1
00:00:00,000 --> 00:00:07,630


2
00:00:07,630 --> 00:00:11,047
O ka lumela kapa o sa lumele, re se re le mothating oa ho qetela.

3
00:00:11,047 --> 00:00:14,597
Letsatsi le tjena le feta kapele haholo.

4
00:00:14,597 --> 00:00:22,565
Re kena mokhahlelong oa ho qetela, hona joale re na le
litsebi tse peli tse hlahelletseng tsa indasteri ea IT.

5
00:00:22,565 --> 00:00:30,873
Milione e ne e tšabela sebui sa sehlooho ha a ne a
koaletsoe likhoeli tse ngata, a se na molato ho hang.

6
00:00:30,873 --> 00:00:35,703
Empa hang ha a kgutlela diterateng, o boela a
bontsha sebopeho sa hae sa nnete hape mme o

7
00:00:35,703 --> 00:00:38,473
bontsha sebete se sa ineheleng sa boitshwaro.

8
00:00:38,473 --> 00:00:44,353
O botsisiswa ke mora wa rona wa bone, Elias.

9
00:00:44,353 --> 00:00:51,797
Elias, qetellong, ke setsebi sa IT – o okamela
litsebi tsa tekheniki tse makholo ho Kla.TV le AZK,

10
00:00:51,797 --> 00:00:56,449
ho kenyeletsa le litsebi tsohle tsa rona tsa IT.

11
00:00:56,449 --> 00:01:04,721
Elias o boetse o ikarabella bakeng sa meaho ea rona eohle ea
tekheniki, 'me eena ka boeena o tla phethela

12
00:01:04,721 --> 00:01:12,316
puo ea sehlooho ka pōpo e ncha ea IT eo
hajoale a sebetsang ho eona le sehlopha sa hae.

13
00:01:12,316 --> 00:01:21,182
Empa ha re qale pele ka ho sheba pale ea bophelo ea monna enoa
– nka re – ea lokelang ho rorisoa e le mohale oa mehla ea rona.

14
00:01:21,182 --> 00:01:27,673
Ke re: "O amohelehile ho AZK ya bo 20 – Michael Ballweg!"

15
00:01:36,599 --> 00:01:41,345
• Michael Ballweg ke rakhoebo le moqapi oa
software oa Mojeremane ea tsoang Stuttgart.

16
00:01:41,345 --> 00:01:45,313
• O tsoaletsoe ka 1974 Wertheim am Main, Jeremane.

17
00:01:45,313 --> 00:01:49,932
• 1996: Qaleho ea lenaneo la li-degree tse peli
Univesithing ea Thuto ea Tšebelisano-'moho ea

18
00:01:49,932 --> 00:01:53,453
Stuttgart, a fumana degree ea tsamaiso ea khoebo ka 1998.

19
00:01:53,453 --> 00:02:00,313
• Ka 1998, o thehile k'hamphani ea IT ea media access
GmbH e nang le basebetsi ba tsoang linaheng tse fapaneng.

20
00:02:00,313 --> 00:02:06,533
Bareki ba eona ba ka sehloohong ba ne ba kenyeletsa
Bosch, ZF, thyssenkrupp, Mercedes Benz le ba bang ba bangata.

21
00:02:06,533 --> 00:02:11,553
O qetile merero e fetang 120 bakeng sa Robert Bosch GmbH.

22
00:02:11,553 --> 00:02:17,038
• Ka 2020, o rekisitse sehlahisoa sa IT ho Bosch ka lidolara
tsa Europe tse halofo ea milione, a susumetsoa ke takatso

23
00:02:17,038 --> 00:02:20,533
ea phetoho le leeto la selemo kaofela le potolohang lefatše.

24
00:02:20,533 --> 00:02:24,936
Empa yaba ho tla coronavirus, dikoalo, thibelo ya
mantswe a ditsebi tse nang le bokgoni

25
00:02:24,936 --> 00:02:28,573
inthaneteng, dithibelo tsa mekoloko, le tse ding tse ngata.

26
00:02:28,573 --> 00:02:34,251
A tsositse ke liketsahalo tsena, o ile a qala ho etsa
letsholo ka tjhelete ya hae bakeng sa ho sireletsa puso

27
00:02:34,251 --> 00:02:38,337
ya batho ka batho, molaotheo le dipuisano tse bulehileng.

28
00:02:38,337 --> 00:02:43,470
• Michael Ballweg o thehile mokhatlo oa "Querdenken" mme, nakong
ea seoa se neng se reriloe, a tlisa seo mohlomong

29
00:02:43,470 --> 00:02:49,473
e leng khanyetso e kholo ka ho fetisisa e ka ntle
ho paramente Rephabliking ea Federale literateng.

30
00:02:49,473 --> 00:02:56,833
• Ho tloha ka 2022, o ntse a sebedisa tsebo ya hae e
tebileng ya IT ho kgothalletsa tokoloho sebakeng sa dijithale.

31
00:02:56,833 --> 00:03:03,174
• Ka Phuptjane 2022, ofisi ea mochochisi oa sechaba ea
Stuttgart e ile ea tšoara Ballweg ka liqoso tsa

32
00:03:03,174 --> 00:03:07,786
bomenemene le ho hlatsoa chelete tse amanang le Querdenken-711.

33
00:03:07,786 --> 00:03:13,575
• Kamora dikgwedi tse robong tjhankaneng,
Michael Ballweg o ile a lokollwa kamora hore

34
00:03:13,575 --> 00:03:17,577
diqoso di fokotswe ho ba "tekolo ya bomenemene".

35
00:03:17,577 --> 00:03:25,728
• Kaha ha a ka a kenya pusetso ea hae ea lekhetho ka nako a
le chankaneng, o boetse o qosoa ka teko ea ho qoba lekhetho.

36
00:03:25,728 --> 00:03:30,173
• Matlotlo a hae a lichelete a ntse a emisiwe ho fihlela kajeno.

37
00:03:30,173 --> 00:03:35,530
• Maiteko ohle a ho etsa hore Michael Ballweg a se
ke a khona ho nka khato a hlotsoe ho fihlela joale,

38
00:03:35,530 --> 00:03:39,745
mme ha a so khone ho tima mollo oa litumelo tsa hae.

39
00:03:39,745 --> 00:03:47,742
Michael Ballweg ke moeti kopanong ea bo-20 ea AZK, a qoqa le
Elias Sasek, setsebi sa IT le mora oa mothehi

40
00:03:47,742 --> 00:03:56,258
oa AZK, Ivo Sasek, tabeng ea: "Tokoloho ea
dijithale mehleng ea tlhokomelo e atileng ea AI".

41
00:04:10,696 --> 00:04:18,600
E, Michael, ke tlotla e kgolo ho ba le wena le rona.

42
00:04:18,600 --> 00:04:23,313
FOCUS Online le mecha ea phatlalatso e ka sehloohong ba u bitsitse
"moetapele ea kotsi ka ho fetisisa oa mokhatlo oa monahano

43
00:04:23,313 --> 00:04:27,233
o teetseng lehlakoreng". Ke nahana hore seo se ne se lokile.

44
00:04:27,233 --> 00:04:37,238
Re entse lintho tse kotsi joalo ka ho thuisa le ho emela khotso
le tokoloho, re tantse haholo mekolokong ea boipelaetso, re

45
00:04:37,238 --> 00:04:47,969
bontšitse hore ha re na ho lumellana le lintho. 'Me ke ka
lebaka leo, ka pono ea moea, re kotsi haholo tsamaisong e teng.

46
00:04:47,969 --> 00:04:51,622
Potso eo kaofela ha rona re nang le thahasello ka tlhaho
ho eona hona joale, haholo-holo kamora ho shebella

47
00:04:51,622 --> 00:04:54,115
sekotwana sena: Ho etsahetse'ng kamora ho u tšoara chankaneng?

48
00:04:54,115 --> 00:04:59,478
Ho etsahetse'ng ka qoso ena hona joale? Na tsohle li
rarollotsoe, kapa ho sa na le lipuisano le

49
00:04:59,478 --> 00:05:03,413
matsatsi a nyeoe a emeng? Maikutlo a hau ke afe ka taba ee?

50
00:05:03,413 --> 00:05:06,553
E, haele hantle ke etsa seo ke neng ke batla ho se etsa ka 2020.

51
00:05:06,553 --> 00:05:09,853
Ke ea leetong la ho potoloha
lefatše, empa ka tsela e fapaneng hanyane.

52
00:05:09,853 --> 00:05:18,853
Ke mona le lona kajeno mme ke thabile haholo ho ba mona. Ke fumana
sebaka sena se setle haholo. Kahoo ke leboha haholo ka memo.

53
00:05:18,853 --> 00:05:22,615
Mehato e latelang ts'ebetsong ke efe? Pele,
Lekhotla la Setereke la Stuttgart le ahlotse

54
00:05:22,615 --> 00:05:25,103
hore liqoso li ke ke tsa lumelloa ho tsoela pele.

55
00:05:25,103 --> 00:05:30,081
Eaba Lekhotla le Phahameng le ahlola hore nyeoe e tlameha
ho utluoa hona joale. Ho hlophisitsoe matsatsi a mashome

56
00:05:30,081 --> 00:05:33,089
a tšeletseng a ho mamela nyeoe, ho qala ka la 1 Mphalane.

57
00:05:33,089 --> 00:05:38,224
U ka sheba linyeoe tse ling tsa lekhotla ho bona hore
na ke matsatsi a makae a behiloeng bakeng sa litlolo

58
00:05:38,224 --> 00:05:40,633
tsa molao tse tebileng haholo: a fokolang haholo-holo.

59
00:05:40,633 --> 00:05:45,759
Ka mantsoe a mang, ba batla feela ho re boloka 'na le 'muelli oa
ka oa molao, Ralf Ludwig, re phathahane ebe

60
00:05:45,759 --> 00:05:50,785
ba re senya licheleteng, hobane nyeoe ea
lekhotla e kang ena ka tlhaho e ja chelete e ngata.

61
00:05:50,785 --> 00:05:58,933
Matlotlo a ka kaofela a thibetsoe, empa ke ntse ke
hlophisa boipelaetso bo boholo Berlin selemong sena.

62
00:06:03,953 --> 00:06:09,253
Ka tsela ena, ke bontsha feela hore ha re na ho nyahama,
empa re tla tswela pele ka tiisetso tseleng ya rona,

63
00:06:09,253 --> 00:06:13,913
tseleng ya rona ya kgotso, e leng tsela eo re ikgethetseng yona.

64
00:06:18,298 --> 00:06:24,094
E, o se o fane ka maikutlo ka hona jwale. Ho
tloha ka 2020 ho isa ho 2022, o ile wa etsa

65
00:06:24,094 --> 00:06:27,986
dipontsho tse makatsang, mme wa di tlisetsa batho.

66
00:06:27,986 --> 00:06:32,634
Kaofela ha rona re hopola ka sebele la 1 Phato 2020.

67
00:06:32,634 --> 00:06:38,500
Mapolesa a o boleletse hore ho ne ho na le bankakarolo ba fetang
800,000. O ngotse seo bukeng ya hao "Richtigstellung!"

68
00:06:38,500 --> 00:06:44,118
(Tokiso!). Ka mora moo, mecha ya phatlalatso e ka
sehloohong ya re ditabeng, jj.: "Ho ne ho na le ba 20,000."

69
00:06:44,118 --> 00:06:48,493
Re bolelle seo re ka se lebellang hona joale.

70
00:06:48,493 --> 00:06:52,375
E, ka ho qaqileng, e tla ba ka la 3 Phato bekeng e tlang.

71
00:06:52,375 --> 00:06:56,693
Re tla ba le mokoloko o moholo oa
boipelaetso, o tla qala hape ka hora ea 12 motšehare.

72
00:06:56,693 --> 00:07:00,133
Ho bohlokwa haholo ho nna hore "lateral thinking"
e behetse e le mokgatlo o sa laolweng bohareng.

