Huquqiy tartib-qoidalar va AZK qoidalari bo'yicha umumiy ma'lumotni taqdimot oxirida topish mumkin.
Voy, voy, qanday kun!
Endi davom etamiz.
Biz navbatdagi yulduzga kelamiz.
Endi navbatdagi bosqichda Yaqin Sharq mojarosiga e'tibor qaratamiz va Yaponiyada yashovchi jurnalistikaning yana bir ulkan
vakiliga bahsli savollarimizni berish imkoniyatiga ega bo'lamiz.
Va uni AQShdan bo'lgan ajoyib Kla.TV muxbiri Dan intervyu qiladi.
Yaponiya, AQSh va biz bu yerda Shveytsariyada – shuning uchun bu safar bu ikki kishi orasidagi vaqt farqi 15 soat, ular bilan
biz, Shveytsariyadagi vaqt farqi esa 7 va 8 soatni tashkil etadi.
Biz sizning qimmatli xizmatlaringiz uchun minnatdorchilik bildiramiz va kimning biografiyasiga nazar tashlaymiz?
Jeyms Korbett tomonidan
James, bizga sen keraksan!
Jeyms Korbett Kanadada tug'ilib o'sgan.
U Irlandiyaning Dublin shahridagi Trinity College'da falsafa magistri darajasini oldi.
Yaponiyaga ko'chib o'tgach, Jeyms Korbett 2007 yilda siyosat, jamiyat, tarix va iqtisodiyotni mustaqil
tanqidiy tahlil qilish platformasi sifatida "The Corbett Report" veb-saytini tashkil etdi.
O'sha paytda u ingliz tili o'qituvchisi sifatidagi ishi bilan birga veb-saytni ham boshqarardi.
Taxminan to'rt yil o'tgach, u to'liq stavkada tergov jurnalisti bo'ldi.
Shundan beri u jurnalistik faoliyati uchun ko'plab mukofotlarga sazovor bo'ldi va turli universitetlarda, TEDxGorningen da hamda
Kanadadagi Milliy Fuqarolar Surishtiruvi kabi mustaqil surishtiruv qo'mitalari oldida
talab yuqori bo'lgan ma'ruzachi bo'lib kelmoqda.
Yillar davomida Jeyms Korbett ko'plab oshkor etuvchi hujjatli filmlarni chiqardi, masalan, "9/11: The
Suspects", "A Century of Enslavement: The History of the Federal Reserve" va "Who is Bill Gates?"
Uning chuqur tadqiqotlari veb-saytida hamda ko'plab podkastlar, intervyular va boshqa
formatlardagi yuzlab epizodlarda ommaga ochiq.
U faqat ijtimoiy tarmoqlardagi kanallarida 300 000 dan ortiq izdoshlarga ega.
2018 yilda u har yili o'tkaziladigan "Yolg'on Xabarlar Mukofoti" nomli salbiy mukofotni ishga tushirdi, u ommaviy axborot
vositalaridagi eng buzilgan yangiliklarni hujjatlashtiradi.
James Corbett bugun "Yaqin Sharq mojarosi va raqamli markaziy bank pullar: mutlaq dahshatli stsenariy!" mavzusida so'zlaydi.
Jeyms Korbett, yana bizga qo'shilganingiz uchun katta rahmat.
Muammo yo'q.
Bugun biz Yaqin Sharqdagi urush va CBDKlar haqida muhokama qilamiz.
Demak, agar siz tayyor bo'lsangiz va tinglovchilarimiz ham tayyor bo'lsa, to'g'ridan-to'g'ri mavzuga o'tamiz.
Aziz tomoshabinlar, tayyormisiz?
Keling, shundan boshlaymiz: Siz 7 oktabrni Isroilning 9/11-i deb ta'riflagansiz .
Qanday bo'ldi? Bu ikki narsa qanday qilib bir-biriga mos keladi?
Xo'sh, albatta, bu iborani ishlatgan yagona kishi men emasman.
Aslida, ommaviy axborot vositalari 7 oktyabrdagi hujumlardan darhol so'ng aynan shu iborani ishlatdi.
Va, albatta, ular bu iborani bizga aytilganidek bo'lmagan, ammo terrorga qarshi davom etayotgan va ehtimol hech qachon
tugamaydigan urushni asoslaydigan ulkan, keng ko'lamli spektakulyar terror hujumi bilan bog'liq holda ishlatadilar.
Men bu taqqoslashni butunlay boshqa usulda qo'llayman, chunki mening ishlarim bilan tanish bo'lganlar biladiki, men
11-sentabrdagi soxta bayroqli terror hujumlarini turli jihatlardan tahlil qilganman, jumladan pul izini va 11-sentabr kuni
olib borilayotgan urush o'yinlarini ham o'rganib chiqqanman.
Shuningdek, 11 sentyabr voqealarida ishtirok etgan ba'zi gumonlanuvchilar va shaxslar, Al-CIAda (Al-Qoida) bilan faol
hamkorlik qilgan razvedka xodimlari va idoralari ham ko'rib chiqiladi; ular ko'p jihatdan aynan shu tuzilmani yaratgan.
Shunday qilib, men 7 oktabrni Isroilning 11 sentyabri deb ataganimda, buni shu kontekstda nazarda tutaman: bu oldindan
rejalashtirilgan yoki provokatsiya qilingan soxta bayroq hodisasi bo'lib, u allaqachon qaror qilingan
harbiy va siyosiy kun tartibini asoslash uchun ishlatilgan.
Urush hech qachon tugamaydi deb aytganingizda, men buni Isroilning G'azoda aniq niyatlari borligi deb tushunaman.
Siz G'azodagi urushni tugatishning qandaydir imkoni bormi?
Qanday tugaydi? Tugashi kerakmi?
Ya'ni, cheksiz narsa shundaki, agar ular atrofida doimo dushmanlar bo'lsa, qurol yetkazib berishni davom
ettirish uchun ular doim AQSh xazinasiga murojaat qilishadi.
Ammo biz G'azo haqida gaplashayotganimizni hisobga olsak, bu vaziyatning oxiri kelishini ko'rasizmi?
Afsuski, men buning qanday yakunlanishini ko'ryapman.
Va afsuski, ko'pchilik muqobil variantlar yoqimsiz.
Ular Falastin xalqini G'azo sektoridan yo'q qilishni o'z ichiga oladi.
Isroil parlamentidagi bir nechta vazirlar bunga ishora qilib, G'azo sektorini yo'q qilish yoki
falastinlik xalqini yo'q qilish haqida gapirishdi.
Afsuski, bu odamlar, albatta, «Oh, ular faqat o'ta o'ng qanotdagi chekka guruhlar» deb rad etiladi.
Ular Isroil hukumati ko'pchiligini tashkil etmaydi.
Ammo qiziq tomoni shundaki, Netanyaxuning siyosiy koalitsiyasi hozirda aynan shunday odamlarga tayanadi.
Shunday qilib, bu aslida G'azo sektorida etnik tozalash bilan yakunlanishi mumkin degan g'oya
Isroil siyosatida unchalik kichik hodisa emas.
Va albatta, G'arbiy Sohil masalasi ham bor, u yerda yillar davomida ko'pchilik isroillik siyosiy elita vakillari noqonuniy
aholi punktlarini davom ettirish va kengaytirishni ochiq-oydin hamda muvofiqlashtirilgan siyosat sifatida olib bordi.
