WEBVTT

00:07.630 --> 00:11.047
Kwè sa ou vle, nou ap antre nan dènye etap la.

00:11.047 --> 00:14.597
Yon jou konsa pase tèlman vit.

00:14.597 --> 00:22.565
Nou ap antre nan dènye wonn lan, kounye a
ak de gwo pèsonalite nan endistri IT la.

00:22.565 --> 00:30.873
Milyon moun te pè pou oratè prensipal la pandan li
te an prizon pandan plizyè mwa, totalman inosan.

00:30.873 --> 00:35.758
Men, li pa t ap retounen sou lari a depi yon
ti tan, li te deja montre vrè koulè li ankò epi

00:35.758 --> 00:38.473
li te demontre yon kouraj moral san konpwomi.

00:38.473 --> 00:44.353
Li ap entèvyouve pa katriyèm pitit gason nou an, Elias.

00:44.353 --> 00:56.449
Elias se, apre tout, yon ekspè IT – li responsab dè santèn
teknisyen nan Kla.TV ak AZK, enkli tout espesyalis IT nou yo.

00:56.449 --> 01:06.438
Elias responsab tou pou tout enfrastrikti teknik nou an,
e li menm pral konplete diskou prensipal la ak yon nouvo

01:06.438 --> 01:12.316
kreyasyon IT ke li ap travay sou li kounye a ak ekip li a.

01:12.316 --> 01:21.182
Men, ann premye gade istwa lavi nonm sa a – mwen ta di
– ki vrèman merite selebre kòm yon ewo nan epòk nou an.

01:21.182 --> 01:27.673
Mwen di: "Byenveni nan 20yèm AZK – Michael Ballweg!"

01:36.599 --> 01:41.345
• Michael Ballweg se yon antreprenè
Alman ak devlopè lojisyèl ki soti Stuttgart.

01:41.345 --> 01:45.313
• Fèt an 1974 nan Wertheim am Main, Almay.

01:45.313 --> 01:50.279
• 1996: Kòmansman yon pwogram doub diplòm nan
Inivèsite Edikasyon Koperativ Stuttgart, li gradye

01:50.279 --> 01:53.453
an 1998 ak yon diplòm nan administrasyon biznis.

01:53.453 --> 02:00.313
• Nan lane 1998, li te fonde konpayi IT media
access GmbH ak yon fòs travay entènasyonal.

02:00.313 --> 02:06.533
Kliyan prensipal li yo te gen ladan Bosch, ZF,
thyssenkrupp, Mercedes Benz ak anpil lòt ankò.

02:06.533 --> 02:11.553
Li fin fè plis pase 120 pwojè pou Robert Bosch GmbH.

02:11.553 --> 02:16.880
• An 2020, li te vann yon pwodui IT bay Bosch
pou senk san mil ewo, pouse pa yon dezi pou

02:16.880 --> 02:20.533
chanjman ak yon vwayaj yon ane toutotou mond lan.

02:20.533 --> 02:25.111
Men apre sa, te gen COVID-19, konfinman yo,
sansi sou entènèt pou vwa ekspè konpetan yo,

02:25.111 --> 02:28.573
entèdiksyon manifestasyon yo, ak anpil lòt bagay ankò.

02:28.573 --> 02:38.337
Souke pa evènman sa yo, li te kòmanse fè kanpay sou pwòp depans
li pou prezèvasyon demokrasi, konstitisyon an ak deba ouvè.

02:38.337 --> 02:44.727
• Michael Ballweg te fonde mouvman "Querdenken" an e, pandan
pandemi ki te planifye a, li te mete sou lari sa ki pwobableman

02:44.727 --> 02:49.473
se pi gwo opozisyon ekstra-parlemantè nan Repiblik Federal la.

02:49.473 --> 02:56.833
• Depi 2022, li ap itilize konesans pwofon li nan
teknoloji enfòmatik pou ankouraje libète nan espas dijital la.

02:56.833 --> 03:03.560
• Nan mwa jen 2022, biwo pwokirè piblik
Stuttgart la te arete Ballweg sou akizasyon fwod

03:03.560 --> 03:07.786
ak blanchiman lajan an rapò ak Querdenken-711.

03:07.786 --> 03:17.577
• Apre nèf mwa nan prizon, Michael Ballweg te lage
apre yo te redwi akizasyon yo a "tentativ fwod".

03:17.577 --> 03:25.728
• Paske li pa t soumèt deklarasyon taks li alè pandan li
te nan prizon, yo akize l tou de tantativ pou evazyon taks.

03:25.728 --> 03:30.173
• Byen finansye li yo rete konjele jiska jounen jodi a.

03:30.173 --> 03:39.745
• Tout tantativ pou rann Michael Ballweg enkapab pou aji
echwe jiskaprezan e yo pa t kapab etenn dife konviksyon li yo.

03:39.745 --> 03:47.287
Michael Ballweg se yon envite nan 20yèm AZK k ap fè yon
konvèsasyon ak Elias Sasek, ekspè IT ak pitit gason

03:47.287 --> 03:56.258
fondatè AZK Ivo Sasek, sou sijè a: "Libète dijital
nan epòk siveyans entèlijans atifisyèl ki omniprezan".

04:10.696 --> 04:18.600
Wi, Michael, se yon gwo onè pou nou genyen ou avèk nou.

04:18.600 --> 04:27.233
FOCUS Online ak medya prensipal yo rele ou "lidè ki pi danjere
nan mouvman panse lateral la". Mwen panse sa te jistifye.

04:27.233 --> 04:37.281
Nou te fè bagay ki tèlman danjere tankou medite ak kanpe pou lapè
ak libète, danse anpil nan demonstrasyon yo, montre ke

04:37.281 --> 04:47.969
nou pap janm dakò ak sa. E se poutèt sa, sou yon nivo
espirityèl, nou natirèlman trè danjere pou sistèm ki egziste a.

04:47.969 --> 04:51.735
Yon kesyon nou tout enterese ladan kounye a,
espesyalman apre nou fin gade klip sa a:

04:51.735 --> 04:54.115
Kisa ki te pase apre yo te mete w nan prizon?

04:54.115 --> 04:59.928
Kisa k rive ak akizasyon sa a kounye a? Èske
tout bagay regle, oswa èske gen toujou negosyasyon

04:59.928 --> 05:03.413
ak dat pwosè ki ap tann? Ki pozisyon ou sou sa?

05:03.413 --> 05:06.553
Wi, an reyalite m ap fè sa m te vle fè an 2020.

05:06.553 --> 05:09.853
M ap fè yon vwayaj alantou mond lan,
men nan yon fason ki yon ti jan diferan.

05:09.853 --> 05:18.853
Mwen la avèk ou jodi a e mwen vrèman kontan pou m la. Mwen jwenn
anviwònman an vrèman bèl. Kidonk, mèsi anpil pou envitasyon an.

05:18.853 --> 05:25.103
Ki pwochen etap yo nan pwosedi a? Premyeman, Tribinal Rejyonal
Stuttgart la deside ke akizasyon yo p ap pèmèt yo kontinye.

05:25.103 --> 05:33.089
Lè sa a, Tribinal Siprèm nan deside ke kounye a yo dwe tande
ka a. Yo te pwograme swasant jou odyans, kòmanse 1ye oktòb.

05:33.089 --> 05:40.633
Ou ka gade lòt ka tribinal pou wè konbyen jou yo
rezève pou krim ki pi grav: anpil, anpil mwens.

05:40.633 --> 05:46.671
Nan lòt mo, yo senpleman vle kenbe mwen ak avoka
mwen, Ralf Ludwig, okipe epi detwi nou finansyèman,

05:46.671 --> 05:50.785
paske yon ka tribinal konsa natirèlman koute anpil lajan.

05:50.785 --> 05:58.933
Tout resous finansye mwen yo bloke, men mwen toujou
ap òganize yon gwo demonstrasyon nan Bèlen ane sa a.

06:03.953 --> 06:09.505
Nan fason sa a, mwen senpleman ap demontre ke nou pap
dekouraje, men ke n ap kontinye fèm sou chemen nou,

06:09.505 --> 06:13.913
chemen lapè nou an, men chemen nou chwazi pou tèt nou.

06:18.298 --> 06:27.986
Wi, ou fè yon siy sou sa kounye a. Soti 2020 rive 2022, ou
te pote demonstrasyon enkwayab sou sèn nan ak bay pèp la.

06:27.986 --> 06:32.634
Nou tout sètènman sonje 1e Out 2020.

06:32.634 --> 06:40.279
Lapolis te di ou ke te gen plis pase 800,000 patisipan. Ou te ekri
sa nan liv ou "Richtigstellung!" (Koreksyon!). Lè sa a, medya

06:40.279 --> 06:44.118
prensipal yo te di nan nouvèl yo, elatriye: "Te gen 20,000."

06:44.118 --> 06:48.493
Di nou sa nou ka atann kounye a.

06:48.493 --> 06:52.375
Wi, espesyalman, se pral 3 Out semèn pwochèn.

06:52.375 --> 06:56.693
N ap fè yon gwo mach demonstrasyon, ki pral rekòmanse a midi.

06:56.693 --> 07:00.133
Li enpòtan anpil pou mwen ke "panse
lateral" te toujou yon mouvman desantralize.

07:00.133 --> 07:07.551
E 1ye Out te tèlman bèl paske sèn prensipal la te okipe e
anpil patisipan te pote ekipman demonstrasyon yo avèk yo. Epi

07:07.551 --> 07:11.853
demonstrasyon an vrèman te kòmanse sou Straße des 17. Juni .

