WEBVTT

00:07.630 --> 00:11.047
Ишәсезме, ишмәссезме, без финал этабына керәбез.

00:11.047 --> 00:14.597
Мондый көн бик тиз үтә.

00:14.597 --> 00:22.565
Без хәзер ИТ тармагының ике чын-чыннан да
якты йолдызы белән финал раундына керәбез.

00:22.565 --> 00:30.873
Миллионнар төп спикер өчен курку кичерделәр, ул
айлар буе бөтенләй гаепсез булып төрмәдә утырды.

00:30.873 --> 00:38.473
Ләкин ул урамнарга кире кайтып җитүгә үк яңадан чын
йөзен күрсәтә һәм сыгылмас әхлакый кыюлыгын күрсәтә.

00:38.473 --> 00:44.353
Безнең дүртенче улыбыз Элиас аның белән әңгәмә үткәрә.

00:44.353 --> 00:56.449
Элиас, ниһаять, IT белгече – ул Kla.TV һәм AZKда йөзләгән
техникны, шул исәптән безнең барлык IT белгечләрен җитәкли.

00:56.449 --> 01:06.519
Элиас безнең бөтен техник инфраструктура өчен дә
җаваплы, һәм ул үзе хәзер командасы белән бергә эшләп

01:06.519 --> 01:12.316
яткан яңа IT-продукт белән төп чыгышны тәмамлаячак.

01:12.316 --> 01:21.182
Әмма әүвәл бу кешенең тормыш юлын карап чыгыйк – мин әйтер
идем – ул чыннан да безнең заманның каһарманы дип макталсын.

01:21.182 --> 01:27.673
Мин әйтәм: «20-нче AZK-ка рәхим ит, Майкл Балльвег!»

01:36.599 --> 01:41.345
• Майкл Балльвег — Штутгарттан булган немец
эшмәкәре һәм программа тәэминаты эшләүчесе.

01:41.345 --> 01:45.313
• 1974 елда Германиянең Вертхайм ам Майн шәһәрендә туган.

01:45.313 --> 01:50.209
• 1996: Штутгарт Хезмәттәшлек Белем
Университетында икеләтә уку программасы башлана, 1998 елда

01:50.209 --> 01:53.453
бизнес-администрлау белгечлеге буенча диплом ала.

01:53.453 --> 02:00.313
• 1998 елда ул халыкара хезмәткәрләр составы
булган IT-компания media access GmbH-ны нигезләде.

02:00.313 --> 02:06.533
Аның төп клиентлары арасында Bosch, ZF,
thyssenkrupp, Mercedes Benz һәм башка күпләр бар иде.

02:06.533 --> 02:11.553
Ул Robert Bosch GmbH өчен 120 дән артык проектны тәмамлады.

02:11.553 --> 02:16.943
• 2020 елда ул үзгәрешкә омтылыш һәм бер ел
дәвам иткән дөнья буйлап сәяхәт тәэсирендә Bosch

02:16.943 --> 02:20.533
ширкәтенә IT-продуктны ярты миллион еврога сатты.

02:20.533 --> 02:25.378
Ләкин аннары коронавирус килеп чыкты, локдауннар булды,
интернетта компетентлы экспертлар тавышларын цензуралау,

02:25.378 --> 02:28.573
демонстрацияләргә тыйулар һәм тагын бик күп нәрсәләр булды.

02:28.573 --> 02:38.337
Бу вакыйгалардан тетрәнеп, ул үз акчасына демократияне,
конституцияне һәм ачык бәхәсләрне саклау өчен көрәш башлады.

02:38.337 --> 02:44.640
• Майкл Балльвег «Кверденкен» хәрәкәтен нигезләде һәм
пандемия вакытында, мөгаен, Федератив Республикада

02:44.640 --> 02:49.473
иң зур парламенттан тыш оппозицияне урамнарга чыгарды.

02:49.473 --> 02:56.833
• 2022 елдан бирле ул санлы мохиттә ирекне алга
сөрү өчен үзенең тирән ИТ белемнәрен куллана.

02:56.833 --> 03:03.690
• 2022 елның июнендә Штутгарт шәһәренең җәмәгать
гаепләүчесе офисы «Кверденкен-711» белән бәйле алдау

03:03.690 --> 03:07.786
һәм акча юу гаепләре буенча Балльвегны кулга алды.

03:07.786 --> 03:13.457
• Тугыз ай төрмәдә утырганнан соң, Майкл
Баллвегка карата куелган гаепләүләр «алдау

03:13.457 --> 03:17.577
омтылышы» дип җиңеләйтелгәч, ул иреккә чыгарылды.

03:17.577 --> 03:25.728
• Ул төрмәдән вакытында салым декларациясен тапшырмаганга,
аңа шулай ук салымнан качуга омтылуда гаепләү дә куелды.

03:25.728 --> 03:30.173
• Аның финанс активлары бүгенге
көнгә кадәр туңдырылган булып кала.

03:30.173 --> 03:35.282
• Майкл Баллвегны гамәл кыла алмаслык итүгә
булган барлык омтылышлар да хәзерге көнгә кадәр

03:35.282 --> 03:39.745
уңышсыз булды һәм аның ышанулары утын сүндерә алмады.

03:39.745 --> 03:49.673
Майкл Балльвег 20-нче AZKда кунак булып, IT-специалист һәм AZK
нигезләүчесе Иво Сасекның улы Элиас Сасек белән «Һәр җирдәге

03:49.673 --> 03:56.258
ясалма интеллект күзәтүе чорында санлы ирек» темасына сөйләшә.

04:10.696 --> 04:18.600
Әйе, Майкл, безнең белән булуың зур хөрмәт.

04:18.600 --> 04:22.897
FOCUS Online һәм төп массакүләм мәгълүмат
чаралары сезне «яңача фикерләү хәрәкәтенең иң

04:22.897 --> 04:27.233
куркыныч лидеры» дип атадылар. Минемчә, бу урынлы иде.

04:27.233 --> 04:36.978
Без медитация ясап, тынычлык һәм ирек өчен көрәшеп, куркыныч
гамәлләр кылдык, демонстрацияләрдә күп биедек, без

04:36.978 --> 04:47.969
бернәрсәгә дә кушылмаячакбызны күрсәттек. Һәм шуңа күрә рухи
яктан без, әлбәттә, хәзерге система өчен бик куркыныч.

04:47.969 --> 04:54.115
Хәзер без барыбыз да, бигрәк тә бу клипны караганнан соң,
кызыксынабыз: сезне төрмәгә утыртканнан соң нәрсә булды?

04:54.115 --> 04:59.403
Бу гаепләү хәзер ничек? Барысы да хәзер хәл
ителдеме, әллә әле дә сөйләшүләр һәм суд

04:59.403 --> 05:03.413
утырышлары көтеләме? Сез бу мәсьәләдә нинди позициядә?

05:03.413 --> 05:06.553
Әйе, мин чынлап та 2020 елда эшләргә теләгән эшне башкарам.

05:06.553 --> 05:09.853
Мин дөнья буйлап сәяхәткә чыгам, ләкин бераз башкача.

05:09.853 --> 05:18.853
Мин бүген сезнең белән монда һәм монда булуымнан бик шатмын. Мин
моны бик матур урын дип саныйм. Шуңа чакыруыгыз өчен зур рәхмәт.

05:18.853 --> 05:25.103
Эшне дәвам итү өчен киләсе адымнар нинди? Беренчедән,
Штутгарт төбәк суды гаепләүләрне дәвам итүгә рөхсәт итмәде.

05:25.103 --> 05:33.089
Аннары Югары мәхкәмә бу эшне хәзер карарга тиеш дип карар
чыгарды. 1 октябрьдән башлап алтмыш көнлек утырышлар билгеләнде.

05:33.089 --> 05:40.633
Сез башка суд эшләренә карап, җитди җинаятьләр өчен
күпме көн билгеләнгәнен күрә аласыз: күпкә, күпкә азрак.

05:40.633 --> 05:46.824
Башка сүз белән әйткәндә, алар мине һәм адвокатым Ральф Людвигны
мәшгуль тотарга һәм соңыннан безне финанс яктан юк итәргә

05:46.824 --> 05:50.785
телиләр, чөнки мондый суд эше табигый рәвештә күп акча таләп итә.

05:50.785 --> 05:58.933
Минем барлык финанс чыганакларым туңдырылган,
ләкин мин быел да Берлинда зур демонстрация оештырам.

06:03.953 --> 06:13.913
Шулай итеп, мин гади генә күрсәтәм: без рухтан төшмәячәкбез, ә
үзләребез сайлаган тыныч юлыбызда нык торып дәвам итәчәкбез.

06:18.298 --> 06:27.986
Әйе, син моңа хәзер ишарә ясадың. 2020 елдан 2022 елга
кадәр син сәхнәгә һәм халыкка гаҗәеп күрсәтмәләр алып килдең.

06:27.986 --> 06:32.634
Без барыбыз да, әлбәттә, 2020 елның 1 августын хәтерлибез.

06:32.634 --> 06:38.726
Полиция сезгә катнашучылар саны 800 меңнән артык булуын әйтте.
Сез моны «Richtigstellung!» («Төзәтү!») исемле

06:38.726 --> 06:44.118
китабыгызда яздыгыз. Аннары төп массакүләм
мәгълүмат чаралары хәбәр итте: «20 мең кеше иде».

06:44.118 --> 06:48.493
Хәзер без нәрсә көтә алабыз икәнен әйтегез.

06:48.493 --> 06:52.375
Әйе, төгәлрәге, ул киләсе атнада 3 августка туры киләчәк.

06:52.375 --> 06:56.693
Без зур демонстрация маршы
уздырачакбыз, ул яңадан төшке 12дә башланачак.

06:56.693 --> 07:00.133
Минем өчен бик мөһим, «латераль фикерләү»
һәрвакыт үзәкләштерелмәгән хәрәкәт булып килүе.

07:00.133 --> 07:05.658
1 август бик шәп үтте, чөнки төп мәйдан тутырылган иде һәм күп
катнашучылар үзләренең демонстрация

07:05.658 --> 07:11.853
җиһазларын алып килгәннәр иде. Аннары демонстрация
чынлап та Straße des 17. Juni урамында башланды .

07:11.853 --> 07:16.167
Һәм менә нәкъ менә шуңа хәзер без игътибар
итәбез. Хәрәкәт үзәкләштерелми торган

07:16.167 --> 07:18.733
булды. Хәзер без аны яңадан бергә туплыйбыз.

07:18.733 --> 07:27.493
Ләкин әлбәттә, мин өметләнәм, күп кенә инициативалар
үз программаларын тәкъдим итәр, чөнки дүрт тема бар.