Bu G'arbiy Sohilda sodir bo'lmoqda.
Faqat o'tgan hafta Xalqaro Adliya Sudi dastlabki hukmda Isroilning bosib olingan Falastin
hududlarini egallab turishi noqonuniy ekanligini belgiladi.
Bu yana bir bor tasdiqlaydi, bu noqonuniy bosqin ekanligini va Isroil qilayotgan ishni imkon qadar tezroq
to'xtatish uchun barcha choralarni ko'rishi kerakligini.
Lekin bu qanday ko'rinadi?
Va afsuski, aytganimdek, men ko'p imkoniyatlarni ko'ryapman.
Men buning qanday yakunlanishini, xususan G'azo sektorida, ko'plab usullar bilan tasavvur qila olaman.
Masalan, bu Falastin xalqining to'liq yo'q qilinishi bilan yoki kamida Gazza sektorida Falastinliklarning davomli yashashini
imkonsiz qiladigan darajada yetarli odamlarni haydab chiqarish bilan yoki kamida Gazza sektorida isroilliklarning
yangi yo'nalishlar va hududlarda joylashishi uchun yangi imkoniyatlar ochish bilan yakunlanishi mumkin.
Ammo har qanday harbiy nuqtai nazarga o'xshash narsa, masalan, Hamas haqiqatan ham Isroil hukumati bilan urushayotgani, aslida
ikki kuch bir-biri bilan kurashayotgani va g'alaba istalgan tomonga ketishi mumkinligi haqidagi
fikrlarni men so'ndirilgan yolg'on narrativ deb bilaman.
U yerda sodir bo'layotgan narsa urush emas.
Bu qirg'in, katta qirg'in, hozir sodir bo'lmoqda.
Va biz G'azo sektoridan tashqariga qarab, G'arbiy Sohilga nazar tashlasak, Quddus, Golan
tepaliklari va bu joylardan har birini ko'ramiz.
Shunday qilib, biz xulosa qilib aytishimiz mumkinki, maqsad butun Isroildan
falastinliklarni yo'q qilish bo'lishi mumkin, to'g'rimi?
Aytganimdek, bu ekstrapolyatsiya yoki nazariya emas.
Bu kamida Isroil parlamentining ayrim a'zolari tomonidan faol va ochiq muhokama qilingan masaladir.
Va ular shunday qilganda, bu vazirlar chiqib shu bayonotlarni berganida, Netanyahu odatda oldinga chiqib,
shunday bayonot beradi: "Oh, bu haddan oshib ketdi, oh, biz bu g'oyani qo'llab-quvvatlamaymiz."
Ammo, aytganimdek, Netanyaxuning hukumatini birlashtirib turuvchi siyosiy koalitsiya aynan
shunday bayonotlar beradigan vazirlarga bog'liq.
Va ularning ko'plari bor.
Men hozirda kelgusi podkast epizodi uchun buni hujjatlayapman.
Hozir men bu ma'lumotlarni ko'rib chiqyapman va aytishim mumkinki, ko'plab isroillik siyosatchilarning
falastinlik xalqini yo'q qilishni talab qiluvchi bayonotlariga oid yetarli hujjatlashtirilgan dalillar mavjud.
Demak, bu faqat bir necha kishi tomonidan bildirgan chekli g'oya emas. Bu hokimiyatdagi odamlar tomonidan bildirildi.
Va bu, aytganimdek, bu ziddiyatning hech bo'lmaganda eng yomon tarzda yakunlanishini tasavvur qilishning kamida bitta yo'lidir.
Ha. Xo'sh, Netanyahu kim tinglayotganiga qarab bayonotlarini yumshatadi.
Ya'ni, u bu g'oyani kamaytirishga harakat qiladi, lekin boshqa kuni u G'azo aholisi bilan
Amalekni tenglashtiradi, ularni yo'q qilish kerak.
Ha. Va albatta, bu Isroil ichki siyosati va siyosiy tsikllar bilan ham bog'liq.
Va Netanyahuning faoliyatida hujjatlangan naqsh mavjudki, u qattiq kurash olib borilgan siyosiy saylovlar davrida
falastinliklarga nisbatan eng agressiv siyosat haqida eng provokatsion va ochiq-oydin bayonotlar bergan.
U asosan o'ng qanotning ovozlarini qozonishga harakat qiladi, ular esa uni lavozimda saqlab qoladi.
Ammo shunda ham hamma narsani Netanyahuga ayblash xavfi mavjud.
U albatta Isroil siyosatida hukmron kuchdir. Va o'nlab yillardan beri shunday bo'lib kelmoqda.
Ammo u yagona kuch emas.
Va biz shunchaki Naftali Bennett yoki Jeffrey Epsteinning ishonchli odami bo'lgan Ehud Barak kabi yanada mantiqiy
fikrlaydigan isroillik bosh vazirni hokimiyatga keltirsak, hammasi joyiga tushadi, deb o'ylash xavfini o'z zimmamizga olamiz.
Ammo menimcha, bu suhbatga ekilgan noto'g'ri hikoya dir.
Bu Isroil Davlati tashkil etilganidan beri Isroil siyosatining markazida turgan asosiy savol, ya'ni Isroil
Davlatining barpo etilishiga olib kelgan terrorchilik hujumlari.
Biz buni bilamiz.
Yana bir bor: bu fitna nazariyalari emas. Bu hujjatlangan tarix.
Masalan, 1946 yilda King David mehmonxonasiga qilingan hujum, o'sha paytda tarixdagi eng yirik terror hujumi
bo'lib, dunyo vijdonini silkitdi, o'nlab, yuzlab odamlarni o'ldirdi va yana juda ko'pchilikni jarohatlantirdi.
Bu mutlaqo ojizlarcha hujum edi.
Bu Britaniyani Falastindan haydab chiqarish rejasining bir qismi sifatida keyinchalik asosan Isroil
siyosiy elitasiga aylanadiganlar tomonidan amalga oshirilgan maqsadli terror hujumi edi.
Va afsuski, u juda muvaffaqiyatli edi.
Shuning uchun boshidan boshlab Isroil davlatining poydevorlari falastinliklarga qarshi terror va zo'ravonlikka asoslangan edi.
Va afsuski, so'nggi 75 yil ichida hech narsa o'zgarmadi.
Siz bu terror guruhi siyosiy tuzumning bir qismiga aylandi deb aytganingizda, Irgunni nazarda tutyapsizmi?
Ha. Va aslida, nom hozir yodimdan chiqib ketdi.
Ammo men buni so'nggi podkast epizodimda ("Benjamin Netanyxuv bilan tanishing, urush jinoyatchisi") hujjat qildim.
Xususan, King David mehmonxonasidagi operatsiya uchun mas'ul bo'lgan Irgun rahbari Netanyaxu tomonidan Isroil
Davlatining barpo etilishi namunasi sifatida maqtolgan – u Isroil Davlatining asoschilaridan biri edi.
2006 yilda bu halokatli bombardimonning 60 yilligi munosabati bilan Isroil hukumati yodgorlik plitasini ochdi.