07:11.853 --> 07:18.733
E se egzakteman sa nou ap konsantre sou kounye a.
Mouvman an te vin san sant. Kounye a, n ap rasanble l ankò.

07:18.733 --> 07:27.493
Men, natirèlman, mwen espere ke anpil inisyativ
ap vini ak pwòp pwogram yo, paske gen kat sijè.

07:27.493 --> 07:35.650
Youn se sijè "akabwi ak Corona", sijè "libète", ki enkli
tou sijè "libète dijital", sijè "lapè", ki trè enpòtan nan

07:35.650 --> 07:39.873
moman sa a. Men tou sijè sa a: "opòtinite pou chanjman".

07:39.873 --> 07:44.213
Paske anpil moun vle chanje, men yo pa
konnen ki kote pou jwenn opòtinite yo.

07:44.213 --> 07:51.042
E se poutèt sa nenpòt inisyativ ka vini Bèlen ak
yon kamyon, ak pwòp kamyon pa li, epi prezante

07:51.042 --> 07:54.913
solisyon li pwopoze a, pwogram li pou chanjman.

07:54.913 --> 07:59.933
Wi, briyan. Èske nou pare pou semèn pwochen?

07:59.933 --> 08:08.153
Trè bon. Nou ap tann li ak enpasyans. Sa
pral sètènman yon lòt evènman fantastik.

08:08.153 --> 08:12.920
Nou swete ou tout pi bon bagay e n ap sipòte ou
kèlkeswa kote nou kapab e n ap vini tou. Mèveye.

08:12.920 --> 08:14.430
Mèsi.

08:14.430 --> 08:18.258
Wi, ann rive nan kè sijè konvèsasyon nou an.

08:18.258 --> 08:24.813
Nou te tande pale de karyè ou pi bonè, yon karyè
enkwayab. Ou rele tèt ou tou yon 'aktivis dijital'.

08:24.813 --> 08:29.533
Sou sit entènèt ou a digital-aktivist.de, gen
yon prensip gid ke mwen ta renmen li brèfman.

08:29.533 --> 08:35.111
La a ou ekri: "Panse lateral reprezante
responsablite pèsonèl ak otodeterminasyon. Sa

08:35.111 --> 08:38.817
aplike tou nan espas dijital la, natirèlman."

08:38.817 --> 08:45.793
AI , siveyans dijital, se tou yon sijè nan
20yèm AZK sa a, e kounye a n ap diskite sou li.

08:45.793 --> 08:51.853
Epi m ap pran koutman de sitasyon kòm baz pou diskisyon nou an.

08:51.853 --> 09:00.643
Pa egzanp, Premye Minis peyi Lend, Narendra Modi, te
deklare ke done se nouvo lwil la ak nouvo lò a. Sa se

09:00.643 --> 09:05.974
yon deklarasyon odasye. Lwil, lò. Li di ke se nouvo lò a.

09:05.974 --> 09:14.329
Dezyèm sitasyon an soti nan konseye WEF Yuval Noah Harari
, ki di: "Kèlkeswa moun ki kontwole done yo kontwole

09:14.329 --> 09:19.671
lavni – pa sèlman lavni limanite, men tou lavni lavi li menm."

09:19.671 --> 09:29.313
Nou gen anpil moun isit jodi a ki pa twò abitye ak done yo sou
plan teknik. Kisa k rive done yo? Kijan li fonksyone? Epi konsa.

09:29.313 --> 09:34.033
Kijan nou ta dwe konprann de
deklarasyon sa yo? Kisa sa vle di an pratik?

09:34.033 --> 09:40.053
Kijan sa mache jodi a pou pèsonalite
piblik fè deklarasyon ekstrèm konsa?

09:40.053 --> 09:44.139
Espesyalman Yuval Noah Harari, ki jwenn anpil
lwanj nan men tout moun isit la. Bill Gates, Mark

09:44.139 --> 09:46.173
Zuckerberg ak sou sa. Èske ou ka esplike sa pou nou?

09:46.173 --> 09:49.409
Wi, ou sèlman bezwen gade pri
aksyon konpayi sa yo sou mache bousye a.

09:49.409 --> 09:53.657
Kounye a, yo se pi gwo kòporasyon nan mond lan –
e kidonk tou pi pwisan. Sa mennen nan yon

09:53.657 --> 09:56.754
konsantrasyon pouvwa ki, natirèlman, pa bon pou sante.

09:56.754 --> 10:06.103
Nou tout te atire nan sistèm sa yo paske yo trè fasil pou itilize
oswa trè senp. Te gen yon tan kote telefòn mobil yo

10:06.103 --> 10:14.333
te bay gratis. Pou yon euro, ou te ka ajoute yo
nan kontra ou epi antre nan ekosistèm dijital sa yo.

10:14.333 --> 10:20.313
Ou dwe reyalize ke anyen nan mond sa a pa gratis,
omwen si ou gade konstriksyon ekonomik ki egziste yo.

10:20.313 --> 10:25.013
E si mwen pa peye ak lajan mwen, se klè mwen peye ak done mwen.

10:25.013 --> 10:33.573
E poukisa gwo konpayi sa yo tèlman enterese nan done nou
yo? Paske yo ka itilize yo pou kreye pwofil pèsonalite.

10:33.573 --> 10:42.211
Mwen ta di ke, nan pi bon ka a, yo itilize li pou manipilasyon
atravè piblisite. Mwen panse gen kèk moun ki deja konsidere

10:42.211 --> 10:51.393
sa. Ou pale sou yon sijè bò tab la, vakans nan Espay, pa egzanp.
Jou kap vini an, yon piblisite parèt: òf vwayaj pou ale Espay.

10:51.393 --> 10:59.296
Sa vle di aparèy dijital sa yo – jan Edward Snowden te
deja fè piblik an 2014 – toujou limen epi yo toujou ap

10:59.296 --> 11:05.213
siveye nou. E kounye a, natirèlman, AI ap fè l vin pi ensidye.

11:05.213 --> 11:12.893
Kèk nan nou ka deja konnen sa. Gen gwo sant done nan
dezè Nevada, ki jere pa NSA , kote tout done sa yo ranmase.

11:12.893 --> 11:20.932
E jiskaprezan, ou te oblije pran tout traka pou voye tout
done sa yo nan Nevada pou yon pwosesis santralize ki koute chè.

11:20.932 --> 11:28.090
E kounye a pwochen teknoloji a ap vini. Sa vle di entèlijans
atifisyèl ap vini dirèkteman sou telefòn mobil ou, ap

11:28.090 --> 11:36.282
koute tout tan, ap kreye yon pwofil pèsonalite sou ou, epi
tout sa li bezwen fè se voye seri done sa a li akimile.

11:36.282 --> 11:40.883
E poukisa vi prive tèlman enpòtan? Mwen vle ale
dirèkteman nan pwen an, paske anpil moun di,

11:40.883 --> 11:43.493
"Wi, mwen pa gen anyen pou kache, mwen pa sousye."

11:43.493 --> 11:48.872
Byen, premye bagay la, se, natirèlman, ke yo
itilize li anpil pou manipilasyon. Men gen tou yon

11:48.872 --> 11:52.233
dezyèm pwen enpòtan: entènèt la pa janm bliye.

11:52.233 --> 12:00.268
E si, pa egzanp, mwen te gade Kla.TV – e mwen okouran de sa. Epi
nan yon moman Kla.TV ta vin ilegal, e yon gouvènman ta

12:00.268 --> 12:07.733
di, "Pwogram sa a kounye a ilegal," lè sa a,
natirèlman li ta posib pou konnen kiyès tout itilizatè yo ye.

12:07.733 --> 12:13.279
E ou pa janm konnen, lwa yo trè fleksib jodi
a... Lè sa a ou ta ka di tou: "An retwospèktif,

12:13.279 --> 12:16.673
kounye a tout moun pral resevwa yon amann pou sa."

12:16.673 --> 12:20.193
Kidonk, ou dwe vrèman konnen ke entènèt la pa janm bliye.

12:20.193 --> 12:25.953
Se poutèt sa, pou mwen, vi prive se tou defans dijital pèsonèl.

12:25.953 --> 12:32.976
Nou dwe defann aktivman dwa fondamantal yo ap retire
nan men nou. E se lide sa a ki dèyè "aktivis dijital la".

12:32.976 --> 12:40.752
Panse lateral se toujou yon mouvman pasifik, e nou retire enèji
nou sou lòt bò a an pas anpil lè nou senpleman pa patisipe ankò.

12:40.752 --> 12:48.229
Nou pa patisipe nan mezi kowonaviris yo ni nan
vaksinasyon. Epi nou pa bay gwo kòporasyon yo done nou yo

12:48.229 --> 12:53.306
volontèman ankò pou yo ka fè bagay mwen sot dekri yo.

12:53.306 --> 12:57.033
Eksepsyonèl!

13:00.250 --> 13:04.233
E mwen ta renmen tou adrese koutman dezyèm sitasyon Harari a.

13:04.233 --> 13:12.630
Kidonk, nenpòt moun ki konnen liv "1984" la, kote
yo toujou ap reekri istwa a, se sa l ap fè referans.

13:12.630 --> 13:19.073
Paske finalman, kèlkeswa moun ki kontwole done yo, kèlkeswa moun
ki kontwole gwo sistèm entèlijans atifisyèl yo... kounye

13:19.073 --> 13:25.653
a n ap fè yon chanjman kote nou ap kite motè rechèch yo
pou n ale sou entèlijans atifisyèl ki reponn kesyon nou yo.

