У старажытныя часы Юстыцыя была багіняй справядлівасці, і нават сёння яна застаецца сімвалам прававой сістэмы.
Яе тры атрыбуты – павязка на вачах, вагі ў левай руцэ і меч суддзі ў правай – адлюстроўваюць нашы юрыдычныя прынцыпы.
Такім чынам, правасуддзе павінна ажыццяўляцца без уліку асобы, пасля ўважлівага разгляду ўсіх «за» і
«супраць», а затым выконвацца з неабходнай строгасцю.
Гэта, прынамсі, тэорыя.
Разглядаючы некаторыя рашэнні, вынесеныя ў апошнія месяцы, неабгрунтаваны назіральнік мог бы атрымаць уражанне, што у Божай
справядлівасці ў некаторых выпадках саслізнула павязка на вачах, што вага ў яе моцна схілілася на адзін бок, а
меч у некаторых выпадках становіцца занадта вялікім, а ў іншых — ператвараецца ў кішэнны наж.
Гэта можа быць адна з прычын, чаму вялікія слаі насельніцтва страцілі давер да палітыкі і вяршэнства права.
Гэта не абвінавачванне ва ўсіх суддзяў без выключэння, тым больш што прынцып крымінальнага права «in dubio pro reo» — «пры сумневах
— на карысць абвінавачанага» — павінен прымяняцца і да іх.
Аднак наступныя прыклады выклікаюць пытанні і прымушаюць задумацца.
1. Два рашэнні Дрэздэнскага абласнога суда
Доктар Біянка Вітшэль з Морыцбурга знаходзілася пад вартай з лютага 2023 года.
Судовы працэс, які павінен быў доўжыцца 40 дзён, адбыўся ў Дрэздэнскім абласным судзе ў крыле з узмоцненай
аховай, прызначаным для судоў па справах аб тэрарызме, куды абвінавачанага прывялі ў кайданках і кандах.
Кожны, хто падазрае, што за гэтымі захадамі бяспекі стаіць жанчына-смертніца, памыляецца.
17 чэрвеня 2024 года доктар Вітшэль быў прысуджаны да двух гадоў і васьмі месяцаў пазбаўлення волі за выдачу 1003 пасведчанняў,
якія вызвалялі людзей ад абавязку насіць маскі падчас каранцінных мер з-за каранавіруса, а таксама за парушэнні Закона аб зброі.
Акрамя таго, быў накладзены трохгадовы прафесійны бан, а таксама канфіскаваны даход у памеры 47 000 еўра ад сертыфікатаў.
Уся гэтая мітусня вакол адзіночнага зняволення і высокага рэжыму бяспекі з-за пасведчання ўрача? Нават парушэнне з зброяй, якое
некаторыя асноўныя СМІ раздзьмулі да небывалай ступені, — а гэта быў проста адсутны адбітак на электрашокеры, —
у выпадку доктара Вітшэля здаецца больш чым нацягнутым:
Як паляўнічая і спартыўная стралковая, ёй нават законна дазволена валодаць агнястрэльнай зброяй і боепрыпасамі!
Падобным чынам, сума каля 45 еўра, уключаючы выдаткі на медыцынскую даведку, не з'яўляецца
незвычайнай, бо часам называюцца зусім іншыя цэны.
Тое, што робіць прысуд доктара Вітшэля яшчэ больш падазроным, — гэта тое, што пракуратура і судзьдзя не змаглі знайсці
ніводнай пацярпелай асобы на працягу ўсяго судовага разбору.
Акрамя таго, дэкласіфікаваныя пратаколы RKI ясна паказваюць, што маскі не прыносілі ніякай
карысці, а нават шкодзілі тым, хто іх насіў.
Іншымі словамі, менавіта тое, што доктар Вітшэль сцвярджала перад сваімі пацыентамі і на што яна мела права згодна з
медыцынскім этычным кодэксам — не кажучы ўжо пра тое, што ў некаторых выпадках была абавязана гэта рабіць!
Прафесійны этычны кодэкс для ўрачоў, якія практыкуюць у Германіі §2
Агульныя прафесійныя абавязкі медыцынскіх работнікаў (1)
Урачы практыкуюць сваю прафесію ў адпаведнасці са сваёй сумленнем, прынцыпамі медыцынскай этыкі і гуманнасцю.
Яны могуць не прызнаваць ніякіх прынцыпаў або не выконваць ніякія правілы і інструкцыі, якія не сумяшчальныя з
іх абавязкамі або за якія яны не могуць несці адказнасць.
(2) Урачы павінны сумленна выконваць сваю прафесію і апраўдваць давер, які да іх ускладаецца ў працэсе іх прафесійнай дзейнасці.
Пры гэтым яны павінны грунтаваць свае медыцынскія дзеянні на дабрабыце сваіх пацыентаў.
