WEBVTT

00:00.416 --> 00:07.900
Борынгы заманда Юстиция гаделлек илаһәсе иде, һәм
хәтта бүген дә ул хокук системасының символы булып кала.

00:07.900 --> 00:17.504
Аның өч атрибуты – күзбау, сул кулындагы таразы һәм уң кулындагы
хөкемдар кылычы – безнең хокукый принципларыбызны чагылдыра.

00:17.504 --> 00:23.303
Шуңа күрә гаделлек кешегә карамастан, уңай
һәм тискәре якларын җентекләп карап, аннары

00:23.303 --> 00:28.040
кирәкле кырыслык белән гамәлгә ашырылырга тиеш.

00:29.654 --> 00:31.180
Бу, ким дигәндә, теория генә.

00:31.180 --> 00:39.165
Соңгы айларда чыгарылган кайбер хөкем карарларына карап, хәбәрсез
күзәтүче шундый фикергә килергә мөмкин: Хаклык ханымның

00:39.165 --> 00:45.896
күзлекчәсе кайбер очракларда шуып төшкән, таразалар
бер якка авышкан, ә кылычы кайбер очракларда артык

00:45.896 --> 00:50.380
зур булып, кайберләрендә кесә пычагына әйләнеп бара.

00:50.380 --> 00:59.900
Бу халыкның зур өлешләренең сәясәткә һәм хокук өстенлегенә
ышанычын югалтуының бер сәбәпләренең берсе булырга мөмкин.

00:59.900 --> 01:07.398
Бу барлык судьяларга карата гомуми гаепләү түгел,
бигрәк тә җинаять хокукы принцибы in dubio pro reo – шик

01:07.398 --> 01:12.280
булганда гаепләнүче файдасына карарга – аларга да кагыла.

01:12.280 --> 01:17.536
Ләкин түбәндәге мисаллар сораулар
тудыра һәм уйланырга мәҗбүр итә.

01:18.080 --> 01:22.240
1. Дрезден региональ судының ике хөкеме

01:22.240 --> 01:31.040
Доктор Бианка Витшель, Морицбургтан
табиб, 2023 елның февраленнән тоткарлауда иде.

01:31.040 --> 01:39.489
40 көн дәвам итәргә планлаштырылган суд утырышы Дрезден өлкә
судының террорчылык эшләре өчен билгеләнгән

01:39.489 --> 01:47.640
югары иминлекле бүлектә узды, анда гаепләнүче
кулга һәм чылбырларга салынган килеш китерелде.

01:47.640 --> 01:53.540
Бу куркынычсызлык чаралары артында
хатын-кыз бомбер ята дип шикләнүче һәркем ялгыша.

01:53.540 --> 02:01.891
2024 елның 17 июнендә доктор Витшельгә коронавирус чаралары
вакытында кешеләрне битлек кию бурычыннан азат итүче 1003

02:01.891 --> 02:11.680
сертификат чыгару һәм Кораллар турындагы законны бозу
өчен ике ел сигез айга иректән мәхрүм итү җәзасы билгеләнде.

02:11.680 --> 02:21.152
Моннан тыш, өч елга һөнәри тыю салынды һәм
сертификатлардан кергән 47 000 евро керем конфискацияләнде.

02:21.152 --> 02:28.929
Барлык бу ыгы-зыгылар ялгыз изоляция һәм югары куркынычсызлык
чаралары табибның белешмәсе аркасында гынамы? Хәтта кайбер төп

02:28.929 --> 02:36.518
массакүләм мәгълүмат чаралары артык зурга әйләндергән корал
кагыйдәсен бозу очрагы да – электрошокердагы сынау тамгасының

02:36.518 --> 02:41.160
югалуы гына – доктор Витшелл очрагында чыннан да ышангысыз тоела:

02:41.160 --> 02:47.968
Авчы һәм спорт атучы буларак, аңа хәтта коралларны
һәм патроннарны законлы рәвештә тотарга рөхсәт ителгән!

02:47.968 --> 02:55.140
Шулай ук медицина таныклыгы өчен чыгымнарны
да кертеп якынча 45 евро тору гадәти хәл,

02:55.140 --> 02:59.886
чөнки кайчакта бөтенләй башка бәяләр дә әйтелә.

02:59.886 --> 03:06.653
Доктор Витцельның хөкем ителүен тагын да шикле итә
торганы шул: җәмәгать прокуроры идарәсе һәм судья бөтен суд

03:06.653 --> 03:11.072
барышында бер генә зыян күргән кешене дә таба алмадылар.

03:11.072 --> 03:17.144
Моннан тыш, деклассификацияләнгән RKI протоколлары
ачык күрсәтә ки, битлекләр бернинди файда

03:17.144 --> 03:21.760
китермәгән, киресенчә, аларны кигәннәргә зыян гына китергән.