13:25.653 --> 13:31.909
Pou kounye a, entèlijans atifisyèl sa yo toujou
relativman net, men yo ka, natirèlman, chanje ak yon sèl

13:31.909 --> 13:35.617
touche bouton epi rakonte yon istwa totalman diferan.

13:35.617 --> 13:41.394
Apre sa, ou dwe imajine: nan lekòl, elèv yo,
timoun yo, aprann kijan pou yo itilize zouti sa

13:41.394 --> 13:44.753
yo, epi yo rakonte yo yon istwa konplètman nouvo.

13:44.753 --> 13:50.520
Liv yo pa disponib ankò, oswa li
senpleman pa alamòd pou li liv ankò.

13:50.520 --> 13:59.413
Epi nenpòt moun ki gen aksè ak done yo epi kontwole yo
detèmine naratif la tou epi, an reyalite, detèmine laverite.

13:59.413 --> 14:01.761
Wi, trè byen esplike, mèsi anpil.

14:01.761 --> 14:08.759
Men nan sosyete nou jodi a, si ou pa
gen yon telefòn mobil, ou vrèman eksklui.

14:08.759 --> 14:14.519
Ebyen, ou ta dwe konnen ke mwen itilize smartphone mwen ak anpil
konsyans e regilyèman, pa egzanp, sèlman ak yon kab entènèt

14:14.519 --> 14:17.626
epi sèlman aplikasyon ki vrèman pa ka itilize yon lòt fason.

14:17.626 --> 14:23.965
Men si ou pa vle rete konplètman koupe de
kominikasyon jodi a – oswa menm de biwo taks la,

14:23.965 --> 14:27.939
jan sa posib kounye a – yo senpleman eskli ou.

14:27.939 --> 14:35.553
Epi isit mwen ta renmen mansyone yon pwojè ou ap
pwomote, ki mwen jwenn trè eksitan. Ou rele li "telefòn

14:35.553 --> 14:39.613
mobil libète" epi ou devlope solisyon pratik pou li.

14:39.613 --> 14:44.552
Mwen panse li briyan kijan ou pran aksyon pratik. Ou pa
di, "Youn ta dwe fè sa, yon lòt ta dwe fè sa," men pito

14:44.552 --> 14:47.133
ou chita epi ou di, "Pèsonn poko fè l, kidonk m ap fè l."

14:47.133 --> 14:52.124
Ann bat bravo pou sa!

14:56.993 --> 15:04.213
Wi, di nou, kisa "telefòn mobil libète" sa a ye?
Kijan ou te vin jwenn lide sa a? Kijan li fonksyone?

15:04.213 --> 15:10.625
Premyeman, mwen ta renmen di kèk mo sou
sijè si wi ou non pou itilize yon smartphone.

15:10.625 --> 15:14.853
Byen, nou se yon sosyete modèn.
Nou pa vle retounen nan Laj Wòch la.

15:14.853 --> 15:23.393
Epi mwen se yon antreprenè IT, kidonk mwen abitye ak sa. Mwen
vle gen zouti modèn ki pèmèt mwen travay fasil ak pwodiktivman.

15:23.393 --> 15:28.633
Men sa m pa vle se pou lòt bò a ap bwè done m yo tout tan.

15:28.633 --> 15:34.293
Sa k te pase apre: an 2021, anpil imaj
manifestasyon Querdenken yo te vin nwa sou telefòn

15:34.293 --> 15:37.913
mobil mwen, menm videyo yo. Se Apple ki te fè sa.

15:37.913 --> 15:46.213
Apple toudenkou retire done yo anba slogan:
"Nou pwoteje w, kidonk nou eskane aparèy ou an."

15:46.213 --> 15:51.613
Epi li te senpleman klè pou mwen ki
jan sansi dijital sa a deja ale lwen.

15:51.613 --> 16:00.961
Epi mwen jis ale sou entènèt – gen lojisyèl sous
louvri, ki se lojisyèl gratis ki disponib gratis sou entènèt.

16:00.961 --> 16:04.417
Sous louvri senpleman vle di ou ka wè kòd sous la tou.

16:04.417 --> 16:15.033
Li devlope pa moun ki senpleman pran plezi
nan fè òf – kontrèman ak gwo kòporasyon yo.

16:15.033 --> 16:23.313
E se lè sa a mwen te dekouvri LineageOS. Se yon sistèm operasyon
gratis pou telefòn mobil ki sipòte anviwon 250 modèl diferan.

16:23.313 --> 16:25.733
Epi mwen te di, "M ap jis eseye l."

16:25.733 --> 16:33.793
Natirèlman, mwen menm tou sòti nan ekosistèm Apple la. Sa pa t
fasil pou kite l dèyè. Se poutèt sa mwen te fè sa an paralèl.

16:33.793 --> 16:42.295
Kidonk, mwen te toujou gen ansyen iPhone mwen an epi mwen te mete
nouvo telefòn mobil sa a an paralèl, konsa rive yon lè mwen te

16:42.295 --> 16:50.332
vrèman bezwen sèlman nouvo telefòn mobil la. E mwen panse se
sa ki enpòtan lè w ap fè chanjman konsa: pa fè yon koupe nèt

16:50.332 --> 16:56.083
epi petèt soufri epi di, "Kounye a mwen pa kapab travay ankò."

16:57.829 --> 17:03.853
E wi, lè yo te pran tout aparèy mwen yo epi mwen te sòti
nan prizon, mwen natirèlman te kòmanse itilize nouvo a.

17:03.853 --> 17:11.969
Paske mwen se yon pyonye, kit se kominikasyon dijital oswa lajan.

17:11.969 --> 17:18.625
Mwen pa gen kont labank ankò. Sa vle di kounye a m ap
travay di pou m jwenn solisyon la tou. Kijan ou ka viv konsa?

17:18.625 --> 17:25.473
Enpòtan, tout videyo yo disponib gratis sou sit entènèt "aktivis
dijital" la. Nou toujou gen abitid bay tout bagay gratis.

17:25.473 --> 17:32.651
Gen atelye ki disponib tou pou moun ki pa santi
yo ase konfyans pou fè sa poukont yo. Men lide

17:32.651 --> 17:36.453
a se pou gwoup lokal yo fòme epi òganize tèt yo.

17:36.453 --> 17:42.696
Toujou gen moun ki gen yon ti kras plis
konpreyansyon teknik. Lòt moun gen talan diferan.

17:42.696 --> 17:46.241
E lè nou ede youn lòt, sa miltipliye trè vit.

17:46.241 --> 17:50.977
Mwen fè menm bagay la ak "Querdenken". Avèk
"Querdenken", nou te fòme gwoup desantralize.

17:50.977 --> 17:56.801
Gen deja "aktivis dijital nan
Minik" ak "aktivis dijital nan Bèlen".

17:56.801 --> 18:08.248
Ke li miltipliye pi vit anpil la, olye de mwen ki ta
fè petèt 20 kou fòmasyon ak 20 patisipan nan yon ane.

18:08.248 --> 18:13.133
Nou te rive jwenn 400 moun. E sa pa ase pou mwen.

18:19.264 --> 18:28.667
Kidonk, si mwen konprann byen, travay ou te fè pou mete sou pye
"telefòn mobil libète" sa a – tout enstriksyon yo,

18:28.667 --> 18:38.153
semèn travay li te pran – ka etidye gratis isit la sou
digital-aktivist.de, epi gwoup lokal ka fòme pou aplike li?

18:38.153 --> 18:43.090
Wi, prensip sous louvri a se ke ou ka kontribye tèt ou.

18:43.090 --> 18:49.933
Epi sous louvri se pa sèlman ekri kòd
aktivman epi petèt ede nan fason sa a.

18:49.933 --> 18:54.133
Men se tou sou kreye videyo fòmasyon sa
yo, pou esplike moun yo kijan li fonksyone.

18:54.133 --> 18:57.153
Sa a se tou yon pati aktif nan sous louvri.

18:57.153 --> 19:02.337
Epi nou jwenn yon bon fondasyon gratis ke lòt moun te fè.

19:02.337 --> 19:06.673
Epi sa a se kounye a kontribisyon nou
nan sa, senpleman lè nou di ke n ap ede.

19:06.673 --> 19:15.139
Epi devlopman pwodwi gen anpil pati. Kidonk, mwen anjeneral gen
devlopman lojisyèl. Apre sa, mwen gen tou asirans kalite. Men,

19:15.139 --> 19:19.824
natirèlman, mwen gen tou dokimantasyon, enstriksyon ak sipò.

19:19.824 --> 19:26.672
Devlopè lojisyèl pa vrèman renmen ekri dokimantasyon. Se poutèt
sa nou te di: N ap pran swen sa epi fè l vrèman fasil pou moun.

19:26.672 --> 19:31.051
Yon travay enkwayab, yon travay enkwayab.

19:33.573 --> 19:40.673
Wi. Mwen ta renmen poze yon lòt kesyon isit la, youn ki
te fè anpil deba jis kèk semèn de sa isit la nan Swis.

19:40.673 --> 19:52.460
Li parèt ke yon jounalis te kontakte kèk konpayi Ozetazini
epi li te kapab achte done mouvman 1.3 milyon telefòn mobil Swis

19:52.460 --> 19:58.578
pou kèk milye frank Swis. Sa kounye a rive isit la nan Swis.

