Na diskur na ngai ya Kla.TV na mokolo ya 11 Mai 24, nalobaki mpo na mbala ya liboso ete mbala mosusu mbula ya sika ya putulu ya
Sahara ezali na boyokani mingi koleka na bosaleli ya bibundeli ya klima oyo ezali na brevet
banda kala, na esika ya putulu ya Sahara yango moko.
Lelo, nazali kopesa bino lapolo ya liboso ya analyse oyo elobi ete na mopɛpɛ nyonso oyo babengaka mopɛpɛ ya
putulu ya Sahara, ata biloko 26, ndambu na yango ya likama mingi, ekweyelaka biso na mbula.
Kasi kaka te likolo ya mitu na biso, kasi mpe likolo ya bilanga na biso nyonso, likolo ya mazi na biso, bibale, bilanga ya mbuma,
bisika ya matiti, likolo ya banyama na biso nyonso, bikelamu ya mike oyo ezali na
mopɛpɛ, na likolo ya mabele mpe na nse ya mabele.
Kasi, liboso ya nyonso:
Ya liboso, nalingi kokundolela bino lisusu brevet ya Amerika 9924640.
Mpe oyo ezali kaka moko kati na ba brevets ebele ya lolenge moko:
Elimboli ndenge bazali kobongola bampɛpɔ ya Boeing mpo emema batoni 25 ya particule ya mike
mpenza lokola zelo, tii na bosanda ya mɛtɛlɛ 18 000.
Ntina: mpo na kokonza mpe kobongola eleko na biso.
Sikawa nalingi kokundolela bino lisusu makambo etali esansi ya OTAN "JP 8", oyo OTAN ya Masoni etekaka banda kala na
pene na 90% ya aviation civile, elingi koloba, na pene na ba aéroport nionso ya minene na mokili mobimba.
Oyo ezali ya kotungisa ezali ba résultats ya analyse mpo na biloko ya kobakisa oyo etangami:
Bamonaki na kati ya ba carburants oyo ya basoda biloko mingi ya aluminium, baryum, beryliyum, plomb, kadmi, krom,
kobalt, ebende, kopor, molibden, sodiyum, nikele, strontiyum, titaniym, vanadyum, zinki mpe etain.
Lisusu ba oxydes ebele ya ba métaux oyo mpe biloko mosusu ya pwazɔ.
Ba résultats oyo ya bomeki nde ezalaki likambo ya liboso oyo etindaki biso tóndima ete biloko ya lolenge moko ekoki mpe kozala
na kati ya ba nanoparticule ya putulu ya pɛtɛɛ lokola zelo.
Bamilio na bamilio ya batoni ya biloko oyo bamwanganaki déjà likolo ya mitu na biso nyonso.
Mpe ete mbula oyo babengaka mbula ya putulu ya Sahara ekoki mpe kozala mbula oyo ezali na biloko wana mpenza.
Mpo ete ba brevets ya manipulation ya klima oyo emonanaki, elingi koloba ba brevets ya bibundeli ya klima, elimboli polele ndenge
nini ba particules wana ya zelo ya nano etambolaka na likolo ya atmosphere kino mbula mibale mobimba sima ya kobwakama
– kasi na nsima ekweyaka likolo na biso malembe malembe.
Mpe nalobi: ezala na kimya, to na mbula ya pɛpɛlɛ ezali konɔka na mitu na biso, kasi mpe
na mitu ya balingami na biso, bana na biso.
Mpe lisusu, bakangaka ba panneaux solaires na biso, bapakolaka bisaleli na biso nyonso ya transport,
batyaka pwazɔ na bilanga na biso nyonso, mpe bongo na bongo.
Liboso ya kokoma na ba résultats ya analyse oyo tolobelaki ya oyo babengi mbula ya putulu ya Sahara, esengeli mpe nazongela
lisusu ba expériences ya minene oyo basalaki na bato na mobu 1994 na Etats-Unis, na ndakisa, oyo emonanaki polele banda kala.
Esengeli nasala boye mpo bóyeba malamu mpenza ete bomeki ya mabe ya boye likolo ya bato esalemaka mpenza na
baguvernema mpe na sima ebombamaka na système ya bosembo.
Mpe awa tozali kaka kotala likambo oyo emonanaka, oyo bato ya ankɛtɛ ya lipanda basili komona:
Bato oyo bamekamaki na makasi na mobu 1994 bazalaki bana mboka ya Amerika – bingumba mobimba.
Nini esalemaki? Bampɛpɔ ya basoda bafúláká bango pwazɔ na nko na boumeli ya ntango molai, mpo balobaka ete basoda balingaki
komona nini ekokomela bango – lokola bibundeli ya pwazɔ esengeli komekama liboso ya kosalela yango na "monguna".
