Ang mga pandemya moabot kung gikinahanglan sila. Ang mga pandemya dili mahitabo kung dili kita motuo niini.
Kini ang konklusyon nga naabot ni Dr. Gerd Reuther sa iyang lektura niadtong 13 Abril 2024 bahin sa
hilisgutan nga "Pagmugna og kahadlok ug hinimo-himong mga krisis aron makontrol ang kalibutan".
Si Dr. Gerd Reuther, usa ka lektor sa unibersidad, espesyalista sa radiolohiya, edukador sa medisina, ug historyador sa medisina.
Ang Kla.TV nag-broadcast niining makahuluganon ug labing napapanahong lektyur karong okasyon:
Pipila ka adlaw ang milabay, gideklarar pag-usab sa WHO ang usa ka kalibutanong emerhensya.
Nagreport ang Berliner Zeitung niadtong 14 Agosto 2024:
Nakita sa WHO ang risgo nga ang mpox mahimong mosabwag pag-usab sa tibuok kalibutan human sa 2022 ug
mahimong usa ka risgo sa kahimsog sa daghang mga nasud.
Ang deklarasyon sa emerhensya gituyo aron pahibaloan ang mga awtoridad sa tibuok kalibutan aron
sila makapreparar sa posibleng pagsulbong sa sakit.
Pipila ka bulan lang ang milabay, gidawat ang bag-ong International Health Regulations
(IHR) sa usa ka "cloak-and-dagger operation".
Nihatag kini sa WHO, o kang Tedros mismo, og mas daghang gahum sa tanang 194 ka nasud nga miyembro.
Ang bag-ong histerya sa Mpox ba usa na usab ka manobra aron dalhon ang kalibutan ilawom sa "diktadura sa WHO"?
Usa ka butang ang sigurado: "Ang WHO magkoordinar sa mga kalibutanong pamaagi sa pagbatok sa hugot nga
kooperasyon sa tanang apektadong nasud sa umaabot nga mga adlaw ug bulan," matod ni Tedros.
Ngano nga gideklarar karon gayud ang usa ka global nga emerhensya sa pandemya, nagpabilin pa nga makita.
Klaro nga ang nagpundo nga kita sa mga higanteng parmasyutiko dili madugay moabot sa kisame tungod sa
nag-uswag nga industriya sa bakuna batok sa mpox.
Nagsulat si Ernst Wolff niadtong 15 Agosto:
Ang WHO ug SPIEGEL nakadawat og milyon-milyon gikan sa Bill and Melinda Gates Foundation, nga dako
kaayo ang puhunan sa industriya sa parmasyutiko.
Aron masusi ang kasamtangang kahimtang, tan-awa pagbalik ang kasaysayan sa mga pandemya uban sa Kla.TV karon.
Dr Gerd Reuther: Oo, nalipay kaayo ko nga mobalik dinhi sa Vienna.
Sa katapusan, nagtrabaho ko dinhi sulod sa 13 ka tuig sa akong kinabuhi.
Busa mapasalamaton ko kang Mr. Hauser sa pagbalik kanako sa Vienna pag-usab.
Kay human sa nahitabo dinhi sa coronavirus, dili na gyud kaanyag ang Vienna, kinahanglan lang isulti.
Ug hapit na gyud ko nakapanumpa nga dili na gyud ko molapas pag-usab sa utlanan sa Vienna.
Pero gihimo ra gihapon nako kini kay sa akong hunahuna, importante kaayo gyud kini.
Kay alang niining totalitaryanismo nga ipatuman dinhi, nanginahanglan sila og lain nga pandemya.
Ug kini nga pandemya dili dapat tugotan nga mahitabo.
Ug mapugngan lang kini kung motan-aw kita sa salamin sa likod ug makita nato unsay nahitabo sa nangagi.
Unsa ang hitsura sa mga epidemya sa miaging 700 ka tuig.
Ug mao kana nga hinungdan nga gisulat namo sa akong asawa kining gamay nga libro usa ka tuig ang milabay.