03:21.760 --> 03:27.978
Башка сүз белән әйткәндә, доктор Витшель пациентларына нәкъ менә
нәрсәне раслаган һәм медицина әхлак кодексына

03:27.978 --> 03:34.340
караганда нәрсә эшләргә хокуклы булган – кайбер
очракларда моны эшләргә мәҗбүр булуын әйтмичә дә була!

03:34.340 --> 03:39.320
Германиядә эшләүче табиблар өчен һөнәри тәртип кодексы §2

03:39.320 --> 03:43.200
Гомуми медицина белгеченең бурычлары (1)

03:43.200 --> 03:51.600
Табиблар үз һөнәрләрен намусларына, медицина әхлагы
кагыйдәләренә һәм гуманлылык принципларына таянып башкаралар.

03:51.600 --> 03:59.522
Алар үз вазыйфаларына каршы килгән яки алар өчен
җаваплылыкка тартыла алмаслык принципларны танымаска

03:59.522 --> 04:04.192
һәм кагыйдәләрне яки күрсәтмәләрне үтәмәскә мөмкин.

04:04.192 --> 04:15.920
(2) Табиблар үз һөнәрләрен намус белән башкарырга һәм һөнәри
эшчәнлек барышында аларга күрсәтелгән ышанычны акларга тиеш.

04:15.920 --> 04:22.784
Шулай эшләгәндә, алар үзләренең медицина гамәлләрен
пациентларының сәламәтлеге һәм иминлеге нигезендә корырга тиеш.

04:22.784 --> 04:31.840
Аеруча, алар өченче затларның мәнфәгатьләрен
пациентларның иминлегеннән өстен куярга тиеш түгел.

04:31.840 --> 04:41.054
Күпләр үз-үзләренә сорау бирә: мондый хөкем карары артык кырыс
җәзамы, әллә коронавирус чаралары вакытында хөкүмәт сәясәтенә

04:41.054 --> 04:51.328
буйсынмыйча, үз вөҗданнары буенча эшләгән табибларга каршы үрнәкме
— яки доктор Витшельнең гади генә бик кырыс судьясы булганмы?

04:51.328 --> 04:58.800
Ким дигәндә соңгысын кире какарга мөмкин, чөнки
утырыш рәисе Юрген Шеуринг тә шактый башка булырга мөмкин.

04:58.800 --> 05:08.800
Ул адвокатка элекке хезмәткәрен өч тапкыр җенси көч
куллануда гаепләп, ике ел шартлы җәзага хөкем итте!

05:08.800 --> 05:15.008
Күп кешегә ярдәм иткән кеше җенси һөҗүмчедән күпкә куркынычракмы?

05:15.008 --> 05:20.020
2. Яшь һәм авыру кайчан җинаять җаваплылыгына тартудан саклый?

05:20.020 --> 05:27.640
2024 елның июнендә ике суд процессы
тәмамланды, һәр очракта өлкән яшьтәге кеше гаепләнде.

05:27.640 --> 05:36.484
Берсе шулай аталган Cum-Ex скандалына кагыла иде, анда
акционерлар 2006–2011 елларда үзләре башта түләмәгән

05:36.484 --> 05:42.000
дистәләрчә миллиард сумлык салымнарны кире кайтарганнар.

05:42.000 --> 05:49.817
Хәзерге Германия канцлеры Олаф Шольц та бу скандалга
эләккән һәм инде тикшерү комиссиясе каршында шаһитлык

05:49.817 --> 05:53.540
бирергә мәҗбүр булды – ләкин берни дә хәтерли алмады.

05:53.540 --> 06:02.337
Cum-Ex алдау эшләре буенча баш тикшерүче, өлкән дәүләт прокуроры
Анне Брорхилкер 2024 елның апрелендә китте,

06:02.337 --> 06:11.140
чөнки эш барышы бик акрын барды һәм югары дәрәҗәле
сәясәтчеләр тарафыннан зур каршылык күрсәтелде.

06:11.140 --> 06:20.416
Бу процесс узган елның сентябреннән генә бара, шуңа
күрә ул Cum-Ex эшен яктырту максатыннан бик әһәмиятле иде.

06:20.416 --> 06:29.309
Кристиан Олеarius, элекке шәхси банк башлыгы һәм
канцлер Шольцның ышанычлы кешесе, 280 миллион евро

06:29.309 --> 06:34.800
күләмендә аеруча җитди салымнан качуда гаепләнде.

06:34.800 --> 06:41.820
Ләкин күпләрне гаҗәпкә калдырып, җинаять эше
хәзер 82 яшьлек гаепләнүченең «начар

06:41.820 --> 06:47.820
сәламәтлеге» – югары кан басымы аркасында туктатылды.

