אין אַלטע צײַטן איז יוסטיטיאַ געווען די גאָטין פֿון גערעכטיקייט, און אַפֿילו הײַנט
בלײַבט זי דער סימבאָל פֿון דער לעגאַלער סיסטעם.
איר דרײַ אַטריבוטן – דער בלינדפֿאָלד, די וואָג אין איר לינקער האַנט און דער ריכטערס שווערד אין איר
רעכטער האַנט – שפּיגלען אונדזערע לעגאַלע פּרינציפּן.
דעריבער זאָל מען דורכפֿירן גערעכטיקייט אָן באַטראַכטונג פֿון פּערזאָנען, נאָך אַ גרונטלעכער איבערטראַכטונג פֿון די מעלות און
חסרונות, און דערנאָך זי דורכצוזעצן מיט דער נויטיקער שטרענגקייט.
דאָס איז די טעאָריע, לפּחות.
ווען מען קוקט אויף עטלעכע פֿון די אורטיילן וואָס זענען אַרויסגעגעבן געוואָרן אין די לעצטע חדשים, קען אַ
אומאינפֿאָרמירטער צוקוקער באַקומען דעם אײַנדרוק אַז די בלינדפֿאָלד פֿון ליידי דזשאַסטיס האָט זיך אין עטלעכע פאַלן
אַראָפּגעגליטשט, אַז די וואָג באַגײַסט זיך שטאַרק צו איין זײַט, און אַז דאָס שווערד ווערט אין עטלעכע פאַלן צו
גרויס און אין אַנדערע פאַלן ווערט עס אַ קעשענע־מעסער.
דאָס קען זײַן איינע פֿון די סיבות פֿאַר וואָס גרויסע טיילן פֿון דער באַפֿעלקערונג האָבן אַזוי פֿיל
פֿאַרלוירן זייער צוטרוי צו פּאָליטיק און דעם רעכט־שטאַט.
דאָס איז נישט קיין אַלגעמיינע באַשולדיקונג קעגן אַלע ריכטער, בפרט ווײַל דער פּרינציפּ פֿון קרימינאַל־רעכט "in
dubio pro reo" – ווען עס איז צווייפֿל, פֿאַרן באַשולדיקטן – זאָל אויך אויף זיי צוגעווענדט ווערן.
אָבער די פאלגנדיקע ביישפּילן ברענגען פֿראַגן און געבן אַ געדאַנק־פּויזע.
1. צוויי אורטיילן פֿונעם דרעזדענער געגנט־געריכט
ד״ר ביאַנקאַ וויטשעַל, אַ דאָקטאָרשע פֿון מאָריצבורג, איז געווען אין אַרעסט זינט פֿעברואַר 2023.
דער פּראָצעס, וואָס איז געווען באַשטימט צו דויערן 40 טעג, האָט זיך אָפּגעשפּילט אין דער דרזדןער רעגיאָנאַלער געריכט אין דער
הויך־זיכערהייט־אַפּטיילונג, וואָס איז רעזערווירט פֿאַר טעראָריזם־פּראָצעסן, וווּ דער באַשולדיגטער
איז געבראַכט געוואָרן אין האַנטקייטן און קייטן.
ווער עס מיינט אַז אַ פֿרוי־באָמבער איז די סיבה פֿאַר די זיכערהייט־מיטלען, טאַט ער זיך טעות.
דעם 17טן יוני 2024, איז ד״ר וויטשעַל פֿאַרמשפּט געוואָרן אויף צוויי יאָר און אַכט חדשים תּפֿיסה פֿאַרן אַרויסגעבן 1,003
באַשטעטיקונגען וואָס באַפֿרײַען מענטשן פֿון דער פֿאַרפֿליכטונג צו טראָגן מאַסקעס בעת די קאָראָנאַווירוס־מיטלען,
ווי אויך פֿאַר פֿאַרלעצונגען פֿונעם וואָפֿן־געזעץ.
דערצו איז אַרויפֿגעלייגט געוואָרן אַ דרײַ־יאָריקער פּראָפֿעסיאָנעלער פֿאַרבאָט, און די 47,000€
הכנסה פֿון די סערטיפֿיקאַטן איז קאָנפֿיסקירט געוואָרן.
אַלע דער טומל וועגן אַליין־איינזאַמקייט און הויך־זיכערהייט צוליב אַ דאָקטער־צערטיפיקאַט? אפילו די וואַפּן־ברעכונג, וואָס איז אין
עטלעכע הויפּט־מידיאַ איבערגעבלאָזן געוואָרן – עס איז געווען נאָר אַ פעלנדיקער טעסט־מאַרק אויף אַ שטונ־גאַן –
שיינט אין דעם פאַל פֿון ד״ר וויטששל מער ווי אומגלויבלעך:
אלס יאָגערקע און ספּאָרט־שיסערין איז זי אפילו לויטן געזעץ ערלויבט צו באַזיצן שיס־וואַפּן און אַמוניציע!
