Tuo man o dili, nagasulod na kita sa katapusang hugna.
Ang usa ka adlaw sama niini dali ra kaayo molabay.
Mosulod na kita sa katapusang hugna, karon uban sa duha ka tinuod nga bantugan sa industriya sa IT.
Gikataho nga gilantaw sa milyon-milyon ang kinabuhi sa keynote speaker samtang siya nakabilanggo
sulod sa pipila ka bulan, hingpit nga inosente.
Apan sa diha pa lang nga mibalik siya sa kadalanan, gipakita na usab niya ang iyang tinuod nga kinaiya
ug nagpakita og dili matandog nga moral nga kaisog.
Gipanag-istorya siya sa among ika-upat nga anak nga lalaki, si Elias.
Si Elias, sa katapusan, usa ka eksperto sa IT – siya ang nagdumala sa gatusan ka mga teknisyan sa Kla.TV ug
AZK, lakip na ang tanan namong mga espesyalista sa IT.
Si Elias usab ang responsable sa among tibuok teknikal nga imprastruktura, ug siya mismo ang magtapos sa
keynote nga pakigpulong uban sa usa ka bag-ong IT nga kreasyon nga karon iyang gihimo uban sa iyang grupo.
Apan atong tan-awon una ang istorya sa kinabuhi niining tawoha – moingon ko – nga angay
gyud pasidunggan isip bayani sa atong panahon.
Ako moingon: "Maayong pag-abot sa ika-20 nga AZK – Michael Ballweg!"
• Si Michael Ballweg usa ka Aleman nga negosyante ug tighimo sa software gikan sa Stuttgart.
• Natawo niadtong 1974 sa Wertheim am Main, Alemanya.
• 1996: Pagsugod sa usa ka dual degree nga programa sa Stuttgart University of Cooperative Education, nga nakagradwar
niadtong 1998 uban sa degree sa administrasyon sa negosyo.
• Niadtong 1998, gitukod niya ang IT nga kompanya nga media access GmbH uban sa internasyonal nga pwersa sa trabaho.
Ang mga nag-unang kustomer niini naglakip sa Bosch, ZF, thyssenkrupp, Mercedes Benz ug daghan pa.
Nakompleto na niya ang kapin sa 120 ka proyekto para sa Robert Bosch GmbH.
• Niadtong 2020, namaligya siya og usa ka IT nga produkto sa Bosch sa kantidad nga tunga ka milyon ka euro, gipalihok sa tinguha
sa kausaban ug sa usa ka tuig nga pagbiyahe sa tibuok kalibutan.
Apan unya miabot ang coronavirus, mga lockdown, pagsensura sa internet sa mga tinuod nga
eksperto, pagdili sa mga demonstrasyon, ug daghan pa.
Gikurog sa niining mga panghitabo, nagsugod siya sa pagkampanya sa iyang kaugalingong gasto alang sa pagpanalipod
sa demokrasya, sa konstitusyon, ug sa bukas nga debate.
• Si Michael Ballweg nagtukod sa lihok nga "Querdenken" ug, atol sa giplanong pandemya, gidala sa kadalanan ang tingali pinakadako
nga ekstra-parlamentaryong oposisyon sa Pederal nga Republika.
• Sukad pa niadtong 2022, gigamit niya ang iyang lawom nga kahibalo sa IT aron ipasiugda ang kagawasan sa digital nga luna.
• Niadtong Hunyo 2022, gidakpan sa opisina sa piskal sa Stuttgart si Ballweg tungod sa mga kaso sa panikas ug
paglabay sa kuwarta nga may kalabotan sa Querdenken-711.
• Pagkahuman sa siyam ka bulan sa prisohan, gipagawas si Michael Ballweg human gipaubos ang
mga kaso ngadto sa "paningkamot sa panikas".
• Tungod kay wala niya isumite sa takdang oras ang iyang tax return samtang naa siya sa prisohan,
giakusahan usab siya sa pagsulay sa paglikay sa buhis.
• Ang iyang pinansyal nga mga kabtangan nagpabilin nga na-freeze hangtod karon.
• Ang tanang paningkamot nga himuon si Michael Ballweg nga dili makalihok napakyas hangtod karon ug
wala nila mapalong ang kalayo sa iyang mga pagtuo.
Si Michael Ballweg usa ka bisita sa ika-20 nga AZK sa pakighinabi kang Elias Sasek, IT specialist ug anak sa nagtukod sa
AZK nga si Ivo Sasek, bahin sa hilisgutan: "Digital nga kagawasan sa panahon sa halapad nga pagbantay sa AI".
Oo, Michael, dako kaayo nga dungog nga kauban ka namo.
Gitawag ka sa FOCUS Online ug sa mainstream media nga "ang labing delikadong lider sa kalihukan sa lateral
nga panghunahuna". Sa akong hunahuna, matarong kana.
Nakahimo na kami og ingon ana ka delikadong mga butang sama sa pagmeditasyon ug pagtindog alang sa kalinaw ug kagawasan, daghan
na kami og sayaw sa mga demonstrasyon, gipakita namo nga dili gyud kami mosugot niini. Ug mao kana, gikan sa espirituhanong
panan-aw, siyempre delikado kaayo kami sa kasamtangang sistema.
Usa ka pangutana nga kitang tanan interesado karon, labi na pagkahuman sa pagtan-aw niining clip:
Unsa ang nahitabo pagkahuman sa imong pagkabilanggo?
Unsa na karon ang nahitabo niining kaso? Naareglo na ba ang tanan, o naa pa bay mga negosasyon ug mga petsa sa
korte nga nagpaabot? Unsa na ang imong baruganan bahin niini?
Oo, sa tinuod, karon nagbuhat ko sa akong gustong buhaton niadtong 2020.
Mopa-biyahe ko palibot sa kalibutan, apan sa medyo lain nga paagi.
Naa ko dinhi uban nimo karon ug nalipay kaayo ko nga naa ko dinhi. Sa akong tan-aw, matahum kaayo ning
palibot. Busa daghang salamat sa imong imbitasyon.
Unsa ang mga sunod nga lakang sa prosedyur? Una, naghukom ang Stuttgart Regional Court
nga dili tugotan nga mopadayon ang mga kaso.
Unya naghukom ang Mataas nga Hukmanan nga paminawon na karon ang kaso. Giskedyul ang unom ka pulo
ka adlaw nga mga pagdungog, magsugod sa 1 Oktubre.
Mahimo ka motan-aw sa ubang kaso sa korte aron makita pila ka adlaw ang gitagana para sa
mas seryoso nga mga krimen: mas gamay kaayo.
Sa laing pagkasulti, gusto lang nila nga abalaon kami sa akong abogado nga si Ralf Ludwig ug dayon gul-on kami pinansyal,
kay ang kaso sa korte sama niini natural nga mahal kaayo.
Ang tanan nakong pinansyal nga kapanguhaan gipugngan, apan nag-organisar gihapon ko og usa
ka dakong demonstrasyon sa Berlin karong tuiga.
Sa ingon niini, gipakita lang nako nga dili kita maluya, kondili magpadayon kita nga matinud-anon sa atong
dalan, sa atong malinawon nga dalan, apan sa dalan nga atong gipili para sa atong kaugalingon.
Oo, karon imo na kini gihulagway. Gikan sa 2020 hangtod sa 2022, gidala nimo sa entablado ug
sa katawhan ang katingalahang mga demonstrasyon.
Tanan gyud kita nakahinumdum sa 1 Agosto 2020.
Ang kapulisan nagsulti kanimo nga adunay kapin sa 800,000 ka partisipante. Gisulat nimo kini sa imong libro nga
"Richtigstellung!" (Pagwagtang sa sayop!). Unya ang mainstream media miingon sa balita, ug uban pa: "Adunay 20,000."
Sultihi kami unsa ang among maasahan karon.
Oo, partikular, kini mahitabo sa 3 sa Agosto sa sunod semana.
Magpahigayon kami og dakong martsa sa demonstrasyon nga magsugod pag-usab sa alas dose sa udto.
Importante kaayo para nako nga ang "lateral thinking" kanunay nga usa ka desentralisadong kalihukan.