Ug mahimo nimo gayud isummarize ang kasaysayan sa epidemya sa 150 ka pahina, nga lisod tuohan.
Tungod kay pareho ra nga butang ang nahitabo sulod sa 700 ka tuig.
Dili kini bahin sa bakterya ug mga virus. Bahin kini sa panik, wala nay lain.
Ang pandemya pareho sa pagpanghadlok. Oo, ug aron makahimo og panik, kinahanglan ka og mga kamatayon.
Apan tungod sa pagtahod, mas gusto unta nga dili direkta nga ipakita kining mga patay nga lawas.
Tingali usab tungod kay wala sila. Mao nga gigamit ang mga kabaong.
Ug kabalo na kita tanan bahin sa mga kabaong gikan sa Bergamo. Dili na nako kinahanglan isulti pa ang daghan bahin ana.
Nagtuo ko nga 13 ra ka kabaong ang gipadagan-padagan dinhi sa palibot sulod sa pipila ka oras.
Apan ilang gihimo ang tibuok butang pipila ka siglo na ang milabay.
Tan-awa ang hulagway sa wala. Peke ra kini sama sa mga kabaong sa tuo.
O nagtuo ka ba nga ang kabaong nga naglangkob sa tibuok tawo mahimo ra dalhon sa usa ka tawo?
Mao nga kinahanglan ka og mga kabaong, kay wala ka kahibalo unsa ang naa sa sulod.
Ug siyempre, tungod kay dili husto ang mga kabaong tungod niini. Sulod sa daghang katuigan, wala gyud
gilubong ang mga tawo sa kabaong tungod kay mahal kaayo kini.
Ug tungod kay posible unta nga madugay kaayo ang pagkabulok sa limitado nga luna sa mga sementeryo sa simbahan.
Ug mao kana ang hinungdan nganong kini nga hulagway gipintalan labing menos 100 o 200 ka tuig pagkahuman ug gibalik-takda
ang petsa, mura'g naglarawan kini sa kahimtang niadtong 1347.
Nagpasabot kini nga ang atong makita dinhi bakak nga balita ra ug wala nay lain pa.
Kay sa katapusan, kini tanan nag-agad sa kahadlok. Apan kini nga kahadlok adunay duha ka bahin.
Para kanamo, para sa kadaghanan sa mga tawo, kini nga kahadlok sa wala nga bahin.
Ang kahadlok nga nagkuha sa atong abilidad sa paghunahuna, nga nagpugos kanato sa pagpangita og
proteksyon ug sa pag-uyon sa mga tanyag sa tabang.
Ug unya aduna usab kahadlok isip usa ka oportunidad.
Basin kaila ka sa lalaki sa tuo. Mao kana ang iladong si Warren Buffett.
Nagpasabot kini nga para sa gamay nga bahin sa katawhan, ang panik sa epidemya usa ka hinungdan sa pagsaulog.
Kay miingon siya: ang laganap nga kahadlok imong amigo isip usa ka mamumuhunan. Kay unya makakuha ka og mga baratong palaliton.
Ug pirmi sila mupalit og barato nga mga butang.
Dili lang karon sa panahon sa pandemya sa coronavirus, apan usab kaniadto. Mao ni para sa pandemya sa coronavirus:
Ang Kanadiyano nga pisiko Denis Rancourt kaniadto gibalan ang kakabus batok sa mga patay.
Ug makita nimo nga sa mas kabos ang populasyon, mas kanunay mamatay ang mga tawo. Dili tungod sa
virus, kondili tungod sa mga lakang nga gihimo.
Ug pareho nga nahitabo kaniadto, niadtong 1866 ug 1871 sa Amsterdam, dinhi sa taas alang sa tigdas.
Mao kana ang gidaghanon sa mga kamatayon sa mga kabus, ug mao kana ang gidaghanon sa mga kamatayon sa mga dato kaayo.
Ug dinhi sa ubos, ang tibuok butang para sa kolera, kamatayon sa mga kabus, kamatayon sa mga dato.