ענלעך, דער אומגעפֿערער פּרײַז פֿון 45 אייראָ, אַרײַנגערעכנט די הוצאות פֿאַר אַ מעדיצינישן באַשטעטיקונג, איז נישט
אומגעוויינטלעך, ווײַל די פּרײַזן קענען מאָל שטאַרק פֿאַרשיידן.
וואָס מאַכט דעם באַשולדיקונג פֿון ד״ר וויטשל נאָך מער פֿאַרדעכטיק, איז אַז די פּובליקע פּראָקוראַטור און דער ריכטער האָבן
במשך דעם גאַנצן פּראָצעס נישט געקענט געפֿינען קיין געשעדיגטע.
דערצו, די דעקלאַסיפֿיצירטע RKI פּראָטאָקאָלן ווײַזן קלאָר אַז מאַסקן האָבן נישט געהאָלפֿן,
נאָר האָבן געשאַדיקט די וואָס האָבן זיי געטראָגן.
אין אַנדערע ווערטער, פּונקט וואָס ד״ר וויצשל האָט באַשטעטיקט צו אירע פּאַציענטן און וואָס זי האָט געהאַט דאָס רעכט צו טאָן
לויט דעם מעדיצינישן קאָדעקס פֿון התנהגות – ניט צו דערמאָנען אַז זי איז אין עטלעכע פאַלן געווען מחויב צו טאָן דאָס!
פּראָפֿעסיאָנעלער אויפֿפֿירונגס־קאָדעקס פֿאַר דאָקטוירים וואָס פּראַקטיצירן אין דײַטשלאַנד §2
אַלגעמיינע מעדיצינישע פאַכמענטשלעכע פֿליכטן (1)
דאָקטוירים פּראַקטיצירן זייער פאַך לויט זייער געוויסן, די פּרינציפּן פֿון מעדיצינישער עטיק און מענטשלעכקייט.
זיי מעגן נישט אָנערקענען קיין פּרינציפּן אָדער אָפּהאַלטן קיין רעגולאַציעס אָדער אינסטרוקציעס וואָס זענען נישט
קאָמפּאַטיבל מיט זייערע פֿליכטן אָדער פֿאַר וועלכע זיי קענען נישט ווערן געהאלטן פֿאַראַנטוואָרטלעך.
(2) דאָקטוירים מוזן פּראַקטיצירן זייער פאַך מיט געוויסן און לעבן אויף דעם צוטרוי וואָס מען האָט אין
זיי אין לויפֿ פֿון זייערע פאַכמעסיקע אַקטיוויטעטן.
בײַ דעם מוזן זיי באַזירן זייערע מעדיצינישע אַקציעס אויף דער געזונטהייט פֿון זייערע פּאַציענטן.
בפֿרט, זיי טאָרן נישט שטעלן די אינטערעסן פֿון דריטע פּאַרטייען העכער דעם וווילזײַן פֿון די פּאַציענטן.
פֿיל מענטשן פֿרעגן זיך, צי דער דאָזיקער אורטייל איז אַן איבערגעטריבענע שטראָף אָדער אַ וואָרענונג קעגן דאָקטוירים וואָס
האָבן געהאָרט אויף זייער געוויסן און זיך נישט אונטערגעשטעלט צו דער רעגירונגס־פּאָליטיק בעת די קאָראָנאַווירוס־מיטלען – אָדער
צי ד״ר וויטשעַל האָט פּשוט געהאַט אַ באַזונדערס שטרענגן ריכטער.
לפּחות דער לעצטער קען מען אויסשליסן, ווײַל דער פּרעזידירנדיקער ריכטער יוגען שײערינג קען אויך גאַנץ אַנדערש זײַן.
ער האָט אַ סאָליסיטאָר פֿאַרורטיילט צו צוויי יאָר פּראָבאַציע פֿאַרן פֿאַרגוואַלדיקן זײַן געוועזענעם אָנגעשטעלטן דרײַ מאָל!
איז עמעצער וואָס האָט געהאָלפֿן אַ סך מענטשן אַזוי פיל מער געפֿערלעך ווי אַ פֿאַרגוואַלדיקער?
2. ווען באַשיצן עלטער און קראַנקייט קעגן פּראָסעקוציע?