73
00:07:00,133 --> 00:07:05,789
Mme la 1 Phato le bile le letle haholo hobane sethala se seholo
se ne se tletse mme bankakarolo ba bangata ba ne ba tlisitse

74
00:07:05,789 --> 00:07:11,853
disebediswa tsa bona tsa dipontsho. Mme ka nako eo pontsho e
ile ya hlile ya qala ho tswela pele Seterateng sa 17. Juni .

75
00:07:11,853 --> 00:07:16,060
Mme ke sona hantle seo re tsepamisitseng
maikutlo ho sona hona jwale. Mokgatlo o se o sa

76
00:07:16,060 --> 00:07:18,733
laolwe sebakeng se le seng. Jwale re o kopanya hape.

77
00:07:18,733 --> 00:07:27,493
Empa ehlile, ke tšepa hore maiteko a mangata a tla
tla le mananeo a ona, hobane ho na le lihlooho tse 'ne.

78
00:07:27,493 --> 00:07:33,905
E 'ngoe ke taba ea "ho amohela Corona", taba ea "tokoloho", e
kenyeletsang le taba ea "tokoloho ea dijithale", le

79
00:07:33,905 --> 00:07:39,873
taba ea "khotso", e leng ea bohlokoa haholo nakong
ena. Empa hape le taba ena: "menyetla ea phetoho".

80
00:07:39,873 --> 00:07:44,213
Hobane batho ba bangata ba batla ho fetoha, empa
ha ba tsebe hore na ba ka fumana menyetla hokae.

81
00:07:44,213 --> 00:07:50,912
Mme ke ka lebaka leo morero ofe kapa ofe o ka tlang
Berlin ka teraka, ka teraka ya ona, ebe o hlahisa

82
00:07:50,912 --> 00:07:54,913
tharollo eo o e sisinyang, lenaneo la ona la phetoho.

83
00:07:54,913 --> 00:07:59,933
E, ho lokile haholo. Na re loketse beke e tlang?

84
00:07:59,933 --> 00:08:08,153
Hantle haholo. Re e lebelletse ka tjantjello.
Ruri e tla ba ketsahalo e 'ngoe e babatsehang.

85
00:08:08,153 --> 00:08:12,920
Re le lakaletsa mahlohonolo 'me re tla le tšehetsa
hohle moo re ka khonang le ho tla. Ho babatseha.

86
00:08:12,920 --> 00:08:14,430
Kea leboha.

87
00:08:14,430 --> 00:08:18,258
E, ha re fihle tabeng ea sehlooho ea moqoqo oa rona.

88
00:08:18,258 --> 00:08:24,813
Re utloile ka mosebetsi oa hau pejana, mosebetsi o
makatsang. U boetse u ipitsa 'moitseki oa dijithale'.

89
00:08:24,813 --> 00:08:27,906
Webosaeteng ea lona digital-aktivist.de, ho na
le molao-motheo o tataisang oo nka ratang ho o

90
00:08:27,906 --> 00:08:29,533
bala ka lentsoe le phahameng ka bokhutšoanyane.

91
00:08:29,533 --> 00:08:35,264
Mona o ngola: "Mogopolo o shebileng ka lehlakoreng
o emetse boikarabelo ba motho ka mong le boikemelo.

92
00:08:35,264 --> 00:08:38,817
Sena se sebetsa le sebakeng sa dijithale, ehlile."

93
00:08:38,817 --> 00:08:45,793
AI , tlhokomelo ea dijithale, hape ke sehlooho kopanong
ena ea bo20 ea AZK, 'me joale re tla buisana ka sona.

94
00:08:45,793 --> 00:08:51,853
Mme ke tla nka mantsoe a qotsitsoeng a mabedi
ka bokgutshwane e le motheo wa puisano ya rona.

95
00:08:51,853 --> 00:09:00,920
Ka mohlala, Tonakgolo ya India, Narendra Modi, o
boletse hore data ke oli e ntjha le kgauta e ntjha. Eo ke

96
00:09:00,920 --> 00:09:05,974
polelo e matla. Oli, kgauta. O re ke kgauta e ntjha.

97
00:09:05,974 --> 00:09:14,261
Qotso ea bobeli e tsoa ho moeletsi oa WEF, Yuval Noah
Harari , ea reng: "Mang kapa mang ea laolang data o laola

98
00:09:14,261 --> 00:09:19,671
bokamoso – eseng feela ba batho, empa le ba bophelo ka bo bona."

99
00:09:19,671 --> 00:09:25,503
Re na le batho ba bangata mona kajeno ba sa
tlwaelang data haholo ka lehlakoreng la botekgeniki. Ho

100
00:09:25,503 --> 00:09:29,313
etsahala eng ka data? E sebetsa jwang? Le tse ding.

101
00:09:29,313 --> 00:09:34,033
Lipolelo tsena tse peli li lokela ho
utluisisoa joang? Sena se bolela'ng tšebetsong?

102
00:09:34,033 --> 00:09:40,053
Hona mehleng ena ho sebetsa jwang hore batho ba
tummeng ba etse dipolelo tse feteletseng tjena?

103
00:09:40,053 --> 00:09:44,189
Haholoholo Yuval Noah Harari, eo a babatsoang
haholo ke bohle mona. Bill Gates, Mark Zuckerberg

104
00:09:44,189 --> 00:09:46,173
le ba bang joalo-joalo. Na o ka re hlalosetsa seo?

105
00:09:46,173 --> 00:09:49,409
E, o hloka feela ho sheba litheko
tsa liabo tsa lik'hamphani tsena.

106
00:09:49,409 --> 00:09:53,824
Tsena joale ke lik'hamphani tse kholo ka ho fetisisa lefatšeng
– 'me ka hona, ke tsona tse matla ka ho fetisisa. Sena se

107
00:09:53,824 --> 00:09:56,754
lebisitse pokellong ea matla e leng, ehlile, e sa pheleng hantle.

108
00:09:56,754 --> 00:10:04,556
Kaofela ha rona re ile ra hoheloa ho tsena lits'ebetsong hobane
li ne li le bonolo haholo ho li sebelisa kapa li le bonolo feela.

109
00:10:04,556 --> 00:10:10,484
Ho bile le nako eo mehala ea letsoho e neng e fanoa
mahala. Ka euro e le 'ngoe, o ne o ka li kenya

110
00:10:10,484 --> 00:10:14,333
konterakeng ea hau 'me oa kena mekhatlong ena ea dijithale.

111
00:10:14,333 --> 00:10:20,313
O tlameha ho hlokomela hore ha ho letho le fumanang mahala
lefatšeng lena, bonyane ha o sheba mekhoa ea moruo e teng.

112
00:10:20,313 --> 00:10:25,013
Mme ha ke sa lefa ka tjhelete ya ka, ke lefa ka data ya ka.

113
00:10:25,013 --> 00:10:30,225
Mme ke hobaneng ha dikhamphani tsena tse kgolo
di na le thahasello e kgolo ho data ya rona?

114
00:10:30,225 --> 00:10:33,573
Hobane di ka e sebedisa ho etsa diprofaele tsa botho.

115
00:10:33,573 --> 00:10:41,001
Mme nka re, maemong a matle ka ho fetisisa, ba e sebedisa bakeng
sa ho laola batho ka dipapatso. Ke nahana hore batho ba bang ba

116
00:10:41,001 --> 00:10:47,501
se ba ntse ba nahane ka sena. O bua ka taba e itseng
tafoleng, mohlala, matsatsi a phomolo Spain. Ka letsatsi le

117
00:10:47,501 --> 00:10:51,393
latelang, ho hlaha papatso: ditlhahiso tsa maeto a ho ya Spain.

118
00:10:51,393 --> 00:10:57,783
Seo se bolela hore lisebelisoa tsena tsa dijithale – joalo ka ha
Edward Snowden a se a ile a senola phatlalatsa ka 2014 – li

119
00:10:57,783 --> 00:11:05,213
buletsoe kamehla 'me li re shebile ka linako tsohle. Mme
joale, ehlile, AI e etsa lintho hore li be kotsi le ho feta.

120
00:11:05,213 --> 00:11:09,089
Ba bang ba lona e ka nna yaba le se le ntse le tseba sena. Ho na
le ditsi tse kgolo haholo tsa polokelo ya

121
00:11:09,089 --> 00:11:12,893
data lehoatateng la Nevada, tse tsamaiswang ke
NSA , moo data ena yohle e bokellwang teng.

122
00:11:12,893 --> 00:11:17,955
Mme ho fihlela jwale, o ne o tlameha ho
itshwenya ka ho romela datha ena yohle Nevada bakeng sa

123
00:11:17,955 --> 00:11:20,932
tshebetso e kopantsweng, e jang tjhelete e ngata.

124
00:11:20,932 --> 00:11:27,973
Mme jwale theknoloji e latelang e a tla. Seo se bolela hore AI e
tla ka kotloloho fonong ya hao ya selefouno, e mametse

125
00:11:27,973 --> 00:11:36,282
kamehla, e etsa profaele ya botho ba hao, mme ka mora moo sohle
seo e hlokang ho se etsa ke ho romela pokello ena ya datha.

126
00:11:36,282 --> 00:11:41,064
Mme ke hobaneng boinotšing bo le bohlokoa hakana? Ke
batla ho fihla ntlheng, hobane batho ba bangata ba re,

127
00:11:41,064 --> 00:11:43,493
"E, ha ke na letho leo ke le patang, ha ke na taba."

128
00:11:43,493 --> 00:11:48,803
Hantle, ntho ea pele, ehlile, ke hore e sebelisoa
haholo bakeng sa ho qhekella. Empa hape ho na le ntlha ea

129
00:11:48,803 --> 00:11:52,233
bobeli ea bohlokoa: inthanete ha e lebale le ka mohla.

130
00:11:52,233 --> 00:11:59,985
Mme haeba, mohlala, ke shebelletse Kla.TV – mme kea tseba seo.
Mme ka nako e nngwe Kla.TV e ka fetoha e seng molaong, mme mmuso

131
00:11:59,985 --> 00:12:07,733
o ka re, "Lenaneo lena jwale le seng molaong," jwale ehlile
ho ka kgonahala ho fumana hore na basebedisi bohle ke bo-mang.

132
00:12:07,733 --> 00:12:13,342
Mme ha o tsebe, melao e tenyetseha haholo
matsatsing ana... Ebe o ka boela wa re: "Ha ho shejwa

133
00:12:13,342 --> 00:12:16,673
morao, jwale bohle ba tla lefiswa bakeng sa sena."

134
00:12:16,673 --> 00:12:20,193
Kahoo, o tlameha ho hlile ho elellwa hore inthanete ha e lebale.

135
00:12:20,193 --> 00:12:25,953
Ke ka lebaka leo, ho 'na,
boinotšing e leng boiphemelo ba dijithale.

136
00:12:25,953 --> 00:12:30,252
Re tlameha ho sireletsa ka mafolofolo ditokelo
tsa motheo tse ntseng di re amohuwa. Mme ke

137
00:12:30,252 --> 00:12:32,976
yona mohopolo o ka mora 'moitseki wa dijithale'.

138
00:12:32,976 --> 00:12:37,892
Ho nahana ka lehlakore ke motsamao o lulang o
le ka khotso, mme re hula matla a rona ho e

139
00:12:37,892 --> 00:12:40,752
'ngoe ka khotso feela ka ho se sa nka karolo.

140
00:12:40,752 --> 00:12:48,195
Ha re nke karolo mekgweng ya coronavirus kapa mekento. Mme
ha re sa fana ka boithaopo ka datha ya rona ho dikgwebo

141
00:12:48,195 --> 00:12:53,306
tse kgolo hore di etse dintho tseo ke sa tswa di hlalosang.

142
00:12:53,306 --> 00:12:57,033
Hantle!

143
00:13:00,250 --> 00:13:04,233
Mme hape nka rata ho bua ka
bokgutshwanyane ka qotso ya bobedi e tswang ho Harari.

144
00:13:04,233 --> 00:13:12,630
Kahoo mang kapa mang ea tsebang buka "1984", moo nalane
e lulang e ngoloa bocha, ke sona seo a buang ka sona.

145
00:13:12,630 --> 00:13:19,124
Hobane qetellong, mang kapa mang ea laolang data, mang kapa mang
ea laolang litsamaiso tse kholo tsa AI...