Ata eteyelo ya ebandeli oyo ezalaki na bana, bafutaki yango na nko na zinc cadmium sulphide
mokolo na mokolo na boumeli ya sanza misato.
Bósala mémoire na biloko oyo mibale, mpamba te bokoyoka makambo mingi etali yango na mwa ngonga.
Makama ya mopepe wana ya zinc cadmium sulphide yango moko ezalaki ya nsomo.
Ndambo ya kelasi mobimba bakufaki mpenza mpo na yango, nzokande ndambo mosusu bazwaki bokono ya makasi,
bakomaki mpamba mpe bazwaki bokono mosusu ya nzoto.
Mpo na bato oyo bazangi libateli, bana mike oyo, na sima, ntango bakolaki, bango moko babotaki bana oyo
bazali na bokono ya nzoto ya makasi, bongo na bongo.
Mpe, soki okondima, yeba ete awa tozali kolobela te makanisi mpamba ya complot, kasi mabe oyo baguvernema mobimba ná
bibongiseli na bango ya bosambisi basalaki, oyo endimamaki banda kala kasi etumbu
ebongisamaki malamu te mpe eyebisamaki na bato te.
Ntango batunamaki, balobaki liboso ete mpepo yango ekobwakaka kaka bankisi oyo ezali na likama te.
Na likambo mosusu, ba gouvernements na biso bapesaka biso biyano ndenge moko tango tomitunaka bango makambo
oyo ezali na kati ya bamilio ya batone ya biloko ya nano-particule oyo bazali komwangisa.
Mpe solo mpenza, makelele ezali te mpo na oyo babengi mbula ya putulu ya Sahara – mingi
mpenza te kouta na bapanzi sango na biso ya minene.
Kasi sikoyo, tótalela ba résultats ya analyse ya kotungisa oyo bato ya ankɛtɛ ya lipanda bauti Bosnie balakisi biso.
Ba documents ya ebandeli emonisami na sima.
Bapesaki mokumba ya kosala analyse ya kokanisa mpo na kokesenisa zelo ya solo ya Sahara na zelo
oyo balobi euti na mbula na Bosnie-Herzégovine.
Mposa na bango kaka ezalaki ya koyeba soki mbula oyo babengi "mbula ya putulu ya Sahara" ekoki kozala na biloko ya pwazɔ.
Eloko oyo epesaka biso to ekosisteme na biso mabe.
Mpe yango nde elingaki kozala mpenza mosala ya baguvernema.
Kasi, lokola moko te na bango azwaki ekateli, analyse oyo elandi esalemaki na lolenge ya personnel.
Bongo, longola zelo ya Sahara ya ebandeli, otindaki mpe échantillon ya zelo uta na Lukavac
na Institut ya Ingénierie Chimique na Tuzla.
Na mokolo ya 6 Mai 2022, topesaki ba échantillons mibale na Institut ya Ingénierie Chimique na Tuzla:
Echantillon ya zelo uta na libongo ya etímá na sudi ya Tunisie mpe échantillon ya zelo uta na Dobošnica Donja
pene na Lukavac, ezwamaki na mokolo ya 7 sanza ya minei 2022 nsima ya mbula ya ngola "ya makila".
... oyo ezwamaki na mokolo ya 7 sanza ya minei 2022 sima ya mbula oyo babengi ya Sahara.
Mokolo oyo ezali na ntina mingi mpenza mpo ete mbala mingi mopepe ya wɛsti nde epɛpaka na Bosnie, yango elingi koloba ete mbula na
Lukavac ekokaki te kozala na bopusi ya milinga oyo ebimaka na ba izine, na ba centrales
thermiques mpe biloko mosusu ya ndenge wana.
Mpe sikoyo, tala awa: . Ezwamaki ata moke te biloko 26 oyo ya makasi mpenza ya pwazɔ oyo etangami na nse,
na kati ya mbula ya putulu ya Sahara oyo etalelamaki:
Aluminiyɔ́mi, Arseniki, Bɔ́rɔ́mi, Bariyɔ́mi, Berilyyɔ́mi, Bismiti, Kobaltɔ́mi, Krɔ́miyɔ́mi, Kopɛ́rɔ́mi, Fɛ́rɔ́mi,
Litiyɔ́mi, Manganezɛ́mi, Molibdeni, Nikíli, Plɔ́mi, Antimɔ́ni, Seleníyɔ́mi, Stanyɔ́mi,
Strɔ́nsiyɔ́mi, Taliyɔ́mi, Vanadyími, Zinki, Kadmíni.
Nalobaki, kanisa biloko mibale ya suka.
Motango ya aluminium moko kaka na mbula ya putulu ya Sahara oyo babengi euti na Bosnie ezalaki
mbala 728 koleka oyo ya zelo ya Sahara ya ebandeli.
Mpɛtɛ ya aluminium ekoki kopesa bokono ya Alzheimer, kobebisa ba reins, libale mpe mikuwa, mpe makambo mosusu ebele.
