Şeýle açyk sahnada bu örän kyn, sebäbi ýa şol tarapa seretseň, olar diňe arkanyňy görýärler, ýa-da şol tarapa seretseň.
Bol, indi diňe bu ýygnagyň gatnaşyjylary galýar.
Ilki bilen, hemmäňiziň şu ýerde bolmagyňyz meni begendirýär.
Çok sag boluň.
Salam, Berlin.
Almaniýanyň ähli künjeginden hemmäňize salam.
Maňa bilim ýa-da geçmiş bilen ylalaşmak temasy boýunça birnäçe söz aýtmak soraldy.
Näme üçin geçmiş bilen ylalaşmak barada gürlemeli?
SWR-den bir žurnalist şu ýerde geçiren garaşsyz metbugat ýygnagyň dowamynda şu soragy berdi.
SWR žurnalisti Ballwegden sorady: "Näme üçin hakykatdanam geçmişi täzeden seljermek isleýärsiňiz?"
Olar takyk näme täzeden bahalandyrmak isleýärler?
Michael jogaby berensoň, men bu sahnada jogabymy ýene bir gezek bermek isleýärin.
Men SWR-den kärdeşimä şeýle diýerdim:
Näme üçin Paul Schreier-den soramaýarsyň?
Aya Velasquezden soraň.
Dr Christian Hafner-e sorag beriň.
Esasy metbugat ýa-da köpçülikleýin habar serişdeleri üçin däl-de, islendik adyňyzy goýsaňyz-da,
freelance žurnalist hökmünde işleýän adamlara sorag beriň.
Döwlet maliýe goldawyny almadyklar, emma erkin işlemeli bolanlar, özlerini maliýeleşdirmek üçin ýollar tapmaly bolýarlar.
Bu kärdeşleriňizden, ýoldaş žurnalistlerden täzeden baha bermek näme diýmekdigini soraň.
Geçmiş bilen ylalaşmak, ilki we esasy zat sorag bermekdir, diňe razylyk bilen baş egip durmak däl, eýsem sorag bermekdir.
We şol kärdeşler şony etdiler.
Bu kärdeşler Robert Koch Institutynyň we koronawirus krizisini dolandyrmak toparynyň protokollaryny, bir bölegini sud
arkaly, bir bölegini bolsa syzdyrmalar arkaly ele geçirdiler.
We SWR-de işleýän hormatly žurnalistler, eger-de siz muny duýmandyňyz bolsa:
Ikinji jahan urşundan bäri Germaniýanyň Federal Respublikasynda adam hukuklarynyň esasy
ugurlaryna iň uly derejede basyşlary başdan geçirdik.
Olar hakykatdan hem näme bilen ylalaşmalydygymyzy soranda, bu ýyllaryň arkamyzda galandygyna geň galmaýaryn.
Çünki žurnalistler, dördünji häkimlik hökmünde hereket edip, zerur wagty müdahale etmeli bolup,
sorag bermek borjyny doly ýerine ýetirip bilmediler.
Bu ýerde täzeden baha bermek islenmeýändigi, bu ýerde täzeden baha bermek islenmeýändigi düşnükli.
Täzeden baha bermek hem syýasy täzeden baha bermek bolar.
Täzeden baha bermek derňew komitetini, ýagny derňew komissiýasyny döretmek diýmekdir.
Syýasatçylaryň munuň bilen ylalaşmagyň nähili kyn bolandygyny görüp bilersiňiz.
Emma bu, elbetde, düşnükli.
Näme üçin jenaýatçylar öz hereketlerini düşündirmeli?
Bu, Berlin polisiýasyna soňundan özleri üçin hemmesini dogry ýerine ýetirdilermi ýa
ýetirmedilermi diýip baha bermäge rugsat bermek bilen deňdir.
Şonuň üçin men sorýaryn: metbugat ýazgylary nirede?
Emma men bu sahnada we şu tomaşaçylaryň öňünde esasy akymyň iki adyny hem belläp geçmek isleýärin.
Olar Jürgen Mladek – gynansak-da, ýakynda aradan çykan – Nordkurier gazetasynyň öňki baş redaktory, we Simone Schamann.
Simone Schamann häzir Nius-da işleýär.
Simone Schamann Nordkurier üçin esasy metbugat seretmeli bolan, ýöne entek amatly bolmadyk
döwürde bermeli bolan kritik soraglary eýýäm sorady.