Ug ang 1 Agosto nahimong kaayo nindot tungod kay napuno ang pangunang entablado ug daghang mga partisipante ang
nagdala sa ilang mga kagamitan sa demonstrasyon. Ug unya nagsugod gyud ang demonstrasyon sa Straße des 17. Juni .
Ug mao kana gyud ang among gipunting karon. Ang kalihukan nahimong desentralisado. Karon among gibalik kini pag-usa.
Apan siyempre, naglaum ko nga daghang mga inisyatibo ang maghimo sa ilang kaugalingong mga
programa, kay adunay upat ka mga hilisgutan.
Usa mao ang hilisgutan nga "pag-angay sa Corona", ang hilisgutan nga "kagawasan", nga naglakip usab sa hilisgutan nga "digital nga
kagawasan", ang hilisgutan nga "kalinaw", nga labi ka importante karon. Apan usab kining
hilisgutan: "mga oportunidad alang sa kausaban".
Tungod kay daghang mga tawo ang gustong mag-usab, apan wala sila kahibalo asa sila makakaplag og mga oportunidad.
Ug mao kana nga bisan unsang inisyatibo makaduol sa Berlin uban sa usa ka trak, sa kaugalingon nilang trak, ug dayon ipresentar
ang ilang gisugyot nga solusyon, ang ilang programa sa kausaban.
Oo, nindot kaayo. Naa na ba ta para sa sunod semana?
Maayo kaayo. Nagpaabut kami niini. Sigurado nga usa na usab kini ka katingalahang kalihokan.
Ginaampo namo ang tanan nimong kaayohan ug suportahan ka namo bisan asa namo mahimo ug moanha usab kami. Nindot kaayo.
Salamat.
Oo, atong hisgutan ang kinauyokan nga hilisgutan sa atong panag-istorya.
Nakadungog kami sa imong karera kaniadto, usa ka katingalahang karera. Gitawag pud nimo
ang imong kaugalingon nga 'digital activist'.
Sa inyong website nga digital-aktivist.de, adunay usa ka giya nga prinsipyo nga gusto nakong basahon sa mubo nga paagi.
Didto nimo gisulat: "Ang lateral nga paghunahuna nagpasabot sa personal nga responsibilidad ug pagkamakasarili sa
pagbuot. Syempre, magamit usab kini sa digital nga luna."
AI , digital nga pagbantay, usa usab ka hilisgutan sa ika-20 nga AZK, ug karon atong hisgutan kini.
Ug mubo lang, kuhaon nako ang duha ka panultihon isip basihan sa atong diskusyon.
Pananglitan, miingon si Punong Ministro sa India, Narendra Modi, nga ang datos mao ang bag-ong lana ug bag-ong
bulawan. Isog kaayo kana nga pahayag. Lana, bulawan. Miingon siya nga kini mao ang bag-ong bulawan.
Ang ikaduhang panultihon gikan sa tagpayo sa WEF nga si Yuval Noah Harari , nga miingon: "Kinsa ang makakontrol sa
datos, siya ang makakontrol sa kaugmaon – dili lang sa katawhan, kondili sa kaugmaon sa kinabuhi mismo."
Daghan ta'g mga tawo dinhi karon nga dili kaayo pamilyar sa datos gikan sa teknikal nga panan-aw. Unsa man ang
mahitabo sa datos? Giunsa man kini pagtrabaho? Ug uban pa.
Unsaon pagsabot niining duha ka pahayag? Unsa man ang pasabot niini sa praktis?
Giunsa karon nga mahimo sa mga bantugang personalidad sa publiko ang ingon ana ka-ekstrim nga mga pahayag?
Labi na si Yuval Noah Harari, nga giila kaayo sa tanan dinhi. Sama nila Bill Gates, Mark
Zuckerberg ug uban pa. Pwede ba nimo kini ipasabot kanamo?
Oo, kinahanglan lang nimo tan-awon ang presyo sa stock market sa niining mga kompanya.
Karon kini na ang pinakadako nga mga korporasyon sa kalibutan – ug busa usab ang pinakagamhanan. Nangresulta kini sa
konsentrasyon sa gahum nga, siyempre, dili maayong panglawas.
Gidani kami tanan niining mga sistema tungod kay sayon kaayo kini gamiton o yano ra kaayo. Sa usa ka panahon, ginahatag ang mga
mobile phone nga libre. Sa usa ka euro, mahimo nimo silang idugang sa imong kontrata ug
mosulod niining mga digital nga ekosistema.
Kinahanglan nimong masabtan nga walay libre dinhi sa kalibutan, labi na kon tan-awon nimo
ang kasamtangang mga estruktura sa ekonomiya.
Ug kung dili ko mobayad gamit ang akong kuwarta, siyempre mobayad ko gamit ang akong datos.
Ug ngano man nga kining dagkong korporasyon interesado kaayo sa among datos? Kay magamit nila
kini aron makahimo og mga profile sa personalidad.
Ug moingon ko nga, sa labing maayong kahimtang, gigamit nila kini alang sa manipulasyon pinaagi sa patalastas. Sa akong tan-aw,
naisip na kini sa uban. Naghisgot ka og usa ka hilisgutan sa lamesa, pananglitan bakasyon sa Espanya. Sa
sunod adlaw, mogawas ang usa ka patalastas: mga tanyag sa pagbiyahe paingon sa Espanya.
Nagpasabot kini nga kining mga digital nga device – sama sa gipahibalo na ni Edward Snowden niadtong 2014 – permanente
nga naka-on ug kanunay nga nagbantay kanato. Ug karon, siyempre, ang AI naghimo sa mga butang nga labi pang malimbungon.
Ang uban kaninyo tingali nakahibalo na niini. Aduna'y dagkong data centre sa disyerto sa Nevada nga
gipadagan sa NSA , diin gitigom ang tanang datos.
Ug hangtod karon, kinahanglan pa nimo nga magpaningkamot sa pagpadala sa tanang datos ngadto sa
Nevada alang sa sentralisado ug mahal nga pagproseso.
Ug karon, moabot na ang sunod nga teknolohiya. Nagpasabot kini nga ang AI moabot diretso sa imong selpon, kanunay nagpaminaw,
naghimo og profile sa imong personalidad, ug unya ang kinahanglan na lang niini buhaton
mao ang pagpadala sa natipong hugpong sa datos.
Ug ngano man kaimportante kaayo ang pribasiya? Gusto ko moabot sa punto, kay daghan ang
moingon, "Oo, wala koy itago, wala ko'y pakialam."
Aw, ang unang butang, siyempre, mao nga kini gigamit kaayo alang sa manipulasyon. Apan aduna pa'y ikaduhang
hinungdanon nga punto: ang internet dili gayud makalimot.
Ug kung, pananglitan, nanan-aw ko sa Kla.TV – ug nasayud ko ana. Ug sa usa ka punto mahimong ilegal ang Kla.TV, ug moingon
ang gobyerno, "Ilegal na karon kini nga programa," nan siyempre mahimo nga mahibal-an kinsa tanan ang mga tiggamit.
Ug dili ka kahibalo, kay flexible kaayo ang mga balaod karon... Unya mahimo pud nimo isulti: "Sa pagtan-aw
sa nangagi, karon silotan na og multa ang tanan niini."
Busa, kinahanglan gyud ka nga mahibalo nga ang internet dili gayud makalimot.
Mao nga para nako, ang pribasiya usab usa ka digital nga pagpanalipod sa kaugalingon.
Kinahanglan aktibo natong ipanagang ang mga batakang katungod nga gikuha gikan kanato. Ug mao
kana ang ideya sa likod sa "digital activist".
Ang lateral nga paghunahuna kanunay usa ka malinawon nga lihok, ug malinawon nato nga gikuha ang atong
kusog gikan sa pikas pinaagi lang sa dili na pag-apil.
Dili kami moapil sa mga lakang batok sa coronavirus o sa pagbakuna. Ug dili na namo boluntaryong ihatag ang
among datos sa dagkong korporasyon aron mahimo nila ang mga butang nga akong bag-o lang gihulagway.
Maayo!
Ug gusto usab nako nga mubo nga hisgutan ang ikaduhang panultihon ni Harari.
Busa bisan kinsa nga nakahibalo sa libro nga "1984", diin ang kasaysayan kanunay nga gibag-o, mao kana iyang gipasabot.