07:27.493 --> 07:33.769
Берсе – «Корона белән килешү» темасы, икенчесе – «ирек» темасы,
шул исәптән «санлы ирек» темасы, өченчесе –

07:33.769 --> 07:39.873
«тынычлык» темасы, ул бүгенге көндә бик мөһим. Ләкин
шулай ук «үзгәреш мөмкинлекләре» темасы да бар.

07:39.873 --> 07:44.213
Чөнки күп кеше үзгәрәргә тели, ләкин
мөмкинлекләрне кайда табарга белмиләр.

07:44.213 --> 07:50.755
Шуңа күрә теләсә кайсы инициатива үзенең йөк
машинасы белән Берлинга килеп, тәкъдим ителгән

07:50.755 --> 07:54.913
чишелешен, үзгәрешләр программасын тәкъдим итә ала.

07:54.913 --> 07:59.933
Әйе, шәп. Киләсе атнага язылдыкмы?

07:59.933 --> 08:08.153
Бик әйбәт. Без моны түземсезлек белән көтеп
торабыз. Бу тагын бер искиткеч чара булачак.

08:08.153 --> 08:12.920
Без сезгә иң яхшы теләкләребезне юллыйбыз һәм мөмкин булган һәр
җирдә сезне яклаячакбыз һәм яныгызга да киләчәкбез. Искиткеч.

08:12.920 --> 08:14.430
Рәхмәт.

08:14.430 --> 08:18.258
Әйе, әйдә сөйләшүебезнең төп темасына күчик.

08:18.258 --> 08:24.813
Без сезнең карьерагыз турында алдан ишеттек, ул
гаҗәеп. Сез үзегезне «санлы активист» дип тә атыйсыз.

08:24.813 --> 08:29.533
Сезнең digitaler-aktivist.de сайтында мин
кыскача тавып укырга теләгән бер төп принцип бар.

08:29.533 --> 08:35.201
Анда сез болай язасыз: «Бокчадан тыш фикерләү
шәхси җаваплылыкны һәм үз-үзеңне билгеләүне

08:35.201 --> 08:38.817
аңлата. Әлбәттә, бу санлы мохиткә дә кагыла.»

08:38.817 --> 08:45.793
AI , санлы күзәтү, шулай ук бу 20-нче AZKда
тема булып тора, һәм хәзер без аны тикшерәчәкбез.

08:45.793 --> 08:51.853
Һәм мин безнең фикер алышу нигезе
буларак кыскача ике цитатаны алам.

08:51.853 --> 09:00.621
Мәсәлән, Һиндстан премьер-министры Нарендра Моди
мәгълүматны яңа нефть һәм яңа алтын дип атады. Бу

09:00.621 --> 09:05.974
кыю белдерү. Нефть, алтын. Ул аны яңа алтын дип әйтә.

09:05.974 --> 09:12.824
Икенче цитата Дөнья икътисади форум (WEF) киңәшчесе Ювал Ноа
Хараридан алынган , ул болай ди: «Кем мәгълүматны

09:12.824 --> 09:19.671
контрольдә тотса, ул киләчәкне контрольдә тота –
кешелек кенә түгел, тормышның үзенең дә киләчәген.»

09:19.671 --> 09:29.313
Бүген монда техник яктан мәгълүмат белән бик тә таныш булмаган
күп кеше бар. Мәгълүмат белән ни була? Ул ничек эшли? Һ.б.

09:29.313 --> 09:34.033
Бу ике белдерүне ничек аңларга
кирәк? Практикада бу нәрсәне аңлата?

09:34.033 --> 09:40.053
Бүгенге көндә җәмәгать эшлеклеләре ничек
шундый экстремаль белдерүләр ясый ала?

09:40.053 --> 09:43.962
Бигрәк тә монда һәркем тарафыннан югары
бәяләнгән Ювал Ноа Харари. Билл Гейтс, Марк

09:43.962 --> 09:46.173
Цукерберг һ.б. Сез моны безгә аңлатып бирә аласызмы?

09:46.173 --> 09:49.409
Әйе, сезгә бары тик бу компанияләрнең
акция базары бәяләренә карарга гына кирәк.

09:49.409 --> 09:56.754
Бу хәзер дөньядагы иң зур корпорацияләр – шуңа күрә иң
көчле дә. Бу, әлбәттә, сәламәт булмаган көч туплануына китерде.

09:56.754 --> 10:05.270
Без барыбыз да бу системаларга җәлеп ителдек, чөнки алар бик
кулланучыга уңайлы һәм бик гади. Бер вакыт мобиль

10:05.270 --> 10:14.333
телефоннарны бушлай таратканнар. Бер еврога аларны
контрактыгызга өстәп, бу санлы экосистемаларга керә ала идегез.

10:14.333 --> 10:20.313
Сезгә аңларга кирәк: бу дөньяда берни дә бушлай түгел,
ким дигәндә, хәзерге икътисади корылмаларга карасаң.

10:20.313 --> 10:25.013
Әгәр мин акчам белән түләмәсәм,
әлбәттә, мин мәгълүматым белән түлим.

10:25.013 --> 10:30.523
Һәм ни өчен бу зур корпорацияләр безнең
мәгълүматларыбызга шулкадәр кызыксына? Чөнки алар аны

10:30.523 --> 10:33.573
шәхес портретлары булдыру өчен куллана алалар.

10:33.573 --> 10:41.582
Мин әйтер идем, иң яхшы очракта да алар моны реклама аша
манипуляция өчен кулланалар. Минемчә, кайбер кешеләр моны инде

10:41.582 --> 10:47.841
исәпкә алганнар. Сез өстәл артында, мәсәлән,
Испаниядә ял итү темасын күтәрәсез. Икенче көнне

10:47.841 --> 10:51.393
реклама пәйда була: Испаниягә сәяхәт тәкъдимнәре.

10:51.393 --> 10:57.204
Бу санлы җайланмалар – Эдвард Сноуден 2014 елда инде
җәмәгатьчелеккә белдергәнчә – даими рәвештә

10:57.204 --> 11:05.213
кабызылган һәм безне өзлексез күзәтә. Һәм хәзер, әлбәттә,
ясалма интеллект хәлләрне тагын да хәйләкәррәк итә.

11:05.213 --> 11:12.893
Кайберегез моны инде беләдер. Невада чүлендә NSA идарә иткән
зур мәгълүмат үзәкләре бар, анда бу барлык мәгълүмат җыела.

11:12.893 --> 11:17.906
Һәм хәзергә кадәр сезгә бу барлык
мәгълүматны үзәкләштерелгән, кыйммәтле эшкәртү өчен

11:17.906 --> 11:20.932
Невадага җибәрү мәшәкатен күрергә туры килде.

11:20.932 --> 11:28.003
Һәм хәзер яңа технология килә. Бу шулны аңлата: ясалма интеллект
турыдан-туры сезнең мобиль телефоныгызга килә, өзлексез

11:28.003 --> 11:36.282
тыңлый, сезнең шәхес профилегезне булдыра, һәм аннары бары тик
бу җыелган мәгълүматлар җыелмасын җибәрү генә кирәк булачак.

11:36.282 --> 11:40.837
Һәм ни өчен шәхси тормыш шулкадәр мөһим? Мин төп
мәсьәләгә күчәргә телим, чөнки күпләр: «Әйе,

11:40.837 --> 11:43.493
минем яшерерлек берни дә юк, миңа барыбер», – диләр.

11:43.493 --> 11:48.814
Иң беренче чиратта, әлбәттә, ул киң күләмдә
манипуляция өчен кулланыла. Ләкин икенче мөһим

11:48.814 --> 11:52.233
момент та бар: интернет беркайчан да онытмый.

11:52.233 --> 12:00.114
Мәсәлән, мин Kla.TV караганмын – һәм мин моны беләм. Һәм бер
мәлдә Kla.TV законсыз булып калачак, һәм хөкүмәт:

12:00.114 --> 12:07.733
«Бу тапшыру хәзер законсыз», – дип әйтер иде,
әлбәттә, барлык кулланучыларны ачыклау мөмкин булыр иде.

12:07.733 --> 12:13.480
Һәм син беркайчан да белмисең, бүгенге көндә кануннар
бик сыгылмалы... Аннары син шулай да әйтә аласың: «Кайта

12:13.480 --> 12:16.673
караганда, хәзер һәркемгә моның өчен штраф салыначак».

12:16.673 --> 12:20.193
Шулай итеп, сез чынлап та аңларга
тиеш: интернет беркайчан да онытмый.

12:20.193 --> 12:25.953
Шуңа күрә минем өчен шәхси тормышны
яклау шулай ук санлы үз-үзеңне яклау.

12:25.953 --> 12:30.187
Бездән тартып алынган төп хокукларыбызны без
актив рәвештә якларга тиешбез. Һәм менә шул

12:30.187 --> 12:32.976
фикер «санлы активист» төшенчәсенең асылында ята.

12:32.976 --> 12:37.911
Яна яктан фикерләү һәрвакыт тыныч хәрәкәт,
һәм без гади генә катнашудан баш тартып, икенче

12:37.911 --> 12:40.752
яктан үз энергиябезне тыныч кына кире алабыз.

12:40.752 --> 12:48.325
Без коронавирус чараларында да, вакцинацияләрдә дә катнашмыйбыз.
Һәм без хәзер зур корпорацияләргә үз мәгълүматларыбызны теләп

12:48.325 --> 12:53.306
бирмибез, алар аны мин әйткән эшләр өчен куллана алсыннар дип.

12:53.306 --> 12:57.033
Бик әйбәт!

13:00.250 --> 13:04.233
Һәм мин шулай ук Харориның икенче
цитатасына кыскача тукталып үтәргә телим.

13:04.233 --> 13:12.630
Шулай итеп, «1984» китабын белгән һәркем, анда
тарих өзлексез яңадан языла, менә шуңа ул ишарә итә.

13:12.630 --> 13:19.092
Чөнки ахыр чиктә мәгълүматны кем контрольдә тотса, зур ясалма
интеллект системаларын кем идарә итсә... без

13:19.092 --> 13:25.653
хәзер эзләү системаларыннан безнең сорауларга җавап
бирә торган ясалма интеллектка күчүне кичерәбез.

13:25.653 --> 13:32.008
Хәзерге вакытта бу ясалма интеллектлар әле чагыштырмача
нейтраль, ләкин, әлбәттә, бер генә төймәгә басу белән

13:32.008 --> 13:35.617
аларны үзгәртеп, бөтенләй башка хикәя сөйләтә алалар.