146
00:13:19,124 --> 00:13:25,653
hajoale re bona phetoho ho tloha ho lienjine tsa ho
batla ho ea ho AI e arabelang lipotso tsa rona.

147
00:13:25,653 --> 00:13:31,825
Hajoale, li-AI tsena li ntse li sebetsa ka tsela e batlang
e leka-lekane, empa ehlile li ka fetolwa ka ho tobetsa

148
00:13:31,825 --> 00:13:35,617
konopo feela mme tsa pheta pale e fapaneng ka ho felletseng.

149
00:13:35,617 --> 00:13:41,149
Joale o tlameha ho nahana: sekolong, baithuti,
bana, ba rutoa ho sebelisa lisebelisoa

150
00:13:41,149 --> 00:13:44,753
tsena, ebe ba pheteloa pale e ncha ka ho feletseng.

151
00:13:44,753 --> 00:13:50,520
Libuka ha li sa fumaneha, kapa feela
ha e sa le fesheneng ho bala libuka.

152
00:13:50,520 --> 00:13:59,413
Mme mang kapa mang ya nang le phihlello ya datha le ya e laolang,
o boetse o laola pale, mme ha e le hantle, o laola nnete.

153
00:13:59,413 --> 00:14:01,761
E, ho hlalositsoe hantle haholo, kea leboha haholo.

154
00:14:01,761 --> 00:14:08,759
Empa sechabeng sa rona kajeno, ha o se na
mohala oa thekeng, o hlile o qheletsoe ka thoko.

155
00:14:08,759 --> 00:14:13,166
Hantle, o lokela ho tseba hore ke sebedisa smartphone ya ka ka
kelello e kgolo le ka mokgwa o tsitsitseng, mohlala, ke e

156
00:14:13,166 --> 00:14:17,626
sebedisa feela ka thapo ya inthanete le ka di-app feela
tseo e leng hore di ke ke tsa sebediswa ka tsela e nngwe.

157
00:14:17,626 --> 00:14:23,842
Empa haeba ha o batle ho kgaolwa ka ho feletseng
dipuisanong kajeno – kapa esita le ho ofisi ya lekgetho,

158
00:14:23,842 --> 00:14:27,939
jwalo ka ha ho se ho kgonahala – o mpa o beilwe ka thoko.

159
00:14:27,939 --> 00:14:35,416
Mona ke rata ho bua ka morero oo le o kgothalletsang, oo ke o
fumanang o thabisa haholo. Le o bitsa "founo ya thellong ya

160
00:14:35,416 --> 00:14:39,613
tokoloho" mme le qapile ditharollo tse sebetsang bakeng sa yona.

161
00:14:39,613 --> 00:14:43,491
Ke nahana hore hoa hlolla kamoo o nkang khato kateng. Ha o re,
"Motho o lokela ho etsa sena, motho o lokela ho etsa

162
00:14:43,491 --> 00:14:47,133
seo," empa ho e-na le hoo o lula fatshe 'me o re, "Ha
ho so be le ea e etsang, kahoo ke 'na ke tla e etsa."

163
00:14:47,133 --> 00:14:52,124
A re mo thoholetse seo!

164
00:14:56,993 --> 00:15:04,213
Ee, re bolelle, "founo ena ea thellong ea tokoloho"
e mabapi le eng? Le e qapile joang? E sebetsa joang?

165
00:15:04,213 --> 00:15:10,625
Pele, nka rata ho bua mantsoe a seng makae mabapi le taba ea
hore na ho lokela kapa ho se lokele ho sebelisa li-smartphone.

166
00:15:10,625 --> 00:15:14,853
Hantle, re sechaba sa sejoale-joale. Ha
re batle ho khutlela Mehleng ea Majoe.

167
00:15:14,853 --> 00:15:20,336
Mme ke rakgwebo wa IT, kahoo ke tlwaelane le
sena. Ke batla ho ba le disebediswa tsa sejwalejwale

168
00:15:20,336 --> 00:15:23,393
tse ntumellang ho sebetsa habonolo le ka katleho.

169
00:15:23,393 --> 00:15:28,633
Empa seo ke sa se batleng ke hore lehlakore
le leng le se ke la ja data ea ka nako eohle.

170
00:15:28,633 --> 00:15:34,374
Se ileng sa etsahala ka mor'a moo: ka 2021, litšoantšo tse
ngata tsa boipelaetso ba Querdenken, ho kenyeletsoa le

171
00:15:34,374 --> 00:15:37,913
livideo, li ile tsa fetoha ntsho fonong ea ka, e leng Apple.

172
00:15:37,913 --> 00:15:46,213
Ka tšohanyetso Apple e ile ea hlakola lintlha tlas'a
lepetjo: "Re u sireletsa, kahoo re sekaseka sesebelisoa sa hau."

173
00:15:46,213 --> 00:15:51,613
Mme ho ile ha hlaka ho nna hantle hore na
thibelo ena ya dijithale e se e fihlile hole hakae.

174
00:15:51,613 --> 00:15:57,631
Eaba ke kena feela inthaneteng – ho na le
software ea mohloli o bulehileng, e leng software

175
00:15:57,631 --> 00:16:00,961
ea mahala e fumanehang ka mahala inthaneteng.

176
00:16:00,961 --> 00:16:04,417
Mohloli o bulehileng ho bolela feela
hore le wena o ka sheba khoutu ya mohlodi.

177
00:16:04,417 --> 00:16:15,033
E ntlafatsoa ke batho ba thabelang ho etsa
litlhahiso, ho fapana le lik'hamphani tse kholo.

178
00:16:15,033 --> 00:16:20,163
Mme ke moo ke ileng ka kopana le LineageOS. Ke
sistimi ya tshebetso ya mahala bakeng sa mehala ya

179
00:16:20,163 --> 00:16:23,313
letsoho e tshehetsang mefuta e ka bang 250 e fapaneng.

180
00:16:23,313 --> 00:16:25,733
Eaba ke re, "Ke tla leka feela."

181
00:16:25,733 --> 00:16:30,167
Ehlile, le nna ke tsoa tikolohong ea Apple.
Ho ne ho se bonolo ho e siea. Ke ka lebaka

182
00:16:30,167 --> 00:16:33,793
leo ke ileng ka etsa joalo ka nako e le 'ngoe.

183
00:16:33,793 --> 00:16:41,259
Kahoo ke ne ke ntse ke na le iPhone ea ka ea khale eaba ke hloma
mohala ona o mocha ka nako e le 'ngoe, e le hore ka mor'a nako ke

184
00:16:41,259 --> 00:16:48,093
ne ke tla hloka feela mohala o mocha. Mme ke nahana hore ke sona
se bohlokoa ha u etsa liphetoho tse kang tsena, hore u

185
00:16:48,093 --> 00:16:56,083
se ke oa khaola likamano ka ho feletseng ebe mohlomong
ua sotlega 'me ua re, "Joale ha ke sa khona ho sebetsa."

186
00:16:57,829 --> 00:17:03,853
E, ha disebediswa tsa ka kaofela di ntshwaretswe mme ka
tswa tjhankaneng, ka tlhaho ka qala ho sebedisa e ntjha.

187
00:17:03,853 --> 00:17:11,969
Hobane ke pula-maliboho, ebang ke
puisano ea dijithale kapa chelete.

188
00:17:11,969 --> 00:17:15,906
Ha ke sa na ak'haonte ea banka. Seo se
bolela hore hajoale ke sebetsa ka thata ho

189
00:17:15,906 --> 00:17:18,625
fumana litharollo le moo. U ka phela joalo joang?

190
00:17:18,625 --> 00:17:22,725
Habohlokoa, livideo kaofela li fumaneha mahala
webosaeteng ea "digital activist". Re 'nile ra

191
00:17:22,725 --> 00:17:25,473
tloaela ho fana ka ntho e 'ngoe le e 'ngoe mahala.

192
00:17:25,473 --> 00:17:32,814
Ho boetse ho na le lithupelo tse fumanehang bakeng sa ba sa
itšepeng ka ho lekana ho ka iketsetsa. Empa ntlha ea sehlooho

193
00:17:32,814 --> 00:17:36,453
ke hore lihlopha tsa lehae li iketsetse 'me li itlhophise.

194
00:17:36,453 --> 00:17:42,473
Ho dula ho ena le batho ba nang le kutlwisiso e
tebileng ya botekgeniki. Ba bang ba na le ditalente tse

195
00:17:42,473 --> 00:17:46,241
fapaneng. Mme ha le thusana, seo se ata ka potlako haholo.

196
00:17:46,241 --> 00:17:50,977
Ke etsa se tšoanang le ka "Querdenken". Ka
"Querdenken", re ile ra theha lihlopha tse sa laoloeng bohareng.

197
00:17:50,977 --> 00:17:56,801
Ho se ho ntse ho e-na le "bafetoleli ba
dijithale Munich" le "bafetoleli ba dijithale Berlin".

198
00:17:56,801 --> 00:18:08,248
Hore e ata kapele haholo moo, ho fapana le hore nna ke etse
mohlomong lithupelo tse 20 le bankakarolo ba 20 ka selemo.

199
00:18:08,248 --> 00:18:13,133
Re fihletse batho ba 400. Mme seo ha sekane ho 'na.

200
00:18:19,264 --> 00:18:28,322
Kahoo, haeba ke utloisitse hantle, mosebetsi oo le o entseng ho
hloma "founo ena ea thekeng ea tokoloho" – litaelo tsohle, libeke

201
00:18:28,322 --> 00:18:34,641
tsa mosebetsi tseo e li nkile – e ka ithutoa
mahala mona ho digital-aktivist.de, 'me ho ka

202
00:18:34,641 --> 00:18:38,153
thehoa lihlopha tsa lehae ho e kenya tšebetsong?

203
00:18:38,153 --> 00:18:43,090
E, molao-motheo oa mohloli o
bulehileng ke hore u ka ipeha letsoho.

204
00:18:43,090 --> 00:18:49,933
Mme mohlodi o bulehileng ha se feela ka ho ngola
khoutu ka mafolofolo le mohlomong ho thusa ka tsela eo.

205
00:18:49,933 --> 00:18:54,133
Empa hape ho mabapi le ho etsa livideo tsena tsa
koetliso, ho hlalosetsa batho hore na e sebetsa joang.

206
00:18:54,133 --> 00:18:57,153
Hape ke karolo e sebetsang ya mohlodi o bulehileng.

207
00:18:57,153 --> 00:19:02,337
Mme re fumane motheo ona o motle
wa mahala oo ba bang ba o entseng.

208
00:19:02,337 --> 00:19:06,673
Mme ena ke tlatsetso ya rona ho seo,
ka ho bolela feela hore re tla thusa.

209
00:19:06,673 --> 00:19:13,280
Mme ntshetsopele ya sehlahiswa e na le dikarolo tse ngata. Kahoo,
hangata ke ba le ntshetsopele ya software. Ebe

210
00:19:13,280 --> 00:19:19,824
hape ke ba le tiisetso ya boleng. Empa, ehlile, ke
boetse ke ba le ditokomane, ditaelo le tshehetso.

211
00:19:19,824 --> 00:19:24,220
Bahlahisi ba software ha ba rate ho ngola
litokomane. Ke ka lebaka leo re itseng: Re tla hlokomela

212
00:19:24,220 --> 00:19:26,672
sena mme re etse hore ho be bonolo haholo ho batho.

213
00:19:26,672 --> 00:19:31,051
Mosebetsi o makatsang, mosebetsi o makatsang.

214
00:19:33,573 --> 00:19:37,859
E. Nka rata ho botsa potso e 'ngoe mona, eo
ho neng ho ngangisanoa ka matla ka eona

215
00:19:37,859 --> 00:19:40,673
libekeng tse 'maloa tse fetileng mona Switzerland.

216
00:19:40,673 --> 00:19:48,604
Ho senotsoe hore moqolotsi oa litaba o ile a ikopanya le
lik'hamphani tsa US mme a khona ho reka lintlha tsa motsamao tsa

217
00:19:48,604 --> 00:19:54,634
mehala ea thekeng ea Switzerland tse limilione
tse 1.3 ka likete tse 'maloa tsa lifranse tsa

218
00:19:54,634 --> 00:19:58,578
Switzerland. Sena joale se etsahetse mona Switzerland.

