1 00:00:00,000 --> 00:00:00,546 2 00:00:00,546 --> 00:00:09,186 Nan diskou mwen sou Kla.TV nan dat 11 me 24, mwen te eksprime pou premye fwa sispèk mwen ke nouvo presipitasyon pousyè 3 00:00:09,186 --> 00:00:17,880 Sahara a ta ka gen plis pou wè ak itilizasyon zam meteyo ki gen patant depi lontan pase ak sab Sahara a li menm. 4 00:00:17,880 --> 00:00:26,631 Jodi a, mwen prezante nou yon rapò analiz inisyal ki deklare ke ak chak sa yo rele tanpèt pousyè Sahara, 5 00:00:26,631 --> 00:00:32,400 omwen 26 eleman, kèk ladan yo ki trè toksik, tonbe sou nou. 6 00:00:32,400 --> 00:00:43,043 Men se pa sèlman sou tèt nou, men tou sou tout agrikilti nou, sou lak nou yo, rivyè nou yo, jaden nou yo, pré nou yo, sou tout 7 00:00:43,043 --> 00:00:49,160 bèt nou yo, popilasyon ensèk nan lè a, sou tè a ak anba tè a. 8 00:00:49,160 --> 00:00:51,328 Men, anvan tout bagay: 9 00:00:51,328 --> 00:00:58,926 Premyeman, mwen ta renmen raple w ankò sou patant ameriken 9924640. 10 00:00:58,926 --> 00:01:03,968 E sa a se jis youn nan plizyè douzèn patant ki sanble: 11 00:01:03,968 --> 00:01:17,393 Li dekri kijan yo ap konvèti avyon Boeing pou pote chaj 25 tòn nanopatik ki sanble ak sab jiska yon altitid 18,000 mèt. 12 00:01:17,393 --> 00:01:24,726 Rezon an: pou kontwole ak manipile tan nou ak klima nou. 13 00:01:24,726 --> 00:01:34,989 Apre sa, mwen ta renmen raple w ankò sou gaz NATO a, "JP 8", ke NATO masonik la depi lontan ap vann bay anviwon 90% nan avyasyon 14 00:01:34,989 --> 00:01:40,853 sivil la, sa vle di prèske tout gwo ayewopò atravè lemond. 15 00:01:40,853 --> 00:01:48,200 Sa ki alarman se rezilta analiz pou aditif yo mansyone: 16 00:01:48,200 --> 00:01:59,495 Yo detekte gwo nivo aliminyòm, bariòm, berilyòm, plon, kadmi, krom, kobalt, fè, kwiv, molibden, sodyòm, nikèl, stronts, 17 00:01:59,495 --> 00:02:05,408 titan, vanadyòm, zenk ak esta nan konbistib militè sa yo. 18 00:02:05,408 --> 00:02:12,319 Epitou anpil oksid metal sa yo ak lòt sibstans toksik. 19 00:02:12,319 --> 00:02:22,973 Rezilta mezi sa yo te fè nou kwè okòmansman ke sibstans ki sanble yo ta ka jwenn tou nan nanopatikil pousyè fen ki sanble ak sab. 20 00:02:22,973 --> 00:02:29,700 Plizyè santèn milyon tòn sa yo deja gaye sou tèt nou tout. 21 00:02:29,700 --> 00:02:40,326 E ke sa yo rele lapli pousyè Sahara a ta ka tou yon presipitasyon ki genyen egzakteman sibstans sa yo. 22 00:02:40,326 --> 00:02:49,730 Paske patant manipilasyon tan ki revele yo, sètadi patant zam tan, dekri klèman kijan patikil sab nano sa yo 23 00:02:49,730 --> 00:02:59,726 flote nan atmosfè siperyè a pou jiska de ane apre yo fin jete yo – men apre sa yo piti piti desann sou nou. 24 00:02:59,726 --> 00:03:07,201 Epi mwen di: swa an silans, oswa akonpaye pa ti gout lapli k ap tonbe sou tèt nou, men 25 00:03:07,201 --> 00:03:11,206 tou sou tèt moun nou renmen yo, pitit nou yo. 26 00:03:11,206 --> 00:03:20,693 Epi tou yo bouche panno solè nou yo, sal tout mwayen transpò nou yo, anpwazonnen tout jaden nou yo, e konsa e konsa. 