Дар замонҳои қадим Юстиция худоии адолат буд ва ҳатто то имрӯз ҳамчун рамзи низоми ҳуқуқӣ боқӣ мемонад.
Се атрибути ӯ – рӯймолчаи чашмпӯш, тарозу дар дасти чап ва шамшери додрас дар дасти рост
– принсипҳои ҳуқуқии моро инъикос мекунанд.
Аз ин рӯ, адолат бояд бе назардошти шахс, пас аз баррасии бодиққати ҷанбаҳои мусбат ва манфӣ,
татбиқ ва сипас бо шиддати зарурӣ иҷро карда шавад.
Ин ҳадди ақал назария аст.
Агар ба баъзе ҳукмҳое, ки дар чанд моҳи охир содир шудаанд, назар афканем, мушоҳидагари ноогоҳ метавонад таассурот пайдо кунад, ки
чашмбанди Адолат дар баъзе ҳолатҳо лағжида, тарозуи адолат сахт ба як тараф хам шуда, ва шамшер дар баъзе мавридҳо аз ҳад
калон шуда, дар дигар ҳолатҳо ба кордчаи ҷайбӣ табдил меёбад.
Ин метавонад яке аз сабабҳо бошад, ки чаро қисматҳои зиёди аҳолӣ ба сиёсат ва ҳокимияти қонун эътимодро аз даст додаанд.
Ин айбдоркунии умумӣ нисбати ҳамаи додрасон нест, хусусан бо назардошти принсипи қонуни ҷиноятӣ in dubio
pro reo – «дар ҳолати шубҳа ба нафъи айбдоршаванда» – ки он низ бояд нисбати онҳо татбиқ шавад.
Аммо мисолҳои зерин саволҳоро ба миён меоранд ва барои андеша кардан лаҳзае таваққуф медиҳанд.
1. Ду ҳукм аз ҷониби Додгоҳи минтақавии Дрезден
Доктор Бианка Витшель, духтури аз Морицбург, аз феврали соли 2023 дар ҳабс қарор дошт.
Мурофиаи судӣ, ки барои 40 рӯз баргузор шудан пешбинӣ шуда буд, дар Суди минтақавии Дрезден дар шохаи баландтаъмини амният, ки
барои парвандаҳои террористӣ пешбинӣ шудааст, баргузор гардид, ки дар он айбдоршаванда бо дастбандҳо ва занҷирҳо оварда шуд.
Ҳар касе, ки гумон мекунад, ки дар паси ин чораҳои амниятӣ як зан-бомбандоз қарор дорад, хато мекунад.
17 июни соли 2024 доктор Витшел барои додани 1 003 шаҳодатнома, ки одамонро аз уҳдадории пӯшидани ниқоб дар давраи
чораҳои зидди коронавирус озод мекарданд, инчунин барои нақзи Қонуни силоҳ ба ду сол ва ҳашт моҳ зиндон маҳкум шуд.
Илова бар ин, ба ӯ манъи касбӣ ба муддати се сол ҷорӣ карда шуд ва даромади 47 000 евро аз сертификатҳо мусодира гардид.
Ҳамаи ин баҳсҳо дар бораи маҳрумият аз дигарон ва амнияти сахт танҳо ба хотири шаҳодатномаи духтур аст? Ҳатто вайронкунии
қоидаҳои нигаҳдории силоҳ, ки дар баъзе ВАО-и маъруф аз ҳад зиёд калон нишон дода шуд – дар асл танҳо як нишонаи
санҷишӣ дар тапишзананда (stun gun) гум шуда буд – дар парвандаи доктор Витшелл хеле ғайриимкон менамояд:
Ҳамчун шикорчӣ ва тирпаррони варзишӣ, ӯ ҳатто аз рӯи қонун иҷозат дорад, ки силоҳ ва муҳимотро дошта бошад!
Ҳамин тавр, хароҷоти тахминии 45 евро, аз ҷумла хароҷот барои шаҳодатномаи тиббӣ, ғайриоддӣ нест,
зеро баъзан нархҳои хеле гуногун пешниҳод мешаванд.
Чизе, ки ҳукми доктор Витшельро боз ҳам шубҳаноктар месозад, ин аст, ки додситонии давлатӣ ва додрас дар тӯли тамоми
мурофиаи судӣ натавонистанд ягон ҷабрдидаеро пайдо кунанд.