У прыватнасці, яны не павінны ставіць інтарэсы трэціх асоб вышэй за дабрабыт пацыентаў.
Многія задаюцца пытаннем, ці з'яўляецца такі прысуд празмерным пакараннем або прыкладам для ўрачоў, якія кіраваліся сваёй
сумленнем і не падпарадкоўваліся дзяржаўнай палітыцы падчас каранцінных мер з-за каранавіруса, — ці ж
доктар Вітшэль проста трапіў на асабліва строгага суддзю.
Прынамсі, апошняе можна выключыць, бо старшыняючы суддзя Юрген Шэурынг можа быць зусім іншым.
Ён прысудзіў адвакату два гады ўмоўнага зняволення за згвалтаванне сваёй былой супрацоўніцы тры разы!
Ці небяспечны для кагосьці, хто дапамог шматлікім людзям, нашмат больш, чым гвалтаўнік?
2. Калі ўзрост і хвароба абараняюць ад прыцягнення да адказнасці?
У чэрвені 2024 года былі завершаны два судовыя працэсы, у кожным з якіх пажылы чалавек быў абвінавачаны.
Адзін з іх тычыўся так званага скандалу Cum-Ex, у якім акцыянеры ў перыяд з 2006 па 2011 год атрымалі назад
падатковыя вяртанні на двухзначную суму ў мільярды еўра, якія яны першапачаткова нават не заплацілі.
Бягучы канцлер Германіі, Олаф Шольц, таксама замяшаны ў гэтым скандале і ўжо быў вымушаны даць паказанні
перад следчым камітэтам, але нічога не змог прыгадаць.
Галоўны следчы па справах махлярства Cum-Ex, старшы дзяржаўны пракурор Эн Брорыхлер, падаў у адстаўку ў красавіку 2024
года, таму што прагрэс быў вельмі павольным, а з боку высокапастаўленых палітыкаў існавала масіраванае супраціўленне.
Гэты судовы працэс, які праходзіць усяго з верасня мінулага года, быў таму вельмі важным,
бо меў на мэце праліць святло на справу Cum-Ex.
Крысціян Олеarius, былы кіраўнік прыватнага банка і чалавек, блізкі да канцлера Шольца, быў абвінавачаны ў асабліва
цяжкім ухіленні ад выплаты падаткаў на суму 280 мільёнаў еўра.
Аднак, на здзіўленне многіх, крымінальная справа цяпер спынена з-за «дрэннага здароўя» 82-гадовага
абвінавачанага — а менавіта, высокага крывянога ціску.
Суд над 95-гадовай Уршуляй Хавербек, якую суправаджаў доктар і якая прыбыла ў судовую залу на інвалідным вазку, быў зусім іншым.
Ёй давялося чакаць амаль дзевяць гадоў гэтага пасяджэння па апеляцыі па справе, судовы
разгляд якой адбыўся ў лістападзе 2015 года.
Яе абвінавачваюць у сцвярджэнні, што Аўшвіц не быў лагерам смерці, а працоўным лагерам.
За гэта Гановерскі акруговы суд прысудзіў ёй агульны тэрмін зняволення ў адзін год і
чатыры месяцы за падбухторванне да нянавісці.
Ранейшае асуджэнне за аналагічную заяву было ўлічана.
Урсула Хавербек некалькі разоў суджана за непрызнанне Халакосту і ўжо адбыла два з паловай гады
ў турме ў Білефельдзе за гэтае правапарушэнне.
Меркаванні разыходзяцца наконт таго, ці заканаўства заўсёды трэба выконваць і прымяняць з поўнай сілай закона, ці ў
пэўных выпадках, напрыклад, у дачыненні да пажылых і хворых людзей, варта праяўляць пэўную спагаду.
Аднак многім незразумела, што, з аднаго боку, вядзецца некалькі судовых спраў, якія заканчваюцца абвінаваўчымі прысудамі, з-за
незаконнай заявы, зробленай хворай 95-гадовай жанчынай, а з другога боку, расследаванне махлярства на
мільярды фунтаў спыняецца з-за высокага крывянога ціску.
Але, магчыма, былі і іншыя ўплывы, невядомыя шырокай публіцы, якія да гэтага прывялі?
3. Гвалт ці меркаванне – што горш?
Паведамленні пра групавое згвалтаванне ў гамбургскім гарадскім парку выклікалі абурэнне ў верасні 2020 года.
Праз паўтара года рашэнне Гамбургскага акруговага суда выклікала абурэнне па ўсёй краіне.
За сексуальны гвалт і шматразовае згвалтаванне 15-гадовай дзяўчыны дзевяццю злачынцамі ва ўзросце ад 16
да 20 гадоў суддзя вынес толькі адзін турэмны прысуд, а астатнія восем атрымалі ўмоўныя прысуды.