27 00:03:20,693 --> 00:03:29,472 Anvan mwen rive nan rezilta analiz ki mansyone pi wo a sou sa yo rele lapli pousyè Sahara a, mwen dwe tou fè 28 00:03:29,472 --> 00:03:37,626 referans ankò ak gwo eprèv imen ki te fèt an 1994 Ozetazini, pa egzanp, ki te dekouvri depi lontan. 29 00:03:37,626 --> 00:03:51,813 Mwen dwe fè sa pou ou konprann nèt ke gouvènman yo ap fè eksperyans mechan konsa sou moun, epi sistèm jistis la kache sa. 30 00:03:51,813 --> 00:04:01,536 Epi isit la nou ap jere sèlman pwent glas la ke envestigatè endepandan yo deja dekouvri: 31 00:04:01,536 --> 00:04:10,053 Sijè tès envolontè yo an 1994 te sitwayen ameriken – tout vil yo. 32 00:04:10,053 --> 00:04:18,647 Kisa k te pase? Avyon militè yo te espre yo ak pwazon entansyonèlman pandan yon bon bout tan paske militè 33 00:04:18,647 --> 00:04:29,613 yo swadizan te vle wè kisa k t ap rive – depi zam chimik yo dwe teste anvan yo ka itilize kont "lènmi" an. 34 00:04:29,613 --> 00:04:36,980 Menm yon lekòl primè ki te gen timoun yo te espreje chak jou ak sulfat kadmi ak zenk pandan twa mwa. 35 00:04:36,980 --> 00:04:43,740 Sonje de sibstans sa yo, paske w ap tande plis sou yo nan yon ti moman. 36 00:04:43,740 --> 00:04:51,566 Konsekans bwouya sa a ki fèt ak zenk, kadmi ak souf poukont li te terib. 37 00:04:51,566 --> 00:04:57,929 Mwatye nan yon klas lekòl antye mouri literalman kòm rezilta, pandan lòt mwatye a te 38 00:04:57,929 --> 00:05:02,380 soufri maladi grav, esterilizasyon ak lòt andikap. 39 00:05:02,380 --> 00:05:07,900 Pou viktim sa yo ki pa t gen defans, timoun piti sa yo, pita, lè yo te vin granmoun, yo menm 40 00:05:07,900 --> 00:05:11,813 tou te fè pitit ki gen gwo andikap, elatriye. 41 00:05:11,813 --> 00:05:19,932 Epi tanpri konprann kounye a ke nou pa ap pale de senp teyori konplo, men de krim ki komèt pa gouvènman antye 42 00:05:19,932 --> 00:05:28,140 ak sistèm jidisyè yo, ki depi lontan admèt men ki pa janm sibi pinisyon apwopriye ni pibliye. 43 00:05:28,140 --> 00:05:34,633 Lè yo te mande, yo te deklare anvan ke avyon an t ap sèlman gaye pwodui chimik ki pa danjere. 44 00:05:34,633 --> 00:05:45,580 Apropo, gouvènman nou yo ban nou menm repons lè nou mande yo sou sa ki nan dè milyon tòn matyè an nano-patikil y ap gaye. 45 00:05:45,580 --> 00:05:55,166 Epi sètènman pa gen okenn gwo bri ki fèt sou sa yo rele lapli pousyè Sahara a – sitou pa nan medya prensipal nou yo. 46 00:05:55,166 --> 00:06:03,306 Men kounye a, pou nou gade rezilta analiz ki bay kè sote yo, ke envestigatè endepandan ki soti Bosnia prezante nou. 47 00:06:03,306 --> 00:06:06,900 Dokiman orijinal yo parèt nan fon an. 48 00:06:06,900 --> 00:06:15,509 Yo te komisyone yon analiz konparatif sou sab Sahara orijinal la ak sa yo pretann ki se sab Sahara 49 00:06:15,509 --> 00:06:20,226 ki soti nan lapli ki tonbe nan Bosnia-Erzegovin. 50 00:06:20,226 --> 00:06:28,576 Sèl enterè yo te konnen si sa yo rele "lannuit pousyè Sahara" a te ka genyen eleman toksik. 