Motango ya arsenic ezalaki likolo mbala 44, oyo ya barium mbala 660, mpe oyo ya nickel kino
mbala 2 500 koleka na zelo ya Sahara ya ebandeli.
Bamonaki ete zinc ezalaki ebele mbala 64 koleka na mbula oyo babengaka ya Sahara, ebele
mbala 23 koleka mpo na ebende, mpe bongo na bongo.
Sima ya liyebisi oyo, bato oyo likambo etali bazali na mposa kaka ya eloko moko:
Nani mpenza azali kopesa nzela ete bamwanga ba cocktails ya sika mpe ya pwazɔ makasi oyo likolo na biso?
Nani mpenza asalaka yango mpe mpo na nini?
Nkombo ya bato oyo basali mabe ezali nini? Yango nde tolingi koyeba sikoyo.
Bazali kosala na nkombo ya nani mpe na mikano nini ya suka?
Lokola ba analyses oyo emonisi makambo koleka kaka makanisi ya liboso ete Eropa mobimba ekomi eloko ya kobundisa ya ba
terroristes hybrides ya mabe koleka, nazali kobenga batalani na biso nyonso bákɔta na
makasi na bolukiluki ya mozindo na likambo oyo.
Lokola mbala nyonso, bapanzi sango ya mpako ya makasi bazali kolobela likambo oyo te mpe bazali kutu
kobomba makambo ya mabe koleka, atako bayebi malamu.
Tozali kopesa sango na likambo oyo mokolo na mokolo banda 2012.
Bókanisa ete na lipata nyonso ya putulu ya Sahara oyo babengaka boye, bozali kopema biloko oyo
nyonso ntango nyonso oyo ezali kotikala na mopɛpɛ.
Mpe na nsima, oyambaka ba nanoparticule wana uta na tableau périodique na nzela ya madusu nyonso ya loposo na yo, olíaka
yango elongo na ndunda na yo ya bio, omelaka yango na mayi na yo ya komela, mpe ata soki okendi
kobeta mai, biloko wana ekotaka na nzoto na yo.
Kowuta na ngambo nyonso, kasi kaka na monoko te.
Bósala makasi na makanisi ete bonene ya suka ya mbeba mpe makama na yango ya mikolo ekoya eyebani naino te.
Kasi ndenge banzete na biso ezali kobeba makasi, yango moko ezali kopesa biso elilingi ya makambo ya mabe koleka.
Na yango, liyebisi nyonso ya ntina ekoki kobatela mpe kobikisa bomoi ya mokili na biso ya bozalisi mpe bomoi ya bato ebele!
Mpo na kozwa certificat ya solo mpenza etali ebandeli, ntina mpe mikano ya bosangisi ya putulu oyo ya
chimique, esengeli kosala ba analyses ebele koleka na ba échantillons oyo euti na bisika bikeseni.
Ekomonani naino polele te ndenge nini, na nivo nini mpe na mbano nini biloko oyo bimonani ekɔtaka
na kati ya bikelamu ya bomoi ya ndenge na ndenge.
Kasi ngai nalobi: Bósɛnga na makasi na ba députés ya etuka na bino ete bápekisa bobɛti ya esansi ya NATO uta na
bampɛpɔ na biso, mpamba te ezali koboma klima mpe bato!
Lisusu, nabondeli yo, limbwelá moto nyonso oyo ayebi te ndenge biloko mingi oyo
tolobeli liboso ezali likama ya liwa mpo na biso.
Benga ba députés na bino báyebisa bato ete mobu na mobu, bafwaka na likoló bamilio na bamilio ya batoni
ya particules nano ya aluminium mpe putulu ya makala.
Tosengi débat ya polele na ntina na ba brevets nionso ya manipulation ya klima mpe botiyi na mosala ya
bibundeli ya klima oyo elobelami awa, mpe génocide ya malembe malembe oyo ezali na boyokani na yango.
Nzela mosusu ya kolimbola yango ezali te.
Bósenga na bato na bino ya politiki mpe ba députés bápesa lapolo na miso ya bato nyonso na ntina na analyse ya putulu ya Sahara
oyo elobelami likolo. Bómonisa ba originaux, baninga ya bolingo.
Mpe na suka, biso bato tosengeli kokoba kosenga lotomo na biso ya kozwa bikateli ya suka, kino likambo yango ekokoma na makasi na
kati ya mobeko-likonzi nyonso moko, mpe bato ya politiki oyo baponami bakozala lisusu na
makoki te ya koleka bobele makanisi na biso.
Soki okoki, kabola ba programmes ya boye na bato ebele, mingi mingi na ba oyo bayebi naino te nini ezali koleka.
Ngai Ivo Sasek, oyo atɛlɛmi liboso ya Nzambe na mibu na ye 48.