Britaniya elchisi o'sha paytda erkin, liberal, demokratik davlatning dahshatli, halokatli terror hujumiga haqiqiy ma'noda
yodgorlik o'rnatayotgani mutlaqo hayratlanarli ekanini aytdi.
Lekin plaketkani ochib, Irgunni yana bir bor yodga olib, bu halokatli voqea chog'ida Isroilning barpo
etilishidagi rollari uchun ularni maqtash uchun kim bor edi?
Boshqa hech kim emas, aynan Benjamin Netanyahu.
Netanyahu hukumati Hamas bilan qandaydir aloqadami?
Ha, ular shunday.
Va yana bir bor men buni ishda hujjatlashtirdim.
Bir necha oy oldin men "Hamasning sirli tarixi" nomli maqola yozgan edim, unda Hamasning tashkil etilishi, nima
ekanligi, qayerdan kelib chiqqani va Isroil hukumati bilan Hamas o'rtasidagi keng qamrovli aloqalar muhokama qilinadi.
Va menimcha, Hamasni oddiygina to'liq soxta, Isroil hukumati quroli, deb atash juda soddalashtirish bo'ladi.
Ammo bu Isroil hukumati tomonidan qo'llab-quvvatlangan, targ'ib qilingan, moliyalashtirilgan va afzal ko'rilgani isbotlandi.
2019 yilda Likud partiyasi yig'ilishida Benjamin Netanyahu o'z strategiyasi sifatida Hamasni qo'llab-quvvatlashni ochiq-oydin
e'lon qilgan edi, bu esa G'azo sektoridagi falastinliklarni G'arbiy Sohildagi falastinliklardan siyosiy va
mafkuraviy jihatdan ajratib qo'yishga qaratilgan edi.
Bu ular hech qachon birlashmasligini va Falastin-Isroil mojarosida ikki davlatli yechim
yaratilishiga haqiqiy tahdid solmasligini ta'minlash uchun.
Demak, bu yana aniq; biz bunga oid taxmin qilishimiz shart emas.
Jeyms, biz umuman urushlarni davom ettirish zarurligi haqida gaplashayotganimiz uchun:
Men ehtimol sizning eng so'nggi videongizni ko'rdim va siz CovertAction Magazine jurnalidagi maqolani tilga oldingiz.
Va men CovertAction Magazine'ga qaradim.
To'g'ri maqolani o'qiganimni bilmayman, lekin uni yozgan odam boshidanoq AQShning yondashuvi
shu bo'lganini aytgan: urushlarni davom ettirish.
Siz aytayapsizmi, bu odatda Yaqin Sharqda shunday, bugungi kunda Ukrainada ham shunday va bu Qo'shma Shtatlarga ham tegishli?
Men aytardimki, bu 1960 yilda AQSh prezidentligidan ketayotganda Ayzenxauer aniqlagan harbiy-sanoat
kompleksining umumiy ishlash tartibidir va bugungi kunda u o'shanda bo'lganidan ham keng tarqalgan.
Bu harbiy-sanoat kompleksining ishlash uslubi uning tashkil topganidan beri shunday bo'lib kelmoqda.
Urush davlat uchun sog'likdir, lekin urush har bir sanoat tarmog'i, har bir yordamchi organ, har bir maxfiy
xizmat va siyosatni haqiqatan ham belgilaydigan chuqur davlatning boshqa barcha organlari uchun ham sog'likdir.
Shu bois ular nafaqat bevosita manfaatdor, nafaqat yashirin manfaatdor, balki ularning manfaati urush
yuritish va doimiy ravishda harbiy harakatlar uchun sabablar yaratish bilan sinonimdir.
Ha, bu albatta strategiyaning bir qismi.
Menimcha, bu ma'lum strategik sabablarga ko'ra ma'lum vaqtlarda va ma'lum joylarda ko'proq to'g'ri bo'lishi mumkin.
Biz buni tarixiy nuqtai nazardan ko'rib chiqishimiz mumkin.
Masalan, 1980-yillarda moliyalashtirish uchun ko'rsatilgan sabab – aslida, hech bo'lmaganda tan olingan ma'lumotlarga ko'ra
tarixdagi eng yirik CIA operatsiyasi bo'lgan – 1980-yillarda Sovetlarga qarshi jiyod urushi
doirasida Afg'onistondagi Tolibonni moliyalashtirish edi.
— aynan va aniq shuning uchun, chunki 1970-yillarning oxirida Carter ma'muriyatining chuqur davlati sovetlarni qon-qotar
qilishning eng yaxshi yo'li ularni go'sht maydalagichdan o'tkazish, ya'ni ularga o'z
Vyetnamini berish ekanligiga qaror qilgan.
Demak, ular aynan shuni aniq va ochiq-oydin qilishdi.
Va ular bu urushni iloji boricha uzoq davom ettirishga harakat qilishdi.
Bu uning ortidagi strategiya edi.
Mening fikrimcha, Ukrainadagi mojaro to'liq parallel, chunki bu holda nishon aniq Rossiya bo'lib, AQSh esa
oxirgi ukrainagacha Rossiyaga qarshi kurashishdan mamnun.
Va ular pul, yordam va qurollar yuborishni davom ettiradilar, shunda bu mojaro iloji
boricha uzoq davom etib, ruslarni qon qaqshatadi.
Xo'sh, menimcha, Tramp yaqinda bu urushni tugatmoqchi ekanini aytdi.
Agar u urushni to'xtatsa, go'sht maydalagichi ham to'xtardi.
Ammo men uning urushni to'xtatish uchun boshqa sabablari borligiga ishonaman.
Biz Ukrainadagi NATOning proksi urushi bo'yicha hozirgi vaziyat haqidagi fikrlaringizni muhokama qilmoqchimiz.
Va keling, Rossiyaga qarshi urushni boshlash va davom ettirish uchun asosiy mas'uliyat kimda ekanligini ko'rib chiqaylik.
Victoria Nuland va AQSh davlat kotibi Entoni Blinken kabi odamlar nima xohlaydi? Ular nima xohlaydi?
U yerda maqsadingiz nima?
Bilasizmi, bu yaxshi savol.
Va menimcha, bu geosiyosiy tarixga qanchalik orqaga borishni xohlashingiz masalasi.
Men to'liq aminmanki, 19-asr oxiridagi Britaniya imperiyasi va 20-asrdagi Amerika imperiyasining strategiyasi uzoq vaqt
davomida ruslar va nemislarni bir-biridan ajratib, asosan ularni bir-biriga qarshi urushda ushlab turishdan iborat edi.
Agar ular siyosiy yoki iqtisodiy jihatdan emas, balki oddiygina bir-birlari bilan yaxshi munosabatda bo'lishsa, bu,
masalan, britaniyaliklar yoki amerikaliklarning Yevropa qit'asini nazorat qilish qobiliyatiga jiddiy tahdid solardi.
Va bir asrdan ortiq vaqtdan beri, Makinder davrlaridan boshlab, geografiya va atrof-muhit bo'limi huzuridagi Geografik
Assotsiatsiya asoschisi Halford Makinder hamda bugungi kunda biz biladigan geopolitikaning paydo bo'lishi bilan bu hudud shunday
ataladigan global shaxmat taxtasining yuragi hisoblanadi.
Va uni nazorat qiluvchi har qanday kuch asosan sayyorani nazorat qiladi.