Илова бар ин, протоколҳои RKI, ки аз рӯйхати махфӣ хориҷ шудаанд, возеҳ нишон медиҳанд, ки ниқобҳо ҳеҷ фоидае надоштанд,
балки ба онҳое, ки онҳоро мепӯшиданд, зарар расонданд.
Ба ибораи дигар, дақиқан ҳамон чизе, ки доктор Витшель ба беморонаш таъйид мекард ва он чизе, ки тибқи Кодекси
рафтори тиббӣ ҳақ дошт анҷом диҳад – нагуфта, ки дар баъзе ҳолатҳо ӯ ҳатто маҷбур буд онро анҷом диҳад!
Кодекси рафтори касбӣ барои духтуроне, ки дар Олмон фаъолият мекунанд §2
Уҳдадориҳои умумии касбии тиббӣ (1)
Табибон касби худро мувофиқи виҷдон, принсипҳои ахлоқи тиббӣ ва инсондӯстӣ иҷро мекунанд.
Онҳо метавонанд ягон принсипро эътироф накунанд ва ягон қоида ё дастурро, ки бо вазифаҳои онҳо мувофиқ нест ё
барои онҳо ҷавобгар дониста намешаванд, риоя накунанд.
(2) Пизишкон бояд касби худро бо виҷдон иҷро карда, ба эътимоде, ки дар ҷараёни кори худ ба онҳо гузошта мешавад, сазовор бошанд.
Дар ин раванд онҳо бояд амалҳои тиббии худро бар асоси некӯаҳволии беморони худ асосгузорӣ кунанд.
Хусусан, онҳо набояд манфиатҳои шахсони сеюмро болотар аз саломатии беморон гузоранд.
Бисёриҳо аз худ мепурсанд, ки оё чунин ҳукм ҷазои аз ҳад шадид аст ё намунаест алайҳи табибоне, ки ба виҷорашон амал карда, дар
давраи чорабиниҳои зидди коронавирус ба сиёсати ҳукумат риоя накарданд – ё оё доктор
Витшелл танҳо додраси махсусан сахтгир дошт.
Ҳадди ақал охиринро метавон истисно кард, зеро раиси суд Юрген Шеуринг низ метавонад хеле дигар бошад.
Ӯ як вакилро барои таҷовуз ба собиқ корманди худ се маротиба ба ду соли проба маҳкум кард!
Оё шахсе, ки ба бисёр одамон кӯмак кардааст, нисбат ба таҷовузгар хеле хатарноктар аст?
2. Дар кадом ҳолатҳо синну сол ва беморӣ аз таъқиб муҳофизат мекунанд?
Дар июни соли 2024 ду мурофиаи судӣ анҷом ёфт, ки дар ҳар як парванда як шахси пиронсол айбдор дониста шуд.
Яке ба он чизе дахл дошт, ки онро «скандали Cum-Ex» меноманд, ки дар он саҳмдорон дар солҳои 2006 то 2011
андозҳоро дар ҳаҷми ду рақамӣ миллиард баргардониданд, ки дар асл ҳеҷ гоҳ пардохт накарда буданд.
Сарвазири кунунии Олмон, Олаф Шольц, низ дар ин скандал даргир шудааст ва аллакай маҷбур шудааст дар назди як кумитаи
тафтишотӣ шаҳодат диҳад – аммо натавонист чизеро ба ёд орад.
Сартафтишогари парвандаҳои қаллобии Cum-Ex, прокурори калони давлатӣ Анне Брорихлкер, дар апрели соли 2024
истеъфо дод, зеро пешрафт хеле суст буд ва аз тарафи сиёсатмадорони баландпоя муқовимати шадид вуҷуд дошт.
Ин мурофиа, ки танҳо аз сентябри соли гузашта ҷараён дорад, бинобар ин хеле муҳим буд, зеро
ҳадаф дошт, ки парвандаи Cum-Ex-ро равшан созад.
Кристиан Олеarius, собиқ сарвари як бонки хусусӣ ва эътимоддори канцлери Шольц, бо гумони
фиреби андоз дар ҳаҷми 280 миллион евро айбдор шуд.