51 00:06:28,576 --> 00:06:33,886 Yon bagay ki fè nou oswa ekosistèm nou an mal. 52 00:06:33,886 --> 00:06:38,440 E se sa ki t ap vrèman travay gouvènman yo. 53 00:06:38,440 --> 00:06:47,080 Sepandan, kòm pèsonn pa t pran okenn aksyon, analiz ki vin apre a te fèt sou yon baz prive. 54 00:06:47,080 --> 00:06:58,626 Kidonk, anplis sab Sahara orijinal la, ou te voye tou yon echantiyon sab ki soti Lukavac bay Enstiti Jeni Chimik nan Tuzla. 55 00:07:00,280 --> 00:07:07,788 Nan dat 6 me 2022, nou te livre de echantiyon nan Enstiti Jeni Chimik nan Tuzla: 56 00:07:07,788 --> 00:07:17,162 Yon echantiyon sab ki soti sou bò yon lak nan sid Tinizi ak yon echantiyon sab ki soti Dobošnica Donja toupre 57 00:07:17,162 --> 00:07:23,932 Lukavac, yo te pran 7 Avril 2022 apre lapli wouj "sanglan" an. 58 00:07:23,932 --> 00:07:31,886 ... ki te pran 7 Avril 2022 apre sa yo rele lapli Sahara a. 59 00:07:31,886 --> 00:07:40,259 Echantiyon sa a patikilyèman enpòtan paske van lwès la souvan soufle nan Bosnia, sa vle di lapli ki tonbe nan 60 00:07:40,259 --> 00:07:48,426 Lukavac pa t ka enfliyanse pa emisyon endistri oswa plant elektrisite tèmik ak lòt bagay konsa. 61 00:07:48,426 --> 00:07:56,130 Epi kounye a men li vini: Pa mwens pase 26 eleman ki trè toksik sa yo te jwenn nan sa 62 00:07:56,130 --> 00:08:00,966 yo rele lapli pousyè Sahara a ki te egzamine: 63 00:08:00,966 --> 00:08:13,054 Aliminyòm, arsenik, bò, baryòm, berilyòm, bizmut, kobalt, krom, kwiv, fè, lityòm, manganèz, molibdèn, nikèl, plon, 64 00:08:13,054 --> 00:08:20,573 antimon, selenyòm, esta, strontyòm, tali, vanadyòm, zenk, kadmi. 65 00:08:20,573 --> 00:08:24,620 Mwen te di, sonje de dènye eleman yo. 66 00:08:24,620 --> 00:08:34,234 Kontni aliminyòm nan sèlman nan sa yo rele lapli pousyè Sahara ki soti nan Bosnia te 67 00:08:34,234 --> 00:08:40,500 728 fwa pi wo pase nan sab Sahara orijinal la. 68 00:08:40,500 --> 00:08:49,079 Pousyè fen aliminyòm ka lakòz maladi Alzheimer, domaje ren yo, fwa a ak zo yo, ak anpil lòt bagay ankò. 69 00:08:49,079 --> 00:08:59,519 Kontni arsenik la te 44 fwa pi wo, kontni baryòm nan te 660 fwa pi wo, epi kontni nikèl la te menm 70 00:08:59,519 --> 00:09:06,846 rive 2,500 fwa pi wo pase nan sab Sahara orijinal la. 71 00:09:06,846 --> 00:09:19,906 Yo te jwenn zenk 64 fwa pi wo nan sa yo rele lapli Sahara a, fè 23 fwa pi wo, elatriye. 72 00:09:19,906 --> 00:09:27,840 Apre divilgasyon sa a, pèp yo ki afekte yo enterese sèlman nan yon sèl bagay: 73 00:09:27,840 --> 00:09:35,666 Ki moun sou latè k ap pèmèt yo vide nouvo koktèl sa yo ki trè toksik sou tèt nou? 74 00:09:35,666 --> 00:09:38,812 Kiyès egzakteman ki fè sa e poukisa? 75 00:09:38,812 --> 00:09:42,020 Ki non kriminèl sa yo? Se sa nou vle konnen kounye a. 76 00:09:42,020 --> 00:09:47,440 Nan non kiyès e ak ki objektif final y ap aji? 77 00:09:47,440 --> 00:09:59,503 Paske analiz sa yo montre plis pase yon sispèk inisyal ke tout Ewòp vin tounen yon sib pou pi move kalite teworis 78 00:09:59,503 --> 00:10:12,000 ibrid, mwen fè apèl bay tout telespektatè nou yo pou yo patisipe aktivman nan plis travay ankèt sou kesyon sa a. 79 00:10:12,000 --> 00:10:22,000 Kòm dabitid, medya ki oblije peye taks yo pa rapòte sou sa e menm ap kache bagay ki pi mal, malgre yo konnen pi byen. 80 00:10:22,000 --> 00:10:26,493 Nou ap rapòte sou sa chak jou depi 2012. 