Мяккасць прысуду тым больш дзіўная, што злачынцы нават не выказалі шкадавання за свае дзеянні.
Калі 20-гадовая жанчына даведалася пра групавое згвалтаванне ў гамбургскім гарадскім парку, яна была так абураная, што
назвала аднаго з гвалтаўнікоў «ганебным гвалтаўніком-свіннёй» і «агідным пачварай» у паведамленнях у WhatsApp.
Вось чаму яна цяпер стаяла перад Гамбургскім абласным судом і была прысуджана да выхадных у моладзевай турме.
Такім чынам, 20-гадовая дзяўчына будзе пазбаўлена свабоды за абразу гвалтаўніка даўжэй, чым восем з дзевяці гвалтаўнікоў.
Які гэта стандарт прызначэння пакарання, калі суд лічыць шматразовае згвалтаванне непаўналетняй дзяўчынкі, з адпаведнымі
пажыццёвымі псіхалагічнымі наступствамі, менш сур'ёзным злачынствам, чым «абмаўленне» гвалтаўніка аднымі словамі?
Звычайна пракуратура займаецца расследаваннем злачынстваў, звязаных з паклёпам, толькі калі ў гэтым ёсць грамадскі інтарэс.
Гэта малаверагодна, бо гэта былі прамыя паведамленні ў WhatsApp.
Паколькі пракуратура па-ранейшаму расследуе 140 іншых спраў у дадатак да справы 20-гадовага юнака,
узнікае пытанне, які інтарэс дзяржава мае ў такіх прысудах.
Ці ў пракуратуры няма чаго лепшага рабіць?
Куды ідзе юрыспрудэнцыя
Гэта ўсяго толькі тры параўнанні.
У многіх іншых выпадках, асабліва ў сувязі з захадамі, звязанымі з каранавірусам, некаторыя
працэдуры і рашэнні таксама з'яўляюцца незразумелымі.
Гэта часам прыводзіць да падазрэнняў у тым, што ўрад аказвае ўплыў.
Такія страхі яшчэ больш падсілкоўваюцца такімі выпадкамі, як справа суддзі сямейнага суда Крысціяна Дэтмара.
8 красавіка 2021 года ён адмяніў патрабаванне насіць маскі ў дзвюх школах горада ў Магістрацкім судзе Веймара
з-за рызыкі для дабрабыту дзяцей, звязанай з нашэннем масак.
Гэта прывяло да рэйду на яго тэрыторыю, падчас якога адбыліся вобшукі яго офіса, прыватнага дома і аўтамабіля, а яго мабільны
тэлефон быў канфіскаваны з-за палітычна непажаданага прысуду.
Наколькі свабодныя суддзі ў сваіх рашэннях, калі яны павінны баяцца вобшуку дома і адхілення ад спраў?
Хтосьці мусіў ініцыяваць меры супраць суддзі Дэтмара.
У рэшце рэшт, публічныя пракуроры ў Германіі абавязаны выконваць інструкцыі — таму, згодна з рашэннем Еўрапейскага суда,
яны не маюць паўнамоцтваў выдаваць еўрапейскія ордары на арышт.
Улічваючы нагрэтую медыяатмасферу вакол каранавіруса, некаторыя людзі ўсё яшчэ могуць спачуваць рэйду на суддзю
Дэтмара – скандал быў відавочным з моманту публікацыі пратаколаў RKI, якія дазволілі апублікаваць.
Гэта сведчыць пра тое, што палітыкі, адказныя за меры, звязаныя з каранавірусам, ведалі, што маскі ні не абараняюць, ні не
прыносяць карысці, а падвяргаюць насіцеляў рыску для здароўя.
Вось што менавіта вырашыў суддзя Дэтмар.
Існуе шмат псіхалагічных тлумачэнняў для сумнеўных паводзін гэтых суддзяў, але мы не жадаем займацца здагадкамі.
Асабліва таму, што гэта не дапамагае тым, хто быў засуджаны занадта жорстка, не больш, чым тым, хто таксама з'яўляецца
ахвярай гэтых меркаваных палітычных ганчакоў у чорных мантыях.
Паважаныя гледачы, прысуды выносяцца ад імя народа.
Тады людзей таксама трэба інфармаваць пра тое, што адбываецца ў іх імя.
Таму, калі ласка, перашліце гэтую паведамленне сваім сябрам і знаёмым і падзяліцеся ім у сацыяльных сетках.
Спасылка паказана ніжэй.
Акрамя таго, абсалютна неабходна, каб такія працэдуры праводзіліся публічна.
Калі магчыма, калі ласка, наведвайце такія судовыя пасяджэнні. Вялікі дзякуй!