Kay sa katapusan, kinsa man ang nagkontrol sa datos, kinsa man ang nagkontrol sa dagkong AI nga mga sistema...
karon nag-agi kita og pagbalhin gikan sa mga search engine paingon sa AI nga motubag sa atong mga pangutana.
Sa pagkakaron, kining mga AI naglihok pa sa medyo neutral nga paagi, apan siyempre mahimo kini usbon pinaagi lang sa pagdali
sa usa ka buton ug dayon mosulti kini og lahi kaayo nga istorya.
Unya kinahanglan nimong hunahunaon: sa eskwelahan, ginatudloan ang mga estudyante, ang mga bata, kung giunsa paggamit
kining mga himan, ug unya gisultihan sila og bag-ong istorya.
Ang mga libro dili na magamit, o basin dili na uso ang pagbasa og mga libro.
Ug kinsa man ang adunay access sa datos ug nagkontrol niini, siya usab ang nagtino sa
naratibo ug, sa tinuud, nagtino sa kamatuoran.
Oo, klaro kaayo ang pagpasabot, daghang salamat.
Apan sa atong katilingban karon, kung wala kay mobile phone, tinood nga gipahimulag ka.
Aw, kinahanglan nga mahibalo ka nga gigamit nako ang akong smartphone nga maampingon ug konsistente kaayo,
pananglitan, gamit lang ang internet cable ug ang mga app nga dili gyud magamit sa lain nga paagi.
Apan kung dili ka gusto hingpit nga maputol sa komunikasyon karon – o bisan pa sa buhatan sa buhis,
sama sa posible karon – ikaw lang gyud ang gi-exclude.
Ug dinhi gusto nakong hisgutan ang usa ka proyekto nga imong gipasiugda, nga akong nakit-an nga makapahinam
kaayo. Gitawag nimo kini nga "freedom mobile phone" ug nakahimo ka og praktikal nga mga solusyon alang niini.
Sa akong hunahuna, nindot kaayo kung giunsa nimo pagbuhat og praktikal nga aksyon. Dili ka mosulti, "Kinahanglan buhaton
ni, kinahanglan buhaton kana," kundili moupo ka ug moingon, "Walay nakabuhat niini pa, busa ako na lang ang magbuhat niini."
Padayag ta og kusog nga pagdayeg para niini!
Oo, sultihi kami, unsa man kini nga "freedom mobile phone"? Giunsa nimo kini naisip? Unsaon man kini pagtrabaho?
Una, gusto kong moingon og pipila ka pulong bahin sa kung gamiton ba o dili ang smartphone.
Aw, kita usa ka modernong katilingban. Dili nato gusto mobalik sa Panahon sa Bato.
Ug ako usa ka IT nga negosyante, busa pamilyar ko niini. Gusto ko nga adunay moderno nga mga himan nga
nagtugot kanako sa pagtrabaho nga sayon ug produktibo.
Pero ang dili nako gusto mao nga pirmi gisuhop sa pikas ang akong data.
Unsa ang nahitabo pagkahuman: niadtong 2021, daghang mga hulagway sa mga demonstrasyon sa Querdenken ang nahimong itom
sa akong selpon, lakip na ang mga bidyo. Mao na ang Apple.
Kalit nga gitabonan sa Apple ang datos ubos sa slogan: "Giprotektahan ka namo, busa gi-scan namo ang imong device."
Ug klaro kaayo nako kung unsa na ka layo ang niabot ning digital nga sensura.
Unya nisulod lang ko online – adunay open-source nga software, nga libre nga software nga gawasnon nga makita sa internet.
Ang open source nagpasabot lang nga mahimo usab nimo tan-awon ang source code.
Gipalambo kini sa mga tawo nga malingaw sa paghimo og mga tanyag, dili sama sa dagkong korporasyon.
Ug mao kana nga nakadiskubre ko sa LineageOS. Libre kini nga operating system para sa mga mobile phone
nga nagsuporta sa hapit 250 ka lain-laing mga modelo.
Ug unya miingon ko, "Sulayan na lang nako."
Syempre, gikan usab ko sa Apple ecosystem. Dili sayon nga biyaan kini. Mao nga gihimo nako kini sa samang panahon.
Busa naa pa gihapon nako ang akong daan nga iPhone ug gi-set up sab nako kining bag-ong mobile phone sa samang panahon, aron sa
ulahi kinahanglan na lang gyud nako ang bag-ong mobile phone. Ug sa akong tan-aw, mao kana ang importante kung maghimo ka og ingon
ani nga mga kausaban: dili ka maghimo og hingpit nga pagbulag nga basin mag-antos ka unya
ug moingon, "Karon dili na ko makatrabaho."
Ug oo, sa dihang gikuhaan ko sa tanan nakong mga device ug nakagawas ko sa
prisohan, natural lang nga gigamit nako ang bag-o.
Tungod kay ako usa ka manuna, bisan digital nga komunikasyon o kuwarta.
Wala na koy bank account. Nagpasabot kini nga karon nagpaningkamot ko pag-ayo sa pagpangita og solusyon
didto usab. Unsaon man nimo pagkinabuhi ingon ana?
Importante, libre tanan nga mga video sa website sa "digital activist". Naandan na namo nga ihatag tanan nga libre.
Aduna usab mga workshop nga magamit alang sa mga dili kaayo kumpiyansa nga buhaton kini sa ilang
kaugalingon. Apan ang ideya mao nga ang mga lokal nga grupo magtigom ug mag-organisar sa ilang kaugalingon.
Aduna gyud kanunay mga tawo nga mas dako gamay ang teknikal nga pagsabot. Ang uban adunay lain-laing mga
talento. Ug kung magtinabangay mo, dali ra kini modaghan.
Gibuhat nako ang parehas sa "Querdenken". Sa "Querdenken", nagporma kami og mga desentralisadong grupo.
Aduna na'y mga digital nga aktibista sa Munich ug mga digital nga aktibista sa Berlin.
Mas paspas kini modaghan didto, imbis nga maghimo ko og mga 20 ka kurso sa pagbansay
nga adunay 20 ka partisipante sa usa ka tuig.
Nakaabot kami sa 400 ka tawo. Ug dili pa kana igo para nako.
Busa, kung nasabtan nako og tarong, ang trabaho nga imong gihimo aron ipahimutang kining "freedom mobile phone" – ang tanang mga
instruksyon, ang mga semana nga trabaho nga gigahin – mahimong tun-an nga libre dinhi sa digital-aktivist.de, ug
mahimo'g magtukod og lokal nga mga grupo aron ipatuman kini?
Oo, ang prinsipyo sa open source mao nga makatampo ka mismo.
Ug ang open source dili lang bahin sa aktibong pagsulat og code ug tingali pagtabang sa ingon ana nga paagi.
Apan bahin usab kini sa paghimo niining mga video sa pagbansay, nga nagpasabot sa mga tawo kung giunsa kini paglihok.
Kana usab usa ka aktibong bahin sa open source.
Ug nakit-an namo kini nga maayong libre nga pundasyon nga gihimo sa uban.
Ug kini karon ang among kontribusyon niini, pinaagi lang sa pagsulti nga motabang kami.
Ug ang pagpalambo sa produkto naglangkob sa daghang bahin. Busa, kasagaran naa koy pagpalambo sa software. Unya, naa
pud koy pagsiguro sa kalidad. Apan siyempre, naa pud koy dokumentasyon, mga instruksyon, ug suporta.
Ang mga developer sa software dili gyud ganahan mosulat og dokumentasyon. Mao nga miingon kami: Kami na ang mag-atiman
niini ug himuon namo kini nga sayon kaayo para sa mga tawo.
Usa ka katingalahang buhat, katingalahang buhat.
Oo. Gusto ko mangutana pa ug lain nga pangutana dinhi, usa ka pangutana nga mainit kaayo nga gihisgutan
pipila ka semana ang milabay dinhi sa Switzerland.
Nahibal-an nga usa ka mamamahayag nakigkontak sa pipila ka mga kompanya sa US ug nakapalit og datos sa lihok gikan sa
1.3 milyon ka Swiss nga mobile phone sa pipila ka libo ka Swiss franc. Nahitabo na kini dinhi sa Switzerland.