Nagpasabot kini nga kanunay nga posible nga tangtangon ang usa ka bahin sa populasyon
nga dili na gusto pinaagi sa usa ka epidemya.
Ug labaw sa tanan, dili kini ilang sala. Ug dili nila gusto nga pasanginlan sila.
Busa dili gyud kinahanglan nga magpakig-gubat ka aron mamenosan ang populasyon. Epektibo usab ang salot.
Ug, siyempre, mahimo nimo dayon ibaliktad ang ekonomiya. Nakita nato karon unsay nahitabo tungod sa coronavirus:
Bag-ong dagkong proyekto nga dili unta posible kaniadto.
Apan gibuhat na nila kana kaniadto, sa panahon sa mga epidemya, sama sa akong ipakita kanimo sa dili madugay.
Kalit lang, nisibog ang ekonomiya tungod kay nangamatay ang mga tawo ug wala na'y nahabilin nga magtrabaho.
Gilusad ang bag-ong dagkong proyekto, ug pipila ka mga indibidwal ang dayon gipahawa.
Karong panahona mao ang mga teyorista sa konspirasyon, apan kaniadto mao ang mga erehe ug mga mangkukulam, o bisan
pa ang mga Hudiyo, nga gipatay lang aron makahimo og luna para sa bag-ong mga tawo nga makontrolar sa katilingban.
Ug ang kamatuoran nga adunay sayop sa kasaysayan sa mga epidemya makita sa usa ka yano nga pagtan-aw gikan sa 1347 hangtod karon,
nga nagpakita nga balik-balik ang mga pagsiklab sa epidemya.
Apan aduna usab pipila ka katingalahang kalit nga paghunong sa kini nga sugilanon sa epidemya.
Sa ato pa, ngano wala'y mga epidemya sulod sa daghang mga siglo hangtod sa 1347?
Kinahanglan pangutan-on sa usa ka tawo ang iyang kaugalingon ana nga pangutana kung
adunay epidemya matag walo hangtod napulo ka tuig.
Ug giingon nga adunay dakong epidemya, ang iladong Espanyol nga trangkaso, niadtong 1918 sa katapusan sa Unang Gubat sa Kalibutan,
tungod kay daghang mga tawo ang masakiton niadtong panahona.
Apan nakaagi usab kami og Ikaduhang Gubat sa Kalibutan.
Ngano wala'y epidemya sa katapusan sa Ikaduhang Gubat sa Kalibutan, bisan wala man mas grabe ang kahimtang sa mga tawo?
Ang bugtong posible nga tubag mao: tungod kay klaro nga wala sila gikinahanglan niadtong panahona.
Ug ania ang mga hitabo sa salot nga narekord gikan sa 1347 hangtod 1750, ug makita nimo nga pagkahuman sa unang dakong
pagsiklab niadtong 1347 misaka pag-ayo ang gidaghanon, unya atol sa Gubat sa Katloan ka Tuig nagkadaghan ang mga epidemya, ug unya
kalit nga mikunhod pag-ayo ang mga epidemya pagkahuman niini.
Unsa gyud ang gituohan nga nahitabo sa medikal nga aspeto?
Mas maalamon ka kung tan-awon nimo ang sosyal nga mga kahimtang.
Niadtong 1347, ang Simbahang Katolika tinuod nga nakab-ot ang hingpit nga gahum sa iyang pag-angkon sa paghari sa kalibutan
ug miingon: Ang matag kalag kinahanglan mosunod kanamo.
Ug aron makahimo niini, kinahanglan nilang gamiton ang kahadlok sa sakit. Ug siyempre, adunay pagsupak.
Kasagaran kini gitawag nga mga Gubat sa mga Mag-uuma nga mitumaw.
Apan dili lang mga mag-uuma ang misupak sa ilang pagpang-abuso ug pagpanglupig.
Mao kana ang mga lungsoranon nga nagpuyo sa mga estado.
Ug makita nimo, misaka ang mga epidemya aron kini makontrol.