13:35.617 --> 13:41.405
Аннары син моны күз алдына китерергә тиеш: мәктәптә
укучыларга, балаларга бу коралларны ничек кулланырга икәнен

13:41.405 --> 13:44.753
өйрәтәләр, ә аннары аларга бөтенләй яңа бер хикәя сөйлиләр.

13:44.753 --> 13:50.520
Китаплар хәзер инде табылмый, яисә гади
генә әйткәндә, китап уку хәзер мода түгел.

13:50.520 --> 13:55.914
Һәм мәгълүматка керү мөмкинлеге булган һәм
аны контрольдә тотучы кеше шулай ук сюжетны

13:55.914 --> 13:59.413
билгели һәм, нәтиҗәдә, хакыйкатьне билгели.

13:59.413 --> 14:01.761
Әйе, бик яхшы аңлатылды, зур рәхмәт.

14:01.761 --> 14:08.759
Ләкин бүгенге җәмгыятьтә әгәр синдә мобиль
телефон булмаса, син чынлап та читтә каласың.

14:08.759 --> 14:13.120
Ярар, син белергә тиеш: мин смартфонымны бик аңлы һәм тотрыклы
рәвештә кулланам, мәсәлән, аны бары тик

14:13.120 --> 14:17.626
интернет-кабель аша гына һәм чыннан да башкача
кулланыла алмаган кушымталар белән генә файдаланам.

14:17.626 --> 14:23.751
Ләкин әгәр дә сез бүгенге көндә аралашудан тулысынча
өзелергә теләмисез икән – хәтта салым органыннан да, хәзерге

14:23.751 --> 14:27.939
заманда мөмкин булганча – сезне гади генә итеп читкә калдыралар.

14:27.939 --> 14:35.517
Монда мин сез алга сөргән, миңа бик мавыктыргыч тоелган бер
проектны телгә алырга телим. Сез аны «ирекле мобиль телефон»

14:35.517 --> 14:39.613
дип атыйсыз һәм аның өчен гамәли чишелешләр эшләп чыгардыгыз.

14:39.613 --> 14:44.447
Мин синең гамәли адымнар ясавыңны бик сокланып карыйм. Син
«Моны эшләргә кирәк, тегене эшләргә кирәк» дип әйтмисең, ә

14:44.447 --> 14:47.133
утырып: «Әле беркем дә эшләмәгән, димәк, мин эшләрмен», – дисең.

14:47.133 --> 14:52.124
Моңа алкышлар!

14:56.993 --> 15:04.213
Әйе, сөйлә әле, бу «ирекле мобиль телефон» нәрсә
ул? Син аны ничек уйлап таптың? Ул ничек эшли?

15:04.213 --> 15:10.625
Беренчедән, мин смартфон кулланырга ярыймы,
ярамыймы дигән тема буенча берничә сүз әйтергә телим.

15:10.625 --> 15:14.853
Ярар, без заманча җәмгыять. Без Таш
гасырына кире кайтырга теләмибез.

15:14.853 --> 15:19.864
Мин IT-предприниматель, шуңа күрә бу миңа
таныш. Мин җиңел һәм нәтиҗәле эшләргә

15:19.864 --> 15:23.393
мөмкинлек бирүче заманча кораллар булдырырга телим.

15:23.393 --> 15:28.633
Ләкин мин теләмим, икенче якның
һәрвакыт минем мәгълүматны сорып торуын.

15:28.633 --> 15:34.173
Аннан соң ни булды: 2021 елда минем мобиль
телефонымда Querdenken демонстрацияләренең күп кенә

15:34.173 --> 15:37.913
рәсемнәре һәм видеолары кара төскә керде. Бу Apple иде.

15:37.913 --> 15:46.213
Apple кинәт «Без сезне саклыйбыз, шуңа күрә җайланмагызны
тикшерәбез» дигән шигарь астында мәгълүматны яшерде.

15:46.213 --> 15:51.613
Һәм миңа бу санлы цензураның инде ни
дәрәҗәгә җиткәнен ачык күрергә мөмкин булды.

15:51.613 --> 15:57.488
Аннары мин гади генә интернетка кердем –
анда ачык чыганаклы программалар бар, алар

15:57.488 --> 16:00.961
бушлай һәм интернетта ирекле рәвештә табыла.

16:00.961 --> 16:04.417
Ачык чыганак дигәндә, сез чыганак
кодын да карый аласыз дигәнне генә аңлата.

16:04.417 --> 16:15.033
Бу зур корпорацияләрдән аермалы буларак, тәкъдимнәр
ясаудан гади генә ләззәт алучы кешеләр тарафыннан эшләнгән.

16:15.033 --> 16:23.313
Шулчак мин LineageOS белән таныштым. Бу мобиль телефоннар өчен
ирекле операцион система, ул якынча 250 төрле модельне хуплый.

16:23.313 --> 16:25.733
Аннары мин әйттем: «Мин аны гына сынап карыйм».

16:25.733 --> 16:33.793
Әлбәттә, мин дә Apple экосистемасыннан килдем. Аны артта калдыру
җиңел булмады. Шуңа күрә мин моны параллель рәвештә эшләдем.

16:33.793 --> 16:41.529
Шулай итеп, мин иске iPhoneымны әле дә кулымда тотып, яңа мобиль
телефонны параллель рәвештә көйләдем, һәм бер мәлдә миңа чынлап

16:41.529 --> 16:48.116
та бары тик яңа телефон гына кирәк булды. Һәм минемчә, мондый
үзгәрешләр керткәндә иң мөһиме — кискен өзеклек

16:48.116 --> 16:56.083
ясамау, югыйсә соңыннан авыр хәлгә калып, «Мин хәзер
эшләргә сәләтле түгелмен» дип әйтергә туры килмәсен.

16:57.829 --> 17:03.853
Һәм әйе, барлык җайланмаларымнан мәхрүм ителгәч һәм
төрмәдән чыккач, мин, әлбәттә, яңасын куллана башладым.

17:03.853 --> 17:11.969
Чөнки мин пионер, санлы элемтә булсынмы, акча булсынмы.

17:11.969 --> 17:16.070
Минем хәзер банк счётым юк. Бу шулай ук
димәк, мин анда да чишелешләр табу өчен хәзер

17:16.070 --> 17:18.625
бик тырышып эшлим. Син ничек шулай яши аласың?

17:18.625 --> 17:22.610
Мөһиме шунда ки, барлык видеолар «цифрлы
активист» сайтында бушлай карарга мөмкин. Без

17:22.610 --> 17:25.473
һәрвакыт барысын да бушлай бирергә гадәтләнгәнбез.

17:25.473 --> 17:32.514
Үзләре моны эшләргә җитәрлек ышанычлары булмаганнар
өчен дә остаханәләр бар. Ләкин төп идея шунда:

17:32.514 --> 17:36.453
җирле төркемнәр үзләре оешып, үзләре оештырырга тиеш.

17:36.453 --> 17:42.766
Һәрвакыт бераз күбрәк техник аңлауга ия
кешеләр була. Башкаларның төрле сәләтләре бар. Һәм

17:42.766 --> 17:46.241
бер-берегезгә ярдәм иткәндә, ул бик тиз үсә.

17:46.241 --> 17:50.977
Мин «Querdenken» белән эшләгән кебек үк эшлим.
«Querdenken» белән без үзәкләштерелмәгән төркемнәр булдырдык.

17:50.977 --> 17:56.801
Мюнхенда инде «санлы активистлар» бар, ә
Берлинда инде «санлы активистлар» бар.

17:56.801 --> 18:08.248
Анда ул күпкә тизрәк үрчә, ә мин бер елда,
бәлки, 20 катнашучы белән 20 укыту курсы үткәрә идем.

18:08.248 --> 18:13.133
Без 400 кешегә җиттек. Һәм бу минем өчен җитәрлек түгел.

18:19.264 --> 18:28.708
Димәк, мин дөрес аңлаган булсам, сез бу «ирекле мобиль телефон»ны
оештыру өчен эшләгән барлык эшләрегез – күрсәтмәләр, атналар буе

18:28.708 --> 18:38.153
барган хезмәт – digital-aktivist.de сайтында бушлай өйрәнеп була,
һәм аны гамәлгә ашыру өчен җирле төркемнәр оештырырга мөмкинме?

18:38.153 --> 18:43.090
Әйе, ачык чыганак принцибы шунда ки, син үзең ярдәм итә аласың.

18:43.090 --> 18:49.933
Һәм ачык чыганак дигәндә бары тик актив рәвештә код
язу һәм, бәлки, шул рәвешле ярдәм итү генә түгел.

18:49.933 --> 18:54.133
Ләкин бу шулай ук кешеләргә ничек эшләвен
аңлатып, шушы тренинг видеоларын ясау турында да.

18:54.133 --> 18:57.153
Бу шулай ук ачык чыганакның актив өлеше.

18:57.153 --> 19:02.337
Һәм без башкалар эшләгән бу искиткеч бушлай нигезне таптык.

19:02.337 --> 19:06.673
Һәм менә бу — безнең шуңа ярдәм итәчәкбез
дип гади генә әйтү белән керткән өлешебез.

19:06.673 --> 19:13.042
Продуктны үстерү күп өлештән тора. Шуңа күрә гадәттә мин
программа тәэминатын үстерү белән шөгыльләнәм. Аннары

19:13.042 --> 19:19.824
мин сыйфатны тәэмин итү белән дә шөгыльләнәм.
Әлбәттә, миндә документация, инструкцияләр һәм ярдәм дә бар.

19:19.824 --> 19:24.212
Программ тәэминаты эшләүчеләр документация язуны
чынлап та яратмыйлар. Шуңа күрә без әйттек: «Без моны үз

19:24.212 --> 19:26.672
өстебезгә алабыз һәм кешеләргә чынлап та җиңеләйтәбез».

19:26.672 --> 19:31.051
Искиткеч эш, искиткеч эш.

19:33.573 --> 19:40.673
Әйе. Мин монда тагын бер сорау бирергә телим, ул
сорау берничә атна элек Швейцариядә кызу бәхәсләр уятты.

19:40.673 --> 19:49.818
Мәгълүм булуынча, бер журналист АКШның кайбер компанияләре белән
элемтәгә кергән һәм 1,3 миллион Швейцария мобиль телефонының

19:49.818 --> 19:58.578
хәрәкәт мәгълүматын берничә мең Швейцария франкына сатып
алырга мөмкинлек алган. Хәзер бу хәл Швейцариядә дә булды.

19:58.578 --> 20:03.328
Журналист мобиль телефонның кайда һәм кайчан булуын төгәл
күрсәтте һәм әйтте: «Мин бу мәгълүматны законлы рәвештә

20:03.328 --> 20:05.913
алдым. Мин бу мәгълүматны маркетинг максатларында сатам.»