Gipakita sa mamamahayag eksakto kung asa ug kanus-a nahimutang ang mobile phone, ug miingon: "Nakakuha ko
niini nga datos sa legal nga paagi. Gibaligya ko kini nga datos alang sa marketing nga katuyoan."
1.3 milyon, hapit na kini 20 porsyento sa 8 milyon.
Ug karon ang pangutana: ang Freedom Mobile nga telepono – dili na ba karon ihalad sa pagbaligya sa akong datos sa
niining mga kompanya pinaagi sa Freedom Mobile nga telepono?
Nagpakita kini kung unsa ka suod nga gimonitor kita. Ug ingon pa nila nga anonymous kini nga datos.
Pero dili nimo masulti nako nga kung makita nimo ang datos sa lokasyon ug pareho ra ang lokasyon gikan sa tungang gabii hangtod
alas 5 sa buntag, kabalo na ka asa siya nagpuyo. Ug makita nimo kinsa ang naa sa luyo niini, kinahanglan lang nimo kini itandi.
Napugngan ba kining katalagman pinaagi sa "freedom mobile phone"?
Oo, hingpit. Kay bahin kini sa ... Pananglitan, daghang mga tawo ang dili na mobasa sa mga termino sa paggamit.
Busa, kung gamiton nako ang Google Maps o ang Google alang sa pag-navigate, molihok kaayo og maayo ang
produkto tungod kay daghang mga tawo ang kanunay nagpadala sa ilang datos ngadto niini.
Ug siyempre gisusi kini sa Google, ug gihimo kini nga usa ka maayong produkto sa diha
nga makita nako dayon ang live nga datos.
Mahimo usab nako ipaambit ang lokasyon sa uban ug masubay nako ang tanan.
Ug sama sa akong giingon kaniadto, libre ang produkto. Busa kita mao ang produkto.
Ug mao kana ang hinungdan nganong kining mga korporasyon makabaligya niining datos.
Nakaabot na sa punto nga ang Facebook, sa akong pagtuo, miingon na: Kung mag-upload ka og litrato, kami na ang tag-iya sa
katungod sa hulagway. Daghang tawo ang wala kabalo ana. Karon nahitabo na usab kini sa daghang mga AI nga sistema.
Aduna'y usa ka aktres sa Estados Unidos nga misupak sa artipisyal nga paghimo kaniya pinaagi sa AI.
Ug napildi siya tungod kay wala niya gisunod ang mga termino sa paggamit.
Nagpasabot kini nga karon siya nagpuyo isip usa ka virtual avatar, aron isulti. Gitugotan kining
mga korporasyon nga gamiton siya nga walay lisensya.
Ug mao gyud kana ang among gibuhat pinaagi sa yano nga paggamit niining open-source nga solusyon, nga episyente sa datos ug wala
magpadala og bisan unsang datos ngadto sa dagkong korporasyon.
Ug siyempre, mahimo usab nako nga aktibong i-off ang lain-laing mga function sa akong selpon,
bisan pa man ang lokasyon o siyempre ang Wi-Fi.
Aw, daghang mga tawo wala pud kahibalo ana. Gigamit usab ang Wi-Fi sa pagsubay sa lokasyon ug paghimo og mapa.
Ug mahimo nako nga patyon didto ang tanan niini. Apan siyempre, kinahanglan nako kini buhaton nga may hunahuna, balik-balik.
Gitan-aw namo ang akong selpon sa paniudto karon. Kinahanglan ko nga moangkon nga naka-on pa
gihapon ang pagsubay sa lokasyon sa akong selpon.
Kinahanglan gyud ka nga masanay niini ug kanunay nimong pahimangnoan ang imong kaugalingon nga buhaton kini nga aktibo.
Maayo kaayo. Oo.
Sa dili pa nato ablihan ang sunod nga bariles, duha o tulo lang ka pangutana.
Asa nga operating system ang imong girekomenda karon para sa mga kompyuter, dili para sa mga mobile phone?
Oo, mopili ko sa Linux. Kay bukas usab kini nga tinubdan.
Dili na nimo masaligan ang dagkong korporasyon. Sa tinuod, duha ra gyud ka kapilian: Apple ug Microsoft.
Bag-o lang gipahibalo sa Microsoft pinaagi sa "Recall" nga gikuha nila og litrato ang screen, sa akong
huna-huna 60 ka beses matag oras, o bisan matag minuto.
Para lang sa among kaugalingong kaluwasan, siyempre. Aron kung dili namo mahinumduman unsa among
gibuhat sa kompyuter, mapasalida nila kini para namo.
Syempre gigamit nila kana para sa ilang mga AI.
Ug kaniadto, ang Apple usa ka kompanya nga nagpunting kaayo sa pribasiya. Apan dili na kini ingon ana karon nga
si Steve Jobs – aw, bisan pa man lang "mibiya sa pisikal nga kalibutan" – ug daghan na ang nabag-o.
Unsang browser?
Ako mismo naggamit sa Brave browser.
Usa ra kini ka browser nga naglakip na og daghang pagtipig sa datos ug seguridad sa datos. Nagablock usab kini og
daghang patalastas para nako. Tungod niini, makapokus ko sa akong enerhiya sa unsay tinuod nga naa sa screen.
Asa nga search engine?
Sa pagkakaron, naggamit ko og duha. Ang usa mao ang Brave, nga adunay kaugalingong search engine, ug ang Quant.
Ug siyempre, aduna'y tibuok listahan sa alternatibong mga search engine nga imong mapahimutang didto.
Siyempre, dili na nako gamiton ang Bing sa Microsoft o ang Google. Mahimo usab kini i-set dinhi.
Apan ang tanan makahukom niini para sa ilang kaugalingon.
Maayo kaayo, pero hatagi kami og giya. Daghang salamat kaayo.
Padayon ta sa sunod nga hilisgutan. Usa ka init nga hilisgutan.
Unsa man ilang gibuhat sa among internet?
Nag-istorya ta sa miaging pipila ka adlaw. Ug mas daghan ka og kasinatian kaysa nako. Mas dugay na ka sa negosyo.
Ug imong giingon lang – aw, kana nga pahayag nakapahunahuna gyud nako:
Nagaingon ka nga kaniadto, ang internet tinuod nga desentralisado.
Busa nagpasabot kini nga tinuod gayud nga desentralisado. Ug unsa man ang naa nato karon?
Naa tay YouTube, Facebook, TikTok. Pwede pa nako idugang ang Google, pwede pa nako ilista ang pipila pa... pero mao na kana.
Aduna kami'y dagkong datos nga mga pugita nga sama sa mga pugita sa internet, nga nagkolekta niining datos
aron magkinahanglan sa among datos sa pagbansay sa mga AI.
Apan nawala na ang desentralisasyon.
Kung tan-awon nako dili lang kana, apan pati na ang panahon sa coronavirus, kinahanglan pangutanaon kung kinsa sa mga magtutuklas
sa Panahon sa Pagpamalandong, pananglitan, ang wala mawala og YouTube channel. Grabe kaayo ang sensura niining mga dapita.
Ug nagsugod ka dinhi og usa ka proyekto, aron usab ipakita sa mga magtutudlo ang usa ka agianan paingon sa gawas.
Kanunay nakong mapansin nga imo gyud gibug-aton ang desentralisasyon... aron masiguro kini nga
desentralisasyon ug mapugngan ang dagkong data giants sa pagkuha og gahum, sa pagsensor sa mga tawo, ug uban pa.
Susing Pulong PeerTube – Nakita nako nga nakab-ot ka og kalamboan niining natad pipila ka tuig na ang milabay.
Dad-a kami sa sulod. Unsa man ang PeerTube? Giunsa man kini pagtrabaho, o unsaon man
pag-decentralize sa internet sa kinatibuk-an?
Unsaon nato gyud pagbalik sa Internet sa orihinal nga tuyo niini?
Aw, gusto ko nga mobalik pa gamay sa wala pa ni, kung ok ra ba. Kay mosulod na lang ko sa kasaysayan sa internet.
Aw, ang internet sa sinugdanan usa ka proyekto sa militar. Ang ideya mao nga kung mosiklab ang usa ka dakong nukleyar nga gubat,
makahimo kita og usa ka sistema diin bisan mapakyas ang pipila ka bahin, makapadayon
gihapon ang mga tawo sa pakigkomunikar sa usag usa.