Bu bir asrdan ortiq vaqtdan beri tushunilgan va aynan shuning uchun ham ruslar bilan nemislar yoki umuman yevropaliklar
o'rtasida bo'linish keltirish zarurati har doim bo'lgan.
Va menimcha, bu bugungi kunda ham dolzarb.
Bu hali ham strategiyaning bir qismi.
Ha, men Antiwar.com veb-saytining operatoriga intervyu oldim.
U buyuk urushga qarshi podkastni yaratadi.
Horton. Ha, Skott Horton.
Va u dedi: G'arbning eng oxirgi istagi nemis-rus birligidir.
Va u deydiki, eng yomoni Germaniya va Rossiya yana bir-biri bilan urushga kirishsa bo'ladi.
Va biz bunday bo'lganda nima sodir bo'lishini ko'rdik.
Ha, bizda bor.
Trampning bu urushni tugatishini aytgan bayonotiga qaytamiz.
Uning yaqin do'sti, BlackRock bosh ijrochi direktori Larri Fink haqida nima bilasiz? U Ukrainani qayta tiklash
bo'yicha maslahatchi rolini bajaradi va Ukrainaning rivojlanish jamg'armasi uchun mas'uldir?
Ha. Bu aynan siz tasvirlagandek.
Aytgancha, BlackRock dunyodagi eng yirik investitsiya firmasi bo'lib, Fortune 500 ro'yxatidagi (dunyodagi eng yuqori savdo
aylanasiga ega 500 ta kompaniya) deyarli barcha kompaniyalarning aksiyalarining ko'pchiligini
bo'lmasa ham, kamida katta qismini nazorat qiladi.
Va BlackRock, xususan uning bosh ijrochi direktori Larri Fink ham Ukrainaning qayta tiklanishiga katta sarmoya kiritgan, bu esa
tabiiyki raqamli transformatsiya kontekstida amalga oshirilmoqda.
Ushbu jarayon hozirgi mojaro boshlanishidan oldin allaqachon boshlangan edi, lekin albatta kengaytirilgan.
Va Larry Fink bu hukumat va iqtisodiyotni to'liq raqamli transformatsiya qilish uchun
mukammal imkoniyat ekanligini ochiqchasiga aytgan.
Demak, aynan shuni qilishga harakat qilishyapti.
Va, albatta, bu bo'st va poraxo'r biznes bo'lib, undan foyda ko'rishga ulgurganlar uchun
milliardlab yevro va milliardlab dollar qiymatiga ega.
Va Larry Fink aniq insoniyat karotid arteriyasidan qon emayotgan vampir pozitsiyasida ko'rinadi.
Men Larri Finkning kelib chiqishi, Ukrainadagi ishtiroki va u yerda aralashuvi bilan qiziqib, bir necha yil avval
Nyu-York shahrida bo'lib o'tgan konferensiyaga duch keldim.
Siz hech qachon New York Times homiyligidagi Dealbook sammitini eshitganmisiz?
Ha, bu haqda eshitganman, lekin jarayonni kuzatmadim.
Xo'p, men mayda shriftni o'qidim.
Unda shunday deyilgan: "Bosh vazir etib tayinlangan Benjamin Netanyahu, Ukraina Prezidenti Volodimir Zelenskiy, META bosh
direktori Mark Tsukerberg, AQSh Moliya vaziri Janet Yellen va BlackRock bosh direktori Larry Fink ham sammitda so'zlaydi."
Bu odamlarning barchasi Nyu-Yorkdagi sammitda birga.
Nima deb o'ylaysiz?
Faqat bu menga umuman ajablanarli emas.
Men aytardimki, aynan shu odamlar biz kutganidek, bu masalani muhokama qilish va undan moliyaviy hamda geosiyosiy,
shuningdek harbiy jihatdan ham foyda olish uchun birlashadi.
Va, albatta, bu stol atrofidagi har bir o'yinchining bu yerda bo'lishining o'z sabablari bor.
Ammo ular ruslarga qarshi kurash uchun Ukrainaning hayot manbaini so'rib olish kun tartibini albatta
ma'qullashlari mumkin – bu esa hozirda bu stol atrofidagi ko'plab turli odamlar qilishni istayotgan narsa.
Xo'sh, Jeyms, Isroildagi hozirgi inqirozning mumkin bo'lgan natijalari haqida siz unchalik ishonchli ko'rinmadingiz.
Optimistik nuqtai nazardan qaraganda, BlackRock mamlakatni egallamasdan, Ukrainadagi urush natijasi
uchun maqbul darajada ishonarli ssenariy qanday bo'ladi?
Ha. Xo'p, aytganimdek, hozirda bu nihoyatda qiyin.
Va menimcha, hozirgacha hamma o'z kartalarini o'ynab bo'ldiki, endi bu cho'kib ketish xavfi bo'lgan chekkadan
orqaga qaytishning imkoni borligini tasavvur qilish qiyin.
Chunki menimcha, rossiyaliklar hozir hech bo'lmaganda Donbassda o'zlarining taxmin qilingan geosiyosiy
maqsadlariga erishish uchun yuzni saqlash chorasini qo'lga kiritmasdan orqaga tortila olmaydilar.
Ammo shu bilan birga, Ukraina endi NATOga a'zo bo'lishni ham o'z ichiga olgan G'arb bilan
integratsiyalanish yo'liga qat'iy ravishda sodiq qoldi.
Va eng so'nggi NATO konferensiyasida Ukrainaning NATOga a'zo bo'lish yo'li qaytarib
bo'lmasligi to'g'risida kafolatlar berildi.
Ertaga bo'lmaydi, lekin bo'ladi.
Bu, albatta, ruslarning juda, juda uzoq vaqt oldin tortgan qizil chizig'i edi. Hatto Putindan ham oldin.
Ukrainadagi NATO g'oyasi qizil chiziq edi.
Shunday ekan, hozirgi paytda kamida, aytganingizdek... bo'lmaydigan yuzni saqlab qolish chorasini tasavvur qilish qiyin.
Hatto mojarо ertaga tugasa ham, Kiyevda raqamli transformatsiyaga sodiq hukumatimiz bor, shuningdek, bu o'yinga qo'shilayotgan
BlackRock, Palantir va boshqa kompaniyalar ham bor.
Hozirgi paytda ularni Kiyevdagi hukumatdan ag'darib tashlash mumkinligini tasavvur qilish qiyin.
To'g'ri. Zo'r. Xo'sh, Jeyms, ikkinchi mavzuga, ya'ni CBDClarga o'tamiz.
Va men mavzuni o'tgan dam olish kunlaridagi biroz yangilik bilan ochmoqchiman, aslida u ikki hafta oldin boshlangan edi.
Bilasanmi, boshim to'la edi, ish kunimda chalg'ib qoldim va hech narsa haqida o'ylamadim, hech qanday
tadqiqot qilmadim yoki Twitter lentamni tekshirmadim.
Shunday qilib, men bu CrowdStrike voqeasi haqida ko'p narsa bilmas edim.
Men bugun kimdir menga CrowdStrike dasturiy ta'minot xavfsizligi kompaniyasi ekanini aytmaguncha, nima ekanini ham bilmas edim.