Ona hatda Metbugat Geňeşinden duýduryş berildi.
Indi ünsli diňläň:
Simone Schamann Metbugat Geňeşi tarapyndan, onuň makalalarynyň Germaniýada sanjym bolmak isleýänleriň
isleginiň azalyp biljekdigi sebäpli duýdurylandy.
Şol wagta çenli men Germaniýadaky Metbugat Geňeşiniň adamlaryň sanjym edilmäge razy bolmak
ýa-da bolmazlygyna jogapkärdigini bilmeýärdim.
Bu hemmesi geçmiş bilen ylalaşmak bilen nähili baglanyşykly?
Muny seredeniňde, ony kim ele almalydyr?
Men birnäçe kärdeşim bilen öz merkezimi döretdim.
Ýagny adamlyga garşy jenaýatlaryň derňewi, täzeden bahalanmagy, hukuk taýdan jezalandyrylmagy we öňüni alyş merkezidir.
Köp adamlar hemişe sorýarlar: näme üçin adamlyga garşy jenaýatlar?
Çünki bu ýerde başdan geçiren zatlarymyz adamlyga garşy jenaýatlar boldy.
Adamlar gysagyrlanýar.
Häzirki gün hem lukmanlara garşy basyş edilýär.
Doktorlar işlerini ýerine ýetirýändikleri üçin türmä basylýarlar.
Meniň kärdeşim Rainer Füllmich Göttingen türmesinde.
Ol hem uly bir aýdyňlandyryjy boldy.
Siyasy şertleri üýtgetsek, ylalaşyk diňe şonda bolup biler.
Syýasy şertler, biz häzirki ýagdaýda güýji ýönekeýçe elden berýän ýagdaý, hiç haçan dogry täzeden baha bermäge getirmez.
Çünki, men aýdşym ýaly, şonda jenaýatçylar özleri eden işleri bilen ylalaşmaly bolarlar.
Hiç kim adamlyga garşy bu jenaýatlary edenleriň öňe çykyp, "Hawa, biz etdik" diýjekdigini çaklap bilmez.
Indi bolsa biz özümiziň saýlan hakimleriniň we özümiziň saýlan prokurorlarynyň öňünde sud edilmek isleýäris, olar biziň
eden işimiziň dogry ýa-da ýalňyşdygyny höküm edip bilsinler.
Üç aý ozal, RKI faýllary ýaýradylmazdan öň, hakimler hemmeleri şol wagt hemmesi dogry edendiklerini maňa aýtdylar.
Bu hakimlerden häzir birden işleri gaýtadan gözden geçirmäge başlamalydygyna garaşylýar. Ol hem işlemez.
Ol diňe şertde işlejek.
Ralf Boes muny indi yglan etdi we men Ralf Boes hem-de köp beýlekiler bilen
ylalaşýaryn. Onuň belläp geçen websaýtyna serediň.
Men pikirimçe, biz federal döwletlerden geçmeli.
Her federal döwletde biziň öz konstitusiýamyz bar.
Olaryň aýratyn konstitusiýalar bolandygy sebäpli, federal döwletiň her bir konstitusiýasy bu
konstitusiýalary üýtgetmäge mümkinçilik berýär.
Güýç elimizde.
Sen muny bilmeýärsiň.
Rainer Mausfeld hemişe aýdýar, işde gaty zehinli birnäçe illýuzionistler bar.
Biz demokratiýanyň aldamçylygynda ýaşaýarys.
Demokratiýamyz bardygy aýdylýar.
Ýöne bizde diňe wekiliýetçilik demokratiýasy bar.
Wekilçilik demokratiýasy bolsa hakykyda biz henizem aristokratiýa ýa-da oligarhiýa şertlerinde
ýaşaýandygymyzy örtmek üçin diňe bir örtükdir.
Emma wekilli demokratiýa, wekilli demokratiýa demokratiýanyň tersidir.
Çünki wekili demokratiýa size diňe her dört ýylda sizi dolandyrjaklary saýlamaga mümkinçilik berýär.
Ýöne diňe sizi dolandyrýanlaryň kiçi toparyndan.
Syýasatyň mazmunyny, syýasy çäreleri we syýasatyň düzgünlerini kesgitlemekde siziň hiç hili mümkinçiligiňiz ýok.