O, bisan pa niini, makapadayon gihapon ang mga istruktura sa militar sa pagpakigsulti bahin niini.
Ug unya gilansar ang internet. Unya miabot ang email. Siyempre, kini gihimo nga desentralisado sukad pa sa sinugdanan.
Nagkomunikar kita direkta kung mogamit kita og mga desentralisadong serbisyo.
Nagpasabot kini nga naa kay kaugalingong email server, ug naa pud koy kaugalingong email server.
Ug unya, siyempre, nakaila ang sistema nga kini usa ka dakong risgo ug nagtukod og sentralisadong mga sistema palibot niini.
Ilado nga kining dagkong korporasyon nga atong gihisgutan gipondohan sa CIA sa pipila ka bahin sa ilang unang mga hugna.
Nagpasabot kini nga sayo pa kaayo nalambigit ang CIA sa inisyal nga pondo tungod kay natural ra nga interesado
sila nga usab i-sentralisa kining desentralisadong network.
Ug giunsa nimo pagbuhat ana? Pinaagi lang sa paghatag og mga serbisyo sama sa Google, Facebook, ug
WhatsApp, nga siyempre libre ug gigamit sa tanan.
Sa katapusan, kung makita nako kung giunsa sa mga tawo paggamit sa ilang mga mobile phone karon, basin daghan sila og
mga app sa ilang telepono, apan dili na nila gamiton ang internet sa ingon ani nga desentralisadong porma.
Ang desentralisado usab nagpasabot nga ang tanan adunay kaugalingong website.
Sa una, naa tay mga search engine nga dili sama sa Google nga adunay AdWords, diin karon kinahanglan na sa tanan nga
mag-anunsyo ug mobayad aron makita ang ilang website sa ibabaw... Sa baylo, naa'y tinuod nga mga
search engine diin makit-an gyud niini nga mga pahina.
Ug kinahanglan usab isulti nga kung tan-awon nato karon ang konstitusyon ug ang kahimtang sa katilingban, kining
dagkong korporasyon ug kining sentralisado ug monolitikong mga sistema sa tinuod supak sa atong mga katungod sa konstitusyon.
Aw, ang prinsipyo sa subsidiaridad magamit dinhi. Nagpasabot kini nga ang lokal nga awtoridad magbuot para sa iyang kaugalingon.
Apan kinahanglan usab nato nga tan-awon gamay ang atong kaugalingon. Niduyog kita tanan.
Nagpasabot kini nga ang sistema nga atong gipuy-an karon wala'y lain kondili resulta sa atong mga lihok, diin
wala nato gipanalipdan ang atong kaugalingon sa sayo pa.
Hangtud sa 2020, wala ko kahibalo kung unsa ka grabe kini. Si Edward Snowden, sama sa akong nahisgutan
kaniadto, mao na ang nakapadayag niini sa sayo pa.
Syempre, gipadayag na sa WikiLeaks ang daghang mga butang. Busa naa na diha ang impormasyon, apan wala kini
nakaabot sa mga tawo, o komportable kaayo kita sa pagbag-o.
Ug mao kana nga importante kaayo para nako nga kuhaon nako ang matag impulsong akong madawat – sama sa
pagtangtang sa akong YouTube channel – ug gamiton kini aron makahimo og kausaban ug tan-awon unsay mahitabo.
Dili ko nakigbisog aron tugutan kong mobalik sa YouTube kay, atubangon nato, kusgan
kaayo ang pinansyal nga gahum sa pikas bahin.
Tingali modaog ko sa kaso sa korte, unya tangtangon ko pag-usab sa YouTube, unya magasto ko og laing kaso
sa korte, ug 20, 30, 40,000 ka euro dili man gani dako.
Ug kini nagmugna og pangutana: Unsaon nako paghimo og makahuluganon nga paggamit sa mga kapanguhaan nga naa nako?
Ug unya gitan-aw pud nako kung unsa ang mga alternatibo sa YouTube.
Unya nakit-an nako kini nga PeerTube server. Naghunahuna ko, nindot kaayo ni. Karon pwede na nato i-upload ang
tanan sa atong PeerTube server. Didto kita gawas sa sensura.
Busa ang PeerTube ba mao ang imong kaugalingong server nga ikaw mismo ang nag-set up niini?
Usa kini ka lain nga server nga nagpadagan og usa ka video portal, nga siyempre giinspirar sa Apolut o,
kaniadto, sa KenFM, nga nakasinati sa parehas nga kapalaran.
Si Kayvan usab adunay dakong panan-aw sa kahulugan nga makita niya ang mga butang nga nagakahitabo.
Ug nakita nato nga dili mi ganahan sa dagkong korporasyon. Mao nga importante kaayo nga naa ta'y kaugalingong PeerTube server.
Karon naa kita sa usa ka panahon sa pagbalhin. Dili kini nagpasabot nga nahuman na lang kini
tungod kay nakaagi kita og panahon sa pagpahulay.
Aduna usab kay kaugalingong PeerTube server. Ug dinhi kinahanglan ko nga mohatag og gamay nga kritisismo sa kalihukan, siyempre.
Ang gidaghanon sa among mga bisita usahay moabot og 50,000 o 60,000. Ug karon nga nanghupay na usab
ang tanan, mobalik na usab ang tanan sa YouTube.
Ug daghan gihapon ang naningkamot sa ilang swerte sa YouTube, nga nag-ingon, "Oh, kung magsugod ko og lain
nga channel karon, makab-ot nako ang gilapdon nga akong gusto." Pero dili nimo makab-ot.
Kay sa akong hunahuna naa mo'y 120,000 ka subscribers, ug ang AI ug algorithm nagpamenos lang kaninyo ingon ana.
Nagpasabot kana nga sayang ra kaayo nga enerhiya para nako.
Ug mao kana ang hinungdan nganong importante kaayo kini nga PeerTube nga proyekto para nako. Kay
ang kawalay hustisya mahitabo lamang sa kangitngit.
Ug kung pasidlak nato kini sa kahayag sa kamatuoran... importante kaayo nga idokumento nato kining panahona.
Kung wala tay PeerTube server sama niini, mawala gyud ang tanang dokumentasyon gikan sa tanang demonstrasyon.
Ug unya mobalik kita sa 1984. Kinsa kaha ang mosulat sa kasaysayan unya, ang mainstream
media? Kay dili na nato mapamatud-an unsay nahitabo.
Busa, tugoti ko nga mubo nga balikon. Ang panan-aw mao nga ang tagsa-tagsa nga mga kalihukan sa edukasyon, ang matag
magtutudlo o ang matag medium sa edukasyon moingon, "Magtukod ko sa akong kaugalingong PeerTube server, desentralisado."
Ug nag-network kita sa usag usa. Ug nahimong konektado kita sa network ug sa pipila ka paagi maghimo kita og bag-ong YouTube nga
nagdagan nga desentralisado, supak sa data octopus nga YouTube.
Apan wala kini mahitabo. Imong gihisgutan ang keyword nga "kaginhawaan". Gusto ko nga mubu nga ipatin-aw kini.
Makita pud nako nga ingon ana. Kapoy ra gyud. Sa YouTube, Telegram, ug tanang messenger nga mga programa para sa pagdawat
ug pagpadala og mensahe, naa na gyud tanan sa imong atubangan. Makascroll ka padulong ug paatras. Ug
makaklik ka aron makaadto bisan asa nga bahin sa website.
Nagkinahanglan kini og gamay nga paningkamot. Mas lisod ba ang usa ka desentralisadong internet?
Dili kini mas lisod. Sa akong tan-aw, mas tungod kay dili pa naanad ang mga tawo niini.
Ug aduna'y tanan niining mga mekanismo. Nindot kaayo makita kining hulagway kung giunsa pagkasumpay-sumpay ang usa ka organismo.
Mao na gyud ang tinuod nga Internet. Kay didto, mahimo nako kuhaon ang usa ka pahina ug ang tanan nga uban naa gihapon didto.
Ug kinahanglan lang nato nga pangutan-on pag-usab ang atong kaugalingon: Unsaon nato pagpuyo?
Ug kung moingon ko nga gusto ko magpuyo nga independente sa komunidad offline, gusto pud nako kana online.
