עס איז גאַנץ שווער אויף אַזאַ אָפֿענער בינע, ווײַל אָדער דו קוקסט אין יענער ריכטונג און זיי זעען
נאָר דיין צוריק, אָדער דו קוקסט אין יענער ריכטונג.
נו, איצט זענען דאָ נאָר די טיילנעמער פֿון דער זיצונג.
ערשטנס, איך בין זייער צופרידן אַז איר אַלע זענט דאָ.
אַ גרויסן דאַנק
העלא, בערלין.
העלא אַלעמען פֿון אַלע טיילן פֿון דײַטשלאַנד.
מען האָט מיך געבעטן צו זאָגן אַ פּאָר ווערטער וועגן דעם ענין פֿון דערקלערונג אָדער זיך אויסגלײַכן מיטן פֿאַרגאַנגענהייט.
פֿאַר וואָס זאָל איך רעדן וועגן זיך אויסגלײַכן מיטן פֿאַרגאַנגענהייט?
אַ זשורנאַליסט פֿון SWR האָט פּונקט געשטעלט די פֿראַגע בײַ אונדזער אומפּלאַנירטער פּרעסע־קאָנפֿערענץ דאָ.
דער זשורנאַליסט פֿון SWR האָט פֿרעגט הער באַלװעג: "פֿאַר וואָס ווילט איר טאַקע איבערשאַצן די פאַרגאַנגענהייט?"
וואָס פּונקט ווילן זיי איבערשאַצן?
זינט מיכאַיל האָט שוין געגעבן זײַן ענטפֿער, וויל איך ווידער געבן מײַן ענטפֿער דאָ אויף דער בינע.
איך וואָלט געזאָגט צו מײַן קאָלעגע פֿון SWR:
פארוואס נישט פרעגן פאול שרייער?
פֿרעגט אַיאַ וועלאַסקעז
פרעג ד״ר קריסטיאַן האַפֿנער.
פרעגט די וואָס אַרבעטן ווי זשורנאַליסטן, נישט פֿאַר די פֿירער־מעדיע אָדער דעם הויפּטשטראם, ווי
איר עס רופֿט, נאָר ווי פֿרילאַנס־זשורנאַליסטן.
די וואָס באַקומען נישט קיין שטאַטלעכע פינאַנצירונג, נאָר מוזן אַרבעטן פֿרײַ, מוזן געפֿינען וועגן זיך צו פינאַנצירן.
פרעגט די קאָלעגעס, מיט־זשורנאַליסטן, וואָס מיינט איבערשאַצונג.
זיך אויסצוגעבן מיטן פאַרגאַנגענהייט מיינט קודם־כּל פֿרעגן פֿראַגן, נישט נאָר מיט קאָפּ־ניד צו צושטימען, נאָר פֿרעגן פֿראַגן.
און דאָס איז וואָס די קאָלעגעס האָבן געטאָן.
און די דאָזיקע קאָלעגעס האָבן באַקומען די פּראָטאָקאָלן פֿונעם ראָבערט קאָך אינסטיטוט און פֿון דער
קאָראָנאַווירוס קריזיס־פֿאַרוואַלטונג־גרופּע, טיילווײַז דורך לעגאַלע שריט און טיילווײַז דורך ליקס.
און טײַערע זשורנאַליסטן בײַ SWR, אין פאַל איר האָט נישט באַמערקט:
מיר האָבן דערלעבט די באַטײַטנדיקסטע פֿאַרלעצונג פֿון פֿונדאַמענטאַלע מענטשנרעכט אין דער פֿעדעראַלער
רעפּובליק פֿון דײַטשלאַנד זינט דער צווייטער וועלט־מלחמה.
און ווען זיי פֿרעגן וואָס מיר טאַקע דאַרפֿן צו פֿאַרשטיין, בין איך נישט איבערראַשט אַז מיר האָבן די יאָרן הינטער זיך.
ווײַל זשורנאַליסטן, וואָס טאַקע האָבן די אויפֿגאַבע אַרײַנצומישן זיך ווי דער פֿערטער שטאַנד ווען עס איז נייטיק, און פֿראַגן
צו שטעלן ווי דער פֿערטער שטאַנד, האָבן גאָר דורכגעפֿאַלן.
און עס איז פֿאַרשטענדלעך אַז דאָ ווערט נישט געוואָלט קיין איבערשאַצונג, אַז דאָ ווערט נישט געוואָלט קיין איבערשאַצונג.
און אַ אומשאַצונג וואָלט אויך געווען אַ פּאָליטישע אומשאַצונג.
איבערשאַצונג וואָלט געמיינט אויפֿשטעלן אַ אויספֿאָרשונג־קאָמיטעט, אַ אויספֿאָרשונג־קאָמיסיע.
