Batunaka ngai mbala na mbala motuna oyo: Nini tokoki kosala mpo na kobongisa système? Ndenge nini tokoki
komibatela na ebele ya lokuta, ya manipulation mpe ya kobebisa makambo oyo ezali koya ntango nyonso?
• Tokoki kosala nini? Ya solo mpenza, soki bato nkama misato ya bankoto bakoki kotinda mokanda ya bosengi mpo na etumbu oyo
epesamaki te, bongo esengeli kozala possible ete biso nkama na nkama ya bankoto tokende na Berlin mpe
toloba yango na mongongo makasi mpe polele. Tolingi lisusu kozala na kati ya likambo oyo te!
Mbote, Berlin! Mbote!
Nzambe na ngai!
Berlin! Berlin! Lelo tozali na Berlin! Berlin! Berlin! Lelo tozali na Berlin! Iyo! Mbote baninga ya bolingo!
Mpe na bato wana zomi nyonso oyo nabɛti naino te na mokolo ya lelo, boyei bolamu mpe na bino. Mokolo nini
boye, libaku ya kitoko mpenza ya koyangana awa lelo.
Baninga balingami, baninga ya etumba, esali sikoyo pene na mibu minei, pene na mokolo moko boye, natɛlɛmaki
awa na estrade oyo na camera kaka na lobɔkɔ, mpe lelo nazali kutu na microphone. Kitoko boni?
Bayebisi ngai nazali na miniti zomi mpe naloba mokuse. Esengeli naloba na ntina ya bonsomi, ok?
Bongo, yango ezali nini? Bonsomi oyo ezali nini mpenza?
Nakanisi tomonaki na baposo oyo euti koleka ete bonsomi oyo esukaka kaka na loposo ya moke ya Ministre na biso ya Intérieur,
oyo azali kosalela mabe mobeko ya mangomba mpo na kopekisa basite ya media ya bonsomi – media oyo,
boyeba, ebukaki ata mobeko moko te kino na ntango wana.
Bongo, tólobela bonsomi ya bapanzi sango awa, tóloba? Mpe baninga balingami, natɛlɛmi awa lokola momɔni, lokola motɛmɛli, lokola
momɔni ya lolenge ya sika ya bapanzi sango, lolenge ya bapanzi sango oyo esalaka mosala oyo bapanzi sango basengeli
mpenza kosala na kati ya demokrasi oyo etambolaka malamu.
Ezali likambo ya kopesa sango na bosembo, ezali te mpo na matomba ya politiki mpe, likolo
ya nyonso, ezali ya bonsomi, etali te na...
Tozali na mposa ya bapanzi-sango oyo bazali na bonsomi, oyo bazali te na nse ya bokonzi ya bato ya mosolo ya
minene na nkuku to ya mangomba ya bopusi ya makasi oyo basombaka kaka makanisi, bato ya siansi mpe bolukiluki.
Moko na moko na biso oyo tozali lelo awa azali na bantina na ye moko oyo esalaki ete, na
tango moko, atika kotia motema na ba media.
Bato mosusu balamukaki na mokolo ya 11 Sɛtɛmbɛ mpe bamonaki ete likambo moko ezali mabe. Bamosusu kati na biso batelemisaki
matoyi na mbalakaka na mobu 2014 na tango ya coup d'état na Libándá ya Maidan. Mpe na eleko oyo ya coronavirus
oyo ekoki kolobelama te, ebele na biso ya monene bayebi mpenza ete likambo moko ezali mabe mpenza awa.
Yango wana tosangani awa lelo, mpo na kotinda lisusu sango ya makasi ete tondimi te lolenge bazali kosalela bato oyo bapesaka
makanisi ya kotɛmɛla mpe makanisi oyo ekeseni na mboka oyo.
Liloba "bonsomi ya bapanzi sango" ekomi lisɛki na mboka oyo. Mpe ezalaki bongo banda kala, liboso ata coronavirus ebima. Bonsomi
ya bapanzi sango ezali liloba mpamba oyo ezangi lisusu ntina.
Mpe pene awa, pene kuna na sima, nakanisi, to esika nyonso oyo Bundestag ezali, makomi oyo elandi ekomami na likalasi: Article 5
ya Mobeko-Mokonzi: Moto nyonso azali na lotomo ya koloba mpe kokabola makanisi na ye na bonsomi, na maloba, na
makomi mpe na bilili, mpe ya kozwa bansango uta na bisika oyo efungwami mpo na bato nyonso kozanga kopekisama.