Ug sa tinuod, ang matag munisipyo o komunidad kinahanglan adunay kaugalingong desentralisadong mga sistema.
Mas lapad pa ni kaysa ana. Dili lang kini bahin sa PeerTube server. Bahin usab kini
sa kung asa nako gitipigan ang akong datos.
Gitipigan ba sila sa cloud sa Google, Microsoft, ug Apple? O naa na usab ba sila nako lokal?
Busa kining tibuok isyu sa kasarinlan sa datos kay labi ka importante.
Ug kini usa ra ka butang sa pag-anay niini. Duha ka adlaw ang milabay, gipakita nako kanimo ang among mga sistema, kung
giunsa namo pagtrabaho sa usa ka desentralisadong paagi didto ug kung giunsa usab namo pagsuporta sa mga inisyatibo.
Ug mura'g sama ra kini sa pag-ilis sa sakyanan. Ang uban magmaneho sa parehas nga brand sa sakyanan sa tibuok nilang
kinabuhi kay dili nila maimagine nga mobalhin gikan sa brand A ngadto sa brand B, o dili nila gusto nga masagubang pa kini.
Aduna'y matahum nga panultihon nga nag-ingon: "Ang kinabuhi mahitabo sa mga dapit nga wala pa nimo
naadtuan. Ang tanan nga uban pa kay pagbalik-balik ra."
Ug mao kana nga ang tanan kinahanglan maghunahuna kung hangtod kanus-a sila gusto magpuyo sa pagbalik-balik,
o kung kinahanglan ba nato mosulay og bag-ong butang.
Ug nagtuo ko nga naa kini kanato, sa media o sa gawasnong media, aron masiguro nga kining mga sistema
mahimong mas makita ug mas sayon gamiton. Apan siyempre, mahimo ra kini kung gamiton gyud kini.
Kay siyempre, walay mas makapahasol sa usa ka tighatag og serbisyo kaysa sa pagsulti, "Naghatag ko og nindot
kaayo nga portal dinhi, apan sa katapusan, wala kini magamit." Usa pa kana ka isyu sa kapanguhaan.
Ug ang lain nga hilisgutan, nga sa akong pagtuo tinuod nga may kalabutan, mao ang hilisgutan sa kamatuoran.
Nagpasabot kini sa pagsiguro nga luwas kining mga butanga aron dili na kini mapapas ug dili na kini mapugngan.
Tungod kay nagpuyo kita sa usa ka panahon nga atong matawag nga kusog kaayong kagubot.
Ug kung dili nato mapreserbar ang kamatuoran, aron masulti, aron magamit kini sa umaabot nga hugna sa pag-usisa pag-usab
(nga mahitabo usab), nan nagtuo ko nga nakalimot kita sa usa ka hinungdanon nga lakang nga kabahin usab sa atong trabaho.
Maayo kaayo.
Nagtuo ko nga gipataas dinhi ang pipila ka hinungdanon kaayo nga mga punto.
Ug moingon ko nga sa akong hunahuna, kinahanglan natong mobalik sa paagi nga nahitabo sa sinugdanan sa internet, diin ang tanan
naghimo sa ilang kaugalingong listahan sa mga link, nahibalo kung asa makit-an ang kinsa, ug misusi kining mga listahan sa link.
Ug kinsa ba ang nakahibalo, basin adunay mosulpot pagkahuman sa tanan nga imong mahimo nga isulod sa search engine.
Apan naghisgot usab kami bahin sa usa ka search engine, pananglitan pinaagi sa ingon nga
peer-to-peer nga mga instance, ug uban pa. Daghan usab nga mga problema ang motumaw didto pag-usab.
Kinsa ang gitugotan nga mogamit sa search engine, ug kinsa ang dili? Unsaon nimo kung adunay mag-upload og tinuod nga ilegal
nga pornograpikong materyal? Adunay libo ka mga pangutana.
Wala pa ta didto. Apan nakita nato ang desentralisasyon, ang paghimo og mga listahan sa link, ang pagpadulong
didto, ang pagpalig-on sa desentralisasyon, ug ang pagsubay niining dalan. Ug kini magbunga og maayo.
Gusto ko nga mubo nga hisgutan ang lain nga topiko: Telegram Messenger. Aduna ba kay solusyon para ana usab?
Sa una, ingon sa mga tawo, "Telegram, dili kini mag-censor." Karon, naa na kita sa punto nga grabe na kaayo ang pressure
kanila, mao nga gi-censor na ang bersyon sa App Store. Kinahanglan na usab nimo mangita og mga paagi aron malikayan kini.
Aduna ba usab desentralisasyon sa komunikasyon, diin nimo makita ang sunod nga lakang sa desentralisasyon?
Oo, hingpit gayud.
Ang among nasinati karon sa YouTube o ang among nasinati karon uban sa dagkong
korporasyon nagkuyanap na sa ubang dagkong korporasyon.
Ang Telegram usab usa ka dako nga korporasyon, nga sa akong pagtuo adunay 900 ka milyon
nga mga tiggamit karon ug kusog nga pagtubo.
Ug siyempre, kining mga sistema aktibo nga giatake sa mga gobyerno ug sa EU.
Ug para nako, naa na usab kana nga isyu: dili na ko mosalig sa bisan unsang sentralisadong sistema kay kini mahimong atakehon.
Sa akong hunahuna, katingalahan ang Telegram. Gihatag kini kanato ingon usa ka regalo.
Kinahanglan natong hunahunaon kung unsa unta ang nahitabo kung ang tibuok panahon sa coronavirus nahitabo nga
wala'y Telegram. Mabilin kita nga walay laing kapilian.
Apan kinahanglan usab nato kini tan-awon ingon usa ka himan sa transisyon. Ug aduna'y usa ka
nindot kaayo nga butang nga gitawag og Matrix.
Desentralisado pud?
Ang Matrix hingpit nga desentralisado, usab uban sa kaugalingong server.
Gusto usab nako mosulti og usa ka butang bahin sa gasto. Ang pagbaton sa kaugalingong server kanunay nga mura'g
mahal, apan karon dili na kini ingon ana. Makakuha ka og usa ka server sa kantidad nga lima ka euro matag bulan.
Kinahanglan nimo og duha. Usa ka server nga nagdumala sa komunikasyon, ug usa nga nagdumala sa mga backup.
Ug unya, ang mga desentralisadong grupo makatigom pag-usab – nga segurado, uban sa hataas nga lebel sa encryption.
Kinahanglan usab isulti nga ang Telegram wala'y encryption. Daghang tawo ang wala makahibalo niini.
Ang tanan nga mahitabo sa Telegram, gawas kon i-aktibar nimo ang encryption function niini, sa sinugdanan wala'y encryption.
Ug mao kana ang hinungdan nganong nagtuo ko nga kini usab kaayo makapaikag para sa mga serbisyo.
Aduna gihapon Signal ug Threema isip mga alternatibo. Apan, pareho kini nga mga sentralisadong sistema nga, kon
mahimong igo kaimportante, siguradong mapugos sa pagpadayag sa ilang datos ubos sa presyur sa mga awtoridad ug gobyerno.
Aduna'y boto sa EU bahin sa "chat control", nga sa pagkakaron wala pa naaprubahan.
Pero kabalo ta, sama sa giingon ni Jean-Claude Juncker, nga mosulay ta ug usa ka butang ug maghulat
aron makita kung unsa kadako ang kasaba. Ug unya mosulay ta pag-usab ug magpadayon lang.
Ug mao kana ang hinungdan nganong adunay hilisgutan nga "matrix". Ang software para niini sa kompyuter gitawag nga "element".
Medyo... kinahanglan nimo kini masabtan.
Busa naa kay server nga gitawag og Matrix, ug ang software sa imong mobile phone gitawag og Element.
Pananglitan, kini importante kaayo kay kini gayud ang mobalik sa imong pribasiya, tungod kay kini naka-encrypt. Daghan kaayong
mga butang ang imong mahimo gamit kining kombinyenteng manager.
Pwede pud ka magtawag sa telepono. Pwede pud ka mag-video conference, pero usa ra ka usa-ka-usa nga conference. Ug sa
tinuod, ingon ani nako giatiman ang tanan nakong komunikasyon.
