WEBVTT

00:01.540 --> 00:09.344
Yo souvan mande m kesyon sa a: Kisa nou ka fè pou
amelyore sistèm nan? Kijan nou ka pwoteje tèt nou

00:09.344 --> 00:13.980
kont kouran konstan manti, manipilasyon ak distòsyon?

00:13.980 --> 00:22.602
• Kisa nou ka fè? Onètman, si gen 300,000 moun ki ka soumèt yon
petisyon akoz yon penalite ki pa t bay, lè sa a li

00:22.602 --> 00:31.666
dwe posib pou dè santèn de milye nan nou ale
Bèlen epi di sa fò ak klè. Nou pa vle fè pati sa ankò!

00:37.000 --> 00:41.247
Bonjou, Bèlen! Bonjou!

00:41.247 --> 00:44.874
O Bondye!

00:44.874 --> 00:55.640
Bèlen! Bèlen! Nou nan Bèlen jodi a! Bèlen!
Bèlen! Nou nan Bèlen jodi a! Wi! Bonjou chè zanmi!

00:55.640 --> 01:02.122
E pou tout dis moun mwen poko anbrase jodi a,
yon cho akeyi pou nou tou. Ki bèl jounen, ki

01:02.122 --> 01:05.882
bèl opòtinite pou nou rasanble isit la jodi a.

01:05.882 --> 01:13.296
Chè zanmi, chè kamarad nan zam, prèske kat ane de sa, prèske nan
menm jou sa a, mwen te kanpe isit la sou sèn sa a

01:13.296 --> 01:20.580
ak sèlman yon kamera nan men mwen, e jodi a mwen
menm gen yon mikwofòn nan men mwen. Ki jan sa fre?

01:22.204 --> 01:31.060
Yo di m mwen gen dis minit e mwen dwe fè l kout. Mwen sipoze pale
sou libète, oke? Kidonk, kisa sa ye? Ki sa libète sa a ye menm?

01:31.060 --> 01:39.676
Mwen panse nou te wè nan semèn ki sot pase yo ke libète sa a
limite sèlman pa nati sansib Sekretè Enteryè nou an, ki

01:39.676 --> 01:48.311
abize lwa sou asosyasyon pou entèdi pòtal medya endepandan –
medya sa yo, sonje byen, ki pa t vyole okenn lwa jiskaprezan.

01:48.311 --> 01:57.270
Kidonk, ann pale sou libète laprès la isit la, dakò? E chè zanmi,
mwen kanpe isit la kòm yon reprezantan, kòm yon pwoksy, kòm yon

01:57.270 --> 02:06.380
reprezantan yon nouvo peyizaj medya, yon peyizaj medya ki fè sa
medya yo ta dwe aktyèlman ap fè nan yon demokrasi ki fonksyone.

02:06.380 --> 02:18.240
Li konsène rapò objektif, pa motive politikman
e, anvan tout bagay, endepandan, pa depann sou...

02:18.240 --> 02:25.436
Nou bezwen rapò ki endepandan de gwo finansye ki
dèyè sèn nan oswa de gwoup lobi ki gen twòp

02:25.436 --> 02:30.460
pouvwa e ki senpleman achte opinyon, syantis ak etid.

02:30.460 --> 02:35.137
Chak youn nan nou ki la jodi a gen pwòp rezon
pa nou pou, nan yon moman, nou te kase relasyon

02:35.137 --> 02:37.920
nou ak medya yo, ak konfyans nou nan medya yo.

02:37.920 --> 02:47.113
Gen kèk moun ki te leve 11 septanm nan epi yo te reyalize ke te
gen yon bagay ki pa t nòmal. Gen kèk nan nou ki te toudenkou vin

02:47.113 --> 02:55.588
pi atantif an 2014 pandan koudeta sou Maidan an. Epi pandan
peryòd kowonaviris sa a nou pa ka pale de li, pifò nan nou

02:55.588 --> 03:01.540
sètènman reyalize ke gen yon bagay ki seryezman pa nòmal isit la.

03:05.577 --> 03:13.804
Se poutèt sa nou rasanble isit la jodi a, pou
voye yon mesaj fò ankò ke nou pa dakò ak fason yo

03:13.804 --> 03:18.220
trete vwa kritik ak opinyon diferan nan peyi sa a.