Bonsomi ya bapanzi sango mpe ya radio na cinema endimami. Bokangoli ekozala te.
Bokangoli ekozala te! Bolimbisi?
Tuna mokomi-sango Gerhard Wisniewski nini esalemaki tango asalaki documentaire ya liboso na ntina ya 11 Sɛtɛmbɛ na mobu
2003. Asalaki libunga ya kosolola na maire ya Shanksville.
"Mpɛpɔ. Mpɛpɔ ezalaki te." Mpe sima na yango, mokeli ya bafilme moko na kombo ya Gerhard Wisniewski
azalaki lisusu te. Babenganaki ye na WDR na mbala moko.
To nani kati na bino ayebi Frieder Wagner? Frieder Wagner azali mokeli ya bafilme mpo na televizyo ya leta. Asali
bafilme 68. Mpe na mokolo moko, azwaki likanisi mpe asalaki filme moko na ntina ya masasi ya uranium:
"Uranium oyo ekitá makasi". Mpe filime ekomami "Pudrɛ ya liwa". Mpe na sima, filime ya 69 ezalaki lisusu te.
To nani azali naino kokanisa mbala oyo Eva Hermann abimaki na émission ya Kerner na 2007? Oyebi nini nalingi
koloba. Oh Nzambe na ngai, alobaki "autoroute". Okanisi yango?
Mpe nini ebimaki? Balelaki nini boye? Ezalaki tribinale ya polele mpo na bato nyonso oyo bakoki
komeka kosala likambo ya ndenge wana na mikolo ekoya.
To mpe moninga na ngai ya mosala Katrin Huss, oyo, sima ya pene na mibu 20 ya kolakisa na MDR, Mitteldeutscher
Rundfunk, ayambaki Dr Hans-Joachim Maaz na studio. Mpe asalaki nini? Atikaki ye asilisa koloba.
Atikaki ye kaka aloba. Résultat ezalaki nini? Mofɔtɔ́lɔ́ kowuta na likoló. Ndenge nini okoki kosala bongo? Sima
esengeli okata ye maloba mpe bongo na bongo. Sima atikaki mosala. Sikawa azali na biso, na NuoViso.
Liste ya bato oyo ezali molai mingi mpenza. Mpe oyo bazalaki kaka baoyo nakutanaki na bango ngai moko, oyo natunaki bango mituna
ngai moko, mpe oyo banso babenganamaki na masolo ya bato nyonso.
Mingi mpenza na eleko ya pandemi ya coronavirus, liste oyo ekómi molai mingi koleka. Kotánga
yango nyonso awa elingaki koleka ndelo ya lisolo oyo.
Mpe oyebi baprogramɛ boni baboyisi tii sikoyo? Bawɛbsite boni? Mpe sikoyo ata bazulunalo na Allemagne oyo eleki malamu koleka.
Mpe na nsima, solo, ezali na mayele ya mabe mpenza, lokola kolongola ba konti ya banki, ba konti ya PayPal mpe
ba konti ya YouTube. Biso na NuoViso tokoki mpenza koyebisa bino makambo moko to mibale na likambo wana.
Ezali politiki ya bampota ya mike mike. Ntango nyonso bazali kokanga nsɔngɛ ya nzete makasi moke mpe na
suka, nyonso ekomi makasi na etumba na, boni, oyebi, oyo azali ekeseni na oyo ya sembo.
Oyo tozali komona lelo awa ezali bobele botumoli na bonsomi ya bapanzi sango te. Ezali botumoli na makanisi nyonso ya
opposition. Bofingi nyonso na système oyo to na gouvernement etɛlɛmɛlamaka mbala moko mpe babundisaka
yango na banzela ya makasi koleka oyo ekoki kozala.
Na kosaleláká mayele oyo esilá banda kala kozala malamu mpo na demokrasi ya solo. Kasi na mawa, esengeli tóndima, mpe tóndima
yango lisusu mingi koleka, ete bisika ya bokonzi ezali kotyama awa oyo biso na Allemagne tolingaki kolongola banda kala.