Hangtud sa katapusan, nahitabo ang dagkong mga panghitabo sama sa Gubat sa Tulo ka Pulo ka Tuig.
Ug unya nahimong medyo hilom ang kahimtang uban sa Kontra-Reporma ug sa kahimayaan sa Baroque nga panahon.
Mao kana ang panahon nga gitukod ang mga Baroque nga palasyo ug simbahan.
Nanginahanglan sila og pwersa sa trabaho ug aduna silay ingon ana ka dakong kontrol sa mga tawo nga miingon
sila: Karon dili na pud namo kinahanglan ang mga epidemya.
Ug usa pa ka butang nga nagpakita usab nga kining mga epidemya dili usa ka lohikal nga natural nga panghitabo, sama sa atong
nakita sa Covid, nga bisan pa sa taas nga panahon, lahi kaayo ang mga rate sa insidente dinhi sa
matag county, pederal nga estado o mga nasud sa EU.
Unsaon man nga mahimo kana kung giingon nga ang sakit mikaylap gikan sa usa ka tawo ngadto sa lain pinaagi sa hangin?
Unya, pagkahuman sa mubo kaayo nga panahon, pagkahuman sa pipila ka semana o bulan, kinahanglan nga adunay ekilibriyo; nga mao,
ang insidente sa sakit kinahanglan hapit pareho sa tanang dapit.
Apan dili kana ang nahitabo.
Ug ang nag-inusarang higayon nga adunay sobra nga kamatayon – gisimulado ug gikwenta usab kini sa Canadian nga
pisiko nga si Denis Rancourt – mao ang Marso ug Abril 2020.
Ug kana usab nagpadayag.
Sa tinuod, ang sakit nga gipang-import gikan sa Tsina unta ngaitawo sa dagkong pantalan ug paliparan ug gikan didto mikalat.
Apan, dili kana ang kaso.
Mao kana ang amihanan sa Italya, mao kana ang Strasbourg, Alsace, mao kana ang Paris, mao kana ang palibot sa Brussels, gamay nga
bahin sa London, ug mao kana ang dapit sa Madrid ug Barcelona.
Apan dili sa ubang lugar, diin aduna usab mga paliparan ug pantalan. Ug ngano man nahitabo kining tanan?
Tungod kay ang nahitabo didto dili usa ka makahawa nga panghitabo, ang sobra nga kamatayon –
kini usa ka medikal nga kamatayon nga nahitabo.
Sa tinud-anay, ang World Health Organisation nagpagula og rekomendasyon nga ang mga pasyente nga gisuspetsahan nga adunay
Covid-19 ibutang dayon sa ventilator, nga praktikal nga katumbas sa pagpatay sa kaso sa mga tigulang,
tungod kay dili na sila matangtang gikan sa ventilator.
Chloroquine, usa ka tambal batok sa malaria, gireseta sa tinuod nga usa ka makamatay nga dosis.
Ang gibuhat dinhi kay pagpatay. Sigurado nga nahibalo ang tanan nga miapil niini.
Sama sa imong makita, wala kini gihimo sa daghang mga nasud, sama sa Alemanya o Austria; apan sa niining mga nasud, gihimo kini.
Gihatag ang Remdesivir, nga hingpit nga walay pulos ug makadaot.
Ug aron mas makagrabe pa, ang mga pasyente nga gipahimutang sa ventilator bisan dili
kinahanglan wala usab hatagi og antibiotiko.
Bisan pa man, ang matag pasyente nga ginabantayan sa bentilador magka-impeksyon sa bakterya kung wala niining mga antibiotiko.
Nagpasabot kini nga, sa prinsipyo, tinuyoang gipahinabo ang medikal nga kamatayon sa pipila ka mga rehiyon sulod sa
pipila ka semana aron makapukaw sa gikinahanglan nga panik.
Ug kung motan-aw kita karon paatras sa layo, sa tuig 1347, sa unang dakong salot, adunay mga mapa sama
niini karon, ug makita usab nimo kung unsa ang dili husto.