03:18.220 --> 03:24.522
Tèm "libète laprès" la vin tounen yon blag nan peyi
sa a. E sa te la depi lontan anvan kowonaviris la.

03:24.522 --> 03:28.998
Libète laprès se yon fraz vid ki pa vle di anyen ankò.

03:28.998 --> 03:36.940
E pa twò lwen isit la, apeprè dèyè la, mwen panse, oswa kote
Bundestag la ye, tèks sa a ekri sou yon vè: Atik 5 nan Lwa

03:36.940 --> 03:44.948
Fondamantal la: Chak moun gen dwa pou lib eksprime ak gaye
opinyon yo nan pawòl, ekriti ak imaj epi pou jwenn enfòmasyon

03:44.948 --> 03:49.160
ki soti nan sous ki ouvè pou tout moun san okenn anpeche.

03:49.160 --> 03:57.360
Libète laprès ak libète pou rapòte pa
radyo ak fim yo garanti. Pa gen okenn sansi.

03:57.360 --> 04:01.732
P ap gen okenn sansi! Eskize m?

04:01.732 --> 04:09.059
Mande jounalis Gerhard Wisniewski sa k te pase
lè li te fè premye dokimantè sou 9/11 an 2003.

04:09.059 --> 04:13.632
Li te fè erè entèvyouve majistra Shanksville la.

04:13.632 --> 04:20.896
Avyon. Pa t gen avyon. E apre sa, pa t gen ankò yon reyalizatè
ki rele Gerhard Wisniewski. Yo revoke li imedyatman nan WDR.

04:20.896 --> 04:29.710
Oswa kiyès nan nou ki konnen Frieder Wagner? Frieder Wagner se
yon reyalizatè fim pou difizyon piblik. Li te fè 68 fim. Epi yon

04:29.710 --> 04:34.784
jou li te gen yon lide epi li te fè yon fim sou minisyon iranyòm:

04:34.784 --> 04:43.168
"Uranim epwize". Epi fim nan rele "Pousyè
mòtèl". Epi pa t gen okenn lòt 69yèm fim.

04:43.168 --> 04:48.968
Oswa kiyès ki toujou sonje aparisyon Eva
Hermann sou Kerner an 2007? Ou konnen sa m vle di.

04:48.968 --> 04:53.460
O Bondye, li te di otowout. Èske ou sonje sa?

04:53.460 --> 05:01.420
E kisa rezilta a te ye? Poukisa tout rèl sa yo? Se te yon tribinal
piblik pou tout moun ki ta oze fè yon bagay konsa nan lavni.

05:01.420 --> 05:10.229
Oswa kolèg mwen menm, Katrin Huss, ki, apre prèske 20 ane ap
prezante sou MDR, Mitteldeutscher Rundfunk, te gen Dr Hans-Joachim

05:10.229 --> 05:14.740
Maaz nan estidyo a. E kisa li te fè? Li te kite l fini pale.

05:14.740 --> 05:21.080
Li jis kite l pale. Ki rezilta a te ye? Presyon ki soti
anlè. Kijan ou ka fè sa? Apre sa, ou oblije entèwonp li,

05:21.080 --> 05:26.090
elatriye. Apre sa, li kite. Kounye a li avèk nou nan NuoViso.

05:32.048 --> 05:38.574
Lis moun sa yo pi long anpil, anpil. E sa yo se te
sèlman moun mwen menm te rankontre, ke mwen menm te

05:38.574 --> 05:41.121
entèvyouve, e ke yo tout te entèdi nan diskou piblik.

05:41.121 --> 05:48.040
Espesyalman pandan pandemi kowonaviris la, lis sa a vin pi
long anpil. Pou site yo tout isit la ta depase sijè atik sa a.

05:48.040 --> 05:57.567
E ou konnen konbyen pwogram yo entèdi jiskaprezan? Konbyen sit
entènèt? E kounye a menm magazin nan pi bon Almay ki janm genyen.

05:57.567 --> 06:03.730
Epi, natirèlman, gen trik ki vrèman mechan, tankou efase
kont labank, kont PayPal ak kont YouTube. Nou menm nan

06:03.730 --> 06:07.000
NuoViso nou ka vrèman di w youn oubyen de bagay sou sa.