219
00:19:58,578 --> 00:20:03,331
Moqolotsi oa litaba o bontšitse hantle hore na mohala oa thekeng
o ne o le hokae le neng, 'me a re: Ke fumane lintlha tsena

220
00:20:03,331 --> 00:20:05,913
ka molao. Ke rekisa lintlha tsena bakeng sa merero ea papatso.

221
00:20:05,913 --> 00:20:12,602
Milione e 1.3, ke hoo e ka bang
liphesente tse 20 tsa milione tse 8.

222
00:20:12,602 --> 00:20:24,273
Mme jwale potso ke ena: ka founu ya Freedom Mobile – na
data ya ka ha e ne e ke ke ya rekiswa ke dikhamphani tsena?

223
00:20:24,273 --> 00:20:29,405
Seo se bontsha kamoo re shebilweng
kateng. Mme ba re datha ena ha e na mabitso.

224
00:20:29,405 --> 00:20:34,503
Empa o ke ke wa mpolella hore haeba o ka bona datha ya sebaka mme
sebaka seo se le ntlheng e le nngwe ho tloha bohareng ba bosiu ho

225
00:20:34,503 --> 00:20:37,928
fihlela ka 5 hoseng, o se o tseba moo a dulang
teng. Mme o ka bona hore na ke mang ya ka

226
00:20:37,928 --> 00:20:40,577
morao ho yona, o mpa o lokela ho e bapisa feela.

227
00:20:40,577 --> 00:20:47,013
Na kotsi ena e thibetsoe ka "founo ea thekeng ea tokoloho"?

228
00:20:47,013 --> 00:20:52,897
E, ruri. Hobane ntlha ke hore... Mohlala, batho
ba bangata ha ba sa bala lipehelo tsa tšebeliso.

229
00:20:52,897 --> 00:20:58,249
Kahoo, ha ke sebedisa Google Maps kapa Google bakeng sa
tataiso, sehlahiswa sena se sebetsa hantle haholo hobane

230
00:20:58,249 --> 00:21:01,271
batho ba bangata ba dula ba romela data ya bona ho sona.

231
00:21:01,271 --> 00:21:05,849
Mme Google e a di hlahloba, ehlile, mme e di
fetola sehlahiswa se setle haholo ka tsela ya

232
00:21:05,849 --> 00:21:08,173
hore ke kgone ho bona datha e phelang hanghang.

233
00:21:08,173 --> 00:21:12,545
Nka boela ka arolelana libaka tsa
batho ba bang le ho latela tsohle.

234
00:21:12,545 --> 00:21:21,232
Mme jwalo ka ha ke boletse pejana,
sehlahiswa ke mahala. Ka hoo, rona re sehlahiswa.

235
00:21:21,232 --> 00:21:24,473
Mme ke ka lebaka leo dikhamphani tsena di ka rekisang datha ena.

236
00:21:24,473 --> 00:21:29,617
Taba e fihlile moo, ke dumela, hore Facebook e se e boletse hore
ha o kenya setshwantsho, ditokelo tsa sona di ba tsa

237
00:21:29,617 --> 00:21:34,410
bona. Batho ba bangata ha ba tsebe sena. Hona jwale
sena se etsahala le ka ditsamaiso tse ngata tsa AI.

238
00:21:34,410 --> 00:21:38,906
Ho ne ho ena le motshwantshisi naheng ya
USA ya neng a hanana le ho bopuwa ka tsela ya

239
00:21:38,906 --> 00:21:41,409
maiketsetso ke Bohlale ba Maiketsetso (AI).

240
00:21:41,409 --> 00:21:45,191
Mme a hlōlōa hobane a ne a sa latele lipehelo tsa tšebeliso.

241
00:21:45,191 --> 00:21:50,243
Sena se bolela hore hona joale o phela joaloka avatar
ea marang-rang, ha re ka rialo. Lik'hamphani tsena li

242
00:21:50,243 --> 00:21:53,013
lumelletsoe ho sebelisa laesense ea hae ntle le tefo.

243
00:21:53,013 --> 00:21:59,705
Mme ke sona hantle seo re se etsang ka ho sebedisa
feela tharollo ena ya mohlodi o bulehileng, e

244
00:21:59,705 --> 00:22:04,113
baballang data mme ha e romele data ho dikgwebo tse kgolo.

245
00:22:04,113 --> 00:22:09,506
Mme, ehlile, nka boela ka tima ka boomo
mesebetsi e fapaneng fonong ya ka ya selefouno,

246
00:22:09,506 --> 00:22:12,733
ebang ke mosebetsi wa sebaka kapa, ehlile, Wi-Fi.

247
00:22:12,733 --> 00:22:18,881
Hantle, batho ba bangata le bona ha ba tsebe seo. Wi-Fi e
boetse e sebedisetswa ho sala morao sebaka le ho etsa mmapa.

248
00:22:18,881 --> 00:22:22,953
Mme nka tima dintho tsena kaofela moo. Empa ehlile,
ke tlameha ho e etsa ka boomo, kgafetsa le kgafetsa.

249
00:22:22,953 --> 00:22:26,264
Re ile ra sheba mohala oa ka oa thekeng nakong ea lijo
tsa mots'eare kajeno. Ke tlameha ho lumela hore tšebeletso

250
00:22:26,264 --> 00:22:28,273
ea ho fumana sebaka e ne e ntse e buletsoe mohaleng oa ka.

251
00:22:28,273 --> 00:22:33,153
O tlameha ho dula o tlwaela, mme o nne o
ikgopotsa hore o e etse ka mafolofolo.

252
00:22:33,153 --> 00:22:35,312
Hantle haholo. E.

253
00:22:35,312 --> 00:22:39,969
Pele re bula barele e latelang,
lipotso tse peli kapa tse tharo feela.

254
00:22:39,969 --> 00:22:44,173
Hona joale o kgothalletsa sistimi efe ya tshebetso
bakeng sa dikhomphutha, eseng bakeng sa mehala ya letsoho?

255
00:22:44,173 --> 00:22:47,457
E, nka khetha Linux. Hobane le yona e bulehile mohloding.

256
00:22:47,457 --> 00:22:53,601
Ha o sa ka ke wa tshepa dikgwebo tse kgolo. Ha e le
hantle, ho na le dikgetho tse pedi feela: Apple le Microsoft.

257
00:22:53,601 --> 00:22:59,302
Microsoft e sa tsoa phatlalatsa ka "Recall"
hore ba nka setšoantšo sa skrine, ke nahana hore

258
00:22:59,302 --> 00:23:02,400
makhetlo a 60 ka hora, kapa esita le ka motsotso.

259
00:23:02,400 --> 00:23:07,865
Ke feela bakeng sa polokeho ea rona,
ehlile. E le hore haeba re sa hopole seo re se

260
00:23:07,865 --> 00:23:10,960
entseng khomphutheng, ba ka re bapallela sona.

261
00:23:10,960 --> 00:23:13,612
Ehlile ba e sebedisetsa di-AI tsa bona.

262
00:23:13,612 --> 00:23:21,798
Mme Apple e kile ya ba khamphani e neng e tsepamisitse maikutlo
haholo boinotsing. Empa seo ha se sa le jwalo hona

263
00:23:21,798 --> 00:23:30,950
jwale kaha Steve Jobs o se a – hantle, bonyane a "tswile
lefatsheng la nama" – mme dintho tse ngata di fetohile.

264
00:23:30,950 --> 00:23:33,752
Ke sebatli sefe?

265
00:23:33,752 --> 00:23:36,028
Hantle, 'na ka bonna ke sebelisa sebatli sa Brave.

266
00:23:36,028 --> 00:23:43,662
Ke sebatli feela se seng se na le tšireletso e kholo ea data le
polokeho ea data. Hape se thibela lipapatso tse

267
00:23:43,662 --> 00:23:50,972
ngata bakeng sa ka. Sena se ntumella ho tsepamisa
matla le tlhokomelo ea ka ho se hlileng se le skrineng.

268
00:23:50,972 --> 00:23:52,864
Ke enjine efe ea ho batla?

269
00:23:52,864 --> 00:23:56,903
Hantle, hajoale ke sebelisa tse peli. E 'ngoe ke
Brave, e nang le enjene ea eona ea ho batla, le Quant.

270
00:23:56,903 --> 00:24:02,918
Mme, ehlile, ho na le lenane le feletseng la
dienjine tse ding tsa ho batla tseo o ka di hlophisang moo.

271
00:24:02,918 --> 00:24:08,912
Nka se sa sebedisa Bing ya Microsoft kapa
Google, ehlile. Tsena le tsona di ka lokiswa mona.

272
00:24:08,912 --> 00:24:12,449
Empa motho e mong le e mong a ka iketsetsa qeto ka seo.

273
00:24:12,449 --> 00:24:17,582
Hantle haholo, empa re fe tataiso. Kea leboha haholo.

274
00:24:23,112 --> 00:24:26,492
Ha re feteleng sehloohong se latelang. Sehlooho se chesang.

275
00:24:26,492 --> 00:24:29,553
Ba entse eng ka inthanete ea rona?

276
00:24:29,553 --> 00:24:38,387
Re ntse re buisana matsatsing a 'maloa a fetileng. 'Me u na le
boiphihlelo bo fetang ba ka. U qetile nako e telele khoebong.

277
00:24:38,387 --> 00:24:43,812
Mme o sa tswa re – hantle, eo e ne e le
polelo e hlileng e nkgodisitseng ho nahana:

278
00:24:43,812 --> 00:24:47,252
O re hore nakong e fetileng, inthanete e
ne e hlile e sa laolwe ke setsi se le seng.

279
00:24:47,252 --> 00:24:51,032
Kahoo ho bolela hore e ne e hlile e sa
laolwe bohareng. Mme kajeno re na le eng?

280
00:24:51,032 --> 00:24:57,812
Re na le YouTube, Facebook, TikTok. Nka eketsa Google,
nka qolla tse ling tse seng kae... empa ke tsona feela.

281
00:24:57,812 --> 00:25:04,207
Re na le li-octopus tsa 'big data' tse tšoanang
le li-octopus tse inthaneteng, tse bokellang

282
00:25:04,207 --> 00:25:07,752
data ena e hlokang data ea rona ho koetlisa li-AI.

283
00:25:07,752 --> 00:25:11,852
Empa kgaohanyo ya matla e lahlehile.

284
00:25:11,852 --> 00:25:17,904
Ha ke sheba eseng seo feela, empa le nakong ea coronavirus, motho
o tlameha ho ipotsa hore na ke mohakani oa

285
00:25:17,904 --> 00:25:24,572
Enlightenment, mohlala, ea sa kang a lahleheloa ke kanale ea hae
ea YouTube. Ts'enyetso e atile haholo libakeng tsena.

286
00:25:24,572 --> 00:25:31,592
Mme le qalile morero mona, hape le ho
bontsha barupelli tsela ya ho tswa.

287
00:25:31,592 --> 00:25:37,133
Kamehla ke hlokomela hore o ts'oara bohlokoa bo boholo
phapanyetsong ea matla... e le ho netefatsa

288
00:25:37,133 --> 00:25:42,439
phapanyetsano ena ea matla le ho se fe matla
mekhoaboi ea 'big data' e u thibelang le tse ling joalo.

289
00:25:42,439 --> 00:25:48,912
Lentsoe la sehlooho PeerTube – Ke o bone o etsa
tsoelopele sebakeng sena lilemong tse 'maloa tse fetileng.

290
00:25:48,912 --> 00:25:57,282
Re hlalosetse ka botebo. PeerTube ke eng? E sebetsa
joang, kapa mokhoa oa ho arola matla marang-rang ka kakaretso?

291
00:25:57,282 --> 00:26:01,872
Re ka kgutlela jwang kannete ho
Inthanete jwalo ka ha e ne e reretswe qalong?