Bisan pa man nga ang pagkatap sa sakit daw hapit pareho sa tanang dapit, kini nga salot nagpadayon sulod sa lima ka tuig ug ang
tibuok nga mga rehiyon – sama sa opisyal nga giila karon, sama sa karon nga Polandiya, silangang Alemanya, Czechia, ang rehiyon sa
palibot sa Milan ug dinhi sa Pyrenees – nagpabilin nga walay sakit sulod sa lima ka tuig,
nga walay bisan unsang heograpikal nga utlanan.
Kana mahimo lang tungod kay wala miapil ang mga tawo didto, ug mao kana ang atong buhaton! Kung
igo ang mga tawo nga dili miapil, wala'y pandemya!
Ug sa samang panahon, napamatud-an sa mga pagtuon nga hingpit kaayo nga kining salot, bisan asa kini nahitabo – ug nahitabo ra
kini sa pipila ka siyudad – 95.5 porsyento sa mga hitabo nahitabo sulod sa napulo ka kilometro
gikan sa mga agianan sa tubig nga masudlan sa barko.
Ug kabalo ka pila ka mga bahin sa nasud ang walay mga agianan sa tubig nga mapadalhan.
Nagpasabot kini nga sa daghang mga rehiyon, diin ang mga kolor nga lugar gimarkahan lang aron ipakita kung unsa
ka grabe ang giingong kahimtang, wala gyud'y nahitabo.
Kung mao, kinahanglan ka maghimo og ingon ana nga mga puntos sa siyudad.
Ug dayon napadayag sa among panukiduki nga daghan niini nga estadistika sa salot ang hinimo-himo.
Nagkalain-laing mga lungsod ang parehas nga mga ulat – giusab lang ang ngalan sa lungsod –
aron ipakita nga adunay salot nga nahitabo didto.
Apan bisan pa kon dili nila buhaton kana ug tan-awon lang ang kamatuoran nga kadaghanan sa Europa kay kabaryohan niadtong
panahona ug ang mga tawo nagpuyo sa kabukiran imbis sa dagkong siyudad, napulo ra ka porsyento sa populasyon ang maapektuhan.
Busa wala'y pangutana bahin sa daghang kamatayon ug daghang sakit niadtong 1347 sa unang
giingong dakong salot. Ug ngano man kini gikinahanglan?
Niadtong panahona, bahin usab kini sa pag-restructure.
Kung tan-awon nimo karon ang libro sa kasaysayan, ingon niini:
Ang unang salot nagtimaan sa pagsugod sa Renaissance. Sama usab karon nga nag-atubang kita
og usa ka hinungdanong kausaban sa kasaysayan.
Mao na ang ilang gibuhat. Ug kaniadto, ang pinansyal nga merkado naa sa kamot sa mga Hudiyo.
Pagkahuman nga napapas ang katunga sa mga komunidad sa mga Hudiyo, dili na kini naa sa kamot sa mga Hudiyo, kondili
naa na kini sa mga lokal nga patricio nga mipuli sa negosyo.
Ug sa kombinyenteng paagi, daghan, lakip na ang mga lider sa simbahan, wala na'y utang
kay gipatay nila ang ilang mga nagpapautang.
Ang pagbangon sa ekonomiya. Niadtong panahona, kadaghanan sa mga pinong panapton gikan sa amihanang Italya, apan
pagkahuman sa 1352 dili na kini ang kaso. Kalit lang, adunay German nga industriya sa panapton sa mga pabrika.
Ug niadtong panahona, kalit nga nakabaton ang Simbahang Katolika og daghang yuta sa mga siyudad ug nakatukod og
dagkong katedral. Dili siyempre sa kaugalingong kuwarta.
Ug sa pipila ka mga lugar, diin angay, ang populasyon nahimong medyo dili kaayo siksik.
Kay kung daghan pa ang namatay bisan asa, pipila ra ka dagkong siyudad ang naapektuhan.
Ug unya, mas gamay na ang dili maayong mga tawo.
Tan-awa nato ang lain pang panghitabo, ang gitawag nga English Sweat sa 1529. Usa ka katingalahang panghitabo.