19:58.578 --> 20:03.325
Jounalis la te montre egzakteman kote telefòn mobil
la te ye ak kilè, epi li te di: Mwen jwenn done sa yo

20:03.325 --> 20:05.913
legalman. Mwen ap vann done sa yo pou rezon maketing.

20:05.913 --> 20:12.602
1.3 milyon, sa se prèske 20 pousan nan 8 milyon.

20:12.602 --> 20:19.753
E kounye a kesyon an: telefòn Freedom Mobile la
– èske konpayi sa yo pa t ap ofri done mwen yo

20:19.753 --> 20:24.273
pou vann kounye a ak telefòn Freedom Mobile la?

20:24.273 --> 20:29.405
Sa montre kijan yo ap siveye nou de
près. Epi yo di ke done sa yo anonim.

20:29.405 --> 20:36.288
Men ou pa ka di m ke si ou ka wè done kote a e kote a rete
menm pwen an soti minwi rive 5è nan maten, ou konnen kote li

20:36.288 --> 20:40.577
rete. Epi ou ka wè kiyès ki dèyè sa, ou jis bezwen matche li.

20:40.577 --> 20:47.013
Èske danje sa a evite ak "telefòn mobil libète"?

20:47.013 --> 20:52.897
Wi, absoliman. Paske li konsène ... Pa
egzanp, anpil moun pa li ankò tèm itilizasyon yo.

20:52.897 --> 20:58.063
Kidonk, lè m itilize Google Maps oswa Google
pou navigasyon, pwodwi a mache tèlman byen

20:58.063 --> 21:01.271
paske anpil moun ap voye done yo ba li tout tan.

21:01.271 --> 21:08.173
Epi Google evalye yo, natirèlman, epi li transfòme yo an yon gwo
pwodwi nan sans ke mwen ka wè done an tan reyèl la imedyatman.

21:08.173 --> 21:12.545
Mwen ka tou pataje kote lòt moun yo epi swiv tout bagay.

21:12.545 --> 21:21.232
E jan mwen te di pi bonè, pwodwi
a gratis. Kidonk nou se pwodwi a.

21:21.232 --> 21:24.473
E se poutèt sa kòporasyon sa yo ka vann done sa yo.

21:24.473 --> 21:30.832
Li rive nan pwen kote Facebook, mwen kwè, deja di: si ou telechaje
yon foto, nou posede dwa sou imaj la. Anpil moun pa konnen

21:30.832 --> 21:34.410
sa. Sa ap rive kounye a tou ak anpil sistèm entèlijans atifisyèl.

21:34.410 --> 21:41.409
Te gen yon aktris Ozetazini ki te opoze pou yo
te kreye li atifisyèlman pa entèlijans atifisyèl.

21:41.409 --> 21:45.191
Epi li te pèdi paske li pa t respekte kondisyon itilizasyon yo.

21:45.191 --> 21:53.013
Sa vle di ke kounye a li ap viv tankou yon avatar vityèl,
pou di konsa. Kòporasyon sa yo gen dwa itilize li san lisans.

21:53.013 --> 21:59.431
E se egzakteman sa n ap fè lè nou senpleman itilize
solisyon sous-louvri sa a, ki efikas nan

21:59.431 --> 22:04.113
itilizasyon done epi ki pa voye okenn done bay gwo konpayi yo.

22:04.113 --> 22:09.560
Epi, natirèlman, mwen ka tou dezaktive aktivman
divès fonksyon sou telefòn mobil mwen, kit se

22:09.560 --> 22:12.733
fonksyon lokalizasyon an oswa, natirèlman, Wi-Fi a.

22:12.733 --> 22:18.881
Byen, anpil moun pa konnen sa non plis.
Wi-Fi itilize tou pou swiv kote ak fè kat.

22:18.881 --> 22:22.953
Epi mwen ka etenn tout bagay sa yo la. Men,
natirèlman, mwen dwe fè sa konsyaman, ankò e ankò.

22:22.953 --> 22:28.273
Nou te gade telefòn mobil mwen jodi a pandan lè manje midi.
Mwen dwe admèt ke swiv kote a te toujou aktive sou telefòn mwen.

22:28.273 --> 22:33.153
Ou toujou dwe abitye avè l epi
kontinye raple tèt ou pou w fè l aktivman.

22:33.153 --> 22:35.312
Trè bon. Wi.

22:35.312 --> 22:39.969
Anvan nou louvri pwochen barik la, jis de oswa twa kesyon.

22:39.969 --> 22:44.173
Ki sistèm operasyon ou rekòmande
kounye a pou òdinatè, pa pou telefòn mobil?

22:44.173 --> 22:47.457
Wi, mwen ta chwazi Linux. Paske li tou sous louvri.

22:47.457 --> 22:53.601
Ou pa ka fè konfyans gwo korporasyon ankò. Gen
vrèman sèlman de altènativ: Apple ak Microsoft.

22:53.601 --> 23:02.400
Microsoft fèk anonse ak "Recall" ke yo pran foto
ekran an, mwen panse 60 fwa pa èdtan, oswa menm pa minit.

23:02.400 --> 23:10.960
Se jis pou pwòp sekirite nou, natirèlman. Konsa, si nou pa ka
sonje sa nou te fè sou òdinatè a, yo ka jwe li tounen pou nou.

23:10.960 --> 23:13.612
Natirèlman, yo itilize li pou AI yo.

23:13.612 --> 23:24.125
Epi Apple te konn yon konpayi ki te konsantre anpil sou
vi prive. Men sa pa vre ankò kounye a ke Steve Jobs –

23:24.125 --> 23:30.950
byen, omwen li "kite plan fizik la" – e anpil bagay chanje.

23:30.950 --> 23:33.752
Ki navigatè?

23:33.752 --> 23:36.028
Byen, mwen pèsonèlman itilize navigatè Brave.

23:36.028 --> 23:45.633
Se senpleman yon navigatè ki deja gen anpil ekonomi done ak
sekirite done. Li bloke anpil piblisite pou mwen tou. Sa

23:45.633 --> 23:50.972
pèmèt mwen konsantre enèji mwen sou sa ki vrèman sou ekran an.

23:50.972 --> 23:52.864
Ki motè rechèch?

23:52.864 --> 23:56.903
Bon, mwen ap itilize de kounye a. Youn nan
Brave, ki gen pwòp motè rechèch li, ak Quant.

23:56.903 --> 24:02.918
Epi, natirèlman, gen yon lis antye
motè rechèch altènatif ou ka mete la.

24:02.918 --> 24:08.912
Mwen ta, natirèlman, pa sèvi ak Bing Microsoft
la ni Google ankò. Ou ka mete yo isit la tou.

24:08.912 --> 24:12.449
Men tout moun ka deside sa pou tèt yo.

24:12.449 --> 24:17.582
Ekselan, men ban nou kèk konsèy. Mèsi anpil.

24:23.112 --> 24:26.492
Ann pase nan pwochen sijè a. Yon sijè cho.

24:26.492 --> 24:29.553
Kisa yo fè ak entènèt nou an?

24:29.553 --> 24:38.387
Nou te pale pandan kèk jou ki sot pase yo. E ou gen plis
eksperyans pase mwen. Ou nan biznis la depi pi lontan.

24:38.387 --> 24:43.812
Epi ou jis di – byen, sa te yon deklarasyon ki vrèman fè m panse:

24:43.812 --> 24:47.252
Ou di ke nan tan lontan, entènèt la te vrèman desantralize.

24:47.252 --> 24:51.032
Kidonk sa vle di li te vrèman
desantralize. E kisa nou genyen jodi a?

24:51.032 --> 24:57.812
Nou gen YouTube, Facebook, TikTok. Mwen ta ka ajoute
Google, mwen ta ka site kèk lòt ankò... men se tout.

24:57.812 --> 25:07.752
Nou gen poulp big data ki tankou poulp sou entènèt, k ap kolekte
done sa yo ki bezwen done nou pou fòme entèlijans atifisyèl.

25:07.752 --> 25:11.852
Men desantralizasyon an pèdi.

25:11.852 --> 25:20.178
Si m gade pa sèlman sa, men tou peryòd kowonaviris la,
fòk nou mande ki nan pansè Iluminis yo, pa egzanp, ki

25:20.178 --> 25:24.572
pa t pèdi chèn YouTube yo. Sansi ap fleri nan zòn sa yo.

25:24.572 --> 25:31.592
Epi ou te kòmanse yon pwojè isit la, tou
pou montre edikatè yo yon chemen pou sòti.

25:31.592 --> 25:39.062
Mwen toujou remake ou mete anpil aksan sou desantralizasyon...
pou asire desantralizasyon sa a epi pou pa bay

25:39.062 --> 25:42.439
gwo konpayi done yo pouvwa pou yo sispann ou, elatriye.

25:42.439 --> 25:48.912
Mo kle PeerTube – Mwen te wè ou t ap
fè pwogrè nan domèn sa a kèk ane de sa.

25:48.912 --> 25:57.282
Mennen nou anndan. Ki sa PeerTube ye? Kijan li fonksyone, oswa
kijan desantralizasyon an fonksyone an jeneral sou entènèt la?

25:57.282 --> 26:01.872
Kijan nou ka vrèman retounen sou
Entènèt la jan li te orijinalman prevwa?

26:01.872 --> 26:06.412
Bon, mwen ta renmen retounen yon ti kras pi lwen, si sa pa
deranje w. Paske apre sa m ap jis antre nan istwa entènèt la.