איר קענט זען ווי שווער עס איז פֿאַר פּאָליטיקער זיך מיט דעם אויסצוקומען.
אָבער דאָס איז פֿאַרשטענדלעך, פֿאַרשטייט זיך.
פֿאַר וואָס זאָלן די פֿאַרברעכער אַליין דערקלערן זייערע מעשׂים?
דאָס וואָלט געווען דאָס זעלבע ווי צו דערלויבן די פּאָליציי דאָ אין בערלין זיך שפּעטער אַליין
אָפּצושאַצן צי זיי האָבן אַלץ ריכטיק געטאָן אָדער נישט.
אַזוי איך פֿרעג, וווּ איז די מעדיע־דעקונג?
אָבער איך וואָלט אויך געוואָלט דערמאָנען צוויי נעמען פֿון דער הויפּטשטראם, וואָס דאַרפֿן דאָ
דערמאָנט ווערן, אויף דער בינע און פֿאַר דעם עולם.
זיי זענען יוגען מְלאַדעק – וואָס, צום באַדויערן, האָט לעצטנס געשטאָרבן – דער פֿריִערדיקער הויפּט־רעדאַקטאָר
פֿון דער צײַטונג "נאָרדקוריר", און סימאָנע שאַמאַן.
סימאָנע שאַמאַן אַרבעט איצט בײַ ניוס.
און סימאָנע שאַמאַן האָט שוין געשטעלט די קריטישע פֿראַגעס פֿאַרן "נאָרדקוריר", וואָס די הויפּטשטראם־מעדיע וואָלט געדאַרפֿט
געשטעלט ווען עס איז נאָך נישט געווען פּאַסיק דאָס צו טאָן.
זי האָט אפילו באַקומען אַ אָפּרופֿונג פֿון דער פּרעס־ראַט.
הערט איצט אויפמערקזאַם:
סימאָנע שאַמאַן איז געוואָרנט געוואָרן דורך דעם פּרעסע־ראַט, אויפֿן גרונט אַז אירע אַרטיקלען וואָלטן
געפֿירט צו אַ פֿאַרקלענערונג אין דער גרייטקייט זיך צו לאָזן וואַקצינירן אין דײַטשלאַנד.
ביז דעמאָלט האָב איך נישט געוואוסט אַז דער פּרעס־ראַט אין דײַטשלאַנד איז פאַראַנטוואָרטלעך צו פֿאַרזיכערן אַז
מענטשן זײַנען גרייט צו ווערן געװאַקסינירט אָדער נישט.
וואָס האָט דאָס אַלעס צו טאָן מיטן זיך אויסגלײַכן מיטן פֿאַרגאַנגענהייט?
ווען מיר קוקן אויף דאָס, ווער זאָל זיך דערמיט באַשעפֿטיקן?
איך האָב מיט עטלעכע קאָלעגעס געגרינדעט מײַן אייגענעם צענטער.
דאָס הייסט אַ צענטער פֿאַר דער אויספֿאָרשונג, איבערשאַצונג, לעגאַלע פּראָסעקוציע און
פֿאַרהיטונג פֿון פֿאַרברעכנס קעגן דער מענטשלעכקייט.
אַ סך מענטשן פֿרעגן שטענדיק: פֿאַר וואָס פֿאַרברעכנס קעגן דער מענטשלעכקייט?
ווײַל וואָס מיר האָבן דאָ דערלעבט, זענען געווען פֿאַרברעכנס קעגן דער מענטשלעכקייט.
מענטשן זענען פֿאַרפֿאָלגט געוואָרן.
דאָקטוירים ווערן נאָך הײַנט פֿאַרפֿאָלגט.
דאָקטוירים ווערן געשיקט אין טורמע פֿאַר זייער אַרבעט.
מײַן קאָלעגע רײַנער פֿולמיך איז אין טורמע אין געטינגען.
ער איז אויך געווען אַ גרויסער אויפקלערונגער.
פֿאַרריכטונג קען נאָר פּאַסירן אויב מיר טוישן די פּאָליטישע אומשטענדן.
ווײַל די פּאָליטישע אומשטענדן, אין וועלכע מיר געפֿינען זיך, וווּ מיר פּשוט אַוועקגעבן די מאַכט, וועלן
קיינמאָל נישט פֿירן צו אַ געהעריקער איבערשאַצונג.
ווייל, ווי איך האָב געזאָגט, דאַן וואָלטן די פאַרברעכער זיך אַליין געמוזט אויסגלײַכן מיט וואָס זיי האָבן געטאָן.
קיינער קען נישט אָננעמען אַז די וואָס האָבן באַגאַנגען די פֿאַרברעכנס קעגן דער מענטשלעכקייט וועלן
זיך אויפשטעלן און זאָגן: יאָ, מיר האָבן עס געטאָן.