אין יוני 2024 זענען צוויי פּראָצעסן פֿאַרענדיקט געוואָרן, אין יעדן פֿאַל איז אַ עלטערער מענטש באַשולדיקט געוואָרן.
איינער האָט זיך באַצויגן אויף דעם אַזוי גערופענעם Cum-Ex-סקאַנדאַל, אין וועלכן די אַקציע־האַלטער
האָבן צווישן 2006 און 2011 צען מיליאַרדער אין שטײַערן צוריקגעצאָלט, וואָס זיי בכלל נישט האָבן באַצאָלט.
דער איצטיקער דײַטשער קאַנצלער, אָלאַף שאָלץ, איז אויך פֿאַרמישט אין דעם סקאַנדאַל און האָט שוין געמוזט
עדות זאָגן פֿאַר אַן אויספֿאָרשונג־קאָמיטעט – אָבער האָט זיך גאָרנישט געקענט דערמאָנען.
די הויפּט־אונטערזוכערין פֿון די Cum-Ex שווינדל־פֿאַלן, די עלטערע פּובליקע פּראָקוראָרין אַנע בראָרהילקער, האָט אין אַפּריל 2024
רעזיגנירט, ווײַל דער פּראָגרעס איז געווען זייער פּאַמעלעך און עס איז געווען אַ מאַסיווע קעגנשטעל פֿון הויך־ראַנגיקע פּאָליטיקער.
די פּראָצעס, וואָס לויפֿט נאָר זינט סעפּטעמבער פֿון לעצטן יאָר, איז דעריבער געווען זייער וויכטיק, ווײַל ער
איז געווען געצילט צו ברענגען ליכט אין דער Cum-Ex־ענין.
קריסטיאַן אָלעריוס, געוועזענער הויפּט פֿון אַ פּריוואַטן באַנק און פֿאַרטראַוטיקער פֿון קאַנצלער שולץ, איז
באַשולדיקט געוואָרן אין באַזונדערס ערנסטער שטייער־אויסמעקונג אין דער הייך פֿון 280 מיליאָן אייראָ.
אָבער צו דער איבערראַשונג פֿון פילע, זענען די קרימינעלע פּראָצעדורן איצט אָפּגעשטעלט געוואָרן צוליב דער "שלעכטער געזונט"
פֿון דעם 82-יאָריקן באַשולדיקטן – נעמלעך, הויכן בלוטדרוק.
דער פּראָצעס פֿון דער 95-יאָריקער אורסולאַ האַווערבעק, וואָס איז באַגלייט געוואָרן פֿון אַ דאָקטער און איז אַרײַנגעגאַנגען
אין דעם געריכט-זאַל אין אַ רעדערשטול, איז געווען גאַנץ אַנדערש.
זי האָט געמוזט כּמעט נײַן יאָר וואַרטן אויף דעם אַפּעלאַציע־הער פֿאַר אַ פּראָצעס וואָס איז פֿאָרגעקומען אין נאָוועמבער 2015.
זי ווערט באַשולדיקט אַז זי האָט געזאָגט אַז אוישוויץ איז נישט געווען אַ אויסמערישונג־לאַגער, נאָר אַ אַרבעט־לאַגער.
דערפֿאַר איז זי איצט פֿאַר דער האַמבורגער געגנט־געריכט פֿאַר אַ גאַנץ געפֿאַנגעניש־טערמין פֿון
איין יאָר און פֿיר חדשים פֿאַר אויפֿרײַזונג צו האַס.
אַ פריערדיקע פֿאַרמישפּעטונג פֿאַר אַן ענלעכער דערקלערונג איז אין חשבון גענומען געוואָרן.
אורסולה האַווערבעק איז עטלעכע מאָל פּראָצעסירט געוואָרן פֿאַר האָלאָקאָסט־אַפּשטויס און האָט שוין פֿאַר דעם
עבירה צוויי און אַ האַלב יאָר אין ביילעפעלדער טורמע געזעסן.
מיינונגען זענען פֿאַרשידענע וועגן דעם, צי מען זאָל שטענדיק נאָכגיין און דורכצוזעצן די געזעצן מיט דער גאַנצער שטאַרקייט
פֿון דער געזעץ, אָדער צי, אין געוויסע פאַלן, למשל מיט עלטערע און קראַנקע מענטשן, זאָל מען ווײַזן אַ געוויסן גראַד פֿון רחמנות.