Susama sa nahitabo sa Wuhan, usa ka barko nga nagdala og makamatay nga sakit miabot sa pantalan sa Hamburg niadtong 1529.
Base sa mahimo'g ibalik, tingali kini usa ka trangkaso sa ting-init.
Makatingala, apan ang ting-init nga trangkaso nahitabo lamang sa pipila ka siyudad sa Alemanya ug Switzerland,
ug sa mas gamay nga sukod sa Netherlands – apan wala kini nahitabo sa Pransya, Poland o Czechia.
Karon, ang mga istoryador sa medisina nagapangita gihapon sa pathogen. Apan, dili nila kini makaplagan.
Apan makit-an nimo kini kung tan-awon nimo ang mapa sa Repormasyon.
Niadtong 1517, usa ka si Martin Luther ang nag-usab sa simbahan, ug natawo ang Protestante nga Simbahan.
Ug kini mao ang mga lugar diin ang mga siyudad mibalhin sa Protestante nga pagtuo.
Halos eksakto kini nga nagtumbok sa mga siyudad diin nahitabo ang English Sweat.
Ug kini wala mahitabo tungod sa impeksyon, kondili tungod sa pagtambal.
Sa niining mga siyudad, giingon nga kinahanglan magbalkot ang mga tawo sa duha ka duvet sulod sa 24
ka oras sa tunga-tunga sa ting-init sa 35 ka grado.
Ug unya namatay sila. Mao kana ang hydroxychloroquine nga ilang gigamit kaniadto.
Ug sa kasubo, daghan kaayo nga mga tawo ang nagtugot sa ilang kaugalingon nga mahadlok niadto ug gibuhat gyud nila kana.
Ug ang papel napublikar, nga katingalahan, kay naa kami karon sa Austria, gipirmahan sa duha ka parmasyutiko gikan sa Linz.
Ang duha ka parmasyutiko gikan sa Linz wala gyud makaplagan, kay wala man sila naglungtad sukad pa sa sinugdanan.
Peke sila nga mga parmasyutiko, apan igo na kini aron mapatay ang pipila ka libo ka tawo.
Unsa man ang nahitabo sa London niadtong 1665? Adunay Dakong Salot, nga giingong nakapatay og 68,000 ka tawo.
Basin oo, basin dili, dili ko gusto maghukom. Pero unsa man ang nahitabo pagkahuman sa usa ka tuig?
Ang Dakong Sunog. Ang tibuok London nasunog – usa ka termal nga pagbag-o nga naglihok kaayo pagkahuman sa pagkahugno sa salot.
Ug unsa ang nahitabo pagkahuman nga gitukod pag-usab ang London sa estilo Baroque? Wala na usab
mibalik ang laganap nga sakit. Unsa kaha ka-koinsidensya.
O tan-awa nato ang tuig 1830-31. Dili pa kini 1848, apan nag-andam na ang mga panghitabo.
Pagkahuman sa mga Gubat Napoleonic, sama sa atong nahibaloan dinhi sa Austria, natukod ang rehimen ni Metternich.
Ug didto makita nimo kung unsa gyud ang gamit sa mga maskara.
Sa ato pa, dili aron mapanalipdan batok sa impeksyon, kondili aron ipagbawal ang pamulong.
Mao na ang paagi nga gipakita kini sa usa ka kartun niadtong panahona. Ug mao usab kana sa ubang mga nasud.
Adunay mga rebolusyon sa Paris, Brussels, Antwerp, ug Warsaw. Ug nahimong delikado kini.
Ug unsa man ang nahitabo pagkahuman? Miabot ang kolera. Una kini gikan sa Bengal.
Sulod sa liboan ka tuig, wala siya makadawat ug barko, apan kalit lang kini miabot. Ug unya namatay ang mga tawo.
Ug siyempre, sa dagkong siyudad ra, kay ang mga rebolusyon niadtong panahona nagpadayon pa sa dagkong siyudad.