292
00:26:01,872 --> 00:26:06,412
Hantle, nka rata ho khutlela morao hanyane, haeba ho
lokile. Hobane ke tla mpa ke kena nalaneng ea Inthanete.

293
00:26:06,412 --> 00:26:13,779
Hantle, qalong inthanete e ne e le morero oa sesole. Morero e ne
e le hore haeba ntoa e kholo ea nyutlelie e ka

294
00:26:13,779 --> 00:26:21,154
qhoma, re ka hlahisa tsamaiso eo likarolo tsa eona li
ka senyehang empa batho ba ntse ba khona ho buisana.

295
00:26:21,154 --> 00:26:24,932
Kapa, ho sa tsotellehe sena, meaho ea
sesole e ntse e ka buisana ka sona.

296
00:26:24,932 --> 00:26:29,892
Mme ka mora moo, inthanete ya qala. Yaba ho tla
imeile. Ehlile, e ne e se e se e arotsoe ho tloha qalong.

297
00:26:29,892 --> 00:26:34,232
Re buisana ka kotloloho ha re sebelisa
lits'ebeletso tse sa laoloeng ke setsi se le seng.

298
00:26:34,232 --> 00:26:38,932
Seo se bolela hore o na le seva ea hau ea
imeile, 'me 'na ke na le seva ea ka ea imeile.

299
00:26:38,932 --> 00:26:44,641
Mme yaba, ehlile, tsamaiso e ile ya hlokomela
hore ona e ne e le kotsi e kgolo mme ya aha

300
00:26:44,641 --> 00:26:47,536
ditsamaiso tse laolwang bohareng ho e potoloha.

301
00:26:47,536 --> 00:26:52,925
Ho tsebahala hantle hore lik'hamphani tsena tse kholo
tseo re buang ka tsona li ile tsa tšehetsoa ka

302
00:26:52,925 --> 00:26:56,400
lichelete ka karolo e 'ngoe ke CIA methating ea tsona ea pele.

303
00:26:56,400 --> 00:27:03,481
Sena se bolela hore CIA e ile ya kenella kapele haholo
tshehetsong ya ditjhelete ya qaleho hobane ka tlhaho e ne e

304
00:27:03,481 --> 00:27:07,459
thahasella ho kopanya marangrang ana a neng a hasane hape.

305
00:27:07,459 --> 00:27:15,028
Mme seo o se etsa jwang? Ka ho fana feela ka
ditshebeletso tse kang Google, Facebook le WhatsApp,

306
00:27:15,028 --> 00:27:20,612
tseo e leng tsa mahala mme bohle ba di sebedisa.

307
00:27:20,612 --> 00:27:25,554
Mme qetellong, ha ke sheba kamoo batho ba sebedisang mehala ya
bona ya letsoho kajeno, ba ka nna ba ba le di-application

308
00:27:25,554 --> 00:27:30,800
tse ngata disebedisweng tsa bona, empa ha ba sa sebedisa
inthanete ka mokgwa ona o sa laolweng ke setsi se le seng.

309
00:27:30,800 --> 00:27:33,652
Ho se laolwe bohareng hape ho bolela hore
motho e mong le e mong o na le websaete ya hae.

310
00:27:33,652 --> 00:27:39,457
Pele ho ne ho e-na le lienjine tsa ho batla tse neng li sa
sebetse joaloka Google ka AdWords, moo bohle joale ba tlamehang

311
00:27:39,457 --> 00:27:45,262
ho bapatsa le ho lefa hore liwebsaete tsa bona li hlahelle
kaholimo... Ho e-na le hoo, ho ne ho e-na le lienjine tsa 'nete

312
00:27:45,262 --> 00:27:49,881
tsa ho batla moo liwebsaete tsena li neng li ka fumaneha kannete.

313
00:27:49,881 --> 00:27:57,649
Hape ho tlameha ho bolelwe hore ha re ka sheba molaotheo le boemo
ba setjhaba hona jwale, dikoporasi tsena tse kgolo le

314
00:27:57,649 --> 00:28:04,985
ditsamaiso tsena tse bohareng tse tiileng ha e le
hantle di kgahlanong le ditokelo tsa rona tsa molaotheo.

315
00:28:04,985 --> 00:28:10,884
Hantle, molao-motheo oa boikarabello ba maemo a tlase o sebetsa
mona. Seo se bolela hore bolaodi ba lehae bo iketsetsa qeto.

316
00:28:10,884 --> 00:28:14,399
Empa re boetse re hloka ho itlhahloba
hanyane. Kaofela ha rona re ile ra kenela.

317
00:28:14,399 --> 00:28:19,471
Sena se bolela hore tsamaiso eo re phelang ho
eona kajeno ha se letho haese feela phello ea

318
00:28:19,471 --> 00:28:24,792
liketso tsa rona, moo re sa kang ra itšireletsa kapele.

319
00:28:24,792 --> 00:28:31,042
Ho fihlela ka 2020, ke ne ke sa tsebe hore sena
se feteletse hakaale. Edward Snowden, joalokaha

320
00:28:31,042 --> 00:28:34,704
ke boletse pejana, o ne a se a senotse sena pele.

321
00:28:34,704 --> 00:28:41,241
Ehlile, WikiLeaks e se e senotse lintho tse ngata. Kahoo
tlhahisoleseding e ne e le teng, empa feela ha ea fihla ho

322
00:28:41,241 --> 00:28:45,424
batho, kapa re ne re phutholohile haholo hore re ka fetoha.

323
00:28:45,424 --> 00:28:50,610
Ke ka lebaka leo ho leng bohlokoa haholo ho 'na hore ke nke
takatso e 'ngoe le e 'ngoe eo ke e fumanang – joalo ka

324
00:28:50,610 --> 00:28:55,594
ha kanale ea ka ea YouTube e hlakoloa, mohlala – 'me
ke e sebelise ho etsa phetoho le ho bona se etsahalang.

325
00:28:55,594 --> 00:29:01,172
Ha ke loane hore ke dumellwe ho kgutlela ho
YouTube hobane, ha re bueng nnete, matla a

326
00:29:01,172 --> 00:29:04,455
ditjhelete a lehlakore le leng a matla haholo.

327
00:29:04,455 --> 00:29:09,497
Mohlomong ke tla hlola nyeo, ebe YouTube e ntlosa
hape, ebe ho tla nja chelete e 'ngoe bakeng sa nyeo e

328
00:29:09,497 --> 00:29:13,025
'ngoe, 'me li-euro tse 20,000, 30,000, 40,000 ha se letho.

329
00:29:13,025 --> 00:29:18,452
Mme seo se hlahisa potso: nka sebedisa mehlodi eo
ke nang le yona ka tsela e nang le moelelo jwang?

330
00:29:18,452 --> 00:29:21,832
Ebe ka boela ka sheba mekhoa e meng e teng ho fapana le YouTube.

331
00:29:21,832 --> 00:29:27,230
Eaba ke fumana seva ena ea PeerTube. Ka nahana, hoo ho
hotle haholo. Joale re ka kenya tsohle ho seva ea rona ea

332
00:29:27,230 --> 00:29:30,095
PeerTube. Moo re lokolohile khahlanong le thibelo ea litaba.

333
00:29:30,095 --> 00:29:31,812
Kahoo PeerTube ke seva ea hau eo u e hlomathisang?

334
00:29:31,812 --> 00:29:38,438
Ke seva e ikhethileng e tsamaisang portal ea livideo,
e susumelitsoeng ke Apolut, ehlile, kapa KenFM nakong e

335
00:29:38,438 --> 00:29:42,352
fetileng, e ileng ea hlokofatsoa ka tsela e tšoanang.

336
00:29:42,352 --> 00:29:50,768
Kayvan o boetse o na le pono e pharaletseng ka
kutlwisiso ya hore o bona dintho tse etsahalang.

337
00:29:50,768 --> 00:29:59,472
Mme re bone hore dikhamphani tse kgolo ha di re rate. Ke ka
lebaka leo ho ba le seva ya rona ya PeerTube e leng bohlokwa.

338
00:29:59,472 --> 00:30:08,975
Jwale re nakong ya phetoho. Seo ha se bolele hore
ho felile feela hobane re bile le nako ya phomolo.

339
00:30:08,975 --> 00:30:16,123
Le lona le na le seva ea lona ea PeerTube. Mme mona ke tlameha
ho fana ka nyatso e nyane mabapi le mokhatlo ona, ehlile.

340
00:30:16,123 --> 00:30:21,619
Ka nako e 'ngoe palo ea baeti ba rona e ne e le
50,000 kapa 60,000. Mme joale kaha tsohle li se

341
00:30:21,619 --> 00:30:25,928
li kokobetse hape, tsohle li khutlela ho YouTube.

342
00:30:25,928 --> 00:30:31,112
Mme batho ba bangata ba ntse ba leka lehlohonolo ho
YouTube, ba re, "Ao, ha nka qala kanale e nngwe hona jwale, ke

343
00:30:31,112 --> 00:30:34,244
tla fihlella batho bao ke ba batlang." Empa ha o na ho kgona.

344
00:30:34,244 --> 00:30:41,006
Hobane ke nahana hore le na le baingodisi ba 120,000 ka bo
lona, mme AI le algorithm li le theola feela ka tsela eo.

345
00:30:41,006 --> 00:30:45,584
Seo se bolela hore ho 'na ke feela tšenyo ea matla.

346
00:30:45,584 --> 00:30:54,812
Ke ka lebaka leo morero ona oa PeerTube o leng bohlokoa haholo
ho 'na. Hobane ho se be le toka ho ka etsahala feela lefifing.

347
00:30:54,812 --> 00:31:01,021
Mme ha re ka e bonesetsa ka nnete... ho
bohlokwa haholo hore re tlalehe nako ena.

348
00:31:01,021 --> 00:31:04,793
Haeba re ne re se na seva ea PeerTube e
tjena, ka 'nete litokomane tsohle tse tsoang

349
00:31:04,793 --> 00:31:07,115
litlhahisong tsohle li ne li tla be li le sieo.

350
00:31:07,115 --> 00:31:10,624
Mme ka nako eo re ne re tla boela re le ka 1984. Ke mang ea neng
a tla ngola nalane ka nako eo, mecha ea

351
00:31:10,624 --> 00:31:15,295
phatlalatso e ka sehloohong? Hobane re ne re se
re sa tla khona ho paka se neng se etsahetse.

352
00:31:22,857 --> 00:31:30,927
Kahoo, e re ke phetle ka bokhutšoanyane. Pono e kanna ea ba hore
mekhatlo e ikemetseng ea thuto, mosuoe e mong le e

353
00:31:30,927 --> 00:31:39,122
mong kapa mokhoa o mong le o mong oa thuto, e re, 'Ke
hloma seva ea ka ea PeerTube, e sa laoloeng bohareng.'

354
00:31:39,122 --> 00:31:48,393
Mme re hokahana. Mme ka ho hokahana, ka tsela e itseng
re theha YouTube e ntjha, e sebetsang ka mokgwa o sa

355
00:31:48,393 --> 00:31:53,808
laolweng bohareng, ho fapana le YouTube ya octopus ya data.

356
00:31:53,808 --> 00:32:02,169
Empa seo ha sea ka sa etsahala. U boletse lentsoe la bohlokoa
"mabothobotho". Nka rata ho hlalosa seo ka bokgutshwanyane.

357
00:32:02,169 --> 00:32:09,179
Le nna ke bona jwalo. Ho kgathatsa feela. Ka YouTube, Telegram,
le di-messenger tsena kaofela , o na le tsohle ka pela

358
00:32:09,179 --> 00:32:15,892
hao. O ka sheba-sheba, ka tsela ena le e nngwe. Mme wa
tobetsa ho kena karolong e nngwe le e nngwe ya websaete.

359
00:32:15,892 --> 00:32:21,895
E hloka boikitlaetso bo fokolang. Na inthanete e sa
laolweng ke setsi se le seng e hloka boikitlaetso bo boholo?

360
00:32:21,895 --> 00:32:26,168
Ha e batle matla a mangata. Ke nahana
hore ke hobane batho ha ba e tloaetse.