Nagpasabot kini nga kung motawag ko sa telepono, buhaton nako kini pinaagi sa Matrix, pinaagi sa akong kaugalingong
server, diin naka-encrypt ang komunikasyon. Sa pikas tiggamit, nga adunay usab naka-encrypt nga datos sa ilang server.
Ug ang kalidad sa audio, pananglitan, mas maayo kaayo ug mas klaro kaysa sa pakigkomunikar pinaagi sa kasamtangang mga network.
Oo, katingalahan, katingalahan. Sa akong hunahuna, takus pud nga mag-invest sa training
dinhi, dili ba nimo? Magpadayon ba gyud ta niini?
Pagkahuman sa imong presentasyon, ipaila usab nako ang usa ka bag-ong produkto.
Apan nagtuo ko nga takus nga mamuhunan dinhi aron hatagan ang mga tawo og mga himan aron makaplagan nila
ang sunod nga lakang sa proseso sa desentralisasyon.
Maayo kaayo nimo kini gisulti: ang Telegram Messenger sama sa usa ka transisyon. Wala ta kahibalo unsay mosunod.
Wala ta kahibalo kung giunsa pag-uswag sa tibuok balod sa AI, ug unsaon kini pagkahuman. Wala ta kahibalo
kung asa mosalakay ang mga kagamhanan, unsa ilang ipagbawal, ug unsa dili nila ipagbawal.
Apan dinhi, nag-abli ang usa ka bag-ong bintana, nag-abli ang usa ka bag-ong pultahan.
Ug moingon ko nga wala nay lain nga paagi. Kinahanglan nato nga mosunod niining dalan, apan kinahanglan gyud nato nga modaog.
Kinahanglan padayon natong edukahon ang mga tawo. Kinahanglan usab natong molayo gikan sa, atong isulti, teknolohiya.
Maayo kaayo ang imong gibuhat sa mga demonstrasyon. Nagkonektar ka sa mga tawo sa rehiyon ug naglunsad ka og lokal nga
mga inisyatibo. Mao na ba kana ang modelo para sa umaabot?
Ug ang koneksyon, ang koneksyon gikan sa kasingkasing ngadto sa kasingkasing, dili mapugngan. Dili kini posible.
Ug gusto ko nga gamiton kini nga kahigayunan aron maghimo og gamay nga patalastas. Nagbuhat usab kami niini
nga lokal nga networking isip mga team sa Kla.TV ug AZK.
Importante ang lokal nga networking. Mga manan-aw, palihug kontaka kami sa www.kla.tv/Vernetzung kung gusto ninyo nga
makonektar sa usa ka rehiyonal nga network sa inyong lugar.
Ang AZK karong adlawa, siyempre, usa ka pangunang pananglitan; ang mga lokal nga grupo gikan sa tanang dapit
nagtigom aron ania karon niining adlawa. Padayonon nato kini.
Ug usa ka dakong salamat kanimo sa imong trabaho, sa imong pagkawalay pagkamakasarili, ug sa imong dedikasyon.
Katingalahan kini. Salamat, Michael.
Daghang salamat kaayo.
Sige.
Ang demonstrasyon hapit na. Kinahanglan ka namo pasagdan nga molakaw uban sa bug-at nga kasingkasing.
Maayong tanan kanimo. Pabilin nga lig-on, ug maayong suerte. Anaa kami sa imong kiliran.
Ang mga dili makaanhi naa gihapon didto sa espiritu.
Dinhi, atong makita usab ang sunod nga lakang nga magkuyog isip mga kalihukan sa edukasyon.
Daghang salamat kaayo.
Hangtud sa dili madugay, unya.
Oo, nindot kaayo. Sa akong tan-aw, ang presentasyon ni Michael nakahatag kanato tanan og maayong pagsabot sa hilisgutan.
Ang pisikal nga koneksyon labi ka importante. Gusto nakong mubo nga usab ipasabot kana.
Nakasinati na kita tanan karon kung giunsa paglihok sa sensura pinaagi sa pagdili sa Compact
magazine. Miingon si Michael nga nahitabo na usab kini.
Bisan pa sa among kaugalingong mga server, wala kami kahibalo unsay mahitabo, unsang mga legal nga rekisitos ang ipatuman, kung
kinahanglan pa ba nga ipahunong ang among kaugalingong mga server tungod kay mapugos ang mga provider
sa paghunong sa programa. Bisan unsa mahimong balaod.
Mao nga ganahan kaayo ko sa pagtutok sa personal nga networking.
Oo, siyempre, kining mga pahayag dili angay sabton nga patalastas, pananglitan aron mopalit og selpon, ug uban pa.
Karon, naa kita'y hilisgutan bahin sa radyasyon sa selpon, pananglitan – usa ka dako
kaayo nga hilisgutan nga wala pa nato gisgutan.
Daghan sa atong taliwala ang mga biktima sa radyasyon nga sakto sa ilang giingon, "Ang pagbiya sa mobile phone mao ang solusyon."
Gusto lang nako ipasiugda nga dili kami mga tig-awhag sa paggamit sa mga selpon, tungod sa tanang radyasyon ug uban pa.
Apan kinahanglan lang nato nga gamiton sa labing maayo ang oras nga anaa sa matag indibidwal, sa bisan
kinsa nga naa sa kahimtang nga ilang nahimutangan.
Ug dinhi gihatag ni Michael ang maayong mga direksyon gamit ang Freedom mobile phone.
Sama sa gipahibalo, mahimo na nako ipadayon ug ipakilala usab ang usa ka bag-ong bahin.
Nadungog nato kaniadto kang Michael nga nakapangita siya og mga paagi aron makuha ang "freedom mobile phone".
Ug nakahimo kami og susama, o pareho nga klase, gamit ang mga kompyuter.
Isulti nako sa mubo kung unsa kini bahin, unya dad-on tika sa katapusang bahin.
Oo, kay naa kita'y makasaysayanong adlaw nga nagdala usab og regalo sa anibersaryo. Ug kini nga regalo sa
anibersaryo tinuod nga gituyo aron tubagon ang pangutana: "Unsa ang mahimo sa matag indibidwal karon?"
Si Michael ug ako bag-o lang naghisgot bahin niining mga long-term nga tumong, ug kini tanan nanginahanglan og panahon.
Apan unsa man ang mahimo sa matag indibidwal karon, sa diha nga mobiya na sila sa kini nga komperensya? Unsa man ang mahimo?
Mao kana ang dakong pangutana nga kanunay natong balikan. Makapadayon ta og daghang pakig-istorya, apan asa na ang
sunod nga lakang, asa kini gikinahanglan, ug asa gyud makalihok ang matag indibidwal aron makalingkawas niining AI nga pugita ?
Ug gusto ko nga mubo nga ipahinumdom pag-usab nga ang 'AI octopus' nag-abot sa tanang dapit, nangita og access sa
atong datos. Mubo ko nga hisgutan ang tulo ka kamatuoran nga nagpamatuod kung unsa na ka layo ang nahimo niini.
Giusab sa Microsoft ang ilang kasabotan sa serbisyo sa katapusan sa 2023 ug karon gireserba
nila ang hingpit nga katungod sa imong datos.
Dili ko makasulod sa daghang detalye dinhi, apan aduna usab mga solicitor nga nagtuon sa mga teksto aron mahibal-an kung
hangtod asa kini moabot ug kung hangtod asa kini dili moabot.
Dili ko na mosulod ana karon... Apan gikuha sa Microsoft ang katungod sa imong datos gikan
sa tanan nga adunay Windows operating system.
Ang whistleblower nga si Edward Snowden nagsulat bahin sa pinakabag-ong mga himan sa pagsubay sa Apple: "Bag-o lang
gideklarar sa Apple ang gubat batok sa imong pribasiya."
Gipasabot kini ni Michael. Kalit nga na-blackout ang mga litrato sa mga selpon.
Meta, Facebook, WhatsApp gusto tanan gamiton ang datos para sa ilang AI training, uso sa
tanang dapit, AI training, pagkolekta sa datos.
Ug karon ang pangutana mao, unsa ang mahimo sa matag indibidwal karon aron mapakunhod ang ilang risgo sa pag-monitor?
Gipangutana nako ang akong kaugalingon niining pangutana, ug nakaabot ko sa konklusyon nga kini sama sa usa ka
prinsipyo sa kinabuhi, usa ka butang nga kasagaran natong makat-unan sukad pagkabata, lakip na gikan sa atong amahan.