Аммо ба ҳайрати бисёриҳо, парвандаи ҷиноятӣ ҳоло бинобар «саломатии бад» – фишори баланди хун –
бар зидди айбдоршавандаи 82-сола қатъ карда шуд.
Мурофиаи 95-сола Урсула Ҳавербек, ки бо духтур ҳамроҳ буд ва дар курсии чархдор ба толори додгоҳ омад, хеле фарқ мекард.
Вай қариб нӯҳ сол интизор шуд, то дар моҳи ноябри соли 2015 баррасии шикояти худ баргузор шавад.
Ӯ барои изҳороташ, ки Освенцим лагери нестсозӣ набуд, балки лагери меҳнатӣ буд, айбдор мешавад.
Барои ин, ҳоло Суди минтақавии Гамбург ӯро барои ташвиқ ба нафрат ба ҷазои умумии зиндон
ба муҳлати як сол ва чор моҳ маҳкум кардааст.
Майли қаблии айбдоркунӣ барои изҳороти шабеҳ ба назар гирифта шуд.
Урсула Ҳавербек чандин маротиба барои рад кардани Холокост муҳокима шуда, аллакай ду солу ним дар
зиндон дар Билефелд барои ин ҷиноят адои ҳукм кардааст.
Назарҳо дар бораи он фарқ мекунанд, ки оё қонунҳоро ҳамеша бо тамоми қудрати қонунӣ бояд риоя ва иҷро кард ё
дар баъзе ҳолатҳо, масалан нисбати пиронсолон ва беморон, бояд то андозае сабукӣ нишон дод.
Аммо бисёриҳо ғайриимкон мешуморанд, ки аз як тараф чандин парвандаҳои судӣ, ки бо айбдоркунӣ анҷом меёбанд, бар асоси
изҳороти ғайриқонунӣ аз ҷониби як зани бемори 95-сола оғоз шудаанд, дар ҳоле ки аз тарафи дигар тафтиши
қаллобие, ки миллиардҳо фунт стерлингро дар бар мегирад, ба далели фишори баланди хун қатъ карда мешавад.
Аммо шояд омилҳои дигаре, ки барои омма номаълум буданд, ба ин оварда расонда бошанд?
3. Зӯроварӣ ё назар – кадомаш бадтар аст?
Хабарҳо дар бораи таҷовузи гурӯҳӣ дар боғи шаҳрии Гамбург дар сентябри соли 2020 ғазабро ба бор овард.
Як солу ним пас, ҳукми Додгоҳи минтақавии Гамбург дар саросари кишвар ғазаби умумиро ба бор овард.
Барои таҷовузи ҷинсӣ ва чандин маротиба таҷовуз ба номуси духтари 15-сола аз ҷониби нӯҳ нафар, ки синнашон аз 16 то
20 сол буд, додрас танҳо як ҳукми зиндон содир кард ва ба ҳашт нафари дигар ҳукмҳои шартӣ таъин намуд.
Сабук будани ҳукм боз ҳам ҳайратовар аст, зеро ҷинояткорон ҳатто барои амалҳояшон афсӯс нахӯрданд.
Вақте як зани 20-сола дар бораи таҷовузи гурӯҳӣ дар боғи шаҳрии Гамбург шунид, ӯ то ҳадде ғазабгин шуд, ки
дар паёмҳои WhatsApp яке аз таҷовузгаронро «хукчаи беномус» ва «ҷонвари нафратангез» номид.
Аз ҳамин сабаб ӯ ҳоло дар назди Додгоҳи минтақавии Гамбург истода буд ва ба ҳабси ҷавонон дар давоми як охири ҳафта маҳкум шуд.
Ҳамин тавр, ин духтари 20-сола барои таҳқири як таҷовузгар бештар аз ҳашт нафари нӯҳ
таҷовузгари духтар аз озодии худ маҳрум хоҳад шуд.
Ин чӣ гуна меъёри таъини ҷазо аст, вақте додгоҳ таҷовузи такрории як духтари ноболиғро, бо оқибатҳои равонии умрӣ, камтар ҷиддӣ
мешуморад нисбат ба «бадномсозии» таҷовузгар бо танҳо суханҳо?