20:05.913 --> 20:12.602
1,3 миллион — ул 8 миллионның якынча 20 проценты.

20:12.602 --> 20:19.778
Һәм хәзер сорау: Freedom Mobile телефоны – бу
компанияләр хәзер минем мәгълүматымны Freedom

20:19.778 --> 20:24.273
Mobile телефоны белән сатуга тәкъдим итмәсме?

20:24.273 --> 20:29.405
Бу безнең ничек нык күзәтелүебезне күрсәтә.
Һәм алар бу мәгълүматның аноним булуын әйтәләр.

20:29.405 --> 20:34.216
Ләкин син миңа шуны әйтә алмыйсың: әгәр син урнашу мәгълүматын
күрә алсаң һәм ул мәгълүмат төн уртасыннан иртәнге бишкә кадәр

20:34.216 --> 20:37.834
бер үк ноктаны күрсәтсә, син аның кайда яшәвен
беләсең. Һәм моның артында кем торганын да күрә

20:37.834 --> 20:40.577
аласың, син бары тик аларны туры китерергә тиешсең.

20:40.577 --> 20:47.013
«Freedom Mobile Phone» белән бу куркыныч бетереләме?

20:47.013 --> 20:52.897
Әйе, әлбәттә. Чөнки мәсьәлә шунда...
Мәсәлән, күп кеше хәзер куллану шартларын укымый.

20:52.897 --> 20:58.248
Шулай итеп, мин Google Карталарны яки Google'ны
навигация өчен кулланганда, продукт бик яхшы эшли, чөнки күп

20:58.248 --> 21:01.271
кешеләр өзлексез рәвештә үз мәгълүматларын аңа җибәрә.

21:01.271 --> 21:08.173
Һәм Google, әлбәттә, аларны бәяли һәм аларны шундый шәп
продуктка әйләндерә ки, мин тере мәгълүматны шунда ук күрә алам.

21:08.173 --> 21:12.545
Мин шулай ук башка кешеләрнең урыннарын
уртаклаша алам һәм барысын да күзәтә алам.

21:12.545 --> 21:21.232
Һәм мин алдан әйткәнчә, продукт
бушлай. Шуңа күрә без үзе продукт.

21:21.232 --> 21:24.473
Һәм шуңа күрә бу корпорацияләр бу мәгълүматны сата алалар.

21:24.473 --> 21:29.632
Мин уйлыйм, хәзер инде Facebook болай дигән: әгәр сез рәсем
йөклисез икән, без аның авторлык хокукларын

21:29.632 --> 21:34.410
үз өстебезгә алабыз. Күп кеше моны белми.
Хәзер моны күп кенә ясалма интеллектлар да эшли.

21:34.410 --> 21:41.409
АКШта ясалма интеллект ярдәмендә ясалма рәвештә
барлыкка килүгә каршы чыккан бер актриса булган.

21:41.409 --> 21:45.191
Һәм ул җиңелде, чөнки ул куллану шартларын үтәмәгән иде.

21:45.191 --> 21:53.013
Бу, әйтергә кирәк, хәзер ул виртуаль аватар рәвешендә яши дигән
сүз. Бу корпорацияләргә аны лицензиясез кулланырга рөхсәт ителә.

21:53.013 --> 21:59.639
Һәм без нәкъ менә шуны эшлибез: бу ачык чыганаклы
чишелешне гади генә кулланып, ул мәгълүматны нәтиҗәле

21:59.639 --> 22:04.113
файдалана һәм зур корпорацияләргә бернинди мәгълүмат та җибәрми.

22:04.113 --> 22:09.373
Һәм, әлбәттә, мин шулай ук мобиль
телефонымдагы төрле функцияләрне, мәсәлән, урнашу

22:09.373 --> 22:12.733
функциясен яки Wi-Fiны актив рәвештә сүндерә алам.

22:12.733 --> 22:18.881
Ярар, күп кеше моны да белми. Wi-Fi шулай ук урнашу
урынын ачыклау һәм картага төшерү өчен дә кулланыла.

22:18.881 --> 22:22.953
Һәм мин анда боларның барысын да сүндерә алам.
Әлбәттә, мин моны аңлы рәвештә, кабат-кабат эшләргә тиеш.

22:22.953 --> 22:28.273
Бүген төшке аш вакытында без минем мобиль телефоныма күз салдык.
Ышанырга кирәк, телефонда урнашуны күзәтү әле дә кабызылган иде.

22:28.273 --> 22:33.153
Син һәрвакыт моңа ияләшергә һәм моны актив рәвештә
эшләргә үзеңә даими искә төшереп торырга тиешсең.

22:33.153 --> 22:35.312
Бик яхшы. Әйе.

22:35.312 --> 22:39.969
Киләсе бочканы ачар алдыннан, бары тик ике-өч сорау гына.

22:39.969 --> 22:44.173
Сез хәзер компьютерлар өчен, мобиль телефоннар
өчен түгел, кайсы операцион системаны киңәш итәсез?

22:44.173 --> 22:47.457
Әйе, мин Linuxны сайлар идем. Чөнки ул да ачык чыганаклы.

22:47.457 --> 22:53.601
Зур корпорацияләргә инде ышана алмыйсың. Чынлап та
бары тик ике генә альтернатива бар: Apple һәм Microsoft.

22:53.601 --> 23:02.400
Microsoft яңа "Recall" функциясе белән экранны, минемчә, сәгатенә
60 тапкыр, хәтта минут саен фотога төшерүен игълан итте.

23:02.400 --> 23:07.970
Әлбәттә, бары тик үз иминлегебез өчен. Шулай
итеп, әгәр без компьютерда нәрсә эшләгәнне хәтерли

23:07.970 --> 23:10.960
алмасак, алар безгә аны кире уйнап күрсәтә алалар.

23:10.960 --> 23:13.612
Әлбәттә, алар аны үзләренең ясалма интеллектлары өчен кулланалар.

23:13.612 --> 23:24.259
Элек Apple шәхси мәгълүматларның яшеренлегенә зур игътибар
бирүче компания иде. Ләкин хәзер Стив Джобс – әйе, ким

23:24.259 --> 23:30.950
дигәндә «физик дөньядан киткәннән» соң – күп нәрсә үзгәрде.

23:30.950 --> 23:33.752
Кайсы браузер?

23:33.752 --> 23:36.028
Мин шәхсән Brave браузерын кулланам.

23:36.028 --> 23:43.973
Бу гади браузер, ул инде мәгълүматны экономияләү һәм мәгълүмат
куркынычсызлыгын тәэмин итә. Ул миңа күп рекламаны

23:43.973 --> 23:50.972
да блоклап куя. Бу миңа игътибарымны экранда
чыннан да булган нәрсәләргә юнәлтергә мөмкинлек бирә.

23:50.972 --> 23:52.864
Кайсы эзләү системасы?

23:52.864 --> 23:56.903
Хәзерге вакытта мин икесен кулланам. Brave-тан
булган берсе, аның үз эзләү системасы бар, һәм Quant.

23:56.903 --> 24:02.918
Һәм, әлбәттә, анда сез урнаштыра ала торган
альтернатив эзләү системаларының бөтен бер исемлеге бар.

24:02.918 --> 24:08.912
Мин, әлбәттә, Microsoft яки Google-ның Bing-ын инде
кулланмаячакмын. Аларны монда да көйләргә мөмкин.

24:08.912 --> 24:12.449
Ләкин һәркем моны үзе хәл итә ала.

24:12.449 --> 24:17.582
Бик әйбәт, ләкин безгә бераз күрсәтмә бирегез. Зур рәхмәт.

24:23.112 --> 24:26.492
Киләсе темага күчик. Кызу тема.

24:26.492 --> 24:29.553
Алар безнең интернет белән нишләделәр?

24:29.553 --> 24:38.387
Соңгы берничә көн без сөйләшеп киләбез. Һәм синең
тәҗрибәң миннән күбрәк. Син бу эштә күптәнрәк эшлисең.

24:38.387 --> 24:43.812
Һәм син әйттең – әйе, бу чыннан да мине уйландырган фикер иде:

24:43.812 --> 24:47.252
Син әйтәсең ки, элек интернет чыннан да үзәкләштерелмәгән булган.

24:47.252 --> 24:51.032
Димәк, ул чыннан да
үзәкләштерелмәгән булган. Ә бүген бездә нәрсә бар?

24:51.032 --> 24:57.812
Бездә YouTube, Facebook, TikTok бар. Мин Google-ны да өстәп
куя алам, тагын берничәсен дә санап үтә алам... ләкин шул гына.

24:57.812 --> 25:03.851
Бездә зур мәгълүмат октопуслары бар, алар
интернеттагы октопуслар кебек бу мәгълүматны җыя, ә бу

25:03.851 --> 25:07.752
мәгълүмат безнең мәгълүматны таләп итә, AI-ларны өйрәтү өчен.

25:07.752 --> 25:11.852
Ләкин децентрализация югалды.

25:11.852 --> 25:18.245
Әгәр мин моңа гына түгел, коронавирус чорына да күз салсам,
мәсәлән, Просвещение фикер ияләренең

25:18.245 --> 25:24.572
кайсылары YouTube каналын югалтмаган дип сорарга
туры килә. Бу өлкәләрдә цензура киң таралган.

25:24.572 --> 25:31.592
Һәм сез монда укытучыларга чыгу юлын
күрсәтү өчен дә проект башлап җибәрдегез.

25:31.592 --> 25:39.391
Мин һәрвакыт синең децентрализациягә зур әһәмият бирүеңне
сизәм... бу децентрализацияне тәэмин итү һәм сине цензуралаучы

25:39.391 --> 25:42.439
зур мәгълүмат гигантларына хакимиятне тапшырмау өчен.

25:42.439 --> 25:48.912
Ачкыч сүз PeerTube – Мин сине берничә
ел элек бу өлкәдә алга китүеңне күрдем.

25:48.912 --> 25:57.282
Безне эчкә кертеп карагыз. PeerTube нәрсә ул? Ул ничек
эшли, яки интернетта гомумән децентрализация ничек эшли?

25:57.282 --> 26:01.872
Без чынлап та Интернетны ул башта
ничек уйланылганча кире кайтара алабызмы?

26:01.872 --> 26:06.412
Ярармы, мин бераз алданрак китәргә телим.
Чөнки аннары мин интернет тарихына кереп китәрмен.

26:06.412 --> 26:15.713
Интернет башта хәрби проект иде. Төп идея шунда иде:
әгәр зур ядрәле сугыш чыкса, кайбер өлешләр ватылса да,

26:15.713 --> 26:21.154
кешеләр бер-берсе белән аралаша алсын өчен система булдыру.