361
00:32:26,168 --> 00:32:32,532
Mme ho na le mekgwa ena yohle. E ne e le ntho e babatsehang ho
bona setshwantsho sena sa kamoo sebopuwa se hokahaneng kateng.

362
00:32:32,532 --> 00:32:39,605
Hantle-ntle, ke eona Inthanete ea 'nete. Hobane moo, nka
tlosa leqephe le le leng 'me a mang kaofela a ntse a le teng.

363
00:32:39,605 --> 00:32:44,332
Mme re tlameha feela ho ipotsa hape: Re batla ho phela jwang?

364
00:32:44,332 --> 00:32:50,772
Mme ha ke re ke batla ho phela ka boikemelo
setjhabeng ntle le inthanete, ke batla le hoo inthaneteng.

365
00:32:50,772 --> 00:32:57,379
Mme ha e le hantle, mmasepala kapa setjhaba se seng le se seng
se lokela ho ba le ditsamaiso tsa sona tse sa laolweng bohareng.

366
00:32:57,379 --> 00:33:03,412
E feta moo. Ha se taba ea seva ea PeerTube feela.
Hape ke taba ea moo ke bolokang data ea ka teng.

367
00:33:03,412 --> 00:33:10,912
Na li bolokiloe marung a lipapali ho Google, Microsoft le
Apple? Kapa na ke li boetse ke na le tsona sebakeng sa heso?

368
00:33:10,912 --> 00:33:14,985
Kahoo taba ena kaofela ea boipuso ba data ke ea bohlokoa haholo.

369
00:33:14,985 --> 00:33:24,192
Mme ke taba feela ya ho tlwaela. Maobane a mang, ke o bontshitse
ditsamaiso tsa rona, kamoo re sebetsang ka mokgwa o sa

370
00:33:24,192 --> 00:33:29,200
laolweng bohareng teng, le kamoo re tshehetsang maiteko ao.

371
00:33:29,200 --> 00:33:35,562
Mme ho tshwana le ha o fetola dikoloi. Batho ba bang ba kganna
mofuta o le mong wa koloi bophelo bohle ba bona hobane

372
00:33:35,562 --> 00:33:43,188
ba sa kgone ho nahana ka ho fetola ho tloha mofuteng wa
A ho ya ho wa B, kapa ha ba batle ho iteka bohloko boo.

373
00:33:43,188 --> 00:33:49,672
Ho na le polelo e ntle e reng: "Bophelo bo etsahala moo o
e-s'o fihle teng. Tsohle tse ling ke phetapheto feela."

374
00:33:49,672 --> 00:33:54,019
Ke ka lebaka leo motho e mong le e mong a lokelang ho nahana
hore na o batla ho phela nako e kae a phela ntho e tšoanang

375
00:33:54,019 --> 00:33:57,680
khafetsa, kapa hore na re lokela feela ho leka ntho e ncha.

376
00:33:57,680 --> 00:34:03,027
Mme ke dumela hore ke mosebetsi wa rona, re le mecha ya
phatlalatso kapa mecha ya phatlalatso e lokolohileng, ho

377
00:34:03,027 --> 00:34:07,849
netefatsa hore ditsamaiso di bonahala haholwanyane
mme di be bonolo ho di sebedisa. Empa ehlile, sena

378
00:34:07,849 --> 00:34:10,332
se ka kgonahala feela haeba di hlile di sebediswa.

379
00:34:10,332 --> 00:34:17,076
Hobane, ehlile, ha ho letho le ferekanyang mofani oa
litšebeletso ho feta ho re, "Ke fana ka portal e ntle mona, empa

380
00:34:17,076 --> 00:34:21,432
qetellong ha e sebelisoe." Eo ke bothata bo bong ba mehloli.

381
00:34:21,432 --> 00:34:27,012
Mme sehlooho se seng, seo ke dumelang
hore se amana kannete, ke sa nnete.

382
00:34:27,012 --> 00:34:35,172
Sena se bolela ho boloka dintho tsena di
sireletsehile e le hore di se ke tsa hlakolwa kapa tsa thibelwa.

383
00:34:35,172 --> 00:34:41,895
Hobane re phela seo re ka se bitsang nako ea moferefere o matla.

384
00:34:41,895 --> 00:34:49,967
Mme haeba re sa boloke nnete, a re re, e le hore e ka sebediswa
nakong e tlang mohatong wa tlhahlobo botjha (eo le yona e

385
00:34:49,967 --> 00:34:58,692
tlang ho etsahala), jwale ke dumela hore re lebetse
mohato wa bohlokwa o hape e leng karolo ya mosebetsi wa rona.

386
00:34:58,692 --> 00:35:01,987
Hantle haholo.

387
00:35:08,261 --> 00:35:11,151
Ke dumela hore dintlha tse bohlokwa haholo di hlahisitswe mona.

388
00:35:11,151 --> 00:35:16,877
Mme nka re ke nahana hore re lokela ho kgutlela mekgweng ya ha
inthanete e ne e qala, moo motho e mong le e mong a neng

389
00:35:16,877 --> 00:35:22,558
a iketsetsa manane a hae a dihokelo, a tseba moo a ka
fumanang mang kapa mang, mme a sheba manane ana a dihokelo.

390
00:35:22,558 --> 00:35:29,472
Mme ke mang ya tsebang, mohlomong kamora tsohle ho tla
hlaha ho hong hoo o ka ho batlang enjeneng ya patlo.

391
00:35:29,472 --> 00:35:35,108
Empa re boetse ra bua ka enjine ea ho batla,
mohlala, ka mekhoa e joalo ea peer-to-peer, jj.

392
00:35:35,108 --> 00:35:38,312
Ho na le mathata a mangata a hlahang hape moo.

393
00:35:38,312 --> 00:35:42,161
Ke mang ya dumelletsweng ho sebedisa enjene ya patlo, mme ke mang
ya sa dumellwang? O lokela ho etsang haeba motho e

394
00:35:42,161 --> 00:35:46,073
mong a kenya ditshwantsho tsa thobalano tse seng molaong
ruri? Ho na le dipotso tse sekete tseo ho ka botswang.

395
00:35:46,073 --> 00:35:54,718
Ha re eso fihle moo. Empa re bona phapanyetsano ea matla, ho
theha manane a sehokelo, ho leba moo, ho matlafatsa phapanyetsano

396
00:35:54,718 --> 00:36:00,212
ea matla le ho nka tsela ena. Mme sena se tla beha litholoana.

397
00:36:05,931 --> 00:36:11,868
Nka rata ho bua ka bokhutšoanyane ka taba e 'ngoe:
Telegram Messenger. Na u na le tharollo bakeng sa seo hape?

398
00:36:11,868 --> 00:36:16,942
Batho ba ne ba tloaetse ho re, Telegram, che, ha e thibele.
Kajeno, re se re fihlile ntlheng eo ba leng tlas'a

399
00:36:16,942 --> 00:36:22,792
khatello e kholo hoo mofuta oa App Store o seng o thibetsoe. U
tlameha ho boela u batla mekhoa ea ho qoba lintho hape.

400
00:36:22,792 --> 00:36:28,972
Na ho boetse ho na le kabo ea matla lipuisanong,
u bona mohato o latelang oa kabo ea matla o kae?

401
00:36:28,972 --> 00:36:31,634
E, ruri.

402
00:36:31,634 --> 00:36:35,941
Seo re seng re se bone ho YouTube kapa seo re
seng re se bone ho lik'hamphani tse kholo, se

403
00:36:35,941 --> 00:36:39,212
ntse se ata ho lik'hamphani tse ling tse kholo.

404
00:36:39,212 --> 00:36:42,620
Telegram le yona ke khamphani e kgolo, e
nang le basebedisi ba dimilione tse 900

405
00:36:42,620 --> 00:36:45,200
motsotsong ona, ho ya ka nna, mme e hola ka matla.

406
00:36:45,200 --> 00:36:54,992
Mme, ehlile, ditsamaiso tsena di
hlaselwa ka matla ke mebuso le EU.

407
00:36:54,992 --> 00:37:02,768
Mme ho nna, taba eo e boetse e teng: ha ke sa tshepa
tsamaiso efe kapa efe e bohareng hobane e ka hlaselwa.

408
00:37:02,768 --> 00:37:07,331
Ke nahana hore Telegram ke ntho e
babatsehang. E re filoe e le mpho.

409
00:37:07,331 --> 00:37:12,357
Re lokela ho nahana hore na ho ka be ho bile joang haeba seoa
sena sohle sa coronavirus se ne se etsahetse ntle

410
00:37:12,357 --> 00:37:17,370
le Telegram. Re ka be re siiloe re le mosing, re e-na
le likhetho tse fokolang tseo re ka li sebelisang.

411
00:37:17,370 --> 00:37:24,732
Empa re tlameha hape ho bona sena e le sesebelisoa sa
phetoho. Mme ho na le ntho e kholo e bitsoang Matrix.

412
00:37:24,732 --> 00:37:26,198
Le eona e arotsoe matla?

413
00:37:26,198 --> 00:37:29,049
Matrix e arotsoe taolong ka ho
feletseng, hape e na le seva ea eona.

414
00:37:29,049 --> 00:37:32,638
Hape nka rata ho bua ho hong ka litšenyehelo. Ho ba le seva ea
hau kamehla ho utloahala e le ntho e turang, empa

415
00:37:32,638 --> 00:37:35,980
matsatsing ana ha ho sa le joalo. U ka e fumana ka
chelete e tlase joalo ka li-euro tse hlano ka khoeli.

416
00:37:35,980 --> 00:37:41,968
O hloka tse peli. Seva e le 'ngoe e
laolang puisano, le e 'ngoe e laolang li-backup.

417
00:37:41,968 --> 00:37:46,961
Mme ka mora moo, dihlopha tse ikemetseng di ka kopana hape – ka
polokeho, ka khoutu e matla ya ho patala. Hape

418
00:37:46,961 --> 00:37:51,897
ho lokela ho bolelwa hore Telegram ha e na khoutu
ya ho patala. Batho ba bangata ha ba tsebe seo.

419
00:37:51,897 --> 00:37:56,514
Ntho e 'ngoe le e 'ngoe e etsahalang ho
Telegram, ntle le haeba u kenya tšebetsong tšireletso

420
00:37:56,514 --> 00:37:58,872
ea eona ea sekhukhu, qalong ha e sirelelitsoe.

421
00:37:58,872 --> 00:38:02,870
Ke ka lebaka leo ke dumelang hore le
tsona ditshebeletso di a kgahleha haholo.

422
00:38:02,870 --> 00:38:11,406
Ho sa na le Signal le Threema e le mekhoa e meng. Leha ho le
joalo, ka bobeli ke litsamaiso tse laoloang bohareng tseo, haeba

423
00:38:11,406 --> 00:38:17,074
li ka ba tsa bohlokoa haholo, ka sebele li
tla qobelloa ho senola lintlha tsa tsona

424
00:38:17,074 --> 00:38:20,512
tlas'a khatello e tsoang ho balaoli le mebuso.

425
00:38:20,512 --> 00:38:28,495
Ho bile le kgetho ho la EU mabapi le
"taolo ya meqoqo", eo ha e so fetiswe ha jwale.

426
00:38:28,495 --> 00:38:34,640
Empa rea tseba, jwalo ka ha Jean-Claude Juncker a boletse,
hore re leka ho hong ebe re emela ho bona hore na kgalemo e ka

427
00:38:34,640 --> 00:38:37,245
ba kgolo hakae. Mme yaba re leka hape feela mme re tswela pele.

428
00:38:37,245 --> 00:38:43,651
Ke ka lebaka leo ho leng le sehlooho sa "matrix".
Software ea sena khomphutheng e bitsoa "element".

429
00:38:43,651 --> 00:38:46,592
Hoo ho batla ho ... o tlameha ho e utlwisisa.

430
00:38:46,592 --> 00:38:55,303
Kahoo o na le seva e bitsoang Matrix, mme
software fonong ea hau ea selefouno e bitsoa Element.

431
00:38:55,303 --> 00:39:00,939
Ka mohlala, sena ke sa bohlokoa haholo hobane se hlile
se o kgutlisetsa boinotshi ba hao, hobane feela se

432
00:39:00,939 --> 00:39:04,132
patilwe. O ka etsa dintho tse ngata ka molaodi enwa ya bonolo.