06:47.820 --> 06:58.540
Доктор белән ияреп, инвалид арбасында суд залына килгән 95
яшьлек Урсула Хавебекның суд процессы бөтенләй башкача булды.

06:58.540 --> 07:05.504
Аңа 2015 елның ноябрендә узган суд процессы буенча бу
аппеляция тыңлавын диярлек тугыз ел көтәргә туры килде.

07:05.504 --> 07:13.696
Аңа Аушвицны юк итү лагере түгел, ә хезмәт
лагере дип әйткән өчен гаепләү белдерелде.

07:13.696 --> 07:24.160
Шуның өчен Гамбург төбәк суды аны халыкны козгатуда гаепләп,
барлыгы бер ел дүрт айга иректән мәхрүм итү җәзасына хөкем итте.

07:24.160 --> 07:30.272
Шундый ук белдерү өчен алдагы хөкем ителү исәпкә алынды.

07:30.272 --> 07:36.355
Урсула Хавебек Холокостны инкарь итүдә берничә
мәртәбә судка тартылган һәм бу җинаять өчен

07:36.355 --> 07:40.900
Билефельдтагы төрмәдә инде ике ярым ел утырган.

07:40.900 --> 07:48.842
Фикерләр төрлечә: кануннарны һәрвакыт тулы көч белән
үтәргә һәм гамәлгә ашырырга кирәкме, әллә өлкәннәр һәм авыру

07:48.842 --> 07:53.880
кешеләр кебек кайбер очракларда йомшаклык күрсәтергә кирәкме.

07:53.880 --> 08:04.640
Ләкин күпләр моны аңлаешсыз дип саный: бер яктан, авыру 95 яшьлек
хатын-кызның канунсыз белдерүе аркасында хөкем карары чыгарылган

08:04.640 --> 08:15.840
берничә эш кузгатыла, ә икенче яктан, миллиардлаган фунт
стерлингка сузылган алдау эше югары кан басымы сәбәпле туктатыла.

08:15.840 --> 08:21.760
Ләкин, бәлки, моңа гомуми халыкка
билгеле булмаган башка йогынтылар да китергән?

08:22.300 --> 08:26.214
3. Золыммы, әллә фикерме – кайсы начарак?

08:26.214 --> 08:34.688
Гамбург шәһәр паркында төркемләп көч кулланып җенси акт
кылу турында хәбәрләр 2020 елның сентябрендә зур ачу уятты.

08:34.688 --> 08:41.280
Бер ярым елдан соң Гамбург төбәк
суды карары бөтен ил буйлап ачу уятты.

08:41.280 --> 08:50.178
15 яшьлек кызны җенси кыйнау һәм берничә тапкыр көчләү өчен,
16дан 20 яшькәчә тугыз кеше җавапка тартылды:

08:50.178 --> 08:59.080
судья бары тик бер кешегә генә урынга утырту җәзасын
билгеләде, калган сигезәүгә шартлы җәза бирелде.

08:59.080 --> 09:06.140
Җәзаның йомшак булуы тагын да гаҗәп, чөнки гамәл
кылучылар үз гамәлләре өчен хәтта үкенү дә белдермәделәр.

09:06.140 --> 09:13.620
20 яшьлек хатын-кыз Гамбург шәһәр паркында төркемләп җенси көч
куллану турында ишеткәч, шулкадәр ачуы килде ки, ул

09:13.620 --> 09:22.080
WhatsApp хәбәрләрендә бер җенси көч кулланучыны «хөрмәтсез
җенси көч кулланучы дуңгыз» һәм «кире фрик» дип атады.

09:22.080 --> 09:29.860
Шуңа күрә ул хәзер Гамбург төбәк суды каршында басып тора иде һәм
яшьләр изоляторында ял көннәрен үткәрү җәзасына хөкем ителде.

09:29.860 --> 09:36.267
Шулай итеп, 20 яшьлек кыз, кызда җенси һөҗүм кылган
тугыз кешенең сигезеннән дә озаграк вакыт дәвамында җенси

09:36.267 --> 09:40.220
һөҗүмчене мыскыллаганы өчен ирегеннән мәхрүм ителәчәк.

09:40.220 --> 09:48.376
Суд балачак кызны берничә тапкыр җенси көч куллануны һәм моның
гомерлек психологик нәтиҗәләрен гади сүзләр

09:48.376 --> 09:56.896
белән җенси җинаятьченең абруен киметүдән
җиңелрәк дип санаса, бу нинди җәза билгеләү стандарты?

09:56.896 --> 10:03.028
Гадәттә, җәмәгать прокуроры идарәсе җәмәгать
мәнфәгате булганда гына клевета кылу җинаятьләрен тикшерә.

10:03.028 --> 10:08.800
Бу ихтимал түгел, чөнки болар
турыдан-туры WhatsApp хәбәрләре иде.