06:07.000 --> 06:13.647
Se yon politik ti pike zegwi. Toujou ap sere vis
yo yon ti kras plis, epi tout bagay vin sere

06:13.647 --> 06:18.613
nan batay kont, byen, ou konnen, opoze bò dwat la.

06:18.613 --> 06:26.732
Sa n ap temwen jodi a se pa sèlman yon atak sou libète laprès. Se
yon atak sou tout panse opozisyon. Nenpòt kritik

06:26.732 --> 06:33.660
sou sistèm sa a oswa sou gouvènman an kondane
imedyatman epi konbat ak mezi ki pi ekstrèm posib.

06:33.660 --> 06:41.176
Sèvi ak metòd ki depi lontan pa merite yon vrè demokrasi.
Malerezman, nou dwe rekonèt, e nou rekonèt de

06:41.176 --> 06:48.255
pli zan pli, ke isit la ap etabli estrikti pouvwa
ke nou menm an Almay depi lontan te vle elimine.

06:48.255 --> 06:55.235
Konbyen fwa nou te li sa sou afich ak nan manifestasyon? "Pa
janm ankò se KOUNYE A!" Wi, egzakteman. Pa janm ankò se kounye

06:55.235 --> 07:00.140
a. Pa janm ankò entèdi opinyon. Pa janm ankò limite diskou.

07:05.338 --> 07:11.187
Epi pi wo pase tout bagay, pa janm ankò mete moun nan prizon kòm
prizonye politik, jan sa te rive Michael

07:11.187 --> 07:17.520
Ballweg. Pa janm ankò entèdi pati politik yo.
Pa janm ankò pèmèt totalitaris lèd isit la.

07:21.060 --> 07:30.840
Chè zanmi, chè kolèg, sa nou vrèman bezwen isit la se yon laprès
lib ki merite non li, ki fè egzakteman sa laprès ta dwe fè.

07:30.840 --> 07:37.275
Yon katriyèm pouvwa, yon kò sipèvizyon pou pati politik ak
politisyen ki grangou pou pouvwa. Yon fòs

07:37.275 --> 07:44.540
korektif otantik, pa yon fo tankou moun ki rele tèt yo
konsa men ki jis bay pwopagann gouvènman bon mache.

07:44.540 --> 07:53.210
Sa nou bezwen se jounalis ki ka ede nou demele touf ak rezo
koripsyon ki karakterize epòk kowonaviris la. Nou bezwen jounalis

07:53.210 --> 08:01.602
tankou Florian Warweg ki soti nan NachDenkSeiten. Li poze
kesyon ki vrèman enpòtan yo plizyè fwa nan konferans pou laprès

08:01.602 --> 08:06.958
epi li ekspoze figi tris sa yo sou podyòm nan ankò e ankò.

08:06.958 --> 08:14.338
Epi pi wo pase tout bagay, sa nou bezwen se sipò nou
tout, pou nou, jounalis endepandan yo, ka fè travay ke

08:14.338 --> 08:18.464
medya prensipal yo evidamman pa t kapab fè depi lontan.

08:18.464 --> 08:28.241
Ede medya ou fè konfyans, otan ou kapab, otan mwayen ou pèmèt,
otan tan ou pèmèt. E ann senpleman retabli

08:28.241 --> 08:39.320
ansyen sans tèm 'libète laprès' la. Nou tout rele
pou nou fè sa, isit jodi a, pandan nou kanpe la.

08:39.320 --> 08:49.525
Wi, e finalman, mwen ta jis renmen di yon lòt bagay. Premyeman,
mwen ta renmen di mèsi a nonm nan san li mwen pa t ap la jodi

08:49.525 --> 08:54.100
a e san li pwobableman pa t ap gen anpil moun isit la non plis.

08:54.100 --> 08:58.880
Frank, san ou, pifò moun pa t ap menm la. Frank Höfer!

09:09.372 --> 09:16.613
E mwen te panse pou tèt mwen, kisa m ka di kòm dènye fraz mwen
isit la, petèt site yon lòt moun. Non, mwen menm

09:16.613 --> 09:25.028
mwen te vin ak yon fraz: Mwen kwè ke nan peyi nou gen
gwo inite konsènan dwa nou pou libète. Mèsi, Bèlen!