Ammo juma kuni biror narsa sodir bo'ldi va nima uchundir men bankimdagi hech qanday raqamli yozuvlarga kira olmadim.
Menda mobil telefonimda bank hisobim va tranzaksiyalarimni ko'rishga imkon beruvchi ilova bor.
U "haftaning oxirida mavjud emas" deb yozilgan.
Keyin do'stim dedi: ha, bu CrowdStrike voqeasi tufayli bo'lishi ham mumkin.
U yuzlab reyslar bekor qilinganini aytdi.
U bugun ertalab YouTube uch soat davomida ishlamaganini, banklar yopiq bo'lganini va hokazolarni aytdi.
Va mening fikrimcha, agar biz CBDClar haqida gapirayotgan bo'lsak, bu hamma narsani raqamli
qilish g'oyasi uchun jiddiy zarba bo'lishi kerak.
Odamlar naqd pulga kirishni yo'qotishdan va ular joriy etmoqchi bo'lgan bu raqamli pulga 100% bog'liq bo'lmasa
xarid qila olmaslikdan xavotirda emas deb o'ylaysizmi?
Siz bu muhokamani shu kontekstda ko'rib chiqayotganingizdan xursandman.
Chunki hozirgi paytda o'nlab minglab, ehtimol undan ham ko'proq odamlarning sayohatlari to'xtab qoldi, bank hisoblaridagi
mablag'lar tugadi va hokazo, chunki asrda bir marta sodir bo'ladigan bu voqea, ya'ni
yaqinda tarqalgan bu dahshatli buzilish yuz berdi.
Ammo hech bo'lmaganda, odamlar endi butun hayotimiz va iqtisodiy mavjudligimizni tasodifiy nosozliklar va noto'g'ri
yangilanishlarga moyil bo'lgan ushbu raqamli texnologiyaga bog'lash yaxshi g'oya-yo'qligini o'ylashni ustuvor qilishlari
kerak, Tashqi aybdorlar tomonidan amalga oshirilgan haqiqiy hujumlar yoki qandaydir yo'l bilan yaratilgan
soxta bayroqli hujumlar, balki hatto oliy kuch tomonidan sodir etilgan hujumlarni aytmasak ham bo'ladi.
Biz buni bilamiz.
EMF , quyosh nurlanishi, Carrington hodisasi .
Biz elektron hayotimizni ko'z ochib yumguncha vayron qilishi yoki buzishi mumkin bo'lgan narsalarni bilamiz.
Bir ma'noda, CrowdStrike muammosida sodir bo'lgan voqealarni kuzatish deyarli ruhlantiruvchi edi: elektron
tarzda chop etib bo'lmagani uchun yo'lovchilarga boarding paslari qo'lda qog'ozga yozib berildi.
QR kodlardan foydalanib bo'lmadi.
Ular uni haqiqatan ham qo'lda to'ldirishdi.
Va bu albatta bizni bu raqamli matritsaga qanchalik chuqur singib ketganimizni o'ylashga majbur qiladi, chunki bugungi
kunda qo'l bilan yozilgan boarding pasni ko'rish hayratlanarli.
Lekin ha, ilgari odamlar narsalarni qalam va qog'oz bilan yozib qo'yishardi.
Nega biz buni tashlab qo'ydik?
Butun hayotimizni ushbu raqamli matritsaga kiritish orqali qanday zudlik bilan hayotimiz uchun muhim muammolarni hal qildik?
Menimcha, bu yangi yechim mavjud bo'lgan ko'plab narsalarga tatbiq etilishi mumkin, va o'zimizga beradigan
birinchi savol: Xo'sh, hozirda qo'limizda bor narsada nima xato?
Masalan, kamida Yaponiyada bo'lganimda eski 3G tarmog'ida men uchun signal qabul qilishi juda yaxshi edi.
Nega bizga 4G yoki 5G kerak?
Va ular uni kengaytirishda davom etishmoqda, bizga bu bizning davomli mavjudligimiz uchun mutlaqo zarurligini aytishmoqda.
Ammo menga filmni 53 soniyaga o'rniga 19 soniyada yuklab olish shart emas.
Menga bu yerda "O'zimizni o'limgacha kuldirish" kabi kitoblar muallifi Neil Postmanga murojaat qilishga ruxsat bering.
U 1980- va 1990-yillarda sermahsul va faol bo'lgan, juda qiziqarli va ilg'or fikrli muallif edi.
U internet endigina paydo bo'layotgan paytda uning haqida yozgan.
Va u texnologiya bilan bog'liq masalalar bo'yicha bir qator nutqlar so'zladi.
Men bu nutqning nomini endi eslay olmayman. Ammo agar siz Neil Postmaning "texnologiya
haqidagi savollar"ini qidirsangiz, uni topasiz.
Menimcha, u yangi texnologiya taklif etilganda o'zimizga berishimiz kerak bo'lgan to'rtta savolni tuzgan.
Ulardan biri shuki: taklif etilayotgan texnologiya qaysi muammoni hal qilishi kutilmoqda?
Va bu haqiqatan ham muammo emasmi?
Va bu haqiqatan ham yechimmi?
Va u buni a'lo darajada tahlil qiladi, bu, mening fikrimcha, u bu nutqni o'ttiz yil oldin
aytganidan ham bugungi kunda yanada dolzarbdir.
Bu qiziqarli eshitiladi.
James, bilaman, biz bu mavzuni oxirgi intervyuda muhokama qilgan edik, lekin AZK konferensiyasida
buni tomosha qilayotgan ko'proq tomoshabinlarimiz bor.
Va menimcha, ba'zi odamlar hanuzgacha CBDClar bilan, masalan, Apple Pay yoki boshqa raqamli to'lov
tizimlari o'rtasidagi farqni bilishni xohlashadi.
Va nega barcha markaziy banklarning 93 foizi to'satdan ushbu CBDClarni rivojlantirishda faol ishtirok etmoqda?
Hozirgi kunda mavjud bo'lgan va siz hozir ulanayotgan raqamli to'lov infratuzilmasi
biz odatlanib qolgan pul shakliga asoslangan.
Ya'ni, tijorat banki aylanasidagi xususiy mijozlarning pulidir.
Wall Streetdagi bo'lishni istagan sehrgarlar o'ynab kelayotgan moliyaviy o'yinlar va ahmoqliklar, shuningdek, ular
asrlar davomida oddiy odamlarning ko'zlariga tortgan parda haqida tushunish kerak bo'lgan ko'p narsalar bor.
Ammo g'oya shundaki, bugungi kunda ko'pgina davlatlarda ikki darajali pul-kredit tizimi mavjud.
Birinchisi – ulgurji pul tizimi bo'lib, u banklarning o'zi, ya'ni Markaziy bankda – bu Yevropa Markaziy banki (ECB), Yaponiya banki
yoki AQSh Federal Rezerv tizimi bo'lishidan qat'i nazar – rezerv hisobvaraqlariga ega tijorat banklari uchun mo'ljallangan.
Ushbu tijorat banklari zaxiralarni saqlaydi va ushbu ulgurji sikl doirasida o'zaro tranzaksiyalarni amalga oshiradi.
Biz, siz, men va bu gapni eshitayotgan barcha odamlar pulimizni shu tijorat banklarida
saqlaymiz, va bu xususiy mijozlar aylanmasi.