Ug sa katapusan, ang trangkaso Espanyol, nga giisip sa daghang mga skeptiko sa
coronavirus nga tinuod nga impeksyon, dili usab tinuod.
Dinhi makita nimo ang estadistika sa insidente sa trangkaso sa hukbong Aleman niadtong 1918.
Adunay pagsulbong sa trangkaso sa ting-init, diin 6.5 porsyento sa mga sundalo ang nagkasakit.
Ug para sa trangkaso sa tingdagdag, wala gani kini moabot sa 2 porsyento.
Ug ang tawo nga responsable sa kapildihan sa kasundalohan sa Alemanya, si Erich Ludendorff, mahimo untang
miingon: Nawala ra kami tungod sa trangkaso Espanyol.
Dili, miingon siya: Ang mga tawo adunay gamay nga trangkaso, apan labaw sa tanan wala silay patatas ug
nagdala sila og bati nga espiritu gikan sa ilang balay. Mao nga napildi ang hukbong Aleman.
Ug niadtong Nobyembre 1918, nahuman na ang trangkaso. Wala na'y nahabilin.
Karon, bisan pa, mabasa nimo sa mga libro nga kini nagpadayon hangtod sa 1923.
Apan kung tan-awon nimo ang karaang mga libro, dili nimo kana makita didto. Niadtong 1919, ang mga tawo nakaantos og kasagarang
trangkaso, nga medyo mas grabe lang kay nag-antos sila sa katapusan sa gubat ug
wala silay ikapainit sa ilang mga panimalay.
Nakalimot na sila kanila.
Busa bisan kaniadto, wala pay bag-ong mga pathogen, wala pay delikadong mga pathogen.
Mao ra gyud kana ang kahimtang, sa labing maayo. Dili kini bag-ong trangkaso nga nahitabo dinhi.
Gamay ra kini karon sama sa kaniadto.
Ug mao kana ang hinungdan nga gisulat ang usa ka papel nga misusi kini alang sa siyudad sa Cologne, nga nagkonklud nga ang
mga lungsoranon sa Cologne sa kinatibuk-an nakakat-on mahitungod sa Espanyol nga trangkaso gikan sa mga diyaryo.
Apan dili tungod sa sakit o tungod sa mga patay nga lawas nga nagkatibulaag sa matag kanto sa kadalanan.
Ug mao kana ang gisulti ni Mrs. Andersen kaniadto sa kusgan nga mga pulong, sa iyang kaugalingong mga pulong.
Gisulti kana sa usa ka tawo nga gusto nakong hisgutan pag-usab dinhi, kay siya taga-Vienna.
Gitagna ni Ivan Illich kining senaryo nga atong giatubang karon pa niadtong 1975.
Miingon siya: "Usa ka bag-ong elita sa mga siyentipikong kontroler ang gustong himuon ang tibuok
kalibutan nga usa ka ward sa ospital ug pagdumala niini."
Kining bag-ong medikal nga klero gusto magdesisyon kung unsa ang giisip nga sakit, kinsa ang masakit o
mahimong masakit, ug unsa ang angay buhaton alang kanila.
Wala pa siya kahibalo bahin sa mga bakuna sa RNA o sa mga PCR nga pagsulay. Apan nasabtan niya ang mga mekanismo.
Ngano? Kay si Ivan Illich usa ka Katolikong pari. Aduna siyay impormasyon gikan sa sulod.
Busa, ug karon tingali gusto nimo mahibal-an gikan kanako, nga nagtan-aw sa nangagi ug makahibalo sa umaabot, unsa ang ipagawas
niining manlalaro sa dula sa kabhang isip sunod nga pandemya.
Dili pud nako masulti nimo unsa ang iyang ipagawas gikan sa iyang sombrero.
Apan masulti ko nimo nga moabot kini kung kinahanglan, o dili gyud kini moabot, ug dili kini moabot kung dili kita motuo niini.
Igo na kung igo na kadaghan sa mga tawo ang dili motuo sa pandemya, ug 'kung walay pandemya, walay totalitaryanismo'.
Salamat.