Mbala boni tosomaki likambo oyo na ba affiches mpe na bitɛmɛli? "Sik'oyo nde lisusu te!" Iyo, solo mpenza. Sik'oyo
nde lisusu te. Mpe yango elingi koloba: lisusu te kopekisa makanisi. Lisusu te kokanga nzela na masolo.
Mpe likolo ya nyonso, lisusu te kokanga bato lokola bakangami ya politiki, ndenge esalemaki na Michael Ballweg.
Lisusu te kopekisa mangomba ya politiki. Lisusu te kotika totalitarisme ya mabe ekota awa.
Baninga ya bolingo, baninga ya etumba, oyo tozali na mposa na yango awa ezali mpenza esika ya bapanzi-sango
ya bonsomi oyo ebongi na nkombo na yango, oyo esalaka mpenza oyo bapanzi-sango basengeli kosala.
Bokonzi ya minei, ebongiseli ya bokengi mpo na mangomba ya politiki mpe bato ya politiki oyo balukaka bokonzi na mposa
makasi. Nguya ya solosolo ya kobongisa, kasi te lokuta lokola baoyo babengaka bango bongo, kasi
na suka bapesaka kaka propagande ya pamba ya leta.
Oyo tozali na mposa na yango ezali bapanzi sango oyo bakoki kosalisa biso tófongola nsɔngɛnsɔngɛ ya kanyaka oyo etondisi
eleko ya coronavirus. Tozali na mposa ya bapanzi sango lokola Florian Warweg ya NachDenkSeiten. Azalaka kotuna mituna ya ntina
mpenza mbala na mbala na makita ya bapanzi sango mpe abimisaka na polele bilongi ya nsɔni ya
bato ya likolo kuna na estrade mbala na mbala.
Mpe likolo ya nyonso, oyo tozali na mposa na yango ezali lisungi ya bino nyonso, mpo ete biso bapanzi sango ya
bonsomi tosala mosala oyo emonani polele ete bapanzi sango ya minene bakokaki kosala te banda kala.
Sunga ba media oyo otyelaka motema, na ndenge nyonso okoki, kolanda makoki na yo ya mosolo mpe ya ntango. Mpe tózongisa
kaka ndimbola ya kala na liloba 'bonsomi ya bapanzi sango'. Biso nyonso babengi biso tósala yango, awa lelo, ntango totelemi.
Iyo, mpe na suka, nalingi kaka kobakisa likambo mosusu moko. Ya liboso, nalingi kopesa matondi na mobali oyo
soki ye te, nalingaki kozala awa te lelo, mpe mbala mosusu bato ebele te balingaki kozala awa mpe.
Frank, soki yo te, bato mingi balingaki ata kozala awa te. Frank Höfer!
Mpe nakanisaki na motema na ngai, nini nakoki koloba lokola fraze na ngai ya suka awa, mbala mosusu koloba maloba ya moto mosusu.
Te, namonaki fraze na ngai moko: Nandimi ete na mboka na biso, bomoko ezali monene na ntina
ya lotomo na biso ya bonsomi. Matondi, Berlin!
Nazali na esengo mingi ya koyebisa bino artiste moko ya kitoko. Moto ya "01" mpe ya kimya ya mokili mobimba – Kilez More.
Wow.
Matondi, Berlin.
Ezali esengo komona bino ebele awa lisusu. Mpe nalingi tósala makelele makasi sikoyo, mpo tótinda
sango oyo mosika mpe bipai nyonso, kino na Bundestag.
Bino nyonso awa kino na asterisk. Ngai nalobi "monde" mpe bino bolobi "kimia". "Monde."
"Kimia."
"Mokili."
"Kimia." Ngambo mosusu. Ngai nalobi "mokili" mpe yo olobi "kimia."
"Mokili." "Mokili." Bato:] "Kimia." "Kimia." Mpe sikoyo basi nyonso.
Mokili. Kimia. Mokili. Kimia.
Bato nyonso oyo bautaki na Autriche.
Mokili mobimba.
"Kimia."
Wow.
Mpe sikoyo Berlin.
Tóbanga ngonga elongo.
Ngai nalobi "monde" mpe yo olobi "kimya". "Monde."
"Kimia."
"Mokili." "Kimia." Omoni, soki tosangani biso nyonso, mongongo na biso ekomaka makasi mingi
koleka, mpe eloko moko te ekoki kopekisa biso.