Bu ikkisi mutlaqo turlicha narsalardir. Banklar ulgurji bozorda ishlatadigan pul texnik jihatdan biz
kundalik hayotimizda ishlatadigan puldan farq qiladi.
Shunday qilib, Apple Pay yoki shunga o'xshash xizmatlar orqali to'lov qilganimizda, biz
mijozning shaxsiy biznesidan pul ishlatayapmiz.
Bu chakana bank tomonidan yaratilgan puldir.
Umuman olganda tijorat banklari tizimi.
Ko'pchilik pul tijorat banklariga bo'lgan qarzlar hisobiga yaratiladi.
Bank shartnomasining sehri orqali ular bu pulni bizga qarzga berish orqali yaratish huquqiga ega.
Har safar sizga pul berishganda ular bank seyfiga kirib, pul to'plamini olib chiqishmaydi; aksincha, ular sizga
qarzdor bo'ladigan pulni – foizlari bilan birga – yaratadilar! Bankir bo'lsangiz, bu ajoyib g'oya.
CBDC – bu birinchi marta biz markaziy bank pullariga bevosita ega bo'lishimiz g'oyasidir.
Albatta, markaziy bank tomonidan chiqarilgan pul bugungi kunda allaqachon mavjud.
Agar siz banknotlardan birini olsangiz, qaysi mamlakatda yashashingizdan qat'i nazar, agar hanuz hamyoningizda qog'oz
banknot bo'lsa (chunki ko'pchilik naqd pulsiz to'laydi), unda masalan, Yaponiyada "Yaponiya banki", AQShda esa
"Federal Rezerv" banknoti deb yozilgan bo'ladi, chunki bu markaziy bankning majburiyatini ifodalaydi.
Ushbu banknota aslida markaziy bank tomonidan chiqarilgan.
Demak, markaziy bankning iqtisodiyotga to'g'ridan-to'g'ri pul kiritishning yagona yo'li shu, va bu
iqtisodiyotning faqat bir qismini tashkil etadi.
Biroq, CBDC olamida ular o'z markaziy bank majburiyatini to'g'ridan-to'g'ri sizning raqamli hamyoningizga kiritish
imkoniyatiga ega bo'ladilar, chunki endi sizda hisob bo'ladi — bu ular qanday tashkil etishiga bog'liq, ammo
qandaydir yo'l bilan siz markaziy bankda hisobga ega bo'lasiz.
Va ular nafaqat tranzaktsiyalaringizni tasdiqlash va nazorat qilish, balki ularni tekshirish va ehtimol, ko'plab, jumladan
Buyuk Britaniya va boshqa joylardagi siyosatchilar ham bu imkoniyatga katta qiziqish bildirganidek, o'sha pul bilan
nima bo'lishi va nima bo'lmasligini dasturlashlari mumkin.
Masalan, agar siz bu oyda faqat ma'lum miqdordagi go'sht sotib olishni cheklov sifatida belgilagan bo'lsangiz, chunki
go'sht iste'moli ob-havo xudolarini g'azablantirishini bilamiz.
Agar ular cheklov joriy qilsa, ular bu cheklovni sizning raqamli markaziy bank valyutangiz bilan ajratilgan
miqdordan ortiq go'sht sotib olishingizni oldini olish orqali amalga oshirishlari mumkin.
Va agar siz uni shunday amalga oshirishga qaror qilsangiz, bu avtomatik ravishda sodir
bo'ladigan narsa bo'lib, uni chetlab o'tib bo'lmaydi.
Yoki tasavvur qilinishi mumkin bo'lgan boshqa har qanday cheklovlar raqamli kalitni bir teginish bilan real vaqtda joriy
etilishi mumkin, bu esa markaziy bankirlar tomonidan iqtisodiyot ustidan bevosita amalga
oshiriladigan mutlaqo dahshatli darajadagi nazoratni anglatadi.
Ha, va siz hozirgina mening keyingi savolimga javob berdingiz, u savol shunday edi:
Sizningcha, davlat uchun eng jozibali nima bo'ladi?
Men aytardimki, bu bizning aktivlarimiz va xarajatlarimizni yaqindan nazorat qilish hamda zarur bo'lganda
ularni qanday ishlatishimizni nazorat qilish imkoniyatidir.
Albatta, va men farq qo'yishim kerak, chunki men ta'kidlaganimdek, hozirgi bank tizimi shunday tuzilgan-ki,
tijorat banklari markaziy bank bilan bizning o'rtamizda turadi.
Shuning uchun tijorat banklari bu jarayonning muhim qismi bo'lib, hozirda ular iqtisodiyot
ustidan ajoyib darajada nazoratni amalga oshirmoqda.
Ular bu nazoratni shunchalik osonlik bilan berib yubormaydilar.
Shuning uchun biz CBDC tizimining qanday tuzilishiga oid ko'plab imkoniyatlarni tasavvur qilishimiz mumkin.
Buning bir misoli shuki, markaziy bank hisoblarni yuritish va tekshirish vakolatini tijorat banklariga yoki hech bo'lmaganda
tasdiqlangan moliyaviy institutlarga topshirishi mumkin.
Shunday qilib, siz bu yerda ham vositachi bo'lasiz.
Bu markaziy banklar jarayondan faqat bir qo'l masofada turgandek ko'rinishini beradi: "Oh, biz buning hech
birini nazorat qilmaymiz. Bularning barchasi tijorat banklari tomonidan amalga oshiriladi."
Bank tizimining siyosiy va iqtisodiy haqiqatlarini hisobga olgan holda, bu tijorat banklarini kim nazorat qiladi va
ularga nima qilish mumkin va nima qilish mumkin emasligini kim belgilaydi degan savol o'z-o'zidan tug'iladi.
Ular markaziy banklar va hukumatlarning tartibga soluvchi organlari hisoblanadi.
Va biz bu hokimiyatning o'tmishda qanday suiiste'mol qilinganini ko'rdik.
Obama ma'muriyati davrida Adliya vazirligi AQShdagi tijorat banklarini pornoyulduzlar, o'q-dori sotuvchilari, tezkor kredit
beruvchilar va hukumat bilan kelishmaydigan boshqa sohalardagi shaxslarga to'liq qonuniy, ammo obro'siz xizmatlar
ko'rsatgan shaxslarning hisoblarini muzlatib qo'yishga chaqirdi.
U banklardan bu mijozlarni aylanmadan chiqarib tashlashni talab qildi.
Aynan banklarning o'zlari bunga rioya qilgan.
Ular aynan shu mijozlarning hisoblarini muzlatib qo'yishgan, lekin bunga sabab AQSh bank tizimining tartibga soluvchi
organlaridan biri bo'lgan FDIC (Federal omonatlarni sug'urtalash korporatsiyasi) "Biz sizning
omonatlaringizni sug'urtalamaymiz" deb aytgani edi.
Agar siz bu odamlardan qutulish bo'yicha talablarimizga rioya qilmasangiz, biz sizni ro'yxatdan chiqarib tashlashimiz mumkin.
Ushbu misol bizga bunday turdagi tizimni qanday o'rnatish mumkinligini ko'rsatadi.