09:31.520 --> 09:40.520
Mwen patikilyèman kontan anonse yon atis
ekstraòdinè. Nonm ki gen "01" la ak lapè mondyal – Kilez More.

09:45.408 --> 09:47.467
Wow.

09:47.467 --> 09:50.200
Mèsi, Bèlen.

09:54.147 --> 09:59.163
Li bèl wè anpil moun isit la ankò. Epi mwen
vle nou fè anpil bri kounye a, pou nou ka

09:59.163 --> 10:02.420
voye mesaj sa a lwen e laj, jiska Bundestag la.

10:02.420 --> 10:07.419
Tout moun isit la, jiska asterisk la.
Mwen di "mond" epi ou di "lapè". "Mond."

10:07.419 --> 10:08.119
"Lapè."

10:08.119 --> 10:08.715
"Mond."

10:08.715 --> 10:12.580
"Lapè." Lòt bò. Mwen di "mond" epi ou di "lapè."

10:12.580 --> 10:16.340
"Mond." "Mond." Moun:] "Lapè." "Lapè." E kounye a tout fanm yo.

10:16.340 --> 10:19.530
"Mond." "Lapè." "Mond." "Lapè."

10:19.530 --> 10:21.000
Tout moun ki te vwayaje soti nan Otrich.

10:21.000 --> 10:21.663
"Mond."

10:21.663 --> 10:22.760
"Lapè."

10:22.760 --> 10:23.535
Wow.

10:23.535 --> 10:25.020
E kounye a, Bèlen.

10:25.020 --> 10:27.392
Ann tout rele ansanm.

10:27.392 --> 10:30.608
Mwen di "mond" epi ou di "lapè". "Mond."

10:30.608 --> 10:31.376
"Lapè."

10:31.376 --> 10:39.660
"Mond." "Lapè." Ou wè, lè nou kanpe ansanm,
nou pi fò anpil, e anyen pa ka kanpe nou.

10:43.509 --> 10:49.306
Paske gen yon rezon poukisa yo vle divize nou, moun ki panse
lateralman ak moun ki pa vaksinen yo. E kounye a nou dwe

10:49.306 --> 10:56.851
tire sou Ris yo. Yo dwe divize nou epi separe nou, paske si
nou rete ansanm, moun ki anlè yo pa gen okenn chans kont nou.

11:00.893 --> 11:02.763
Kounye a nou pote yon chante avè nou.

11:02.763 --> 11:03.776
A.

11:03.776 --> 11:04.460
Direksyon

11:04.460 --> 11:11.420
Siveye, wi.]

11:11.420 --> 11:17.244
Yon chante ke anpil nan nou deja tande nan plizyè demonstrasyon e
ke nou ta renmen selebre ansanm nan yon ti moman. Paske

11:17.244 --> 11:23.776
sa se tou yon pati ladan l – santiman nou pote lakay nou
jodi a, ke nou sòti ak enèji pou chanje mond sa a ankò.

11:23.776 --> 11:24.240
[Direktè,

11:24.240 --> 11:27.080
Ann ale.

11:32.955 --> 11:35.660
Se bèl anpil pou m wè anpil nan nou.

11:35.660 --> 11:39.797
Ah. Pi fò sou monitè a, enstrimantal. Ah. Wi, mèsi.

11:39.797 --> 11:40.420
Oke. Mèveye.

11:42.176 --> 11:45.600
Bèlen, èske ou pare?

11:45.600 --> 11:47.808
A.

11:47.808 --> 11:48.220
A.

11:48.220 --> 11:49.300
Ann ale.

11:49.300 --> 11:55.458
Chante: Nou ta ka bati kay ki otonòm epi dirab. Nou ta ka trete
latè ak rekonesans kòm èt imen. Nou ta ka

11:55.458 --> 12:01.171
sispann eseye vin yon moun ki soti nan pwogram
televizyon. Pa defòme tèt nou, ann jis sa nou ye.

12:01.171 --> 12:07.168
Nou ta ka kolabore olye de kontwole. Retounen ankò
pou nou. Viv an lapè ak bèt yo. Fèrm endistriyèl

12:07.168 --> 12:10.560
konsome yon tyè nan tout grenn ki genyen nan mond lan.