26:06.412 --> 26:14.157
Byen, entènèt la te okòmansman yon pwojè militè. Lide a se te ke
si yon gwo lagè nikleyè ta eklate, nou ta

26:14.157 --> 26:21.154
devlope yon sistèm kote kèk pati ta ka echwe
epi moun ta toujou kapab kominike youn ak lòt.

26:21.154 --> 26:24.932
Oswa, malgre sa, estrikti militè yo ka toujou kominike sou sa.

26:24.932 --> 26:29.892
Epi entènèt la te lanse. Apre sa, imel la te parèt.
Natirèlman, li te desantralize depi nan kòmansman.

26:29.892 --> 26:34.232
Nou kominike dirèkteman lè nou itilize sèvis desantralize.

26:34.232 --> 26:38.932
Sa vle di ou gen pwòp sèvè imel
ou, e mwen gen pwòp sèvè imel mwen.

26:38.932 --> 26:47.536
Epi, natirèlman, sistèm nan te rekonèt ke sa te yon
gwo risk e li te bati sistèm santralize alantou li.

26:47.536 --> 26:56.400
Li byen konnen ke gwo kòporasyon sa yo nou ap pale
de yo te finanse an pati pa CIA nan premye etap yo.

26:56.400 --> 27:02.979
Sa vle di ke CIA te enplike depi byen bonè nan
finansman inisyal la paske yo te natirèlman

27:02.979 --> 27:07.459
enterese pou re-santralize rezo sa a ki te dezentralize.

27:07.459 --> 27:15.024
E kijan ou fè sa? Senpleman lè w ofri
sèvis tankou Google, Facebook ak WhatsApp, ki

27:15.024 --> 27:20.612
natirèlman gratis e ke tout moun itilize.

27:20.612 --> 27:27.054
Epi finalman, lè m wè kijan moun itilize telefòn mobil
yo jodi a, yo ka gen anpil aplikasyon sou telefòn yo, men

27:27.054 --> 27:30.800
yo pa sèvi ak entènèt la ankò nan fòm desantralize sa a.

27:30.800 --> 27:33.652
Desantralize vle di tou ke tout moun gen pwòp sit entènèt pa yo.

27:33.652 --> 27:41.051
Nou te konn gen motè rechèch ki pa t mache tankou Google ak
AdWords, kote kounye a tout moun oblije fè piblisite epi

27:41.051 --> 27:49.881
peye pou sit entènèt yo parèt an tèt... Olye de sa, te gen
motè rechèch reyèl kote ou te ka vrèman jwenn sit sa yo.

27:49.881 --> 27:59.657
Epi fòk nou di tou ke si nou gade konstitisyon an ak
eta sosyete a, gwo kòporasyon sa yo ak sistèm santralize,

27:59.657 --> 28:04.985
monolitik sa yo an konfli ak dwa konstitisyonèl nou yo.

28:04.985 --> 28:10.884
Byen, prensip subsidiarite a aplike isit la.
Sa vle di otorite lokal la deside pou tèt li.

28:10.884 --> 28:14.399
Men nou bezwen gade tèt nou yon ti
kras tou. Nou tout te jwe ansanm.

28:14.399 --> 28:24.792
Sa vle di sistèm kote n ap viv jodi a se pa anyen lòt pase
rezilta aksyon nou yo, kote nou pa t defann tèt nou depi bonè.

28:24.792 --> 28:34.704
Jiska 2020, mwen pa t konnen ki jan sa te ekstrèm. Edward Snowden,
jan mwen te mansyone pi bonè, te deja revele sa pi bonè.

28:34.704 --> 28:41.268
Natirèlman, WikiLeaks deja revele anpil bagay.
Kidonk enfòmasyon an te la, li jis pa t rive jwenn

28:41.268 --> 28:45.424
moun yo, oswa nou te twò konfòtab pou nou chanje.

28:45.424 --> 28:50.736
E se poutèt sa li vrèman enpòtan pou mwen pou m pran chak
enpilsyon mwen genyen – tankou lè yo efase

28:50.736 --> 28:55.594
chanèl YouTube mwen, pa egzanp – epi sèvi avè
l pou m fè yon chanjman epi wè sa k ap pase.

28:55.594 --> 29:04.455
Mwen pa ap goumen pou yo pèmèt mwen retounen sou YouTube paske,
ann fè fas ak reyalite, pouvwa finansye lòt bò a tèlman fò.

29:04.455 --> 29:13.025
Petèt m ap genyen pwosè a, apre sa YouTube ap efase m ankò, apre
sa sa ap koute m yon lòt pwosè, e 20, 30, 40,000 ero pa anyen.

29:13.025 --> 29:18.452
E sa soulve kesyon an: kijan mwen ka fè yon itilizasyon
ki gen sans de resous mwen genyen a dispozisyon mwen?

29:18.452 --> 29:21.832
Epi mwen te gade tou ki altènativ ki genyen pou YouTube.

29:21.832 --> 29:27.391
Lè sa a mwen jwenn sèvè PeerTube sa a. Mwen te
panse, sa bèl. Kounye a n ap telechaje tout bagay sou

29:27.391 --> 29:30.095
sèvè PeerTube nou an. Lè sa a nou lib anba sansi.

29:30.095 --> 29:31.812
Kidonk, PeerTube se pwòp sèvè ou kote ou mete l kanpe?

29:31.812 --> 29:38.417
Se yon sèvè dedye k ap kouri yon pòtal
videyo, ki te enspire pa Apolut, natirèlman, oswa

29:38.417 --> 29:42.352
KenFM nan tan lontan, ki te sibi menm sò a.

29:42.352 --> 29:50.768
Kayvan se yon moun ki gen anpil vizyon
tou, nan sans ke li wè bagay k ap pase yo.

29:50.768 --> 29:59.472
E nou te wè ke gwo korporasyon yo pa renmen nou. Se poutèt
sa li vrèman enpòtan pou nou gen pwòp sèvè PeerTube nou.

29:59.472 --> 30:08.975
Nou kounye a nan yon peryòd tranzisyon. Sa pa vle
di li fini jis paske nou te gen yon peryòd detant.

30:08.975 --> 30:16.123
Ou gen tou pwòp sèvè PeerTube ou. Epi isit la mwen
dwe ofri yon ti kritik sou mouvman an, natirèlman.

30:16.123 --> 30:25.928
Nimewo vizitè nou yo te pafwa 50,000 oswa 60,000. E kounye a ke
tout bagay fin kalme ankò, tout bagay ap retounen sou YouTube.

30:25.928 --> 30:31.152
Epi anpil moun toujou ap eseye chans yo sou
YouTube, yo di: "O, si m lanse yon lòt chèn kounye

30:31.152 --> 30:34.244
a, m ap jwenn rive m vle a." Men ou pap jwenn li.

30:34.244 --> 30:41.006
Paske mwen panse nou gen 120,000 abòne nou menm, epi
entèlijans atifisyèl la ak algoritm nan jis bese nivo nou konsa.

30:41.006 --> 30:45.584
Sa vle di se jis enèji gaspiye pou mwen.

30:45.584 --> 30:54.812
E se poutèt sa pwojè PeerTube sa a tèlman enpòtan
pou mwen. Paske enjistis ka fèt sèlman nan fènwa.

30:54.812 --> 31:01.021
E si nou mete limyè sou li ak verite a... li
enpòtan anpil pou nou dokimante moman sa a.

31:01.021 --> 31:07.115
Si nou pa t gen yon sèvè PeerTube konsa, tout dokimantasyon
ki soti nan tout demonstrasyon yo ta vrèman disparèt.

31:07.115 --> 31:11.568
Epi nou ta retounen nan lane 1984. Kiyès ki ta
ekri istwa a lè sa a, medya prensipal la? Paske

31:11.568 --> 31:15.295
nou pa t ap kapab pwouve sa ki te pase a ankò.

31:22.857 --> 31:33.391
Kidonk, kite m repete sa an brèf. Vizyon an ta vrèman ke mouvman
edikatif endividyèl yo, chak edikatè oswa chak mwayen edikatif,

31:33.391 --> 31:39.122
di: "M ap mete sou pye pwòp sèvè PeerTube mwen, desantralize."

31:39.122 --> 31:48.709
Epi nou konekte youn ak lòt. Epi nou vin konekte
ansanm epi yon jan fòme yon nouvo YouTube, ki fonksyone san

31:48.709 --> 31:53.808
yon sant santral, kontrèman ak YouTube octopus done a.

31:53.808 --> 32:02.169
Men sa pa t rive. Ou te mansyone mo kle
"konvenyans". Mwen ta renmen elabore sou sa an brèf.

32:02.169 --> 32:11.205
Mwen wè l konsa tou. Li jis fatigan. Avèk YouTube, Telegram,
tout mesajè sa yo , ou gen tout bagay devan ou. Ou ka fè defile,

32:11.205 --> 32:15.892
sa a ak sa a. Epi klike pou antre nan chak pati nan sit wèb la.

32:15.892 --> 32:21.895
Sa mande yon ti efò. Èske yon
entènèt desantralize mande plis efò?

32:21.895 --> 32:26.168
Sa pa pi difisil. Mwen panse se plis paske moun pa abitye avè l.

32:26.168 --> 32:32.532
Epi gen tout mekanis sa yo. Sa te bèl anpil pou wè
imaj sa a ki montre kijan yon òganis konekte youn ak lòt.