אָבער פילע מענטשן געפֿינען עס אומפֿאַרשטענדלעך, אַז אויף דער איין זײַט ווערן דורכגעפֿירט עטלעכע געזעץ־פּראָצעדורן וואָס ענדיקן מיט
באַשולדיקונגען צוליב אַ אומגעזעצלעכער דערקלערונג פֿון אַ קראַנקער 95־יאָריקער פֿרוי, בשעת אויף דער אַנדערער זײַט
ווערט די אויספֿאָרשונג פֿון אַ באַטרוג וואָס באַטרעפֿט ביליאָנען פּאַונד אָפּגעשטעלט צוליב הויכן בלוטדרוק.
אָבער אפֿשר זענען געווען אַנדערע השפּעות, וואָס דער אַלגעמיינער ציבור האָט נישט געוווּסט, וואָס האָבן דערצו געפֿירט?
3. גוואַלד אָדער מיינונג – וואָס איז ערגער?
באריכטן וועגן אַ גרופּע־אונס אין האַמבורגס שטאָט־פּאַרק האָבן אין סעפּטעמבער 2020 אַרויסגערופֿן שטאַרק אויפֿרעג.
אַ יאָר און אַ האַלב שפּעטער האָט דער באַשלוס פֿון דער האַמבורגער רעגיאָנאַלער געריכט אַרויסגערופֿן אַ לאַנדווייטער אויפֿרעג.
פֿאַר די סעקסועלע מיסברויך און מערערע פֿאַרגוואַלדיקונגען פֿון דער 15-יאָריקער מיידל דורך נײַן טאַטערס אין עלטער פֿון 16
ביז 20, האָט דער ריכטער אויסגעגעבן בלויז איין טורמע-שטראף, בשעת די אַנדערע אַכט האָבן באַקומען אויפֿגעשטעלטע שטראפֿן.
די מילדקייט פֿון דער שטראף איז נאָך מער איבערראַשנדיק, ווײַל די פאַרברעכער האָבן אפילו נישט
אויסגעדריקט קיין באַדויערן פֿאַר זייערע מעשים.
ווען אַ 20-יאָריקע פרוי האָט געהערט וועגן דער גרופּע-פֿאַרגוואַלדיקונג אין האַמבורגער שטאָט-פּאַרק, איז זי
אַזוי אויפגעבראַכט געוואָרן, אַז זי האָט אין וואַטסאַפּ-מעסעדזשעס איינעם פֿון די פֿאַרגוואַלדיקער גערופֿן אַ "אומכּבֿודיקער
פֿאַרגוואַלדיקער חזיר" און אַ "אָפּשטויסנדיקער פֿריק".
דערפֿאַר איז זי איצט געשטאַנען פֿאַרן האַמבורגער רעגיאָנאַל־געריכט און איז פֿאַרמישפּט געוואָרן צו אַ סוף־וואָך אין יוגנט־אַרעסט.
די צוואַנציק־יאָריקע וועט דערפֿאַר פֿאַרבלײַבן אין געפֿאַנגענשאַפֿט לענגער ווי אַכט פֿון די נײַן פֿאַרגוואַלדיקער
פֿון דער מיידל, פֿאַרן באַליידיקן אַ פֿאַרגוואַלדיקער.
וואָס פֿאַר אַ סאַנקציע־סטאַנדאַרד איז דאָס, ווען אַ געריכט באַטראַכט די מערמאָליקע פֿאַרגוואַלדיקונג פֿון אַ מינדעריעריקער
מיידל, מיט די צוגעבונדענע לעבנס־לאַנגע פּסיכאָלאָגישע קאָנסעקווענצן, ווי ווייניקער ערנסט ווי די
"באַשמוצונג" פֿונעם פֿאַרגוואַלדיקער דורך בלויזע ווערטער?
נאָרמאַלערווייַז פֿאָרשט דער פּובליקער פּראָקוראָר־אַמט נאָר דיפּאַמאַציע־פֿאַרברעכן אויס, אויב עס איז אַ ציבורדיקער אינטערעס.
דאָס איז אוממעגלעך, ווײַל דאָס זענען געווען דירעקטע וואַטסאַפּ־מעסעדזשעס.
ווייל די פּובליקע פּראָקוראַטור־אָפיס נאָך אויספֿאָרשט 140 אַנדערע פאַלן צוזאַמען מיטן פאַל פֿון דעם
20־יאָריקן, שטעלט זיך די פֿראַגע, וואָס פֿאַר אַ אינטערעס האָט דער שטאַט אין אַזעלכע באַשלוסן.
אָדער האָט די פּובליקע פּראָקוראַטור גאָרנישט בעסער צו טאָן?
וווּהין גייט די יורידישע וויסנשאַפֿט?
דאָס זענען נאָר דרײַ פֿאַרגלײַכן.