Sen we men bu ýurduň ilatyny düzýäris.
Emma bu, federal döwletlerde biz bu güýji ele geçirip biljekdigimizi aňladýar.
Bu güýç meselesi.
Soňky dört ýylda başdan geçirenlerimiziň netijesinde, biz, ilat hökmünde, häkimýet baradaky soragy bermelidiris.
Eger biz muny etmesek, adyny aýtmak bize gadagan edilen žurnalýa girizilen gadaganlyk bilen munuň
bolandygyny gördik, sebäbi bolmasa bize goýlan şertleri bozarys.
Bu žurnalda näme bar bolsa-da, munuň hiç hili ähmiýeti ýok.
Döwlet metbugaty senzura edende, täzeden baha beriş bolmaýar.
Soňra diňe hökmranlyk galýar, we biz ondan bilelikde goralmaly.
Men başlaýaryn.
Ertesi gününden başlap ZAAVV mobil bilen syýahat ederin, diýlipdir.
4-nji awgustdan, ýagny ertirden, 22-nji sentýabra çenli Saksoniýa, Týuringiýa we Brandenburg boýunça.
Men üç ýurdy gezip görýärin, sebäbi olaryň hersinde döwlet saýlawlary geçirilýär.
Men bu ýurtlardaky adamlary konstitusiýalaryny üýtgetmäge we şeýle diýmäge höweslendirmek isleýärin:
Geljekde biz halk hökmünde soňky sözüň eýesi bolmak isleýäris, we sözlerime üns beriň.
Biz her bir syýasy karary soraga çekip, päsgel berip we öňüni alyp bilmek isleýäris.
Bu halk hökmünde biziň hukukymyz.
We soňra, bu ýerdäki öňki soraga jogap bermek üçin.
Şonda ekip bar ýa ýok, hiç zat üýtgemeýär, sebäbi biz adamlar dolandyryşy öz elimize alýarys.
Indi jemläp aýtsam, ýene bir gezek aýtmak isleýärin, köp adamlar... Ah, şeýle hem belläp geçmeli, ZAAVV mobil
bölüminde köp sanly işgärlerimiz we köp kömekçilerimiz işleýär.
Mysal üçin, broşýuralar, poçta kartoçkalary we Dünýä Saglyk Guramasynyň şertnamasy baradaky poçta kartoçkalary bar.
Şübhesiz, şu gün WHO şertnamasy barada hasabatlar bolar.
Maňa köplenç soralýar: sahna çykmagy, ýurduň boýunça syýahat etmegi, şol ýerde bolmagy we
kazyýet işlerini geçirmegi nähili başarýarsyň?
Bu güýji nädip saklaýarsyň we dowam etmäge nähili başaryarsyň?
Men bir zady aýtmak isleýärin.
Meniň üçin munuň alternatiwasi ýok.
Bu biziň geljeğimiz, bu çagalarymyzyň geljeği we bu nepeslerimiziň geljeği.
Ýa ony başgalara galdyrarys, geljegi başgalara galdyrarys, ýa-da ony öz ellerimize alarys.
Meniň üçin bu barada hiç hili sorag ýok. Biz bu geljegi öz ellerimize alýarys.
Aýtjak soňky zatym bar.
Biz häzir öňdebaryjy we esasy metbugaty tankyt etdik.
Emma unutma, biziňde köp sanly alternatiw media bar.
Bizde Kontrafunk, Radio Morgenröte, Apolut, Klartext, Bürgerzeitung we iň soňunda, emma iň az möhüm däl,
meniň üçin hem örän möhüm bolan bir zat – demokratik garşylyk ýaly köp ajaýyp programmalarymyz bar.
Dört ýyl bäri demokratik garşylyk siziň ýoldaşyňyz boldy.
Elbetde, men hemmesini aýtmadyk; has köp bar.
Demokratik garşylyk häzir köp ajaýyp täze taslamalara eýe.
Muny hem barla. Emma alternatiw mediýa git.
Hakykatda, olar indi alternatiw media däl.
Aslynda, olar esasy metbugat serişdeleri, beýlekiler bolsa alternatiw metbugat däl-de, diňe köne metbugat serişdeleridir.
Parahatçylyk, azatlyk, öz-özüni kesgitlemek!