32:32.532 --> 32:39.605
Sa a se fondamantalman Entènèt reyèl la. Paske la,
mwen ka retire yon paj epi tout lòt yo toujou la.

32:39.605 --> 32:44.332
Epi nou senpleman dwe mande tèt nou ankò: Kijan nou vle viv?

32:44.332 --> 32:50.772
E lè m di mwen vle viv endepandan nan kominote
a san koneksyon, mwen vle sa tou sou entènèt.

32:50.772 --> 32:57.379
E an reyalite, chak minisipalite oswa
kominote ta dwe gen pwòp sistèm desantralize li.

32:57.379 --> 33:03.412
Sa ale pi lwen pase sa. Se pa sèlman sou sèvè
PeerTube la. Se tou sou kote mwen estoke done mwen yo.

33:03.412 --> 33:10.912
Èske yo estoke yo nan nwaj la nan Google, Microsoft
ak Apple? Oswa èske mwen genyen yo ankò lokalman?

33:10.912 --> 33:14.985
Kidonk, tout kesyon sa a sou souverènte
done yo se yon bagay ki enpòtan anpil.

33:14.985 --> 33:23.814
Epi se jis yon kesyon pou abitye avè l. Lè yè, mwen
te montre w sistèm nou yo, kijan nou travay la yon

33:23.814 --> 33:29.200
fason desantralize epi kijan nou sipòte inisyativ yo tou.

33:29.200 --> 33:37.545
Epi se tankou lè w ap chanje machin. Gen moun ki kondwi menm mak
machin pandan tout lavi yo paske yo pa ka imajine fè chanjman

33:37.545 --> 33:43.188
soti nan mak A pou ale nan mak B, oswa yo pa vle pase nan sa.

33:43.188 --> 33:49.672
Gen yon bèl pawòl ki di: "Lavi rive kote ou
poko janm ale. Tout rès la se repetisyon."

33:49.672 --> 33:53.970
E se poutèt sa tout moun dwe reflechi sou
konbyen tan yo vle kontinye viv nan repetisyon,

33:53.970 --> 33:57.680
oswa si nou ta dwe jis eseye yon bagay nouvo.

33:57.680 --> 34:05.938
E mwen kwè se pou nou, medya yo oswa medya lib yo, asire
ke sistèm sa yo vin pi vizib e pi fasil pou itilize.

34:05.938 --> 34:10.332
Men, natirèlman, sa posib sèlman si yo vrèman itilize yo.

34:10.332 --> 34:16.968
Paske, natirèlman, pa gen anyen ki pi fristran pou yon
founisè sèvis pase lè li di, "Mwen ofri yon bèl pòtal isit la, e

34:16.968 --> 34:21.432
finalman, pèsonn pa itilize li." Sa a se yon lòt pwoblèm resous.

34:21.432 --> 34:27.012
Epi lòt sijè a, ke mwen kwè vrèman enpòtan, se sijè laverite.

34:27.012 --> 34:35.172
Sa vle di kenbe bagay sa yo an
sekirite pou yo pa ka efase oswa sènse.

34:35.172 --> 34:41.895
Paske nou ap viv nan sa nou ta ka
rele yon peryòd boulvèsman entans.

34:41.895 --> 34:52.346
E si nou pa konsève verite a, pou nou di konsa, pou nou ka
itilize li nan yon faz re-evalyasyon (ki pral rive tou), mwen kwè

34:52.346 --> 34:58.692
nou bliye yon etap enpòtan ki se tou yon pati nan travay nou.

34:58.692 --> 35:01.987
Trè bon.

35:08.261 --> 35:11.151
Mwen kwè gen kèk pwen ki vrèman enpòtan ki te soulve isit la.

35:11.151 --> 35:17.120
E mwen ta di ke mwen panse nou ta dwe retounen nan jan li te ye
nan kòmansman entènèt la, kote tout moun te

35:17.120 --> 35:22.558
kreye pwòp lis lyen yo, te konnen kote pou
jwenn kiyès, epi yo te pase atravè lis lyen sa yo.

35:22.558 --> 35:29.472
E kiyès ki konnen, petèt apre tout sa gen yon
bagay k ap parèt ke ou ka mete sou yon motè rechèch.

35:29.472 --> 35:35.020
Men nou te pale tou sou yon motè rechèch, pa
egzanp atravè enstans peer-to-peer konsa,

35:35.020 --> 35:38.312
elatriye. Gen anpil pwoblèm ki parèt ankò la.

35:38.312 --> 35:43.226
Kiyès ki gen dwa itilize motè rechèch la, e kiyès ki pa
gen dwa? Kisa ou ta dwe fè si yon moun telechaje materyèl

35:43.226 --> 35:46.073
pornografik ki vrèman ilegal? Gen yon milye kesyon pou poze.

35:46.073 --> 35:53.757
Nou poko rive la. Men nou wè
desantralizasyon, kreye lis lyen, ale la, ranfòse

35:53.757 --> 36:00.212
desantralizasyon epi pran chemen sa a. E sa pral peye.

36:05.931 --> 36:11.868
Mwen ta renmen brèfman abòde yon lòt sijè:
Telegram Messenger. Èske ou gen yon solisyon pou sa tou?

36:11.868 --> 36:18.870
Moun te konn di Telegram pa fè sansi. Jodi a, nou deja
nan pwen kote yo anba tèlman presyon ke vèsyon App Store la

36:18.870 --> 36:22.792
deja sibi sansi. Ou dwe jwenn fason ankò pou kontoune sa.

36:22.792 --> 36:28.972
Èske genyen tou desantralizasyon nan kominikasyon,
ki kote ou wè pwochen etap pou desantralizasyon an?

36:28.972 --> 36:31.634
Wi, absoliman.

36:31.634 --> 36:35.613
Sa nou te deja eksperyans sou YouTube
oswa sa nou te deja eksperyans ak gwo

36:35.613 --> 36:39.212
kòporasyon yo ap gaye nan lòt gwo kòporasyon yo.

36:39.212 --> 36:45.200
Telegram se tou yon gwo kòporasyon, ki gen, mwen
kwè, 900 milyon itilizatè kounye a ak yon gwo kwasans.

36:45.200 --> 36:54.992
Epi, natirèlman, sistèm sa yo ap sibi atak
aktivman pa gouvènman yo ak Inyon Ewopeyen an.

36:54.992 --> 37:02.768
E pou mwen, men pwoblèm nan ankò: mwen pa fè
konfyans okenn sistèm santralize ankò paske yo ka atake li.

37:02.768 --> 37:07.331
Mwen panse Telegram se yon bagay
mèveye. Yo te ban nou li kòm yon kado.

37:07.331 --> 37:17.370
Nou ta dwe imajine kijan sa t ap ye si tout peryòd kowonaviris
la te dewoule san Telegram. Nou t ap rete san okenn opsyon.

37:17.370 --> 37:24.732
Men nou dwe wè sa tou kòm yon zouti
tranzisyon. E gen yon bagay ekstraòdinè ki rele Matrix.

37:24.732 --> 37:26.198
Desantralize tou?

37:26.198 --> 37:29.049
Matris la konplètman desantralize, ankò ak pwòp sèvè li.

37:29.049 --> 37:33.569
Mwen ta renmen di tou kèk bagay sou depans yo. Gen
pwòp sèvè ou toujou sanble chè, men jodi a sa pa vre

37:33.569 --> 37:35.980
ankò. Ou ka jwenn youn pou sèlman senk ero pa mwa.

37:35.980 --> 37:41.968
Ou bezwen de. Youn sèvè ki jere
kominikasyon, epi yon lòt ki jere kopi sekirite.

37:41.968 --> 37:48.195
Epi gwoup desantralize yo ka reyini ankò – an
sekirite, ak gwo nivo chifreman. Fòk nou di tou

37:48.195 --> 37:51.897
ke Telegram pa chifre. Anpil moun pa konnen sa.

37:51.897 --> 37:58.872
Tout sa k ap pase sou Telegram, sof si ou
aktive fonksyon chifre li a, pa chifre okòmansman.

37:58.872 --> 38:02.870
E se poutèt sa mwen kwè li enteresan anpil tou pou sèvis yo.

38:02.870 --> 38:14.399
Gen toujou Signal ak Threema kòm altènativ. Sepandan, tou de
se sistèm santralize ki, si yo vin ase enpòtan, y ap sètènman

38:14.399 --> 38:20.512
fòse pou divilge done yo anba presyon otorite ak gouvènman yo.

38:20.512 --> 38:28.495
Te gen yon vòt nan Inyon Ewopeyen an sou
"kontwòl chat", ki poko pase pou kounye a.

38:28.495 --> 38:34.169
Men nou konnen, jan Jean-Claude Juncker te di, nou
eseye yon bagay epi tann pou wè ki kantite

38:34.169 --> 38:37.245
pwotestasyon ki genyen. Epi nou jis eseye ankò epi kontinye.

38:37.245 --> 38:43.651
E se poutèt sa ki gen sijè "matriyis".
Lojisyèl pou sa sou òdinatè a rele "element".

38:43.651 --> 38:46.592
Sa a yon ti jan... ou dwe konprann li.

38:46.592 --> 38:55.303
Kidonk ou gen yon sèvè ki rele Matrix, epi
lojisyèl sou telefòn mobil ou a rele Element.

38:55.303 --> 39:00.752
Pa egzanp, sa a trè enpòtan paske li vrèman
retounen ou vi prive, senpleman paske li

39:00.752 --> 39:04.132
ankripte. Ou ka fè anpil bagay ak manadjè pratik sa a.

