarmady, dowam
edýär, munuň ýaly bu metbugat ýygnagy aýdyň görkezýär.
Biz hemmäni dowam etmäge höweslendirýäris; bu bolsa biziň üçin şu ýerde zerur bolan işleri etmegi aňladýar. Siz görüp
durşyňyz ýaly, biz örän optimistik we ruhubelent, hem-de elimizdeki kanuny mümkinçilikler çäginde göreşmäge taýýar.
Biz munuň bilen gaçyp biljekdigimize ynanýarys, sebäbi adalatsyzlyk uzak möhletde dowam edip bilmez.
Şeýle hem ýatda saklamaly, jemgyýet prokuraturasy hökümete, şeýle hem RKI-e baglydyr.
Olar görkezmelere baglydyr, döwlet prokuraturasy hem görkezmelere baglydyr; ýagny siz döwlet prokuroruna görkezme berip bilersiňiz:
"Çepçiýetçilere… olar sud işleri ýaly zyýansyz işleri alyp bilerler, sagçylara bolsa, döwlet prokuraturasy şol wagt özüni
nähili duýýanlygyna baglylykda, zorlukly işleri berersiňiz."
Biz muny üýtgedip bilmeris; bu syýasy taýdan höweslendirilendir, we biz häzir mask şahadatnamalary bilen
baglanyşykly bu syýasy sud işlerinde munuň täsirini duýýarys.
Bu ýerde jemgyýet prokuraturasy belli bir çäreleri görmäge çagyrylýar.
Biz Germaniýanyň kanunlaryna laýyklykda kazyýet häkimliginiň olara kanun tarapyndan bellenen rolyna eýerjekdigine garaşýarys.
Eger olar muny etseler, zatlar örän başgaça görünjekdi.
Bu ýerde adam hukuklary hereketi hökmünde sud işlerinde bu meselä sud häkimiýetiniň ünsüni çekmek üçin bize mümkinçilik bar:
Bu ýerde hakykatdan syýasy sud diýlip hasaplanýan zat nämeler, hasaplanmaýan zatlar nämeler?
Men munuň üstüne-de teswir berip bilerin.
Syýasy däl proses sudda subutnamalara esaslanan diňlenişik bolar.
Şonuň üçin, RKI çäreleriniň dogrydygyny, ol ýerde bar bolan ähli zady kabul edip, şol esasta gepleşik geçireniňde –
soňra diýýärsiň: "Hawa, RKI şeýle diýdi we hemmesi dogry."
Diňe biz bilýäris, RKI düýbünden başga zat aýtdy.
Bu syýasy karar däldi; ol RKI resminamalarynyň esasynda kabul edilmedi.
Başga söz bilen aýdylanda, bu syýasy karardyr, subutnama bolmazdan doly islegli syýasy karar, we biziň
üçin munuň manysy: Şeýle syýasy karara esaslanan her bir sud işi syýasy sud diňlenişigidir.
Biz muny şeýle görýäris we şonuň üçin häzirki wagtda bu esasda karara gelnen sud işlerini ýygnýarys.
Häkimler muny öňünden bilip bilmezdiler, sebäbi olar şonda bu hökümet beýanatyna tabyn bolmaly bolardylar.
Indi RKI resminamalarymyz bar, indi düýbünden täze hukuk binýadyna eýe bolduk, we şol esasta biz öňe barýarys we
aýdýarys: "Ýok, bu syýasy prosesdir we indi çagyrylýan biz."
Uwe Kranz: Bianca Witzschel şu gün iki ýyl sekiz aýlyk tussaglyk jazasyna höküm edildi.
Bu ýerde dogry ýolda däldigimizi we kazyýet ulgamynyň subutnamalara esaslanan sud işlerini – sud
kararlaryny – geçirmegi hem göz öňünde tutmaýandygyny görkezýär, we muny düzetmek üçin henizem köp iş etmeli.
Karl Hummitzsch: Men Hamburgdaky häzirki sud işinde bu tejribäni başdan geçirdim.
Hakykatdanam kyn iş Hamburgda suduň diňlenişinde bolýar.
Şonuň üçin biz sudda hödürlemegi niýet edýän resminamalary jemledik.
Hakykat şundan ybaratdyr: siz (Uwe Kranz) şu gün salgylanylýan höküm henizem köne ýagdaýa esaslanýar.
Meniň pikirimçe, bu formada RKI resminamalary we ş.m. goşulmady, sebäbi bolmasa munuň diňe RKI-den gelip
çykandygy aýdyň bolardy. Şonuň üçin hemmeler bir pikirde.
Bu bir zat. Munuň diňe syýasy maksatly karardygyny we diňe syýasatçylaryň goldawy bilen kabul edilendigini anyk görkezmeli.
Şonuň üçin bu açyk-aydyn syýasy proses bolup durýar we biz Germaniýada munuň ýüze çykmagyny
islemeýäris. Biz syýasy tussaglary we ş.m. islemeýäris, bu ýerde şeýle ýagdaý ýüze çykardy.
Men kazyýetiň bu ýerde käbir köne subutnamalary ýüze çykaryp biljekdigine ynanýandygyny çaklaýaryn.
Biz munuň bilen razy bolmarys.
We şulary takyk häzir seljerýän proseslerimizdir, we biz ähli mask prosesleriniň şol köne binýada esaslanandygyny çaklaýarys.
Biz hemmesi taýýar – we biz munuň garşysyna çäre görýäris.
Bizde işler bar, men olaryň ählisini şu ýerde saklaýaryn. Biz aragatnaşyk girizýäris we adam hukuklary guramasy
hökmünde haýsy mümkinçiliklerimiziň bardygyny barlaýarys.
Bu advokat ýa-da prokuror we kazyň çemeleşmesinden düýbünden tapawutly çemeleşme. Biz adam
hukuklary guramasy. Bu bolsa düýbünden başga bir ugurdyr.
Men hemmäňize öýe howpsuz ýol arzuw edýärin we şu gün edeniňiz konstruktiv goşantlaryňyz üçin hemmäňize minnetdar.