26:21.154 --> 26:24.932
Яки, моңа карамастан, хәрби
структуралар әле дә моның турында аралаша ала.

26:24.932 --> 26:29.892
Аннары интернет эшләтеп җибәрелде. Аннары электрон почта
барлыкка килде. Әлбәттә, ул баштан ук үзәкләштерелмәгән иде.

26:29.892 --> 26:34.232
Без үзәкләштерелмәгән хезмәтләрне
кулланган вакытта турыдан-туры аралашабыз.

26:34.232 --> 26:38.932
Бу сезнең үз электрон почта серверыгыз бар
дигән сүз, ә миндә үз электрон почта серверым бар.

26:38.932 --> 26:47.536
Аннары, әлбәттә, система моны зур куркыныч дип таныды
һәм аның тирәсендә үзәкләштерелгән системалар булдырды.

26:47.536 --> 26:56.400
Яхшы билгеле ки, без сөйләгән бу зур корпорацияләр
үзләренең башлангыч чорында өлешчә ЦРУ тарафыннан финансланган.

26:56.400 --> 27:03.970
Бу шулны аңлата: ЦРУ башта ук беренче финанслауга
катнашкан, чөнки алар табигый рәвештә бу децентрализацияләнгән

27:03.970 --> 27:07.459
челтәрне яңадан үзәкләштерергә кызыксынганнар.

27:07.459 --> 27:14.864
Ә моны ничек эшлисең? Гади генә Google,
Facebook һәм WhatsApp кебек хезмәтләр тәкъдим итеп,

27:14.864 --> 27:20.612
алар, әлбәттә, бушлай һәм һәркем аларны куллана.

27:20.612 --> 27:25.542
Һәм ахыр чиктә, бүгенге көндә кешеләрнең мобиль телефоннарын
ничек куллануларын күргәч, телефоннарында күп

27:25.542 --> 27:30.800
кенә кушымталар булса да, алар чынлыкта интернетны бу
децентрализацияләнгән формада инде кулланмыйлар.

27:30.800 --> 27:33.652
Децентрализация шулай ук һәркемнең үз веб-сайты булуын аңлата.

27:33.652 --> 27:40.938
Элек бездә Google кебек AdWords белән эшләмәгән эзләү системалары
бар иде, хәзер исә һәркем үз сайтын иң югары урынга чыгару өчен

27:40.938 --> 27:45.795
реклама бирергә һәм түләргә мәҗбүр... Аның
урынына чын эзләү системалары бар иде, анда

27:45.795 --> 27:49.881
әлеге сайтларны чынлап та табарга мөмкин иде.

27:49.881 --> 27:57.661
Һәм шулай ук әйтергә кирәк: әгәр без хәзер конституциягә һәм
җәмгыять хәленә карасак, бу зур корпорацияләр

27:57.661 --> 28:04.985
һәм үзәкләштерелгән монолит системалар чынлыкта
безнең конституцион хокукларыбызга каршы килә.

28:04.985 --> 28:10.884
Ярар, монда субординация принцибы кулланыла.
Бу димәк, җирле хакимият үзе карар кабул итә.

28:10.884 --> 28:14.399
Ләкин безгә үзебезгә дә бераз күз
салырга кирәк. Без барыбыз да уенда катнаштык.

28:14.399 --> 28:19.728
Бу без бүген яшәп торган система безнең
гамәлләребезнең нәтиҗәсеннән башка берни

28:19.728 --> 28:24.792
түгел, чөнки без башта үзебезне якламадык.

28:24.792 --> 28:34.704
2020 елга кадәр мин моның никадәр кискен булуын белми идем.
Эдвард Сноуден, алдан әйткәнемчә, моны инде алдан ачыклаган иде.

28:34.704 --> 28:41.180
Әлбәттә, WikiLeaks инде күп нәрсәләрне ачыклады.
Шулай итеп, мәгълүмат бар иде, ул гына кешеләргә

28:41.180 --> 28:45.424
барып җитмәде, яки без үзгәрергә артык уңайлы идек.

28:45.424 --> 28:52.210
Һәм шуңа күрә минем өчен бик мөһим: килгән һәр
импульсны – мәсәлән, YouTube каналымның бетерелүен –

28:52.210 --> 28:55.594
үзгәреш кертү өчен кулланып, ни булачагын карау.

28:55.594 --> 29:04.455
Мин YouTube'ка кире кайтырга рөхсәт итүләре өчен көрәшмим,
чөнки, әйдәгез дөресен әйтик, каршы якның финанс көче бик зур.

29:04.455 --> 29:09.424
Бәлки мин суд эшен җиңәрмен, аннары YouTube мине янә
бетерәчәк, аннары миңа тагын бер суд эше кирәк

29:09.424 --> 29:13.025
булачак, һәм 20 000, 30 000, 40 000 евро – берни дә түгел.

29:13.025 --> 29:18.452
Һәм бу сорау туа: кулымда булган
ресурсларны ничек мәгънәле итеп файдалыйм?

29:18.452 --> 29:21.832
Аннары мин шулай ук YouTubeка нинди
альтернативалар бар икәнен карадым.

29:21.832 --> 29:27.143
Аннары мин бу PeerTube серверын таптым. Мин
уйладым: бик әйбәт. Хәзер без барысын да PeerTube

29:27.143 --> 29:30.095
серверыбызга йөкли алабыз. Анда без цензурадан азат.

29:30.095 --> 29:31.812
PeerTube — ул син үзең урнаштырган сервермы?

29:31.812 --> 29:38.368
Бу — видео портал эшләтеп торучы махсус
сервер, ул, әлбәттә, Apolutтан һәм элек KenFMнан

29:38.368 --> 29:42.352
илһамланган, алар да шул ук язмышны кичерде.

29:42.352 --> 29:50.768
Kayvan шулай ук бик алдан күрүчән,
чөнки ул булган вакыйгаларны күрә.

29:50.768 --> 29:59.472
Һәм без күрдек, зур корпорацияләр безне яратмыйлар. Шуңа
күрә безнең үз PeerTube серверы булуы чыннан да мөһим.

29:59.472 --> 30:08.975
Без хәзер күчү чорында. Бу без ял итү чорын уздыру
белән генә барысы да тәмамланды дигән сүз түгел.

30:08.975 --> 30:16.123
Сезнең үз PeerTube серверыгыз да бар. Һәм монда,
әлбәттә, мин бу хәрәкәткә бераз тәнкыйть тә белдерергә тиешмен.

30:16.123 --> 30:21.566
Безнең килүчеләр саны кайчакта 50 000 яки 60
000 була иде. Һәм хәзер барысы да яңадан

30:21.566 --> 30:25.928
тынычлангач, барысы да YouTube-ка кире кайта.

30:25.928 --> 30:30.942
Һәм әле дә күп кеше YouTube-та үз бәхетләрен сынап
карый, «Әгәр мин хәзер тагын бер канал ачсам, теләгән

30:30.942 --> 30:34.244
аудиториягә ирешермен», – диләр. Ләкин син ирешә алмаячаксың.

30:34.244 --> 30:41.006
Чөнки, минемчә, сезнең үзегездә 120 000 язылучы бар, ә
ясалма интеллект һәм алгоритм сезне шундый итеп киметә.

30:41.006 --> 30:45.584
Бу минем өчен гади генә әрәм булган энергия дигән сүз.

30:45.584 --> 30:54.812
Шуңа күрә бу PeerTube проекты минем өчен бик мөһим.
Чөнки гаделсезлек бары тик караңгыда гына була ала.

30:54.812 --> 31:01.021
Әгәр без моны хакыйкать белән яктыга
чыгарсак... бу вакытны документлаштыру бик мөһим.

31:01.021 --> 31:04.764
Әгәр бездә мондый PeerTube серверы
булмаса, барлык демонстрацияләрдән алынган

31:04.764 --> 31:07.115
барлык документлар чынлап та юкка чыгар иде.

31:07.115 --> 31:11.362
Аннары без 1984 елга кире кайтыр идек. Тарихны
шул вакытта төп агым матбугаты язар идеме?

31:11.362 --> 31:15.295
Чөнки без булган вакыйгаларны исбатлый алмас идек.

31:22.857 --> 31:33.017
Шулай итеп, кыскача кабатлыйм. Күренеш шундый: һәрбер белем
бирү хәрәкәте, һәр укытучы яки һәр белем бирү платформасы

31:33.017 --> 31:39.122
«Мин үз PeerTube серверымны, үзәкләштерелмәгәнне, булдырам» ди.

31:39.122 --> 31:48.714
Без бер-беребез белән челтәр корабыз. Һәм без челтәргә
тоташып, ничектер бергәләп яңа YouTube булдырабыз, ул мәгълүмат

31:48.714 --> 31:53.808
акропосы YouTube-тан аермалы рәвештә децентрализацияләнгән.

31:53.808 --> 32:02.169
Ләкин ул булмады. Сез «уңайлылык» төшенчәсен
телгә алдыгыз. Мин моны кыскача аңлатып үтәргә телим.

32:02.169 --> 32:09.391
Мин дә шулай күрәм. Бу бик күңелсез. YouTube, Telegram һәм башка
барлык мессенджерлар белән барысы да синең күз

32:09.391 --> 32:15.892
алдында. Син аларны теләсә ничек скролл итә
аласың. Һәм веб-сайтның һәр өлешенә басып керә аласың.

32:15.892 --> 32:21.895
Бу бераз көч таләп итә.
Децентрализацияләнгән интернет күбрәк таләп итәме?

32:21.895 --> 32:26.168
Бу тагын да авыррак түгел. Минемчә, кешеләр моңа күнекмәгән.

32:26.168 --> 32:32.532
Һәм боларның барысы да механизмнар. Организмның ничек
үзара бәйләнгәнлеген күрсәткән бу сурәтне күрү искиткеч иде.

32:32.532 --> 32:39.605
Бу чын интернет. Чөнки анда мин бер битне
бетерә алам, ә калганнары һаман да бар.

32:39.605 --> 32:44.332
Һәм безгә яңадан үзебездән сорарга
гына кала: без ничек яшәргә телибез?

32:44.332 --> 32:50.772
Һәм мин җәмгыятьтә офлайн рәвештә мөстәкыйль
яшәргә телим дисәм, мин моны онлайн да телим.

32:50.772 --> 32:57.379
Һәм чынлыкта һәр муниципалитет яки җәмгыять
үзләренең үзәкләштерелмәгән системаларына ия булырга тиеш.