39:04.132 --> 39:11.776
Ou ka fè apèl telefòn tou. Ou ka fè konferans
videyo, men sèlman konferans youn-a-youn. E

39:11.776 --> 39:16.944
mwen vrèman jere tout kominikasyon mwen konsa.

39:16.944 --> 39:25.125
Sa vle di ke lè m fè yon apèl telefòn, mwen fè l atravè
Matrix, atravè pwòp sèvè mwen, kote kominikasyon an ankripte.

39:25.125 --> 39:29.288
Avèk lòt itilizatè a, ki gen tou done ankripte sou sèvè li.

39:29.288 --> 39:37.812
Epi kalite odyo a, pa egzanp, pi bon anpil e pi klè
pase lè w ap kominike atravè rezo ki egziste deja yo.

39:43.893 --> 39:50.312
Wi, etonan, etonan. Mwen panse li ta vo envesti nan
fòmasyon isit la tou, pa wè? Èske nou ta dwe vrèman kenbe l?

39:50.312 --> 39:54.554
Apre prezantasyon ou a, m ap prezante tou yon nouvo pwodwi.

39:54.554 --> 40:03.292
Men, mwen kwè li ta vo lapèn pou envesti isit la, pou bay moun
zouti pou jwenn pwochen etap nan pwosesis desantralizasyon sa a.

40:03.292 --> 40:07.288
Ou te di sa trè byen: Telegram Messenger te tankou
yon tranzisyon. Nou pa konnen sa k ap vini apre.

40:07.288 --> 40:11.337
Nou pa konnen kijan tout vag entèlijans atifisyèl la pral
dewoule, kijan tout bagay pral fini. Nou pa konnen ki kote

40:11.337 --> 40:13.617
gouvènman yo pral entèvni, sa y ap entèdi, sa y pap entèdi.

40:13.617 --> 40:19.452
Men isit la yon nouvo fenèt ouvri, yon nouvo pòt ouvri.

40:19.452 --> 40:26.492
E mwen ta di pa gen okenn lòt opsyon. Nou dwe
pran chemen sa a, men nou senpleman dwe genyen.

40:26.492 --> 40:32.812
Nou dwe kontinye edike moun. Nou dwe tou lwen, ann di, teknoloji.

40:32.812 --> 40:39.530
Ou te fè yon bèl travay ak demonstrasyon yo.
Ou te konekte moun nan nivo rejyonal epi lanse

40:39.530 --> 40:44.352
inisyativ lokal. Se modèl pou lavni, pa vre?

40:49.202 --> 40:56.976
E koneksyon an, koneksyon ki soti nan kè a pou
ale nan kè a, pa ka sibi sansi. Sa pa posib.

40:56.976 --> 41:05.104
E mwen ta renmen pran opòtinite sa a pou fè yon ti piblisite.
Nou menm tou nou fè rezo lokal sa a kòm ekip Kla.TV ak AZK.

41:05.104 --> 41:11.595
Rezo lokal enpòtan. Spektatè yo, tanpri santi yo
lib pou kontakte nou nan www.kla.tv/Vernetzung si yo

41:11.595 --> 41:15.030
ta renmen konekte ak yon rezo rejyonal nan zòn yo.

41:15.030 --> 41:23.832
AZK jodi a se, natirèlman, yon egzanp par ekselans; gwoup lokal
yo sòti toupatou pou yo la jodi a. Ann kontinye bati sou sa.

41:23.832 --> 41:29.772
Epi yon gwo mèsi pou ou pou travay
ou, pou dezenterese w, pou devouman w.

41:29.772 --> 41:33.811
Sa enkwayab. Mèsi, Michael.

41:33.811 --> 41:36.232
Mèsi anpil.

41:36.232 --> 41:39.100
D'accord.

41:58.654 --> 42:03.351
Demonstrasyon an iminan. Nou dwe lage ou ale ak yon kè lou.

42:03.351 --> 42:07.712
Mwen swete w tout pi bon bagay.
Rete djanm, e bon chans. Nou avè w.

42:07.712 --> 42:10.802
Moun ki pa ka la yo la nan lespri.

42:10.802 --> 42:15.992
Isit la, nou jwenn tou pwochen
etap la ansanm kòm mouvman edikatif.

42:15.992 --> 42:17.132
Mèsi anpil.

42:17.132 --> 42:20.232
N a wè byento, alò.

42:32.290 --> 42:39.792
Wi, bèl anpil. Mwen panse prezantasyon
Michael la ban nou tout yon bon apèsi sou sijè a.

42:39.792 --> 42:45.478
Koneksyon fizik la ekstrèmman
enpòtan. Mwen ta renmen repete sa brèfman.

42:45.478 --> 42:53.462
Nou tout kounye a te fè eksperyans kijan sansi a mache ak
entèdiksyon magazin Compact la. Michael di sa ap rive ankò.

42:53.462 --> 43:02.373
Menm ak sèvè pa nou yo, nou pa konnen sa k ap rive, ki egzijans
legal y ap enpoze, si menm sèvè pa nou yo ap

43:02.373 --> 43:09.830
oblije fèmen paske founisè ap fòse sispann
pwogram nan. Nenpòt bagay ka vin tounen lwa.

43:09.830 --> 43:14.896
Se poutèt sa mwen te vrèman
renmen konsantrasyon sou rezo pèsonèl.

43:14.896 --> 43:21.236
Wi, natirèlman, remak sa yo pa dwe konsidere kòm
piblisite, pa egzanp pou achte yon telefòn mobil, elatriye.

43:21.236 --> 43:28.658
Jodi a, n ap diskite sou radyasyon telefòn mobil, pa
egzanp – yon sijè ki gwo anpil ke nou poko menm touche.

43:28.658 --> 43:33.658
Gen anpil viktim radyasyon pami nou ki gen rezon lè
yo di, "Sispann itilize telefòn mobil se solisyon an."

43:33.658 --> 43:39.024
Mwen jis ta renmen mete aksan sou ke nou pa defansè
telefòn mobil, ak tout ekspoze a radyasyon ak tout lòt bagay.

43:39.024 --> 43:47.212
Men nou senpleman dwe fè pi bon itilizasyon tan ki disponib
pou chak moun, chak nan sitiyasyon kote yo jwenn tèt yo.

43:47.212 --> 43:54.915
Epi isit la Michael te bay direksyon
ekselan ak telefòn mobil Freedom la.

43:54.915 --> 44:01.632
Jan sa te anonse, mwen ka kounye a
kontinye epi prezante yon nouvo pwodwi.

44:01.632 --> 44:09.689
Nou te tande pi bonè nan men Michael ke li
jwenn fason pou jwenn "telefòn mobil libète a".

44:09.689 --> 44:16.603
Epi nou te fè yon bagay ki sanble,
oswa nan menm liy lan, ak òdinatè.

44:16.603 --> 44:23.272
M ap ba ou yon ti rezime sou sa li ye,
epi m ap mennen ou atravè dènye pati a.

44:23.272 --> 44:33.874
Wi, paske nou gen yon jou istorik ki pote tou yon
kado anivèsè. E kado anivèsè sa a vrèman fèt pou

44:33.874 --> 44:39.452
reponn kesyon an: "Kisa chak moun ka fè kounye a?"

44:39.452 --> 44:48.102
Michael ak mwen te jis ap pale sou objektif alontèm sa
yo, e li klè ke tout bagay pran tan. Men kisa chak moun ka

44:48.102 --> 44:52.712
fè kounye a, lè yo kite konferans sa a? Kisa ki ka fèt?

44:52.712 --> 45:00.123
Se gwo kesyon sa a nou toujou ap retounen sou li. Nou ka pale
anpil, men ki pwochen etap la, ki kote li

45:00.123 --> 45:07.388
nesesè, ki kote chak moun ka vrèman pran aksyon
epi sove anba poulp entèlijans atifisyèl sa a?

45:07.388 --> 45:16.969
Epi, mwen ta renmen brèfman repete ke 'polip AI' la ap lonje
men toupatou, ap chèche jwenn aksè nan done nou yo. Mwen pral

45:16.969 --> 45:22.480
brèfman mansyone twa reyalite ki souliye ki jan sa deja pwogrese.

45:22.480 --> 45:31.901
Microsoft te revize akò sèvis li a nan fen ane
2023 epi kounye a li rezève tout dwa sou done ou yo.

45:31.901 --> 45:38.385
Mwen pa ka antre twòp nan detay isit la, men gen tou avoka ki
etidye tèks yo pou detèmine ki kote li ale e ki kote li pa ale.

45:38.385 --> 45:46.928
Mwen pap antre nan sa kounye a... Men Microsoft pran dwa sou
done ou yo nan men tout moun ki gen sistèm operasyon Windows.

45:46.928 --> 45:56.276
Denonsyatè Edward Snowden ekri sou dènye zouti
siveyans Apple yo: "Apple fèk deklare lagè kont vi prive ou."

45:56.276 --> 46:00.885
Michael te esplike li. Foto ki sou
telefòn mobil yo toudenkou vin nwa.

46:00.885 --> 46:11.666
Meta, Facebook, WhatsApp tout vle itilize done yo pou
fòmasyon AI yo, tandans toupatou, fòmasyon AI, koleksyon done.

46:11.666 --> 46:20.225
E kounye a kesyon an se, kisa chak moun ka
fè kounye a pou minimize risk siveyans yo?