Одатан, Прокуратураи давлатӣ парвандаҳои бадномсозиро танҳо дар сурате таҳқиқ мекунад, ки манфиати ҷамъиятӣ вуҷуд дошта бошад.
Ин эҳтимол нест, зеро ин паёмҳои мустақими WhatsApp буданд.
Азбаски Прокуратураи давлатӣ ҳанӯз ҳам, илова бар парвандаи ин ҷавони 20-сола, 140 парвандаи дигарро таҳқиқ мекунад, савол
ба миён меояд, ки давлат дар чунин ҳукмҳо чӣ манфиат дорад.
Ё додситонии давлатӣ кори беҳтаре надорад?
Эй, ҳуқуқшиносӣ, ба куҷо меравӣ?
Инҳо танҳо се муқоисаанд.
Дар бисёр ҳолатҳои дигар, махсусан дар робита ба чораҳои зидди коронавирус, баъзе равандҳо ва ҳукмҳо низ ғайрифаҳманд мебошанд.
Ин баъзан ба гумонҳо дар бораи дахолати ҳукумат оварда мерасонад.
Ин гуна тарсҳо боз ҳам бештар аз ҳодисаҳое, монанди ҳодисаи додраси додгоҳи оилавӣ Кристиан Деттмар, шиддат мегиранд.
8 апрели соли 2021 ӯ дар Магистрати Вимар талаботи пӯшидани ниқобро дар ду мактаби шаҳр бекор кард,
зеро ниқобҳо барои некӯаҳволии кӯдакон хатарнок буданд.
Ин боиси рейд ба манзилҳояш шуд, ки дар он дафтари корӣ, манзили шахсӣ ва мошинаш тафтиш шуда, телефони
мобилиаш бо сабаби қарори сиёсӣ номатлуб мусодира гардид.
Чӣ қадар додрасон дар қарорҳояшон озоданд, агар онҳо маҷбур шаванд аз ҷустуҷӯи хона ва боздошт тарс дошта бошанд?
Албатта касе бояд чораҳоро алайҳи додрас Деттмар оғоз карда бошад.
Дар ниҳоят, прокурорҳои давлатӣ дар Олмон ба дастурҳо риоя мекунанд – аз ин сабаб, тибқи қарори Додгоҳи адлияи Аврупо,
онҳо ҳақ надоранд фармонҳои боздошти Аврупоро содир кунанд.
Бо назардошти инъикоси гарми расонаӣ дар атрофи пандемияи коронавирус, баъзе одамон шояд ҳанӯз ҳам бо рейд алайҳи
додрас Деттмар ҳамдардӣ кунанд – ин скандал аз замони нашри протоколҳои RKI, ки барои нашр иҷозат дода шуданд, возеҳ аст.
Инҳо нишон медиҳанд, ки сиёсатмадороне, ки барои чораҳои марбут ба коронавирус масъул буданд, медонистанд, ки
ниқобҳо на ҳимоя мекунанд ва на кумак мерасонанд, балки пӯшандагонро ба хатари саломатӣ дучор месозанд.
Пас дақиқан чӣ қарор дод додрас Деттмар.
Барои рафтори шубҳаноки ин доварон шарҳҳои равоншиносӣ зиёданд, аммо мо намехоҳем ба тахминҳо даст занем.
Хусусан аз он ҷиҳат, ки ин ба онҳое, ки нисбат ба онҳо беш аз ҳад сахт ҳукм шудаанд, ҳамон қадар кумак намекунад, ки ба онҳое, ки
низ қурбони ин гуфташудаи малайҳои сиёсӣ дар либоси сиёҳ ҳастанд.
Муҳтарам тамошобинон, ҳукмҳо ба номи мардум эълон мешаванд.
Пас мардум низ бояд огоҳ карда шаванд, ки дар номи онҳо чӣ рӯй медиҳад.
Аз ин рӯ, лутфан ин паёмро ба дӯстону шиносони худ ирсол кунед ва онро дар шабакаҳои иҷтимоии худ мубодила кунед.
Пайванд дар поён нишон дода шудааст.
Илова бар ин, зарур аст, ки чунин мурофиаҳо дар назди омма баргузор шаванд.
Агар имкон бошад, лутфан дар чунин мурофиаҳои судӣ ҳузур ёбед. Бисёр ташаккур!