81 00:10:26,493 --> 00:10:33,404 Tanpri pa bliye ke ak chak nouvo sa yo rele nyaj pousyè Sahara, w ap respire tout bagay sa 82 00:10:33,404 --> 00:10:37,320 yo pandan tout tan yo rete sispann nan lè a. 83 00:10:37,320 --> 00:10:47,484 Epi ou absòbe nanopatik sa yo ki soti nan tablo peryodik la atravè chak pò po ou, ou manje yo ak legim òganik ou yo, ou vale yo 84 00:10:47,484 --> 00:10:52,813 ak dlo ou bwè, e menm lè w ap naje, bagay sa yo antre nan kò ou. 85 00:10:52,813 --> 00:10:55,513 Soti nan tout bò, pa sèlman pa bouch la. 86 00:10:55,513 --> 00:11:04,040 Sonje byen ke limit final domaj la ak konsekans alontèm yo poko detèmine. 87 00:11:04,040 --> 00:11:13,993 Men, dekonfigirasyon k ap ogmante sou pye bwa nou yo sèlman ban nou yon ti apèsi sou sa k pi mal la. 88 00:11:13,993 --> 00:11:24,540 Nenpòt enfòmasyon ki enpòtan ka konsa pwoteje epi sove lavi mond natirèl nou an ak egzistans tout popilasyon yo! 89 00:11:24,540 --> 00:11:33,784 Pou jwenn prèv definitif sou orijin, kòz ak objektif konpozisyon pousyè chimik sa a, yo bezwen fè otan analiz adisyonèl 90 00:11:33,784 --> 00:11:40,853 ke posib, lè l sèvi avèk echantiyon ki soti nan diferan kote. 91 00:11:40,853 --> 00:11:52,240 Li toujou pa klè kijan, nan ki mezi ak ki konsekans eleman yo jwenn yo absòbe pa divès òganis yo. 92 00:11:52,240 --> 00:12:01,463 Men mwen di: Kontinye ankouraje depite yo nan konstituans ou pa sèlman entèdi flit gaz NATO a 93 00:12:01,463 --> 00:12:06,766 soti nan avyon nou yo kòm yon asasen klima ak moun! 94 00:12:06,766 --> 00:12:13,986 Epitou, tanpri eksplike nenpòt moun ki pa konnen ki jan anpil nan eleman mansyone pi wo a yo danjere pou nou. 95 00:12:13,986 --> 00:12:25,560 Mande depite w yo pou yo enfòme piblik la sou espre anyèl plizyè dizèn milyon tòn nanopati aliminyòm ak pousyè chabon. 96 00:12:25,560 --> 00:12:34,168 Mande yon deba ouvè sou tout patant manipilasyon tan an ak deplwaman zam meteyo yo mansyone isit la, 97 00:12:34,168 --> 00:12:39,296 ansanm ak jenosid k ap fèt tou dousman ki asosye avèk yo. 98 00:12:39,296 --> 00:12:42,061 Pa gen okenn lòt fason pou dekri sa. 99 00:12:42,061 --> 00:12:49,189 Mande politisyen ou yo ak depite ou yo pou yo rapòte piblikman sou analiz pousyè Sahara a ki 100 00:12:49,189 --> 00:12:52,886 mansyone pi wo a. Montre orijinal yo, chè zanmi. 101 00:12:52,886 --> 00:13:02,076 Epi finalman, nou menm kòm pèp dwe kontinye mande dwa pou pran desizyon final yo jiskaske dwa sa a byen 102 00:13:02,076 --> 00:13:11,146 ankre nan chak konstitisyon, epi politisyen eli yo pa ka jis pase sou objeksyon nou yo ankò. 103 00:13:11,146 --> 00:13:22,953 Tanpri pataje pwogram konsa ak otan moun ke ou kapab, espesyalman moun ki poko okouran de sa k ap pase a. 104 00:13:22,953 --> 00:13:26,546 Mwen se Ivo Sasek, kanpe devan Bondye nan 48yèm ane mwen.