Mpo ezali na ntina oyo balingi kokabola biso, bato oyo bakanisaka na lolenge mosusu mpe ba oyo batieyi mangwele te. Mpe sikoyo
esengeli tóbetana ba Russes masasi. Esengeli bákabola biso mpo bálonga biso, mpo soki tosangani elongo, ba oyo
bazali na likolo bakoki ata eloko moko te liboso na biso.
Sikawa tomemi nzembo moko na biso.
Ah.
Nzela.
Kɛngɛla, ɛɛ.]
Nzembo moko oyo ebele kati na bino boyokaki déjà na bamanifestation ebele mpe tolingi tosepela na yango elongo sima
moke. Mpo yango mpe ezali eteni na yango – liyoki oyo tokokamata na ndako lelo, ete tobimi
na makasi mpo na kobongola lisusu mokili oyo.
[Mokonzi,
Tókende
Ezali esengo mingi komona bino ebele.
Ah. Makasi koleka na moniteur, instrumental. Ah. Iyo, matondi.
Malamu. Kitoko.
Ah.
Berlin, obongi?
Ah.
Tókende
Nzembo: Tokoki kotonga bandako oyo ekoki komikokisa mpe ya kolanda. Tokoki kotalela mabele na botondi lokola bato. Tokoki
kotika komeka kokoma moto mosusu oyo tomonaka na televizyo. Tokoki kotika komitortola mpe kozala kaka ndenge tozali.
Tokoki kosala elongo na esika ya kokonza. Ezongeli biso lisusu. Kofanda na kimya elongo na banyama. Bokɔli ya banyama
na ba izine elyaka eteni ya misato ya mbuma nyonso na mokili.
Tolya mpe tolyaka, nzokande na bisika mosusu bato bazali kokufa nzala. Tokoki kolona chanvre na esika ya kokata zamba ya mbula.
Tokoki kokela motuya mingi koleka, na esika ya kosalela lolenge ya snowball mpo na kozwa mingi mpe mingi na kati ya basakosi
na biso. Kino tokoyeba ete motuya ya mbongo ezali lokuta.
Tokokaki kosalela makoki koleka mitano ya koyoka, mpo na koyeba basusu mpe kokutana na bango lokola nde tozali bango.
Tokokaki kosala boye na boye, tokokaki kosala boye na boye.
Nakoki kolobela yango bangonga ebele, kasi nalingi nde kosala eloko. Tokoki mpenza kokomisa mokili malamu moke.
Bato oyo balingaka kimya batekaka bibundeli te. Biso nyonso tokoki kosangana maboko. Tozali kotia ndakisa.
Tokokaki na pɛtɛɛ nyonso kokomisa mokili malamu moke. Bato oyo balingaka kimya batekaka bibundeli te. Biso nyonso tokokaki
kosimba maboko. Tozali kopesa ndakisa. Tokoki mpenza kokomisa mokili malamu moke. Baoyo balingaka kimya batekaka bibundeli
te. Tokoki biso nyonso kosimba maboko. Tozali kopesa ndakisa.
Tokoki kobongola biloko nyonso. Soki kaka totika kondima ete eloko moko te ekoki kobongwana. Eloko nyonso ekoki kobongwana,
ɛɛ, mpe kaka na mobu ya maponami te. Salelá mongongo na yo, ata soki moto moko atuni yo te. Tokoki kotika kosala lokola nde
mbongo ezali na motuya. Mpe tosala lokola nde tozali mpenza bato nyonso. Yekolá kosolola na biso na biso kozanga batindi.
Bisosɛ́lɛ́ ekangisaka biso; motema moko ezali kobɛta na kati na biso. Tokoki kobongwana. Mpe na
ndenge wana, kobongola biloko nyonso oyo ezingi biso.
Oyo ekobongola mpenza biloko nyonso kobanda na ebandeli. Ntina ezali te ya kozela lisusu.
Tokoki kobanda na esika ya kotuna mpo na nini basusu basalaki te. Tokoki kolongola T mpo ete tokoki. Suka. To
mpo na nini okanisi ete Mozalisi na biso aponaki biso?
Tokoki kobanda mpe na suka kotiyela biso moko motema. Yaka, tóbanda sikoyo kotonga mokili ya sika.