Kanunay niya kami gitun-an nga kinahanglan nimo tangtangon una ang dagkong bato, aron
masulti, ug unya mosunod na ang sunod nga mga lakang.
Ug nangutana ko sa akong kaugalingon: Unsa kaha ang dakong babag nga nakaapekto nato tanan? Asa kita makahimo og
usa ka lakang aron supakon kining tanan nga kabuang, kining tibuok kalibog sa pagbansay sa AI?
Ug masulti nako nga kining dakong bato klaro kaayo para nako. Kinahanglan nga molayo kita gikan sa mga panganod sa Microsoft,
Apple, ug sa dagkong mga magdudula; kinahanglan natong i-disconnect ang atong mga operating
system gikan niining panganod. Mao kana ang unang lakang nga klaro kaayo nakong makita.
Ang pagbalhin ngadto sa Linux, ug uban pa, usa ka butang nga atong gitinguha; kini usa ka proseso nga padayon natong gisunod.
Pero mao kana ang unang lakang. Ug aron makahimo ana nga lakang, masulti nako nga daghan pa kini'g bahin kaysa ana, apan kana nga
lakang mao ang gisentro sa among regalo sa anibersaryo karon.
Mobalik ko sa mubo aron ipahinumdom ang mga sangputanan sa pagkonektar sa imong kompyuter sa cloud
karon ug kung unsa na ka dako ang nahitabo niini.
Ang kamatuoran mao nga ang AI nga nakahibalo sa tanan makadesisyon – kay nagsulat ka og dokumento bahin sa
hate speech, dili na ka makasulod sa imong kompyuter.
Ug dili kini usa ka kahimtang sa umaabot; nahitabo na gayud kini nga kung nakakonektar kita sa kini nga kompyuter, sa cloud, dili
na makasulod ang mga tawo. Kabalo mo tanan anang masubo nga gamay nga nawong sa YouTube: "Wala na magamit!"
Ingon ana, unya nagbarog ka sa atubangan sa imong kompyuter, wala na kay data, napalong ka.
Ug ang bag-ong kampanya sa AZK nga gusto namo ipresentar kaninyo karon nagtubag gayud niini nga punto: gusto namo tangtangon ang
dagkong babag ug maghatag og giya kung giunsa paglampos sa dagkong kalisdanan sa kini nga koneksyon sa AI, bisan pa kon dili
posible ang pagbalhin sa bag-ong mga sistema sa mubo nga panahon.
Ang kampanya gitawag og anti-control, ug ang www.anti-control.info gibase sa website nga anti-censorship.info.
Gikuha namo ang among oras sa kini nga proyekto aron makahimo og mga instruksyon nga tinuod nga yano, lig-on ang basihanan, ug
sayon sabton. Magamit kini ninyo tanan ug naglakip og giya kung giunsa ninyo pag-set up sa inyong mga kompyuter aron
ang mga magubot nga bahin, sama sa akong giingon, mahapsay.
Tan-awa nato dayon kining website. Giunsa nimo pag-abot niining website?
Sa usa ka bahin, mahimo kini pinaagi sa opisyal nga website. Adunay bag-ong buton sa ibabaw. Karon nag-ingon kini:
anti-control.info. Mahimo nimo kini i-klik o, siyempre, gamiton ang direkta nga link www.anti-control.info.
Ang website gistruktura sa ingon nga paagi nga adunay mga instruksyon para sa lain-laing mga produkto. Naglangkob
gyud kini og daghan – pananglitan, mahimo ka mag-klik sa Microsoft Office, Apple, Microsoft Windows, ug uban pa.
Ug adunay yano kaayo nga mga instruksyon kung unsa ang imong mahimo diretso sa imong kompyuter, pananglitan, aron makapabulag
gikan sa cloud o aron usbon ang mga setting aron mas gamay nga datos ang ipadala. Girekomenda ang
software nga makapahinay sa transmisyon, ug uban pa.
Adunay video nga naka-link dinhi, usa ka video nga pormat para sa mga gustong motan-aw dayon, apan anaa usab
kini sa porma sa teksto aron ang tanang produkto malimpyo gikan sa bisan unsang dagkong babag.
Bisan kinsa makasugod. Mao kana ang tumong sa anti-control.info.
Dinhi, nagpunting kita sa teknolohiya sa kompyuter, Windows, Apple, Linux, ug niining mga operating system.
Ang pagtrabaho sa ingon nga mga instruksyon sa imong kaugalingon makapoy ug dili kini angay para sa
tanan. Nagpabilin gihapon ang mga pangutana, ug uban pa.
Mao nga among gi-adoptar ang parehas nga konsepto ni Michael Ballweg sa iyang "freedom mobile phone" ug sa iyang mga kampanya.
Naghatag kami og mga workshop sa seguridad sa kompyuter. Mahimo nimo kuhaon ang nota ug isulat ang sunod nga petsa:
duha ka semana gikan karon, sa Sabado, 10 Agosto, among hisgutan kini nga hilisgutan sa inyong rehiyon.
Gidapit ka nga moanhi. Pwede nimo dalhon ang imong mga kompyuter ug laptop, ug among ihatag kanimo ang kahigayunan nga atong
susihon kining mga setting ug tubagon bisan unsang pangutana nga imong mahuna-huna. Sigurado kaayo ko nga ang matag-usa kaninyo
adunay mga aspeto niining dakong buhat nga atong nahimo nga inyong magamit, aron atong masulbad kining isyu nga magkuyog.
Siguroha nga kontakon nimo ang imong AZK nga kontak ug pangutan-a kung asa kini mahitabo. Sa Berlin nga dapit, klaro na kini.
Mahitabo kini sa ika-24, nga duha ka semana pagkahuman. Gusto namo nga ihatag kini kanimo. Gusto namo nga ihalad kini.
Ug sama sa tanan natong gibuhat, kining kurso hingpit nga libre para kanimo, walay bayad gayud. Kini usa ka buhat
nga puno sa gugma gikan kanamo, busa palihug gamita kini.
Ang workshop mura'g pagbuhat niini nga trabaho bisan asa pa nga workshop, diin dali ra kaayo ka makagasto og gatusan ka euro.
Apan dinhi, isip usa ka buhat sa gugma, gusto namo nga hawiran ka sa kamot ug ipadayon ang
pagtrabaho sa networking. Nagpaabut kami sa pagkita nimo!
Salamat!
Oo, mahuman na ko, mahuman na pud ta.
Wow, makapahinam kaayo na. Oo. Gusto ko lang moingon: Salamat, Michael Ballweg, sa imong pag-uban kanamo.
Salamat, Elias, sa imong dugang nga mga komento. Ang imong gipaambit kanamo tinuod nga makapahinam kaayo.
Ug karon mosulod na kita diretso sa paglapag. Si Ruth ang moanunsyo sa katapusang
bahin. Unya moingon ko og paalam kaninyong tanan.
Oo, malipay kaayo ko. Daghang salamat kaayo. Salamat.
Ang AZK wala magpangita og bisan unsang pinansyal nga interes. Wala'y nadawat nga bayad ang mga nag-inisyatibo, ang mga
mamumulong, o ang Kla.TV alang niining mga rekording. Gusto namo nga ipahayag nga kini nga video mahimong kopyahon sa
orihinal nga porma kutob sa gusto ug ipakatap nga walay bayad.
Ang mga kontribusyon alang lamang sa katuyoan sa impormasyon ug dili nagpakita sa opinyon sa AZK. Ang AZK usa ka neutral nga
sentro sa impormasyon sa tanang aspeto. Ang matag tagpamulong responsable ra sa iyang kaugalingong kontribusyon ug dili sa ubang
kontribusyon o sa AZK, kay walay interdependensiya tali nila.
Ang impormasyon nga gipakita dinhi gisusi sa among labing kahibalo ug pagtuo. Bisan pa niana, ang mga tagpamulong ug mga
prodyuser wala magdawat og bisan unsang responsibilidad sa mga sangputanan nga motumaw gikan sa mga lihok o kapakyasan nga
may kalabotan sa sulod niining video. Ang matag-usa ra ang responsable sa paagi sa pag-atubang nila sa ilang madungog.]