אין אַ סך אַנדערע פֿאַלן, בפרט אין שײַכות צו די קאָראָנאַווירוס־מיטלען, זענען געוויסע
פּראָצעדורן און אורטיילן אומפֿאַרשטענדלעך.
דאָס פֿירט מאָל צו חשדות וועגן רעגירונגס־השפּעה.
אַזעלכע פּחדים ווערן נאָך מער אָנגעצונדן דורך פאַלן ווי דער פאַל פֿון משפּחה־געריכט־ריכטער כריסטיאַן דעטמאַר.
דעם 8טן אַפּריל 2021, האָט ער מבטל געמאַכט די מאַסקע־פֿאָדערונג אין צוויי שולן אין דער שטאָט בײַם וויימאַרער
מאַגיסטראַט־געריכט, צוליב דער סכּנה פֿאַר דער געזונט פֿון קינדער וואָס איז פֿאַרבונדן מיט מאַסקעס.
דאָס האָט געפֿירט צו אַ רעיד אויף זײַנע געביידעס, בײַם וועלכן זײַן ביוראָ, זײַן פּריוואַטער היים און זײַן אויטאָ זענען
דורכגעזוכט געוואָרן און זײַן מאָביל־טעלעפֿאָן איז קאָנפֿיסקירט געוואָרן צוליב דעם פּאָליטיש אומגעוואונטשענעם פּסק־דין.
ווי פֿרײַ זײַנען ריכטער אין זייערע באַשלוסן, אויב זיי מוזן מורא האָבן פֿון אַ הויז־זוך און סוספּענסיע?
עמעצער מוז געווען האָבן אָנגעהויבן די מיטלען קעגן ריכטער דעטמאַר.
נאָך אַלעס זענען די ציבור־פּראָקוראָרן אין דײַטשלאַנד געבונדן דורך אינסטרוקציעס – דערפֿאַר, לויט אַ באַשלוס פֿון דער
אייראָפּעישער געריכט פֿאַר יוסטיץ, זענען זיי נישט באַפֿולמעכטיקט צו אַרויסגעבן אייראָפּעישע אַרעסט־וואָראַנץ.
געגעבן די הייסע מעדיע־דעקונג אַרום דער קאָראָנאַווירוס־פּאַנדעמיע, קענען עטלעכע מענטשן נאָך שטענדיק
מיטגעפֿילן מיטן רעיד אויף ריכטער דעטמאַר – דער סקאַנדאַל איז געווען קלאָר זינט דער פּובליקאַציע פֿון די
RKI־מיניטן, וואָס זענען באַפֿרײַט געוואָרן פֿאַר אַרויסגעבן.
די דאָזיקע ווײַזן, אַז די פּאָליטיקער פֿאַראַנטוואָרטלעך פֿאַר די קאָראָנאַווירוס־מיטלען האָבן געוווּסט, אַז מאַסקעס
באַשיצן ניט און ברענגען ניט קיין נוצן פֿאַר קיינעם, נאָר שטעלן די וואָס טראָגן זיי אויס צו געזונט־ריזיקעס.
אַזוי פּינטלעך וואָס ריכטער דעטמאַר האָט באַשלאָסן.
עס זענען פילע פסיכאָלאָגישע דערקלערונגען פֿאַר דער צווייפֿלדיקער התנהגות פֿון די ריכטער, אָבער
מיר ווילן זיך נישט אַרײַנלאָזן אין ספּעקולאַציעס.
בײַזונדערס ווײַל דאָס העלפֿט נישט די וואָס זענען געריכט געוואָרן צו שווער, מער ווי עס העלפֿט די וואָס זענען אויך
קרבנות פֿון די געמיינטע פּאָליטישע הענשמאַן אין שוואַרצע ראָבעס.
טײַערע צוקוקער, אורטיילן ווערן אויסגעזאָגט אין נאָמען פֿון דעם פֿאָלק.
דערנאָך זאָלן די מענטשן אויך אינפֿאָרמירט ווערן וועגן וואָס פּאַסירט אין זייער נאָמען.
דערפֿאַר, ביטע שיקט דעם אָנזאָג צו אייערע פֿרײַנד און באַקאַנטע און טיילט עס אויף אייערע געזעלשאַפֿטלעכע נעצווערק.
דער לינק ווערט אונטן געוויזן.
דערצו איז עס נייטיק אַז אַזעלכע פּראָצעדורן זאָלן דורכגעפֿירט ווערן אין עפנטלעכקייט.
אויב מעגלעך, ביטע באַזוכט אַזעלכע געריכט־זיצונגען. אַ גרויסן דאַנק!