433
00:39:04,132 --> 00:39:11,523
U ka boela oa letsetsa. U ka tšoara likopano tsa video,
empa ke tsa motho a le mong le e mong feela. 'Me ha e le

434
00:39:11,523 --> 00:39:16,944
hantle, ke sebetsana le likhokahano tsa ka kaofela ka tsela ena.

435
00:39:16,944 --> 00:39:25,101
Sena se bolela hore ha ke letsa mohala, ke o etsa ka
Matrix, ka seva ea ka, moo puisano e patiloeng. Le mosebelisi e

436
00:39:25,101 --> 00:39:29,288
mong, eo le eena a nang le data e patiloeng ho seva ea hae.

437
00:39:29,288 --> 00:39:37,812
Mme boleng ba modumo, ka mohlala, bo betere haholo-holo
ebile bo hlakile ho feta ha ho buisana ka marangrang a teng.

438
00:39:43,893 --> 00:39:48,158
E, ho makatsa, ho makatsa. Ke nahana hore ho ka ba
molemo ho tsetela koetlisong mona le rona, na ha o

439
00:39:48,158 --> 00:39:50,312
nahane jwalo? Na re lokela ho tsoela pele ka yona?

440
00:39:50,312 --> 00:39:54,554
Kamorao ho nehelano ya hao, ke tla
boela ke hlahise sehlahiswa se setjha.

441
00:39:54,554 --> 00:40:00,399
Empa ke dumela hore ho ka ba molemo ho tsetela
mona, ho fa batho dithulusi tsa ho fumana

442
00:40:00,399 --> 00:40:03,292
mohato o latelang tshebetsong ena ya ho arola matla.

443
00:40:03,292 --> 00:40:07,288
U e behile hantle haholo: Telegram Messenger e ne e
tshwana le phetoho. Ha re tsebe hore na ho tla latela eng.

444
00:40:07,288 --> 00:40:10,372
Ha re tsebe hore na leqhubu lena lohle la bohlale ba maiketsetso
le tla tsamaea joang, kapa hore na tsohle li tla qetella li

445
00:40:10,372 --> 00:40:13,617
le joang. Ha re tsebe hore na mebuso e tla nka mehato hokae,
hore na e tla thibela eng, le hore na e ke ke ea thibela eng.

446
00:40:13,617 --> 00:40:19,452
Empa mona fensetere e ncha ea buloa, lehelo le lecha le buloa.

447
00:40:19,452 --> 00:40:26,492
Mme nka re ha ho na kgetho e nngwe. Re tlameha
ho nka tsela ena, empa re tlameha feela ho hlola.

448
00:40:26,492 --> 00:40:32,812
Re tlameha ho tswela pele ho ruta batho. Re
boetse re lokela ho itokolla ho, ha re re, theknoloji.

449
00:40:32,812 --> 00:40:39,232
Le sebelitse hantle haholo ka lipontšo. Le
hokahantse batho ba libaka tse fapaneng 'me la qala

450
00:40:39,232 --> 00:40:44,352
maiteko a lehae. Ke eona mohlala oa bokamoso, akere?

451
00:40:49,202 --> 00:40:56,976
Mme kgokahano, kgokahano ya pelo ho
pelo, e ke ke ya hlahlelwa. Ha ho kgonehe.

452
00:40:56,976 --> 00:41:02,080
Mme nka rata ho nka monyetla ona ho etsa
papatso e nyane. Re boetse re etsa tshebedisano-mmoho

453
00:41:02,080 --> 00:41:05,104
ya lehae ena re le dihlopha tsa Kla.TV le AZK.

454
00:41:05,104 --> 00:41:10,013
Ho theha maqhama le batho ba sebakeng sa heno ho bohlokoa.
Bamameli, ka kopo ikopanyeng le rona ho

455
00:41:10,013 --> 00:41:15,030
www.kla.tv/Vernetzung haeba le ka rata ho
hokahanngoa le motho oa marang-rang oa sebaka sa heno.

456
00:41:15,030 --> 00:41:20,685
AZK ea kajeno ke mohlala o ka sehloohong, ehlile;
lihlopha tsa lehae li bokane ho tsoa hohle ho ba

457
00:41:20,685 --> 00:41:23,832
mona kajeno. Ha re tsoeleng pele ho haha holim'a seo.

458
00:41:23,832 --> 00:41:29,772
Mme ke leboha haholo ka mosebetsi wa lona,
ka boinehelo ba lona, le ka boitelo ba lona.

459
00:41:29,772 --> 00:41:33,811
Ho a makatsa. Kea leboha, Michael.

460
00:41:33,811 --> 00:41:36,232
Kea leboha haholo.

461
00:41:36,232 --> 00:41:39,100
Ho lokile.

462
00:41:58,654 --> 00:42:03,351
Boipelaetso bo haufi. Re tlameha ho
o lesa u tsamaye ka pelo e boima.

463
00:42:03,351 --> 00:42:07,712
Re o lakaletsa tse molemo kaofela. Lula
o tiile, mme mahlohonolo. Re na le wena.

464
00:42:07,712 --> 00:42:10,802
Ba sa kgoneng ho ba teng, ba teng ka moya.

465
00:42:10,802 --> 00:42:15,992
Mona, re boetse re fumana mohato o
latelang mmoho re le mekhatlo ea thuto.

466
00:42:15,992 --> 00:42:17,132
Kea leboha haholo.

467
00:42:17,132 --> 00:42:20,232
Re tla bonana haufinyane he.

468
00:42:32,290 --> 00:42:39,792
E, ho lokile haholo. Ke nahana hore nehelano ea Michael e
re file bohle kutloisiso e ntle haholo mabapi le taba ena.

469
00:42:39,792 --> 00:42:45,478
Kgokahano ya mmele e bohlokwa haholo.
Nka rata ho pheta seo ka bokgutshwane.

470
00:42:45,478 --> 00:42:50,631
Hona joale bohle re se re bone kamoo
thibelo e sebetsang kateng ka thibelo ea makasine

471
00:42:50,631 --> 00:42:53,462
ea Compact. Michael o itse e etsahala hape.

472
00:42:53,462 --> 00:43:01,069
Le ka diseva tsa rona, ha re tsebe hore na ho tla etsahala eng,
hore na ke ditlhoko dife tsa molao tse tla qobellwa, hore na le

473
00:43:01,069 --> 00:43:06,459
diseva tsa rona di tla tlameha ho kwalwa hobane
bafani ba ditshebeletso ba tla qobellwa ho

474
00:43:06,459 --> 00:43:09,830
emisa lenaneo. Ntho efe kapa efe e ka fetoha molao.

475
00:43:09,830 --> 00:43:14,896
Ke ka lebaka leo ke ratileng haholo ho
tsepamisa maikutlo ho theheng marangrang a botho.

476
00:43:14,896 --> 00:43:21,236
E, ruri, maikutlo ana ha a lokela ho nkuoa e le
papatso, mohlala, ea ho reka mohala oa thekeng, jj.

477
00:43:21,236 --> 00:43:28,658
Kajeno, re na le taba ea mahlaseli a mehala ea
thekeng, mohlala – taba e kholo eo re e-s'o ka re e ama.

478
00:43:28,658 --> 00:43:33,658
Ho na le bahlaseluoa ba bangata ba mahlaseli har'a rona ba
nepileng ha ba re, "Ho tlohela mehala ea letsoho ke tharollo."

479
00:43:33,658 --> 00:43:39,024
Nka mpa ka hatella hore ha re bōkōtisi ba mehala
ea letsoho, ka lebaka la mahlaseli ohle le tsohle.

480
00:43:39,024 --> 00:43:44,239
Empa re tlameha feela ho sebelisa hantle nako
eo motho ka mong a nang le eona, e mong le

481
00:43:44,239 --> 00:43:47,212
e mong boemong boo a iphumanang a le ho bona.

482
00:43:47,212 --> 00:43:54,915
Mme mona Michael o fane ka ditaelo tse
ntle haholo ka mohala wa thekeng wa Freedom.

483
00:43:54,915 --> 00:44:01,632
Joalokaha ho phatlaladitswe, jwale nka tswela
pele mme hape ka hlahisa tshebetso e ntjha.

484
00:44:01,632 --> 00:44:09,689
Re utloile pejana ho tswa ho Michael hore o qapile
mekgwa ya ho sebedisa "founo ya thekeng ya tokoloho".

485
00:44:09,689 --> 00:44:16,603
Mme re entse ntho e tshwanang,
kapa e tsamaelanang, ka dikhomphutha.

486
00:44:16,603 --> 00:44:23,272
Ke tla hlalosa ka bokgutshwane hore na taba ena e
mabapi le eng, ebe ke le tataisa karolong ya ho qetela.

487
00:44:23,272 --> 00:44:34,051
E, hobane re letsatsing la nalane le tlisang mpho ea
sehopotso. Mme mpho ena ea sehopotso e hlile e reretsoe ho

488
00:44:34,051 --> 00:44:39,452
araba potso: "Motho ka mong a ka etsa eng hona joale?"

489
00:44:39,452 --> 00:44:47,961
Nna le Michael re ne re sa tsoa buisana ka lipakane tsena tsa
nako e telele, 'me tsohle li hloka nako. Empa motho ka mong a

490
00:44:47,961 --> 00:44:52,712
ka etsa'ng hona joale, ha a tloha kopanong ena? Ho ka etsoa'ng?

491
00:44:52,712 --> 00:45:02,334
Eo ke potso e kholo eo re ntseng re kgutlela ho yona. Re ka bua
haholo, empa mohato o latelang o hokae, ho hlokahala hokae, motho

492
00:45:02,334 --> 00:45:07,388
ka mong a ka nka kgato hokae mme a balehe octopus ena ya AI ?

493
00:45:07,388 --> 00:45:14,931
Mme, nka rata ho pheta ka bokgutshwanyane hore 'AI octopus' e
pharalletseng hohle, e batla ho fihlella datha ya rona.

494
00:45:14,931 --> 00:45:22,480
Ke tla bolela dintlha tse tharo ka bokgutshwanyane tse
totobatsang hore na sena se se se tswetsetse pele hakae.

495
00:45:22,480 --> 00:45:28,513
Microsoft e hlophisitse bocha tumellano ea eona
ea litšebeletso qetellong ea 2023 'me joale e

496
00:45:28,513 --> 00:45:31,901
ipehela litokelo tse feletseng tsa data ea hau.

497
00:45:31,901 --> 00:45:36,030
Nke ke ka kena ka botebo haholo mona, empa hape ho na
le babuelli ba molao ba ithutang mangolo ho fumana hore

498
00:45:36,030 --> 00:45:38,385
na e fihla hole hakae le hore na ha e fihle hole hakae.

499
00:45:38,385 --> 00:45:43,887
Ha ke na ho kena ho seo hona joale... Empa
Microsoft e nkile litokelo tsa data ea hau ho tsoa ho

500
00:45:43,887 --> 00:45:46,928
bohle ba nang le sistimi ea ts'ebetso ea Windows.

501
00:45:46,928 --> 00:45:52,598
Mophatlalatsi oa liphiri Edward Snowden o ngola ka
lisebelisoa tsa morao-rao tsa tlhokomelo tsa Apple: "Apple e

502
00:45:52,598 --> 00:45:56,276
sa tsoa phatlalatsa ntoa khahlanong le boinotšing ba hau."

503
00:45:56,276 --> 00:46:00,885
Michael o e hlalositse. Ditshwantsho tsa mehala ya
letsoho di ile tsa fetoha ntsho ka tshohanyetso.

504
00:46:00,885 --> 00:46:07,488
Meta, Facebook, WhatsApp kaofela ba batla ho
sebedisa datha bakeng sa kwetliso ya AI ya bona,

505
00:46:07,488 --> 00:46:11,666
mekgwa e teng hohle, kwetliso ya AI, pokello ya datha.

506
00:46:11,666 --> 00:46:20,225
Mme jwale potso ke hore, motho ka mong a ka
etsang hona jwale ho fokotsa kotsi ya ho shebisiswa?