Bu esa, o'z navbatida, markaziy bankirlarning sizning hamyoningizni bevosita nazorat qilish kabus
senaryosiga aynan o'xshamasligi mumkin, lekin amalda deyarli bir xil narsaga teng bo'ladi.
Ha, men ularning buni bizga yoqimli qilib ko'rsatishga qanday urinishlarini tasavvur qilaman.
Va bu "kommunistlarga qarshi kelganlarida..." holatlaridan biridir.
Birinchi navbatda ular Skid Rowdagi pul qarz beruvchilar tufayli keldilar .
Xo'sh, biz bu odamlarni yoqtirmaymiz.
Biz ham pornoyulduzlarni yoqtirmaymiz.
Ular uni jozibali qilishadi.
Demak, biz CBDC tizimiga qanchalik yaqinmiz?
Va bu naqd pulning oxiri deganiymi?
Ular albatta birga mavjud bo'lishi mumkin va ehtimol biroz vaqt shunday davom etadi.
Bu naqd pul yo'q bo'lib ketadi, degani emas.
Biroq, biz allaqachon naqdsiz jamiyat qanday rivojlanganini va bu qanchalik tez sodir bo'lganini ko'rdik.
Biz hozir Yaponiya iqtisodiyoti hali ham asosan naqd pulga asoslangan, garchi bu o'zgarayotgan bo'lsa ham.
Ammo men o'tgan yili Angliyada bo'lib o'tgan konferensiyada qatnashganimni eslayman, va bu menga haqiqatan
ham hayrat bo'ldi, garchi men bu haqda xabardor bo'lib, tadqiq qilgan va gapirgan bo'lsam ham.
Ko'plab kafe, restoran va chakana savdo do'konlariga tashrif buyurib, ularning haqiqatan ham naqd pulni
qabul qilmasligini ko'rish juda hayratlanarli bo'ldi.
Bu haqiqatan ham faqat naqdsiz edi.
Va bu ham mening organizmimga zarba bo'ldi, lekin bu allaqachon haqiqatga aylangan.
Shuning uchun CBDClar joriy etilganda ularning birga mavjud bo'lish davri bo'lishini tasavvur qilish mumkin.
Ammo naqd pulni qandaydir soxta moliyaviy voqea yoki favqulodda holat uchun boshqa asos bilan bekor qilinishi mutlaqo mumkin.
Va bugungi kunda ko'pchilik odamlar ehtimol hatto qovoqlarini ham qimirlatmas edi.
To'g'ri. Endi mahalliy supermarketingizga borganingizda, naqd pul o'rniga iPhone, karta yoki Easy Pay
kartasidan foydalanayotgan necha kishini ko'rasiz?
Ya'ni, bu juda odatiy emasmi?
Afsuski, ha.
Va men "afsuski" deb aytaman, chunki Yaponiya hali ham asosan naqd pulga asoslangan iqtisodiyot ekanligidan juda
mamnun edim, hattoki avtomobilni naqd pul bilan sotib olish mumkin va bu g'alati ham hisoblanmaydi.
Ammo bu haqiqatan ham o'zgarib bormoqda va juda tez, chunki naqdsiz to'lov tizimlari nafaqat bu yerda
joriy etilmoqda, balki tobora faol targ'ib qilinmoqda.
Afsuski, bugungi kunda odamlar mobil telefonlari yoki kartalari bilan to'lashlari o'tmishga nisbatan ancha keng tarqalgan.
Hatto Yaponiyada ham, sanoatlashgan mamlakatlar orasida naqd pulga asoslangan iqtisodiyot bo'yicha kam sonli
istisnolaridan biri bo'lgan bu holat o'zgarib bormoqda.
Va men tasavvur qilamanki, bir necha yil ichida naqd pulsiz to'lovlar naqd pul to'lovlaridan ko'proq tarqaladi.
Imkon qadar ko'proq naqd pul to'lashdan tashqari, buning uchun nima qilishimiz mumkin?
Yana nimamiz bor?
Xo'sh, men aytardimki, bu juda, juda yaxshi boshlang'ich nuqta.
Va menimcha, bu aniq ijtimoiy muammo bo'lib, uni hech kim yolg'iz hal qila olmaydi, lekin
barchamiz o'z hissaimizni qo'shishimiz kerak.
Va bizning rolimiz boykotlar va ongli xarid qilish qarorlaridan iborat.
Va nafaqat naqdsiz ishlaydigan do'konlardan qochish bilan emas,
Albatta, bu nafaqat naqd pul, balki qimmatbaho metallar, kriptovalyutalar, almashinuv halqalari yoki boshqa jamoat valyuta
turlari evaziga ham xizmat ko'rsatishga tayyor bo'lgan bizneslar, kompaniyalar, chakana sotuvchilar
yoki tanishlaringizni qo'llab-quvvatlash haqida ham.
Men bu yerda nima ishlatish kerakligini hukm qilish uchun emasman.
Menimcha, CBDClardan tashqari hamma narsani ishlatishingiz kerak.
Va bu shulardan biri:
Mana shu mushaklarni ishga solib, kamida bu o'tish davrida qo'llab-quvvatlanadigan jamoani barpo etishni davom ettirsak,
naqd pulsiz tizim joriy etilganda va tobora ko'proq odamlar shu yo'lni tanlaganda ham, naqd pul, qimmatbaho metallar yoki boshqa
narsa bilan to'lash uchun hatto aylanma yo'lni tanlashga va zarur bo'lsa noqulayliklarga sabr qilishga tayyor
odamlar bo'lsa, unda bu iqtisodiyot kamida davom etaveradi.
Albatta, ko'pchilik odamlar oldinga chiqish uchun naqd pulsiz tranzaksiyalarda ishtirok etadi, lekin
odamlarga bu jamoani qo'llab-quvvatlash imkoniyati bo'ladi.
Ammo agar biz bu mushaklarni mashq qilmasak va shunchaki "Oh, bu biroz noqulay, men shunchaki supermarketga
borib, o'sha narsani sotib olishni xohlayman" desak.
Bu safar karta orqali to'lashimga to'g'ri keladi.
Qancha ko'p buni qilsak, shuncha naqdsiz dunyo tomoniga cho'mib boramiz.
Oxir-oqibat bu bizning odatlar tizimimiz haqida, va biz xohlagan dunyoni qo'llab-quvvatlash hamda xohlamagan dunyodan qochish
uchun yoqimsiz narsalarga bardosh berishga o'rganishimiz kerak.
Shunga aminman, Jeyms.
Vaqtimiz oxiriga yaqinlashmoqdamiz.
Men xursandmanki, yuragimda turgan shaxsiy bir narsani aytib o'taman va bu biroz skriptdan chetga chiqadi.
Men sizga, Jeyms, gipotetik vaziyatni tasvirlab bermoqchiman va bu vaziyatda qanday munosabat bildirishingizni bilib olmoqchiman.
Men bu mavzu bo'yicha juda ko'p hazil-mutoyiba borligini bilaman va taxminlar butunlay nazoratdan chiqib ketmoqda;
agar biz yo'ldan chalg'ib, turli darajalarda chuqurga sho'ng'isak, bu sizni bezovta qilishi mumkin.
Ammo men sizdan 13 iyulda bo'lib o'tgan taxmin qilingan suiqast urinishiga oid bir
necha savol so'rashim kerak, bu sizga ma'qulmi?