און איצט ווילן מיר שטיין פֿאַר אַ געריכט פֿאַר די ריכטער וואָס מיר אַליין האָבן אויסגעקליבן, און פֿאַר די פּראָקוראָרן
וואָס מיר אַליין האָבן אויסגעקליבן, כּדי זיי זאָלן קענען משפּטן צי דאָס וואָס מיר האָבן געטאָן איז געווען ריכטיק אָדער פאַלש.
דרײַ חדשים צוריק, איידער די RKI־טעקעס זענען געליקט געוואָרן, האָבן אַלע ריכטער מיר
געזאָגט אַז זיי האָבן דעמאָלט אַלץ ריכטיק געטאָן.
די ריכטער ווערן איצט דערוואַרט צו פּלוצלינג אָנהייבן איבערצושאַצן די פאַרגאַנגענהייט. דאָס וועט אויך נישט אַרבעטן.
עס וועט נאָר אַרבעטן אויב
ראַלף באָעס האָט דאָס נאָר וואָס אַנאָנסירט, און איך בין מסכים מיט ראַלף באָעס און מיט פילע אַנדערע.
ביטע קוקט אויף דער וועבזײַט וואָס ער האָט דערמאָנט.
איך גלייב אַז מיר דאַרפֿן דורכגיין די פֿעדעראַלע שטאַטן.
מיר האָבן אונדזער אייגענע קאָנסטיטוציע אין יעדן פֿעדעראַלן שטאַט.
און ווײַל זיי זענען באַזונדערע קאָנסטיטוציעס, דערלויבט יעדער פֿון די קאָנסטיטוציעס אין דער
פֿעדעראַלער מדינה אונדז צו ענדערן די קאָנסטיטוציעס.
מיר האָבן די מאַכט אין אונדזערע הענט.
דו ווייסט עס פשוט נישט.
רײַנער מאַוספֿעלד זאָגט שטענדיק אַז עס זענען עטלעכע זייער טאַלאַנטירטע אילוזיאָניסטן אין אַרבעט.
מיר לעבן אין אַן אילוזיע פֿון דעמאָקראַטיע.
מען טענהט אַז מיר האָבן אַ דעמאָקראַטיע.
אָבער מיר האָבן נאָר אַ רעפּרעזענטאַטיווע דעמאָקראַטיע.
און רעפּרעזענטאַטיווע דעמאָקראַטיע איז טאַקע נאָר אַ פֿאַרשטעלונג פֿאַר דעם פֿאַקט, אַז מיר לעבן
נאָך אין אַן אַריסטאָקראַטיע אָדער אַן אָליגאַרכיע.
אָבער אַ רעפּרעזענטאַטיווע דעמאָקראַטיע, אַ רעפּרעזענטאַטיווע דעמאָקראַטיע, איז דער קעגן־טייל פֿון דעמאָקראַטיע.
ווײַל די איינציקע זאַך וואָס רעפּרעזענטאַטיווע דעמאָקראַטיע דערלויבט אײַך צו טאָן איז
אויסקלײַבן די וואָס הערשן איבער אײַך יעדע פֿיר יאָר.
אָבער נאָר פֿון אַ קליינעם קרײַז פֿון די וואָס הערשן איבער אײַך.
איר האָט גאָר קיין געלעגנהייט צו באַשליסן וועגן דעם אינהאַלט פֿון פּאָליטיק, וועגן
פּאָליטישע מיטלען, וועגן די כּללים פֿון פּאָליטיק.
כאָטש דו און איך זײַנען די באַפעלקערונג פֿון דעם לאַנד.
דאָס מיינט אָבער, אַז מיר קענען נעמען די מאַכט אין די פֿעדעראַלע שטאַטן.
דאָס איז אַ פֿראַגע פֿון מאַכט.
נאָך וואָס מיר האָבן איבערגעלעבט די לעצטע פֿיר יאָר, מוזן מיר, די באַפעלקערונג, זיך פֿרעגן וועגן מאַכט.
און אויב מיר טאָן דאָס נישט, האָבן מיר נאָר געזען ווי דאָס פּאַסירט מיטן פֿאַרבאָט אויף דעם מאַגאַזין, וועמענס
נאָמען מיר טאָרן נישט דערמאָנען, ווײַל אַנדערש וואָלטן מיר פֿאַרלעצט די באַדינגונגען וואָס מען האָט אונדז אויפֿגעלייגט.
עס מאַכט נישט אויס וואָס איז אין דעם מאַגאַזין.
ווען דער שטאַט צענזורירט די פּרעסע, איז ניטאָ קיין איבערשאַצונג.
דאַן איז נאָר דאָמינאַציע, און מיר מוזן זיך צוזאַמען קעגן איר פאַרטיידיקן.