Tokoki mpenza kokomisa mokili malamu moke. Baoyo balingaka kimya batekaka bibundeli te. Biso
nyonso tokoki kosangana maboko. Tozali kotia ndakisa.
Tokoki mpenza kokomisa mokili malamu moke. Baoyo balingaka kimya batekaka bibundeli te. Biso
nyonso tokoki kosangana maboko. Tozali kopesa ndakisa.
Nazali na nsɔni mpo na bizaleli mibale, tango balobi na biso ete sikoyo tozali kopesa bibundeli mpo na kimya.
Tolingi lisusu ata litanga moko ya mafuta ya Russie te mpe tofungoleli Arabie Saoudite mabɔkɔ na esengo.
Na Ukraine, sikoyo ezali likambo ya molende. Kasi batyolaka makila oyo ezali kotanga na bisika mosusu. Tosengeli
kotelema mpo na mikolo ya malamu. Biso tozali mbongwana, biso tozali elembo. Tokoki mpenza kokomisa mokili mwa malamu moke.
Baoyo balingaka kimya batekaka bibundeli te. Tokoki biso nyonso kosimba maboko. Tozali kotia ndakisa.
Tokoki mpenza kokomisa mokili malamu moke. Baoyo balingaka kimya batekaka bibundeli te. Biso nyonso tokoki kosangana maboko.
Tozali kotinda sango. Berlin ezali kotinda sango lelo! Matondi!
Matondi, Berlin!
Ozali koyoka ngai malamu?
Kitoko!
Nabongisi eloko moke oyo nakomaki mpenza mpo na lelo. Ozali prêt mpo na Berlin?
Kitoko!
Nazali na sango mosusu uta na Michael Ballweg, oyo abosanaki kolobela yango liboso. Manifestation monene ya kimya oyo elandi
ekosalema na Munich na mokolo ya yambo ya sanza ya libwa. Ye, ngai mpe biso nyonso tolingi kobengisa bino
bóya. Bokoba kokende na ba manifestations ya kimya.
1 Sɛtɛmbɛ, Munich. Esengeli tósala makelele bisika nyonso, bino basi na mibali!
Nabongisi eloko moko, ezali boye:
Ekosalaka ntango nyonso malamu mpenza te, kasi ata bongo, tóbɛtɛ mabɔkɔ mpo na babongisi! [Miziki te.
Miziki te!
Nabongisi eloko moko, mpe esalaka boye:
Na ebandeli, bakopesa kaka bakaske na baoyo bazangi makasi, malamu. Na sima, bakopesa kaka bibundeli moke,
malamu. Na sima, bakopesa kaka batanki moke, kaka mpo na myango, solo, mpo na kobatela ngambo ya este.
Mpe tokokoba kolala lokola ba somnambule kino babomu ekopasuka mpe na nsima tokotuna biso moko: "Mama eh, ndenge
nini likambo oyo ekokaki kosalema?" Kaka boye, kobanda na misolo ya ntina mingi kino na botindami na etumba.
Okomi na makasi ya kobunda to otelemi mpe omibateli.
Mbote, oyo ezali sango na ngai mpo na Bundestag: Nazali moto ya bonsomi, kasi na ntembe te sujet te. Koboya mosala
ya basoda ezali eteni ya liboso. Kasi ezali na ntina mingi koleka ete tósalisa mingi na mosala ya kimya.
Nsima ya mibu misato ya bokonzi ya industrie ya nkisi, sikoyo tozali na nse ya bokonzi ya industrie ya bibundeli.
Uta na pandemi oyo esalami, tokoti na etumba kozanga kokakatana. Kasi eyano na biso
etikali kaka ndenge moko: "Tokondima yango te!"
Mpo ata lokuta ezali kaka yango, kaka crise nde nkombo na yango ekeseni. Sikawa ezali kaka propagande ya etumba ngonga
24/7. Yango wana nazali kobenga masolo ya kimya. Na moto nyonso oyo andimi te, nalobi: babundi ya etumba, bóya liboso!
Babengaka ngai pacifiste ya mobulu, kasi natikali mobundi mpo na kimya. Ata soki babengi ngai nini, namonaka yango
lokola mokumba na ngai, mpe yo oyokaka ndenge moko na ngai.
Yango wana tozali kotambola te. Mpe nakoloba yango lokola Reinhard May: "Nakotika bana na ngai te!"
Matondi, Berlin!