12:10.560 --> 12:17.354
Nou manje san rete, pandan lòt kote moun ap mouri grangou. Nou ta
ka plante chanv olye nou netwaye forè lapli a. Nou ta ka kreye

12:17.354 --> 12:21.707
plis valè, olye nou itilize metòd boul nèj la
pou jwenn plis ak plis nan bous nou.

12:21.707 --> 12:24.580
Jiskaske nou reyalize ke valè lajan se yon ilizyon.

12:24.580 --> 12:30.270
Nou ta ka itilize plis pase senk sans, pou
konnen lòt moun epi rankontre yo tankou si nou te

12:30.270 --> 12:33.395
yo. Nou ta ka fè sa ak sa, nou ta ka fè sa ak sa.

12:33.395 --> 12:37.370
Mwen ta ka pale sou sa pandan plizyè èdtan,
men mwen ta pito fè yon bagay. Nou ta ka

12:37.370 --> 12:39.714
tèlman fasil fè mond lan vin yon ti kras pi bon.

12:39.714 --> 12:47.960
Moun ki vle lapè pa vann zam. Nou tout
ta ka kenbe men. Nou ap bay yon egzanp.

12:47.960 --> 12:53.374
Nou ta ka tèlman fasil fè mond lan yon ti kras pi bon. Moun ki
vle lapè pa vann zam. Nou tout ta ka kenbe men. Nou ap bay yon

12:53.374 --> 12:57.532
egzanp. Nou ta ka tèlman fasil fè mond lan vin
yon ti kras pi bon. Moun ki vle lapè pa vann zam.

12:57.532 --> 12:59.722
Nou tout ta ka kenbe men. Nou ap bay yon egzanp.

12:59.722 --> 13:07.872
Nou ta ka chanje tout bagay. Si sèlman nou ta sispann kwè ke
anyen pa ka chanje. Tout bagay ka chanje, wi, e se pa sèlman nan

13:07.872 --> 13:15.826
yon ane eleksyon. Sèvi ak vwa ou, menm si pèsonn pa t mande l.
Nou ta ka sispann pretann ke lajan gen valè. Epi aji tankou

13:15.826 --> 13:20.161
nou tout se vrèman èt imen. Aprann pale youn ak lòt san mesajye.

13:20.161 --> 13:26.640
Souri konekte nou; menm kè a ap bat nan nou. Nou ta ka
chanje. E lè nou fè sa, nou chanje tout sa ki bò kote nou.

13:26.640 --> 13:31.160
Sa a pral vrèman chanje tout bagay depi nan
fondasyon. Pa gen okenn rezon pou tann ankò.

13:31.160 --> 13:37.180
Nou ta ka kòmanse olye pou nou mande poukisa lòt moun
pa t fè sa. Nou ta ka efase T a paske nou kapab. Pwen

13:37.180 --> 13:40.500
final. Oswa poukisa ou panse kreyatè nou an te chwazi nou?

13:40.500 --> 13:46.360
Nou ka kòmanse epi finalman fè tèt nou konfyans.
Ale, ann kòmanse bati yon nouvo mond kounye a.

13:46.360 --> 13:54.141
Nou ta ka tèlman fasil fè mond lan yon ti
kras pi bon. Moun ki vle lapè pa vann zam. Nou

13:54.141 --> 13:58.468
tout ta ka kenbe men. Nou ap bay yon egzanp.

13:58.468 --> 14:06.088
Nou ta ka tèlman fasil fè mond lan yon ti
kras pi bon. Moun ki vle lapè pa vann zam. Nou

14:06.088 --> 14:10.500
tout ta ka kenbe men. Nou ap bay yon egzanp.

14:10.500 --> 14:16.305
Mwen degoute pa doub estanda yo, lè yo di nou ke kounye a n ap
founi zam pou lapè. Nou pa vle yon sèl

14:16.305 --> 14:21.420
gout lwil ki soti nan Larisi ankò epi nou bese
tèt nou devan Arabi Sawoudit ak bra ouvè.

14:21.420 --> 14:29.541
Nan Ikrèn, kounye a se yon kesyon de moral. Men yo pa pran san ki
koule lòt kote oserye. Nou dwe kanpe pou pi bon

14:29.541 --> 14:36.440
tan. Nou se chanjman, nou se siy la. Nou ta ka
tèlman fasil fè mond lan vin yon ti kras pi bon.