46:20.225 --> 46:27.823
Mwen poze tèt mwen kesyon sa a, e mwen rive nan
konklizyon ke li tankou yon prensip nan lavi, yon bagay

46:27.823 --> 46:31.932
nou aprann souvan depi bonè, enkli nan men papa nou.

46:31.932 --> 46:41.692
Li te toujou anseye nou ke ou dwe retire gwo wòch yo an
premye, pou nou di konsa, epi apre sa lòt etap yo ap swiv.

46:41.692 --> 46:53.760
E mwen mande tèt mwen: Ki gwo obstak ki afekte nou
tout? Ki kote nou ka fè yon pa pou konbat tout foli

46:53.760 --> 47:00.730
sa a, tout kraz fòmasyon entèlijans atifisyèl sa a?

47:00.730 --> 47:11.936
E mwen ta di ke gwo wòch sa a klè anpil pou mwen. Nou dwe sòti
nan nyaj Microsoft, Apple ak gwo jwè yo; nou dwe koupe sistèm

47:11.936 --> 47:19.310
operasyon nou yo lwen nyaj sa a. Se premye etap mwen wè trè klè.

47:24.432 --> 47:30.456
Chanje pou Linux, elatriye, se yon bagay nou tout ap
chache reyalize; se yon pwosesis ke nou kontinye pouswiv.

47:30.456 --> 47:40.615
Men se premye etap la. E pou pran etap sa a,
mwen ta di gen plis pase sa, men se etap sa

47:40.615 --> 47:46.198
a ki tout sa kado anivèsè nou an ye kounye a.

47:46.198 --> 47:56.692
M ap raple brèfman konsekans ki genyen lè w konekte
òdinatè w ak nwaj la jodi a, ak nan ki pwen sa deja ap rive.

47:56.692 --> 48:02.956
Reyalite a se ke yon entèlijans atifisyèl
omniscient ka deside – ou te ekri yon dokiman sou diskou

48:02.956 --> 48:07.212
rayisman, kidonk ou pa ka konekte ankò sou òdinatè ou.

48:07.212 --> 48:17.037
E sa a se pa yon senaryo pou lavni; se deja reyalite ke lè nou
konekte ak òdinatè sa a, ak nwaj la, moun pa ka konekte ankò. Nou

48:17.037 --> 48:24.405
tout konnen ti figi tris sou YouTube la: "Pa
disponib ankò!" Yon bagay konsa, epi ou kanpe devan

48:24.405 --> 48:29.968
òdinatè ou, ou pa gen plis done, yo dekonekte ou.

48:29.968 --> 48:41.051
E nouvo kanpay AZK nou ta renmen prezante ba ou kounye a adrese
egzakteman pwen sa a: nou vle retire gwo obstak yo epi bay konsèy

48:41.051 --> 48:52.375
sou kijan pou simonte gwo baryè ki genyen nan koneksyon AI sa a,
menm si li pa posib pou chanje pou nouvo sistèm yo nan kout tèm.

48:52.375 --> 49:01.052
Kanpay sa a rele anti-kontwòl,
www.anti-control.info baze sou sit entènèt anti-censorship.info.

49:01.052 --> 49:12.082
Nou pran tan nou sou pwojè sa a pou devlope enstriksyon ki vrèman
senp, byen fonde e fasil pou konprann. Yo disponib pou nou

49:12.082 --> 49:22.307
tout e yo gen ladan konsèy sou kijan pou mete òdinatè
nou yo an plas pou aspè ki graj yo, jan mwen te di, vin lis.

49:22.307 --> 49:28.166
Ann pran yon ti gade rapid sou sit entènèt
sa a. Kijan ou rive sou sit entènèt sa a?

49:28.166 --> 49:35.267
Sou yon bò, sa posib atravè sit entènèt ofisyèl la. Gen yon nouvo
bouton anlè a. Kounye a li di:

49:35.267 --> 49:43.752
anti-control.info. Ou ka klike sou li oswa, natirèlman,
itilize lyen dirèk la www.anti-control.info.

49:43.752 --> 49:50.669
Sit wèb la estriktire konsa pou gen enstriksyon pou divès
pwodwi. Li vrèman kouvri anpil bagay – ou ka klike sou

49:50.669 --> 49:54.840
Microsoft Office, Apple, Microsoft Windows, elatriye, pa egzanp.

49:54.840 --> 50:04.847
Epi gen enstriksyon ki vrèman senp sou sa ou ka fè kounye a sou
òdinatè ou, pa egzanp, pou dekonekte nan yon nwaj oswa

50:04.847 --> 50:14.512
pou chanje paramèt pou yo transmèt mwens done. Yo
rekòmande yon lojisyèl ki ralanti transmisyon yo, elatriye.

50:14.512 --> 50:24.647
Gen yon videyo ki lye isit la, yon fòma videyo pou moun
ki vle gade li touswit, men li disponib tou an fòm

50:24.647 --> 50:30.270
tèks pou tout pwodwi yo ka debarase de nenpòt gwo obstak.

50:30.270 --> 50:36.301
Nenpòt moun ka kòmanse. Se objektif anti-kontwòl.info.

50:45.092 --> 50:54.608
Isit la, nou ap konsantre sou teknoloji òdinatè,
Windows, Apple, Linux, ak sistèm operasyon sa yo.

50:54.608 --> 51:01.068
Travay pou kont ou sou enstriksyon konsa fatigan e
se pa bagay tout moun. Kesyon toujou leve, elatriye.

51:01.068 --> 51:07.890
Se poutèt sa nou ap adopte menm konsèp ak Michael
Ballweg ak "telefòn mobil libète" li a ak kanpay li yo.

51:07.890 --> 51:20.300
Nou ofri atelye sou sekirite òdinatè. Ou ka pran nòt
epi ekri dat kap vini an: nan de semèn apati jodi

51:20.300 --> 51:26.773
a, samdi 10 out, n ap abòde sijè sa a nan rejyon ou.

51:26.773 --> 51:36.388
Ou lib pou vini. Ou lib pou pote òdinatè ak laptop ou yo, epi n
ap ofri w opòtinite pou nou revize paramèt sa yo avè w epi reponn

51:36.388 --> 51:44.289
nenpòt kesyon ou ka genyen. Mwen byen sèten ke chak
youn nan nou gen bagay nan gwo travay sa a nou fè a ke

51:44.289 --> 51:48.570
nou ka chanje, kote nou ka abòde pwoblèm sa a ansanm.

51:48.570 --> 52:00.331
Asire w kontakte moun kontak AZK ou a epi mande kote l ap
fèt. Nan zòn Bèlen an, li deja klè. L ap fèt sou 24 la, ki se

52:00.331 --> 52:06.614
de semèn pita. Nou ta renmen ba ou sa. Nou ta renmen ofri sa.

52:06.614 --> 52:15.209
E menm jan ak tout lòt bagay nou fè, kou sa a
konplètman gratis pou ou, san okenn frè ditou. Se yon travay

52:15.209 --> 52:19.100
ki fèt ak lanmou bò kote nou, kidonk tanpri sèvi avè l.

52:19.100 --> 52:28.817
Atelye a se tankou fè travay sa a nenpòt kote lòt nan yon atelye,
kote ou ka vit depanse plizyè santèn ero. Men isit

52:28.817 --> 52:40.676
la, kòm yon travay ki fèt ak lanmou, nou vle pran ou
nan men epi kontinye travay sou rezo. Nou swete wè ou!

52:40.676 --> 52:43.778
Mèsi!

52:49.153 --> 52:53.606
Wi, mwen ta fini, nou ta fini.

52:53.606 --> 53:01.442
Wow, sa te eksitan. Wi. Mwen ta renmen di: Mèsi,
Michael Ballweg, paske ou avèk nou. Mèsi, Elias, pou kòmantè

53:01.442 --> 53:05.787
anplis ou yo. Sa ou pataje avèk nou an vrèman eksitan.

53:05.787 --> 53:13.194
Epi kounye a nou pral dirèkteman nan aterisaj la. Ruth
pral anonse dènye pati a. Apre sa, m ap di nou tout orevwa.

53:13.194 --> 53:20.050
Wi, m ta renmen sa. Mèsi anpil. Mèsi.

53:26.949 --> 53:28.363
AZK pa pouswiv okenn enterè finansye. Ni inisyatè yo, ni oratè
yo, ni Kla.TV pa resevwa okenn peman pou anrejistreman sa

53:28.363 --> 53:29.917
yo. Nou ta renmen fè konnen klèman ke videyo sa a ka
repwodui nan fòm inaltere otan fwa ou vle epi distribye gratis.

53:29.917 --> 53:31.407
Kontribisyon yo se pou plis enfòmasyon sèlman e yo pa reflete
opinyon AZK. AZK se yon sant enfòmasyon net nan tout aspè. Chak

53:31.407 --> 53:32.385
oratè responsab sèlman pou pwòp
kontribisyon li e pa pou lòt kontribisyon oswa pou

53:32.385 --> 53:32.969
AZK, paske pa gen okenn entèdepandans ant yo.

53:32.969 --> 53:34.400
Enfòmasyon yo prezante isit la te verifye selon pi bon konesans
ak kwayans nou. Sepandan, oratè yo ak pwodiktè yo pa aksepte

53:34.400 --> 53:35.611
okenn responsablite pou konsekans ki sòti nan aksyon
oswa omisyon ki gen rapò ak kontni videyo sa a. Chak

53:35.611 --> 53:36.246
moun responsab sèlman pou fason yo jere sa yo tande.]