32:57.379 --> 33:01.193
Бу моның белән генә чикләнми. Бу бары тик
PeerTube серверы турында гына түгел. Бу шулай ук

33:01.193 --> 33:03.412
минем мәгълүматларымны кайда саклавым турында да.

33:03.412 --> 33:10.912
Алар Google, Microsoft һәм Apple болытында
сакланамы? Яки аларны яңадан локаль рәвештә саклыйммы?

33:10.912 --> 33:14.985
Шулай итеп, мәгълүмат суверенитеты мәсьәләсе бик мөһим.

33:14.985 --> 33:24.710
Һәм моңа гади генә ияләшү мәсьәләсе. Икенче көн элек мин сиңа
безнең системаларны күрсәттем: без анда ничек үзәкләштерелмәгән

33:24.710 --> 33:29.200
рәвештә эшлибез һәм инициативаларны ничек хуплыйбыз.

33:29.200 --> 33:35.841
Бу машина алыштырганда кебек. Кайбер кешеләр бөтен гомерләре буе
бер үк маркалы машина йөртәләр, чөнки A

33:35.841 --> 33:43.188
маркасыннан B маркасына күчүне күз алдына да
китерә алмыйлар яки моны үткәрергә теләмиләр.

33:43.188 --> 33:49.672
Матур бер әйтем бар: «Тормыш әле син барып
карамаган җирдә бара. Калганнары – кабатлау гына.»

33:49.672 --> 33:57.680
Шуңа күрә һәркем кабатлауга күпме вакыт яшәргә теләвен яки
безгә яңа нәрсә сынап карарга кирәкме икәнен уйларга тиеш.

33:57.680 --> 34:04.389
Һәм мин ышанам, безнең, ягъни матбугат яки ирекле матбугатның
бурычы — системаларны күбрәк күренерлек һәм

34:04.389 --> 34:10.332
кулланучылар өчен уңайлы итү. Әлбәттә, бу бары
тик алар чыннан да кулланылганда гына мөмкин.

34:10.332 --> 34:15.711
Чөнки, әлбәттә, хезмәт күрсәтүче өчен «Мин монда бик яхшы портал
тәкъдим итәм, әмма ахыр чиктә аны беркем дә

34:15.711 --> 34:21.432
кулланмый» дип әйтүдән дә күбрәк аптыратып җибәрә
торган нәрсә юк. Бу тагын бер ресурс мәсьәләсе.

34:21.432 --> 34:27.012
Һәм икенче тема, ул чыннан да
мөһим дип саныйм, — хакыйкать темасы.

34:27.012 --> 34:35.172
Бу әйберләрне имин саклау дигән сүз, аларны
бетереп булмасын яки цензуралап булмасын өчен.

34:35.172 --> 34:41.895
Чөнки без аны кискен үзгәрешләр чоры дип атарлык чорда яшибез.

34:41.895 --> 34:51.682
Әгәр без, әйтергә кирәк, хакыйкатьне саклап калмасак, аны
киләчәктәге яңадан бәяләү этабында (ул да булачак)

34:51.682 --> 34:58.692
кулланыр өчен, минемчә, без эшнең бер мөһим баскычын онытканбыз.

34:58.692 --> 35:01.987
Бик яхшы.

35:08.261 --> 35:11.151
Минемчә, монда бик мөһим кайбер мәсьәләләр күтәрелде.

35:11.151 --> 35:16.887
Мин әйтер идем, интернетның башлангыч чорына кире кайтырга
кирәктер, дип уйлыйм: ул чакта һәркем үз сылтамалар

35:16.887 --> 35:22.558
исемлеген төзи иде, кемне кайда табарга икәнен белә
иде һәм шул исемлекләрне берәм-берәм карап чыга иде.

35:22.558 --> 35:29.472
Һәм кем белә, бәлки шуның ахырында эзләү
системасына кертә алырлык нәрсә дә табылыр.

35:29.472 --> 35:34.672
Ләкин без шулай ук, мәсәлән, мондый пир-ту-пир
инстанцияләре аша эзләү системасы турында да

35:34.672 --> 35:38.312
сөйләштек. Анда тагын күп кенә проблемалар барлыкка килә.

35:38.312 --> 35:43.415
Кемгә эзләү системасын кулланырга рөхсәт ителә, ә кемгә
рөхсәт ителми? Әгәр дә кемдер чыннан да законсыз порнографик

35:43.415 --> 35:46.073
материал йөкләсә, сез нишләрсез? Меңләгән сораулар бар.

35:46.073 --> 35:53.043
Без әле анда җитмәдек. Ләкин без децентрализацияне күрәбез,
сылтамалар исемлекләре булдырабыз, шул

35:53.043 --> 36:00.212
юнәлешкә барабыз, децентрализацияне ныгытабыз
һәм шушы юлны тотабыз. Һәм бу үзен аклар.

36:05.931 --> 36:11.868
Мин тагын бер теманы кыскача күтәрергә телим:
Telegram Messenger. Аның өчен дә чишелеш бармы?

36:11.868 --> 36:17.126
Элек кешеләр әйтә иде: «Telegram цензураламый». Бүген без инде
шундый хәлгә җиттек ки, алар шулкадәр зур басым

36:17.126 --> 36:22.792
астында калды ки, хәтта App Store версиясе инде
цензураланган. Тагын да әйләнеп узу юлларын табарга туры килә.

36:22.792 --> 36:28.972
Элемтәдә дә децентрализация бармы,
децентрализациянең киләсе адымын сез кайда күрәсез?

36:28.972 --> 36:31.634
Әйе, әлбәттә.

36:31.634 --> 36:39.212
Без хәзер YouTube-та яки зур корпорацияләр белән
булган тәҗрибәбез башка зур корпорацияләргә дә тарала.

36:39.212 --> 36:45.200
Telegram да зур корпорация, минемчә, хәзерге
вакытта аның 900 миллион кулланучысы бар һәм ул нык үсә.

36:45.200 --> 36:54.992
Һәм, әлбәттә, бу системаларга хөкүмәтләр
һәм Европа Берлеге актив рәвештә һөҗүм итә.

36:54.992 --> 36:59.899
Һәм минем өчен бу мәсьәлә тагын да актуаль:
мин хәзер бернинди үзәкләштерелгән системага

36:59.899 --> 37:02.768
да ышанмыйм, чөнки аны һөҗүм итәргә мөмкин.

37:02.768 --> 37:07.331
Мин Telegramны гаҗәеп әйбер дип
уйлыйм. Ул безгә бүләк итеп бирелде.

37:07.331 --> 37:13.852
Бөтен коронавирус чоры Telegram булмаса ничек үтәргә
мөмкин булуын күз алдына китерергә кирәк. Без аз гына

37:13.852 --> 37:17.370
мөмкинлекләр белән калып, ярдәмсез хәлдә калыр идек.

37:17.370 --> 37:24.732
Ләкин без моны шулай ук күчеш коралы буларак та
карарга тиешбез. Һәм «Матрица» дип аталган бөек нәрсә бар.

37:24.732 --> 37:26.198
Үзәкләштерелмәгәнме дә?

37:26.198 --> 37:29.049
Матрица тулысынча
децентрализацияләнгән, янә үзенең серверы белән.

37:29.049 --> 37:33.589
Мин шулай ук чыгымнар турында да берничә сүз әйтергә телим. Үз
серверың булу һәрвакыт кыйммәткә төшә кебек тоела, ләкин хәзер

37:33.589 --> 37:35.980
инде бу шулай түгел. Аны айга нибары биш еврога алырга була.

37:35.980 --> 37:41.968
Сезгә икесе кирәк: берсе элемтә белән
шөгыльләнсен, икенчесе резерв күчермәләр ясасын.

37:41.968 --> 37:48.209
Аннары децентрализацияләнгән төркемнәр яңадан бергә җыела
ала – ышанычлы рәвештә, югары дәрәҗәле шифрлау белән. Шулай

37:48.209 --> 37:51.897
ук әйтергә кирәк, Telegram шифрланмаган. Күпләр моны белми.

37:51.897 --> 37:58.872
Telegramда барлык хәбәрләр, шифрлау
функциясен активлаштырмасаң, башта шифрланмый.

37:58.872 --> 38:02.870
Шуңа күрә мин моны хезмәтләр өчен дә бик кызыклы дип саныйм.

38:02.870 --> 38:11.611
Альтернатива буларак әле дә Signal һәм Threema бар. Ләкин икесе
дә үзәкләштерелгән системалар, һәм алар җитәрлек

38:11.611 --> 38:20.512
дәрәҗәдә әһәмиятле булса, хакимиятләр һәм хөкүмәтләр
басымы астында үз мәгълүматларын ачарга мәҗбүр булачаклар.

38:20.512 --> 38:28.495
Европа Берлегендә «чат контроле» турында
тавыш бирү булды, ул әлегә кабул ителмәде.

38:28.495 --> 38:34.910
Ләкин без беләбез, Жан-Клод Юнкер әйткәнчә, без нәрсәдер сынап
карыйбыз да, нинди зур шау-шу кузгалачагын көтеп торабыз. Аннары

38:34.910 --> 38:37.245
без яңадан гына сынап карыйбыз да, алга таба дәвам итәбез.

38:37.245 --> 38:43.651
Шуңа күрә «матрица» темасы бар. Компьютерда
моның өчен программаны «элемент» дип атыйлар.

38:43.651 --> 38:46.592
Бу бераз... син моны аңлап бетерергә тиешсең.

38:46.592 --> 38:55.303
Димәк, синең Matrix дип аталган серверың бар, ә
мобиль телефоныңдагы программа Element дип атала.

38:55.303 --> 39:01.403
Мәсәлән, бу бик мөһим, чөнки ул чыннан да сезгә шәхси
тормышыгызны кире кайтара, гади генә әйткәндә, ул шифрланган.

39:01.403 --> 39:04.132
Бу уңайлы менеджер белән сез күп эшләр башкара аласыз.

39:04.132 --> 39:12.042
Сез шулай ук телефоннан шалтыратырга да була. Видеоконференцияләр
үткәрә аласыз, ләкин бары тик ике кешелек конференцияләр генә.

39:12.042 --> 39:16.944
Һәм мин чынлап та бөтен аралашуымны шушы рәвешле алып барам.

39:16.944 --> 39:24.847
Бу шуны аңлата: мин телефон шалтыратканда моны Matrix
аша, үз серверым аша башкарам, анда элемтә шифрлана.

39:24.847 --> 39:29.288
Икенче кулланучының да серверында шифрланган мәгълүмат бар.

39:29.288 --> 39:37.812
Мәсәлән, аудио сыйфаты хәзерге челтәрләр аша
аралашканда булганга караганда күпкә яхшырак һәм ачыграк.