507
00:46:20,225 --> 00:46:27,768
Ke ipotsa potso ena, mme ke fihlile qeto ya hore e tshwana
le molaotheo bophelong, ntho eo hangata re ithutang yona re

508
00:46:27,768 --> 00:46:31,932
sa le banyenyane, ho kenyeletswa le ho tswa ho ntate wa rona.

509
00:46:31,932 --> 00:46:41,692
O ne a dula a re ruta hore o tlameha ho tlosa majwe a
maholo pele, ha re ka rialo, mme mehato e latelang e tla latela.

510
00:46:41,692 --> 00:46:53,879
Mme ka ipotsa: Tshitiso e kgolo e re amang kaofela
ke efe? Re ka nka mohato ofe ho lwantsha pherekano

511
00:46:53,879 --> 00:47:00,730
ena yohle, pherekano ena yohle ya kwetliso ya AI?

512
00:47:00,730 --> 00:47:08,748
Mme nka re lefika lena le leholo le hlakile haholo ho nna. Re
tlameha ho itokolla marung a Microsoft, Apple le libapali tse

513
00:47:08,748 --> 00:47:14,746
kholo; re tlameha ho kgaola dikgokahano tsa
ditsamaiso tsa rona tsa tshebetso marung ana. Oo

514
00:47:14,746 --> 00:47:19,310
ke mohato wa pele oo ke o bonang ka ho hlaka.

515
00:47:24,432 --> 00:47:30,456
Ho fetohela ho Linux, jj., ke ntho eo bohle re e
loanelang; ke tshebetso eo re ntseng re e phehella.

516
00:47:30,456 --> 00:47:40,769
Empa ke mohato oa pele. Mme ho nka mohato oo, nka re
ho na le ho hongata ho feta moo, empa mohato oo ke sona

517
00:47:40,769 --> 00:47:46,198
seo mpho ea rona ea sehopotso e leng ka sona hajoale.

518
00:47:46,198 --> 00:47:52,864
Ke tla boela ke akaretsa ka bokgutshwanyane
ditlamorao tsa ho hokela khomphutha ya hao marang-rang a maru

519
00:47:52,864 --> 00:47:56,692
kajeno le boholo boo sena se seng se etsahala ka bona.

520
00:47:56,692 --> 00:48:03,144
Nnete ke hore AI e tsebang tsohle e ka etsa qeto
– o ngotse tokomane e buang ka puo ea lehloeo,

521
00:48:03,144 --> 00:48:07,212
kahoo ha o sa khona ho kena khomphutheng ea hau.

522
00:48:07,212 --> 00:48:15,802
Mme sena ha se ketsahalo ya kamoso; e se e le ntho e etsahalang
hore ha re hokahane le khomphutha ena, le leru, batho ba se ba sa

523
00:48:15,802 --> 00:48:23,925
kgone ho kena. Kaofela ha lona le tseba sefahleho seo se nyenyane
se hlonameng ho YouTube: Ha e sa fumaneha! Ntho e jwalo,

524
00:48:23,925 --> 00:48:29,968
mme o ema ka pela khomphutha ya hao, ha o sa na data, o kwetswe.

525
00:48:29,968 --> 00:48:38,807
Mme letsholo le letjha la AZK leo jwale re ratang ho le
hlahisetsa le shebane hantle le ntlha ena: re batla ho tlosa

526
00:48:38,807 --> 00:48:47,418
ditshitiso tse kgolo le ho fana ka tataiso ya hore na re
ka hlola mekoallo e meholo ya kgokahano ena ya AI jwang,

527
00:48:47,418 --> 00:48:52,375
leha ho fetela ditsamaisong tse ntjha ho sa kgonehe ha jwale.

528
00:48:52,375 --> 00:49:01,052
Letsholo lena le bitswa kgahlanong le taolo, www.anti-control.info
e thehilwe webosaeteng ya anti-censorship.info.

529
00:49:01,052 --> 00:49:10,133
Re nkile nako ka morero ona ho theha litaelo tse bonolo haholo,
tse tšehelitsoeng hantle, le tse utloahalang habonolo. Li

530
00:49:10,133 --> 00:49:17,820
fumaneha ho lona bohle, 'me li kenyeletsa tataiso ea
hore na le ka hlophisa likhomphutha tsa lona joang e le

531
00:49:17,820 --> 00:49:22,307
hore mathata a qaleho, joalokaha ke boletse, a lokisoe.

532
00:49:22,307 --> 00:49:28,166
Ha re shebeng websaete ena ka
potlako. U fihla joang websaeteng ena?

533
00:49:28,166 --> 00:49:35,263
Ka lehlakoreng le leng, sena se ka etsahala ka websaete ea
semmuso. Ho na le konopo e ncha kaholimo. Hona joale e

534
00:49:35,263 --> 00:49:43,752
ngotsoe: anti-control.info. U ka tobetsa ho eona kapa,
ehlile, ua sebelisa sehokelo se tobileng www.anti-control.info.

535
00:49:43,752 --> 00:49:49,715
Webosaete e hlophisitswe ka tsela eo ho nang le ditaelo bakeng sa
dihlahiswa tse fapaneng. E akaretsa dintho

536
00:49:49,715 --> 00:49:54,840
tse ngata ruri – mohlala, o ka tobetsa ho
Microsoft Office, Apple, Microsoft Windows, jj.

537
00:49:54,840 --> 00:50:03,331
Mme ho na le ditaelo tse bonolo haholo mabapi le seo o ka se
etsang hona jwale khomphutheng ya hao, mohlala, ho ikgaola

538
00:50:03,331 --> 00:50:09,966
marangrang kapa ho fetola di-setting tsa hao hore
ho fetiswe data e fokolang. Ho kgothaletswa

539
00:50:09,966 --> 00:50:14,512
tshebediso ya software e fokotsang lebelo la phetiso, jj.

540
00:50:14,512 --> 00:50:24,993
Ho na le video e hokahantsoeng mona bakeng sa ba batlang ho e
shebella hang-hang, empa e boetse e fumaneha ka mongolo e le hore

541
00:50:24,993 --> 00:50:30,270
lihlahisoa tsohle li ka hlahlojoa ntle le litšitiso tse kholo.

542
00:50:30,270 --> 00:50:36,301
Motho e mong le e mong a ka qala. Ke sepheo sa anti-control.info.

543
00:50:45,092 --> 00:50:54,608
Mona, re tsepamisitse maikutlo hodima theknoloji ea likhomphutha,
Windows, Apple, Linux, le litsamaiso tsena tsa tšebetso.

544
00:50:54,608 --> 00:51:01,068
Ho sebetsa ka tataiso tse joalo u le mong ho tena ebile
ha se bohle ba ka e kgonang. Dipotso di ntse di hlaha, jj.

545
00:51:01,068 --> 00:51:05,787
Ke ka lebaka leo re nkang mohopolo o
tšoanang le oa Michael Ballweg ka "founo ea hae

546
00:51:05,787 --> 00:51:07,890
ea thekeng ea tokoloho" le matšolo a hae.

547
00:51:07,890 --> 00:51:17,772
Re fana ka lithupelo tsa tšireletso ea likhomphutha. U ka nka
ntlha 'me ua ngola letsatsi le latelang: libeke

548
00:51:17,772 --> 00:51:26,773
tse peli ho tloha kajeno, ka Moqebelo, la 10
Phato, re tla be re bua ka taba ena sebakeng sa heno.

549
00:51:26,773 --> 00:51:33,474
Le amohelehile ho tla. Le amohelehile ho tla le likhomphutha le
lilaptopu tsa lona, mme re tla le fa monyetla oa ho hlahloba

550
00:51:33,474 --> 00:51:40,444
litlhophiso tsena le lona le ho araba lipotso life kapa life tseo
le ka bang le tsona. Ke na le bonnete bo felletseng hore e mong

551
00:51:40,444 --> 00:51:45,308
le e mong oa lona o na le likarolo tsa mosebetsi
ona o moholo oo re o entseng tseo a ka li

552
00:51:45,308 --> 00:51:48,570
sebelisang, moo re ka sebetsanang le taba ena hammoho.

553
00:51:48,570 --> 00:51:57,208
Etsa bonnete ba hore o ikopanya le motho eo o buisanang le yena
wa AZK mme o mophele hore na ho tla tshwarelwa kae. Sebakeng sa

554
00:51:57,208 --> 00:52:03,329
Berlin, ho se ho hlakile. E tla ba ka la 24,
e leng dibeke tse pedi hamorao. Re ka thabela

555
00:52:03,329 --> 00:52:06,614
ho o fa sena. Re ka thabela ho fana ka sena.

556
00:52:06,614 --> 00:52:13,859
Mme jwaloka dintho tsohle tseo re di etsang, thupelo ena ke ya
mahala ka ho feletseng ho wena, ntle le tefo

557
00:52:13,859 --> 00:52:19,100
efe kapa efe. Ke mosebetsi wa lerato ka
lehlakoreng la rona, kahoo ka kopo e sebedise.

558
00:52:19,100 --> 00:52:29,016
Thupelo ena e tshwana le ho etsa mosebetsi ona kae kapa kae, moo
o ka qetang di-euro tse makgolo kapele. Empa mona, e le mosebetsi

559
00:52:29,016 --> 00:52:40,676
wa lerato, re batla ho o tshwara ka letsoho le ho tswelapele
ho o thusa ho theha dikamano. Re labalabela ho o bona!

560
00:52:40,676 --> 00:52:43,778
Kea leboha!

561
00:52:49,153 --> 00:52:53,606
Ee, nka be ke qetile, re ka be re qetile.

562
00:52:53,606 --> 00:53:01,425
Ao, hoo ho ne ho thabisa. E. Nka rata ho re: Kea leboha, Michael
Ballweg, ka ho ba le rona. Kea leboha, Elias, ka maikutlo a hao

563
00:53:01,425 --> 00:53:05,787
a eketsehileng. Seo u se arolelaneng le rona se thabisa kannete.

564
00:53:05,787 --> 00:53:13,194
Mme jwale re kena ka kotloloho ho fihla fatshe. Ruth o tla
phatlalatsa karolo ya ho qetela. Ebe ke tla le dumedisa.

565
00:53:13,194 --> 00:53:20,050
E, nka thabela. Kea leboha haholo. Kea leboha.

566
00:53:26,949 --> 00:53:28,090
AZK ha e phehelle lithahasello life kapa life tsa lichelete. E
seng ba qalileng, e seng libui, kapa Kla.TV ba fumane tefo efe

567
00:53:28,090 --> 00:53:29,167
kapa efe bakeng sa lirekoto tsena. Re rata ho totobatsa ka
ho hlaka hore video ena e ka phetloa ka sebopeho sa eona se

568
00:53:29,167 --> 00:53:29,917
sa fetoloang hangata kamoo ho lakatsehang le ho ajoa mahala.]

569
00:53:29,917 --> 00:53:31,088
Menehelo ke ea tlhahisoleseding e eketsehileng feela 'me ha e
bontše maikutlo a AZK. AZK ke setsi sa tlhahisoleseding se sa

570
00:53:31,088 --> 00:53:32,307
nkeng lehlakore ka litsela tsohle. Sebui ka seng se ikarabella
feela bakeng sa monehelo oa sona, eseng bakeng sa menehelo e meng

571
00:53:32,307 --> 00:53:32,969
kapa AZK, kaha ha ho na kamano ea ho itšetleha pakeng tsa tsona.]

572
00:53:32,969 --> 00:53:34,084
Tlhahisoleseding e hlahisitsoeng mona e hlahlojoe ka hohle kamoo
re ka khonang ka tsebo le tumelo ea rona. Leha ho le joalo, libui

573
00:53:34,084 --> 00:53:35,157
le bahlahisi ha ba nke boikarabello bakeng sa litlamorao tse
hlahang ka lebaka la liketso kapa ho se etse letho ho amanang le

574
00:53:35,157 --> 00:53:36,246
litaba tsa video ena. Motho e mong le e mong o ikarabella a le
mong feela bakeng sa kamoo a sebetsanang le seo a se utloang.]