10:08.800 --> 10:17.222
Чөнки гомуми прокурорлык идарәсе әле дә 20 яшьлек кешегә кагылышлы
эшкә өстәп тагын 140 башка эшне тикшерә, шуңа күрә дәүләтнең

10:17.222 --> 10:22.020
мондый хөкем карарларында нинди мәнфәгать бар дигән сорау туа.

10:22.020 --> 10:25.987
Яки дәүләт гаепләүчесенең идарәсенең башка эшләре юкмы?

10:25.987 --> 10:28.940
Юриспруденция, син кая барасың?

10:28.940 --> 10:31.720
Бу бары тик өч чагыштыру гына.

10:31.720 --> 10:41.400
Күпчелек башка очракларда, бигрәк тә коронавирус чаралары белән
бәйле рәвештә, кайбер процедуралар һәм карарлар да аңлашылмаслык.

10:41.400 --> 10:46.542
Бу кайчакта хөкүмәт йогынтысы турында шикләр тудыра.

10:46.542 --> 10:53.088
Мондый куркуларны гаилә мәхкәмәсе судьясы
Кристиан Деттмар кебек очраклар тагын да көчәйтә.

10:53.088 --> 11:00.631
2021 елның 8 апрелендә ул Ваймар район мәхкәмәсендә
маскалар кию мәҗбүриятен шәһәрдәге ике мәктәптә юкка

11:00.631 --> 11:04.760
чыгарды, чөнки маскалар балаларның иминлегенә куркыныч тудыра.

11:04.760 --> 11:14.446
Бу аның бинасына рейд үткәрүгә китерде, шул вакытта аның офисы,
шәхси йорты һәм машинасы тикшерелде, ә сәяси яктан теләнмәгән

11:14.446 --> 11:18.816
карары аркасында аның мобиль телефоны конфискацияләнде.

11:18.816 --> 11:25.594
Әгәр судьялар өй эзләүдән һәм вазыйфадан читләштерелүдән курка
икән, алар үз карарларын чыгарганда никадәр ирекле була ала?

11:25.594 --> 11:31.008
Кемдер Деттмар судьясына каршы чараларны башлап җибәргәндер.

11:31.008 --> 11:38.964
Ниһаять, Германиядәге дәүләт гаепләүчеләре күрсәтмәләргә
буйсына – шуңа күрә Европа Гаделлек Суды карарына

11:38.964 --> 11:43.224
ярашлы, аларга Европа тоткарлау ордерлары чыгарырга хокук юк.

11:43.224 --> 11:50.991
Коронавирус тирәсендәге кызу матбугат мохите исәпкә алынса,
кайберәүләр әле дә судья Деттмар өстенә ясалган

11:50.991 --> 11:58.791
рейдка шәфкать күрсәтә ала – бу скандал RKI
минутларының чыгарылышка рөхсәт ителүеннән бирле ачык күренә.

11:58.791 --> 12:06.642
Бу күрсәтә ки, коронавирус чаралары өчен җаваплы
сәясәтчеләр маскалар сакламый да, ярдәм итми дә, ә кигән

12:06.642 --> 12:11.427
кешеләрне сәламәтлек куркынычларына дучар итә икәнен белгәннәр.

12:11.427 --> 12:16.177
Дөресен әйткәндә, судья Деттмар нәкъ менә нәрсә карар кылды?

12:16.177 --> 12:25.417
Бу судьяларның шикле тотышына күп кенә психологик
аңлатмалар бар, ләкин без фаразларга керешергә теләмибез.

12:25.417 --> 12:32.843
Аеруча бу, артык кырыс хөкем ителгән кешеләргә
дә, шулай ук кара мантияле дип әйтелгән бу сәяси

12:32.843 --> 12:38.171
ялчылар корбаннарына да бер үк дәрәҗәдә файдасыз.

12:38.171 --> 12:43.511
Хөрмәтле тамашачылар, хөкем
карарлары халык исеменнән игълан ителә.

12:43.511 --> 12:48.539
Аннары халыкны да үз исемнәреннән
нәрсәләр барганы турында хәбәрдар итәргә кирәк.

12:48.539 --> 12:55.780
Шуңа күрә, зинһар, бу хәбәрне дусларыгызга һәм танышларыгызга
җибәрегез һәм социаль челтәрләрегездә уртаклашыгыз.

12:55.780 --> 12:58.956
Сылтама түбәндә күрсәтелгән.

12:58.956 --> 13:04.170
Моннан тыш, мондый эшләрнең
җәмәгатьчелек алдында үткәрелүе мәҗбүри.

13:04.170 --> 13:09.760
Мөмкин булса, зинһар, мондый суд
утырышларына килегез. Зур рәхмәт!