39:43.893 --> 39:48.016
Әйе, гаҗәеп, гаҗәеп. Минемчә, монда да укытуга
инвестиция салу файдалы булыр иде, син дә

39:48.016 --> 39:50.312
шулай уйламыйсыңмы? Чынлап та моны дәвам итикме?

39:50.312 --> 39:54.554
Сезнең презентациядән соң мин дә яңа продукт тәкъдим итәчәкмен.

39:54.554 --> 40:00.673
Ләкин мин монда инвестиция салу файдалы булыр дип
ышанам, кешеләргә бу децентрализация процессында

40:00.673 --> 40:03.292
киләсе адымны табу өчен кирәкле коралларны бирергә.

40:03.292 --> 40:07.288
Син моны бик яхшы әйттең: Telegram Messenger бер күчеш
кебек иде. Киләсе нәрсә нинди булачагын без белмибез.

40:07.288 --> 40:11.338
Без бөтен ясалма интеллект дулкыны ничек үсәчәген, ничек
тәмамланачагын белмибез. Без хөкүмәтләр кайсы өлкәләргә һөҗүм

40:11.338 --> 40:13.617
итәчәген, нәрсәне тыячакларын, нәрсәне тыячакларын белмибез.

40:13.617 --> 40:19.452
Ләкин монда яңа тәрәзә ачыла, яңа ишек ачыла.

40:19.452 --> 40:26.492
Мин әйтер идем, башка юл юк. Безгә бу юлдан
барырга туры килә, ләкин без һичшиксез җиңәргә тиешбез.

40:26.492 --> 40:32.812
Без кешеләрне бетерүне дәвам итәргә тиешбез. Без
шулай ук, әйтик, технологиядән дә читләшергә тиешбез.

40:32.812 --> 40:39.566
Сез демонстрацияләрне бик оста оештырдыгыз. Сез
кешеләрне төбәк буенча берләштердегез һәм җирле инициативаларны

40:39.566 --> 40:44.352
башлап җибәрдегез. Бу киләчәк өчен модель, шулай бит?

40:49.202 --> 40:56.976
Һәм йөрәктән йөрәккә тоташуны
цензуралау мөмкин түгел. Бу мөмкин түгел.

40:56.976 --> 41:01.663
Һәм мин бу мөмкинлектән файдаланып бераз реклама
ясарга телим. Без шулай ук Kla.TV һәм AZK

41:01.663 --> 41:05.104
командалары буларак бу җирле челтәрләшүне дә башкарабыз.

41:05.104 --> 41:11.555
Җирле челтәрләшү мөһим. Тамашачылар, әгәр сез үз
төбәгегездәге региональ челтәргә тоташырга телисез икән,

41:11.555 --> 41:15.030
www.kla.tv/Vernetzung адресына ирекле рәвештә языгыз.

41:15.030 --> 41:20.347
Бүгенге AZK, әлбәттә, төп үрнәк; җирле
төркемнәр бу көнне монда булырга бөтен җирдән

41:20.347 --> 41:23.832
җыелдылар. Әйдәгез, моны тагын да үстерүне дәвам итик.

41:23.832 --> 41:29.772
Һәм сезнең эшегез, сезнең фидакарьлегез
һәм сезнең бирелгәнлегез өчен зур рәхмәт.

41:29.772 --> 41:33.811
Бу гаҗәеп. Рәхмәт, Майкл.

41:33.811 --> 41:36.232
Зур рәхмәт.

41:36.232 --> 41:39.100
Ярар.

41:58.654 --> 42:03.351
Демонстрация тиздән булачак. Авыр
йөрәк белән сезне җибәрергә мәҗбүрбез.

42:03.351 --> 42:07.712
Сиңа барысы да яхшы булсын. Көчле бул
һәм уңышлар телим. Без синең белән.

42:07.712 --> 42:10.802
Анда була алмаганнар рухлары белән анда.

42:10.802 --> 42:15.992
Монда без белем хәрәкәтләре
буларак киләсе адымны да бергә табабыз.

42:15.992 --> 42:17.132
Зур рәхмәт.

42:17.132 --> 42:20.232
Тиздән күрешәбез, димәк.

42:32.290 --> 42:39.792
Әйе, искиткеч. Минемчә, Майклның
презентациясе безгә теманы бик яхшы аңларга ярдәм итте.

42:39.792 --> 42:45.478
Физик элемтә бик мөһим. Мин моны кыскача
тагын бер кат ассызыклап әйтергә телим.

42:45.478 --> 42:53.462
Без барыбыз да хәзер Компакт магазинга тыю цензураның ничек
эшләвен күрсәткәнен күрдек. Майкл әйтте: бу янә кабатлана.

42:53.462 --> 43:01.253
Үз серверларыбыз булса да, без ни булачагын, нинди хокукый
таләпләр куелачагын, хәтта үз серверларыбызны да ябарга туры

43:01.253 --> 43:06.819
киләчәкме икәнен белмибез, чөнки
провайдерлар программаны туктатырга мәҗбүр ителәчәк.

43:06.819 --> 43:09.830
Нәрсә генә булса да канун булырга мөмкин.

43:09.830 --> 43:14.896
Шуңа күрә миңа шәхси элемтәләр булдыруга басым ясалуы бик ошады.

43:14.896 --> 43:21.236
Әйе, әлбәттә, бу фикерләрне реклама дип аңларга
ярамый, мәсәлән, мобиль телефон сатып алу һ.б.

43:21.236 --> 43:28.658
Бүген бездә, мәсәлән, мобиль телефон радиациясе
темасы бар – әле без моңа хәтта тотынмаган да зур тема.

43:28.658 --> 43:33.658
Безнең арабызда күп кенә радиация корбаннары бар, алар
«Мобиль телефоннардан баш тарту – чишелеш» дип әйткәндә хаклы.

43:33.658 --> 43:36.916
Мин бары тик шуны ассызыклап әйтергә телим: без
мобиль телефоннарны, аларның бөтен нурланышы

43:36.916 --> 43:39.024
һәм башка барлык яклары белән бергә, яклымыйбыз.

43:39.024 --> 43:47.212
Ләкин без һәр кешенең, үзләре тап булган хәлдә, булган
вакытны мөмкин кадәр нәтиҗәле файдаланырга гына тиешбез.

43:47.212 --> 43:54.915
Һәм монда Майкл Freedom Mobile
телефоны белән бик яхшы күрсәтмәләр бирде.

43:54.915 --> 44:01.632
Игълан ителгәнчә, хәзер мин дәвам итә алам
һәм шулай ук яңа функцияне тәкъдим итә алам.

44:01.632 --> 44:09.689
Без Майклдан алдан ук ишеттек, ул «Freedom
мобиль телефонын» алу ысулларын уйлап тапкан.

44:09.689 --> 44:16.603
Һәм без компьютерлар белән дә охшаш
яки шул ук юнәлештә берәр эш башкардык.

44:16.603 --> 44:23.272
Мин кыскача нәрсә турында икәнен аңлатып
бирермен, аннары сезне соңгы өлеш аша үткәрәм.

44:23.272 --> 44:33.622
Әйе, чөнки бездә тарихи көн бар, ул шулай ук юбилей бүләген
дә алып килә. Һәм бу юбилей бүләге чынлыкта «Һәр кеше

44:33.622 --> 44:39.452
хәзер нәрсә эшли ала?» дигән сорауга җавап бирү өчен каралган.

44:39.452 --> 44:48.099
Майкл белән мин менә бу озак вакытлы максатлар турында сөйләштек,
һәм барысына да вакыт кирәклеге ачык. Әмма конференциядән

44:48.099 --> 44:52.712
киткәч, һәр кеше хәзер нәрсә эшли ала? Нәрсә эшләргә мөмкин?

44:52.712 --> 45:00.181
Бу без кабат-кабат кайтып торган зур сорау. Без күп сөйләшә
алабыз, ләкин киләсе адым кайда, ул кайда кирәк,

45:00.181 --> 45:07.388
һәм һәркем чынлап та ничек гамәлгә кереп, бу
ясалма интеллект осьминогының кочагыннан котыла ала?

45:07.388 --> 45:15.006
Һәм мин кыскача тагын бер кат ассызыклап әйтергә телим: «ЯИ
октопусы» һәр җиргә үрелеп, безнең мәгълүматларыбызга

45:15.006 --> 45:22.480
керү мөмкинлеге эзли. Мин бу процессның ни дәрәҗәдә
алга киткәнен күрсәтүче өч фактны кыскача телгә алам.

45:22.480 --> 45:31.901
Microsoft 2023 ел ахырында хезмәт күрсәтү килешүен яңартты һәм
хәзер сезнең мәгълүматларыгызга тулы хокукларны үзенә саклый.

45:31.901 --> 45:35.875
Монда мин артык җентекләп керә алмыйм, ләкин
текстларны өйрәнеп, аларның кайсы чиккә кадәр барганын һәм

45:35.875 --> 45:38.385
кайсы чиккә кадәр бармавын билгели торган юристлар да бар.

45:38.385 --> 45:43.653
Мин хәзер моңа кермим... Ләкин Microsoft
Windows операцион системасы булган һәркемнән

45:43.653 --> 45:46.928
сезнең мәгълүматларыгызга булган хокукларны алды.

45:46.928 --> 45:52.652
Хәбәр бирүче Эдвард Сноуден Apple-ның соңгы
күзәтү кораллары турында яза: «Apple сезнең

45:52.652 --> 45:56.276
шәхси тормышыгызга каршы сугыш игълан итте.»

45:56.276 --> 46:00.885
Майкл аны аңлатты. Мобиль
телефоннардагы фотолар кинәт кара төскә керде.

46:00.885 --> 46:07.722
Meta, Facebook, WhatsApp барысы да үзләренең ясалма
интеллектны өйрәтү өчен мәгълүматны кулланырга тели, һәр

46:07.722 --> 46:11.666
җирдә трендлар, ясалма интеллектны өйрәтү, мәгълүмат җыю.

46:11.666 --> 46:20.225
Һәм хәзер сорау шунда: һәр кеше хәзер үзенең
күзәтелү куркынычын ничек киметергә мөмкин?

46:20.225 --> 46:27.896
Мин үземә бу сорауны бирәм, һәм шундый нәтиҗәгә
килдем: ул тормыштагы принципка охшаган, без аны еш кына

46:27.896 --> 46:31.932
кечкенәдән үк, шул исәптән әтиебездән дә өйрәнәбез.

46:31.932 --> 46:41.692
Ул безгә һәрвакыт шуны өйрәтте: әйтерсең лә, иң элек зур ташларны
алырга кирәк, аннары калган адымнар үзе үк килеп чыгачак.