14:36.440 --> 14:45.318
Moun ki vle lapè pa vann zam. Nou tout
ta ka kenbe men. N ap bay yon egzanp.

14:45.318 --> 14:53.586
Nou ta ka fè mond lan yon ti kras pi bon tèlman fasil.
Moun ki vle lapè pa vann zam. Nou tout ta ka kenbe men. Nou

14:53.586 --> 14:57.780
ap bay yon egzanp. Bèlen ap bay yon egzanp jodi a! Mèsi!

14:57.780 --> 15:00.421
Mèsi, Bèlen!

15:15.638 --> 15:18.320
Èske ou ka tande m klè?

15:18.320 --> 15:21.180
Bèl!

15:21.180 --> 15:28.429
Mwen prepare yon ti bagay mwen ekri
espesyalman pou jodi a. Èske w pare pou ale Bèlen?

15:28.429 --> 15:30.640
Bèl!

15:33.119 --> 15:39.664
Mwen gen yon lòt mesaj ki soti nan Michael Ballweg, ki te bliye
mansyone sa pi bonè. Pwochen gwo demonstrasyon pou lapè a ap

15:39.664 --> 15:46.420
fèt nan Minik sou 1ye septanm. Li menm, mwen menm ak nou tout ta
renmen envite w vini. Kontinye ale nan demonstrasyon pou lapè.

15:46.420 --> 15:51.460
1ye septanm, Minik. Nou dwe fè bri toupatou, dam ak mesye!

16:01.136 --> 16:04.042
Mwen prepare yon bagay, li mache konsa:

16:18.016 --> 16:24.832
Li pa toujou mache parfe, men kanmenm, yon
gwo aplodisman pou òganizatè yo! [Pa gen mizik.

16:24.832 --> 16:27.620
Pa gen mizik!]

16:31.747 --> 16:34.960
Mwen prepare yon bagay, e men kijan li mache:

16:34.960 --> 16:41.584
Okòmansman, se sèlman kas ki pral bay moun ki fèb yo, dakò. Apre
sa, se sèlman kèk zam ki pral bay, dakò. Apre sa,

16:41.584 --> 16:47.220
se sèlman kèk tank ki pral bay, pou rezon
fòmasyon sèlman, natirèlman, pou sekirize flan lès la.

16:47.220 --> 16:53.374
Epi n ap dòmi mache ankò jiskaske bonm yo eksploze epi
n ap mande tèt nou: "Woy, kijan sa te ka rive?"

16:53.374 --> 16:57.200
Egzakteman konsa, soti nan fon espesyal rive nan konskripsyon.

16:57.200 --> 17:01.821
Ou vin kapab goumen oswa ou kanpe epi defann tèt ou.

17:08.480 --> 17:17.195
Bonjou, sa a se mesaj mwen pou Bundestag la: Mwen se yon moun
lib, men sètènman pa yon sijè. Refize sèvis militè se premye etap

17:17.195 --> 17:23.155
la. Men, sa ki pi enpòtan se pou nou ogmante sèvis nou pou lapè.

17:29.723 --> 17:35.859
Apre twa ane dominasyon pa endistri famasetik
la, kounye a nou anba kontwòl endistri zam lan.

17:35.859 --> 17:43.787
Soti nan yon pandemi fabrike, nou pase san pwoblèm nan
lagè. Men repons nou rete menm: "Nou pap kolabore ak sa!"

17:51.012 --> 17:58.359
Paske menm manti yo se menm bagay la, se sèlman kriz la ki gen
yon non diferan. Kounye a se jis pwopagann lagè 24 sou 24, 7 jou

17:58.359 --> 18:07.300
sou 7. Se poutèt sa m ap rele pou negosyasyon lapè. Pou nenpòt
moun ki pa dakò, mwen di: moun k ap chèche lagè, vini devan!

18:07.300 --> 18:18.493
Yo rele m yon pasifis dezòdone, men mwen rete yon
aktivis pou lapè. Kèlkeswa sa yo rele m, mwen

18:18.493 --> 18:25.740
konsidere sa kòm devwa mwen, e ou santi menm jan mwen santi.

18:25.740 --> 18:31.608
Se poutèt sa nou pa mache. E mwen di, tankou
Reinhard May: "Mwen pap lage pitit mwen yo!"

18:31.608 --> 18:35.700
Mèsi, Bèlen!