איך וועל אָנהייבן.
פֿון מאָרגן אָן וועל איך טורן מיטן ZAAVV מאָביל, שטייט דאָרט.
פֿון 4טן אויגוסט, דאָס הייסט מאָרגן, ביזן 22סטן סעפּטעמבער דורך סאַקסאָניע, תורינגע און בראַנדענבורג.
איך בין אויף אַ רײַזע דורך די דרײַ לענדער, ווײַל אין יעדן פֿון זיי ווערן געהאַלטן שטאַט־וואַלן.
און איך וואָלט געוואָלט דערמוטיקן די מענטשן אין די לענדער צו טוישן זייער קאָנסטיטוציע און זאָגן:
אין דער צוקונפֿט וועלן מיר ווי אַ פֿאָלק האָבן די לעצטע וואָרט, און געדענקט מײַנע ווערטער.
מיר ווילן קענען פֿרעגן, שטערן און פֿאַרהיטן יעדן פּאָליטישן באַשלוס.
דאָס איז דער רעכט וואָס מיר האָבן ווי אַ פֿאָלק.
און דאַן, צו ענטפֿערן די פֿראַגע וואָס איז פֿריִער פֿון דאַנען געקומען.
דאַן איז עס גאָר נישט וויכטיק צי עס איז אַ מאַנשאַפֿט אָדער נישט, ווײַל מיר מענטשן נעמען די קאָנטראָל.
און איצט, צו ענדיקן, וויל איך נאָך אַמאָל זאָגן אַז פילע מענטשן... אָ, איך זאָל אויך דערמאָנען אַז פילע פֿון
אונדזערע עמפּלוייז און פילע הילפֿער אַרבעטן בײַ ZAAVV מאָביל.
עס זענען פֿלייערס, פּאָסטקאַרטלעך, פּאָסטקאַרטלעך וועגן דעם WHO־אָפּמאַך, למשל.
הײַנט וועלן זיכער זײַן באַריכטן וועגן דעם וועלט־געזונטהייט־אָרגאַניזאַציע־אָפּמאַך.
איך ווער אָפֿט געפרעגט ווי דו קענסט ווײַטער אויפֿן בינע בלײַבן, דורכן לאַנד טורן, דאָרט זײַן און דורכגיין די געריכט־פּראָצעדורן.
ווי קומט עס דיר אויס צו האָבן אַזאַ שטאַרקייט און ווײַטערגיין?
איך וויל זאָגן איין זאַך.
פֿאַר מיר איז דאָס קיין אַנדערע ברירה.
עס איז אונדזער צוקונפֿט, עס איז די צוקונפֿט פֿון אונדזערע קינדער, און עס איז די צוקונפֿט פֿון אונדזערע אייניקלעך.
אָדער מיר לאָזן עס צו אַנדערע, מיר לאָזן די צוקונפֿט צו אַנדערע, אָדער מיר נעמען עס אין אונדזערע אייגענע הענט.
און פֿאַר מיר איז דאָס גאָר קלאָר. מיר נעמען די צוקונפֿט אין אונדזערע אייגענע הענט.
און נאָך איין לעצטע זאַך צו זאָגן.
מיר האָבן איצט קריטיקירט די פֿירערנדיקע און הויפּטשטראם־מעדיע.
אָבער פאַרגעסט נישט, מיר האָבן אַזוי פילע אַלטערנאַטיווע מעדיע.
מיר האָבן אַזוי פֿיל גרויסע פּראָגראַמען, צי עס איז קאָנטראַפֿונק, ראַדיאָ מאָרגן־רױטע, אַפּאָלוט,
קלאַרטעקסט, די בירגער־צײַטונג, און לעצטנס, אָבער נישט ווייניקער וויכטיק פֿאַר מיר, דער דעמאָקראַטישער ווידערשטאַנד.
פֿאַר פֿיר יאָר איז דער דעמאָקראַטישער ווידערשטאַנד געווען אײַער באַגלייטער.
פֿאַרשטייט זיך, איך האָב זיי נישט אַלע דערמאָנט; עס זענען נאָך פילע.
און דער דעמאָקראַטישער ווידערשטאַנד האָט איצט אַ סך גרויסע נײַע פּראָיעקטן.
קוק דאָס אויך. אָבער גיי צו די אַלטערנאַטיווע מעדיע.
טאַקע, דאָס זענען שוין נישט מער אַלטערנאַטיווע מעדיע.
טאַקע, דאָס זענען די הויפּטשטראם־מעדיע, און די אַנדערע זענען נישט די אַלטערנאַטיווע מעדיע, נאָר פשוט די אַלטע מעדיע.
שלום, פֿרײַהייט, זעלבסטבאַשטימונג!