46:41.692 --> 46:53.545
Мин үземнән сорадым: безгә барыбызга да тәэсир итүче зур киртә
нәрсә? Бу бөтен акылдан язуга, бу бөтен ясалма интеллектны

46:53.545 --> 47:00.730
өйрәтү маниясенә каршы тору өчен без кайда бер адым ясый алабыз?

47:00.730 --> 47:09.079
Мин әйтер идем, бу зур таш миңа шактый ачык. Безгә Microsoft,
Apple һәм башка эре уенчылар болытларыннан ерак

47:09.079 --> 47:19.310
торырга кирәк; безгә операцион системаларыбызны шушы
болыттан аерырга кирәк. Бу мин бик ачык күргән беренче адым.

47:24.432 --> 47:30.456
Linuxка һәм башкаларга күчү — без барыбыз да
омтылган максат; бу — без дәвам итә торган процесс.

47:30.456 --> 47:40.769
Ләкин бу беренче адым гына. Һәм шул адымны ясау өчен,
мин әйтер идем, моның тагын да күбрәк мәгънәсе бар, әмма

47:40.769 --> 47:46.198
безнең юбилей бүләге нәкъ менә шул адымга багышланган.

47:46.198 --> 47:52.711
Мин бүген компьютерыгызны болытка
тоташтыруның нәтиҗәләрен һәм бу процессның инде ни

47:52.711 --> 47:56.692
дәрәҗәдә бара икәнен кыскача кабатлап үтәрмен.

47:56.692 --> 48:03.046
Чынлык шунда ки, барысын да белә торган ясалма интеллект
карар кабул итә ала – син нәфрәт тудыручы чыгышлар турында

48:03.046 --> 48:07.212
документ язгансың, шуңа күрә хәзер компьютерға керә алмыйсың.

48:07.212 --> 48:16.289
Һәм бу киләчәк сценарие түгел; без бу компьютер белән, болытка
тоташканда кешеләр инде керә алмый. Сез барыгыз да YouTube'тагы

48:16.289 --> 48:24.358
шул моңсу кечкенә йөзне беләсездер: «Хәзерге вакытта
карау мөмкин түгел!» Шундый хәбәр чыга, һәм син компьютерың

48:24.358 --> 48:29.968
каршында басып торасың, мәгълүмат юк, син өзелгәнсең.

48:29.968 --> 48:38.797
Һәм хәзер сезгә тәкъдим итәргә теләгән яңа AZK кампаниясе нәкъ
менә шушы мәсьәләне хәл итүгә юнәлтелгән: без төп киртәләрне

48:38.797 --> 48:47.841
бетерергә һәм бу AI тоташуына комачаулый торган зур киртәләрне
ничек җиңәргә икәнен күрсәтүче юнәлешләр бирергә телибез, хәтта

48:47.841 --> 48:52.375
кыска вакыт эчендә яңа системаларга күчү мөмкин булмаса да.

48:52.375 --> 49:01.052
Бу кампания «anti-control» дип атала, www.anti-control.info
сайты anti-censorship.info сайтында нигезләнгән.

49:01.052 --> 49:10.362
Без бу проектта вакытны әрәм итмичә, чыннан да гади, нигезле һәм
аңлаешлы күрсәтмәләр эшләү өчен җитәрлек вакыт сарыф иттек. Алар

49:10.362 --> 49:17.970
сезнең барыгызга да ачык һәм компьютерларыгызны ничек
көйләргә кирәклеге турында киңәшләрне үз эченә ала, шуның

49:17.970 --> 49:22.307
белән, әйткәнемчә, барлык нечкәлекләр дә юкка чыгарыла.

49:22.307 --> 49:28.166
Әйдәгез, бу веб-сайтны тиз генә карап
чыгыйк. Сез бу веб-сайтка ничек эләгәсез?

49:28.166 --> 49:34.709
Бер яктан, моны рәсми сайт аша башкарырга мөмкин. Сайтның өске
өлешендә яңа төймә бар. Анда хәзер

49:34.709 --> 49:43.752
anti-control.info дип язылган. Сез аңа баса аласыз яки, әлбәттә,
www.anti-control.info туры сылтамасын куллана аласыз.

49:43.752 --> 49:49.509
Веб-сайт шундый итеп төзелгән ки, анда төрле продуктлар өчен
күрсәтмәләр бар. Ул чыннан да күпне үз

49:49.509 --> 49:54.840
эченә ала – мәсәлән, Microsoft Office, Apple,
Microsoft Windows һ.б. өстенә баса аласыз.

49:54.840 --> 50:03.764
Һәм хәзер үк компьютерыгызда турыдан-туры нәрсәләр эшләргә мөмкин
икәнлеге турында бик гади күрсәтмәләр бар, мәсәлән, болыттан

50:03.764 --> 50:09.997
тоташуны өзү яки азрак мәгълүмат тапшырыла торган
итеп көйләүләрне үзгәртү. Тапшыруларны

50:09.997 --> 50:14.512
акрынайта торган программалар кулланырга киңәш ителә һ.б.

50:14.512 --> 50:24.931
Монда шунда ук карарга теләүчеләр өчен видео
сылтамасы бар, ләкин барлык продуктларны зур киртәләрдән

50:24.931 --> 50:30.270
арындыру өчен ул текст рәвешендә дә тәкъдим ителә.

50:30.270 --> 50:36.301
Һәркем башлап карый ала. Бу anti-control.info максаты.

50:45.092 --> 50:54.608
Биредә без компьютер технологияләренә, Windows, Apple,
Linux һәм бу операцион системаларга игътибар итәбез.

50:54.608 --> 51:01.068
Мондый күрсәтмәләрне үзаллы үтәү күңелсез һәм
һәркемгә дә ошамый. Сораулар һаман да туа, һ.б.

51:01.068 --> 51:07.890
Шуңа күрә без Майкл Балльвегның «ирекле мобиль
телефон» һәм аның кампанияләре концепциясен кабул итәбез.

51:07.890 --> 51:20.383
Без компьютер куркынычсызлыгы буенча семинарлар
үткәрәбез. Сез язып куя аласыз: ике атнадан соң, 10 август

51:20.383 --> 51:26.773
шимбә көнне без сезнең төбәктә бу теманы караячакбыз.

51:26.773 --> 51:34.313
Сезне килергә чакырабыз. Сез үз компьютерларыгызны һәм
ноутбукларыгызны алып килә аласыз, без сезгә бу көйләүләрне бергә

51:34.313 --> 51:41.351
карап чыгу һәм барлык сорауларыгызга җавап алу мөмкинлеге тәкъдим
итәчәкбез. Мин ышанам, сезнең һәрберегездә без

51:41.351 --> 51:48.570
башкарган бу зур эш нәтиҗәсендә үзгәртә ала торган
нәрсәләр бар, һәм без бу мәсьәләне бергәләп хәл итә алабыз.

51:48.570 --> 51:57.666
AZK элемтә кешегезгә мөрәҗәгать итеп, чараның кайда узачагын
сорарга онытмагыз. Берлин тирәсендә бу инде ачык. Ул 24-нче

51:57.666 --> 52:06.614
көнне булачак, бу ике атна соңрак. Без сезгә бу мөмкинлекне
бирергә телибез. Без сезгә моны тәкъдим итәргә телибез.

52:06.614 --> 52:14.966
Һәм без башкарган барлык эшләр кебек үк, бу курс сезнең
өчен тулысынча бушлай, бернинди түләү дә юк. Бу безнең

52:14.966 --> 52:19.100
яраткан хезмәтебез, шуңа күрә зинһар, аның белән файдаланыгыз.

52:19.100 --> 52:27.593
Семинар башка теләсә кайсы семинарда бу эшне башкаруга охшаган:
анда тиз арада йөзләгән евро сарыф итәргә мөмкин. Ләкин монда без

52:27.593 --> 52:34.045
аны мәхәббәт хезмәте итеп карыйбыз, сезне кулыгыздан
тотып, элемтәләр урнаштыру өстендә эшне дәвам

52:34.045 --> 52:40.676
итәргә телибез. Сезне күрергә түземсезлек белән көтәбез!

52:40.676 --> 52:43.778
Рәхмәт!

52:49.153 --> 52:53.606
Әйе, мин тәмамлар идем, без тәмамлар идек.

52:53.606 --> 53:01.549
Вау, бу бик мавыктыргыч булды. Әйе. Мин әйтергә телим: безнең
белән булганың өчен рәхмәт, Майкл Балльвег. Өстәмә фикерләрең өчен

53:01.549 --> 53:05.787
рәхмәт, Элиас. Син безгә бүлешкәннәрең чыннан да мавыктыргыч.

53:05.787 --> 53:13.194
Һәм хәзер без турыдан-туры төшүгә күчәбез. Рут соңгы
өлешне игълан итәчәк. Аннары мин сезгә саубуллашып әйтермен.

53:13.194 --> 53:20.050
Әйе, бик теләп. Зур рәхмәт. Рәхмәт.

53:26.949 --> 53:28.276
AZK бернинди финанс мәнфәгатьләре дә кузгатмый. Бу язмалар өчен
инициаторларга да, чыгыш ясаучыларга да, Kla.TVга да бернинди

53:28.276 --> 53:29.232
түләү дә бирелмәде. Без бу видеоны үзгәртмичә
теләсә ничә тапкыр күчереп ясарга һәм бушлай

53:29.232 --> 53:29.917
таратырга мөмкин булуын аерым билгеләп үтәбез.

53:29.917 --> 53:31.341
Катнашучыларның чыгышлары өстәмә мәгълүмат өчен генә бирелә һәм
AZK фикерен чагылдырмый. AZK һәр яктан нейтраль мәгълүмат үзәге

53:31.341 --> 53:32.384
булып тора. Һәр чыгыш ясаучы үз чыгышы өчен
генә җаваплы, башка чыгышлар өчен дә, AZK өчен дә

53:32.384 --> 53:32.969
түгел, чөнки алар арасында бернинди бәйләнеш юк.

53:32.969 --> 53:34.086
Биредә тәкъдим ителгән мәгълүмат безнең белем һәм ышануыбыз
буенча мөмкин кадәр тикшерелде. Шулай да, чыгыш ясаучылар һәм

53:34.086 --> 53:35.148
җитештерүчеләр бу видео эчтәлеге белән бәйле гамәлләр яки
гамәлсезлекләр нәтиҗәсендә барлыкка килгән нәтиҗәләр өчен

53:35.148 --> 53:36.246
җаваплылыкны үз өсләренә алмыйлар. Һәркем ишеткәннәрен
ничек кабул итүе һәм ничек эшкәртүе өчен бары тик үзе җаваплы.