Albatta, ha.
Demak, aytaylik, siz konferensiyaga raislik qilyapsiz va 13 iyulda bo'lgan taxmin
qilingan suiqast urinishiga oid savol paydo bo'ladi.
Odamlar xafa bo'lishadi, nima haqiqatan sodir bo'lgani haqida turli taxminlar paydo bo'ladi va siz
qandaydir qilib asosiy mavzudan chalg'ib qolasiz.
Sen bolg'angni olib, tinchlikni tiklaysan.
Bunday vaziyatda odamlarni to'g'ri yo'lda saqlash uchun nima qilasiz? Nima deardingiz?
Menimcha, odamlar qiziqishlarini bildirgan paytda uni shunchaki zo'rlab yuborish uchun allaqachon kech bo'ladi.
Men hech qachon odamlarga nima haqida o'ylashlari, vaqtlarini yoki e'tiborlarini qayerga sarflashlari kerakligini aytishga,
hattoki ularning vaqtini yoki e'tiborini mana shu yoki boshqa narsalarga sarflamasliklari
kerakligini ham aytishga jur'at eta olmayman.
Va hatto men shunday qilganimda ham, kim menga quloq solardi va nega?
Biroq, men albatta shuni qayd etishim mumkinki, bunday voqeaning men uchun ahamiyati, siyosiy tizimga va bizga to'rt yilda bir
marta beriladigan 'qullik taklif qutisi' jarayoniga ishonmaydigan kishi sifatida har to'rt yilda menga ahamiyatsiz, agar keng
qamrovli masalalar – raqamli markaziy bank valyutalari, Isroil va Ukrainadagi mojaro hamda
bugun muhokama qilgan boshqa masalalar bo'lmasa.
Buning haqiqiy ahamiyati bu yoki boshqa siyosiy nomzod bilan hech qanday aloqasi yo'q.
Bu tizimni boshqarayotgan odamlar bizdan nima sodir bo'lganiga ishonishimizni xohlashlari va nega shunday xohlashlari haqida.
Shunday tasavvuriy vaziyatda nimadir deyishim mumkin bo'lsa, men shunchaki shuni aytardim: bu voqeaning nimani anglatishini, nega
bizni bu voqea haqida ma'lum bir tarzda o'ylash va gapirishga yo'naltirayotganini va bu kimning manfaatlariga
xizmat qilishini ko'rib chiqish foydaliroq bo'lishi mumkin.
Agar biz bu hikoyani bizga majburan yuklatilgani kabi qabul qilsak, u bizni qayerga olib boradi va natija qanday bo'ladi?
Agar boshqa hech qanday sabab topilmasa, demak, ehtimol bu shunchaki bizni siyosiy bahsga qaytarish va hammaning e'tiborini
bu nazorat ostidagi chap-o'ng yirtqich qushining qaysi tomonini siyosiy jihatdan qo'llab-quvvatlashga qaratish uchun qilingan.
Va hatto bu faqat odamlarni bu tomosha sirkiga qaytarish uchun bo'lsa ham, bunday
voqeaning haqiqiy ahamiyati shunda bo'lishi mumkin.
Shuning uchun men kamida buni muhokama uchun qo'ygan bo'lardim.
Juda yaxshi, juda yaxshi.
Xo'p, oxirgi, oxirgi savol, Jeyms, oxirgi savol:
Julian Assange ozod etilganda hayron qoldingizmi?
Men shunday deb o'ylayman, hatto faqat uzoq muddatli syujet tufayli, masalan, Ukraina mojarosi yoki
Afg'oniston mojarosi yoki boshqa biror narsa kabi.
Go'yo ma'lum bir nuqtada haqiqiy maqsad uni shu cheksiz jarayonda, shu holatda qoldirish bo'lib qoladi.
Men sudda qanday kechishini ko'rish qiziq bo'lardi, deb aytmayapman, lekin sudda qanday
yakunlanishini ko'rishni xohlarmidi-yo'qmi, aniq bilmayman.
Har holda, bu meni hayratda qoldirdi.
Men buni kutmagandim.
Men buni so'z erkinligi uchun ajoyib g'alaba deb hisoblamayman, chunki aslida qaror qilingan yagona narsa shu
bo'ldi: "Ha, aybdor, men aybdorman, endi meni qo'yib yuboring."
Va bu oddiy jurnalistik amaliyotlar noqonuniy deb e'tirof etilgani haqidagi asosiy
muammoni hal qilishga hech qanday yordam bermaydi.
Va asosan shu narsa bu yerda aniqlangan.
Yaxshiyamki, chunki bu yanada yomonroq bo'lishi mumkin edi.
Shuningdek, uning qilgan ishi noqonuniy ekanini tasdiqlovchi haqiqiy sud qarori ham bo'lishi mumkin edi,
bu esa yanada yomonroq presedent yaratgan bo'lardi.
Ammo u yaxshiroq bo'lishi mumkin edi.
Chunki faqat jurnalist bo'lib o'z ishini bajarayotgan kishini aybsiz deb e'lon qilish ancha yaxshi bo'lardi.
Albatta, albatta.
Biz uning ozod etilishini nishonlashimiz mumkin, lekin bayramlarimiz biroz sokin bo'lishi
kerak, chunki ular kelishuv natijasida yuzaga keldi.
Har doimgidek, biz bu ish bilan bog'liq faktlar va masalalarga e'tibor qaratishni davom ettirishimiz
kerak, ishtirok etgan shaxslarning shaxsiyatlariga emas.
Roziman, mutlaqo to'g'ri.
Xo'sh, hurmatli AZK konferensiyasi ishtirokchilari, James Corbettinga qarshi bir qo'l uraylikmi?
Ajoyib, rahmat. Siz chuqur bog'liqliklarni muhokama uchun keltirdingiz.
Biz sizni qadrlaymiz, biz sizni sevamiz.
Ajoyib sayohat uchun rahmat, Dan.
AZK hech qanday moliyaviy manfaatni ko'zlamaydi. Na tashabbuskorlar, na ma'ruzachilar, na Kla.TV bu yozuvlar uchun
hech qanday haq olmagan. Biz ushbu videoni o'zgarmas shaklda istalgancha ko'paytirish va
bepul tarqatish mumkinligini alohida ta'kidlaymiz.]
Hissalar faqat ma'lumot uchun mo'ljallangan bo'lib, AZKning fikrini aks ettirmaydi. AZK har jihatdan neytral axborot
markazidir. Har bir ma'ruzachi faqat o'z hissalari uchun javobgardir va boshqa hissalar yoki AZK uchun
emas, chunki ular o'rtasida o'zaro bog'liqlik yo'q.
[Muhim eslatma: Bu yerda taqdim etilgan ma'lumotlar bizning eng yaxshi bilim va e'tiqodimizga ko'ra tekshirilgan. Shunga qaramay,
nutq so'zlovchilar va ishlab chiqaruvchilar ushbu videoning mazmuni bilan bog'liq harakatlar yoki beparvolik oqibatida yuzaga
keladigan hech qanday javobgarlikni o'z zimmasiga olmaydi. Har bir kishi eshitgan narsalar bilan qanday munosabatda
bo'lishi uchun yagona mas'uliyatni o'z zimmasiga oladi.]