Эпидемияҳо дар вақте меоянд, ки ба онҳо ниёз аст. Эпидемияҳо дар вақте рух намедиҳанд, ки мо ба онҳо бовар надорем.
Ин хулосае буд, ки доктор Герд Рейтер дар лексияи худ 13 апрели 2024 дар мавзӯи «Тарс паҳн кардан
ва буҳтонсозӣ барои назорати ҷаҳон» ба он расид.
Лектори донишгоҳӣ доктор Герд Рейутер мутахассиси радиология, омӯзгори тиб ва таърихнигори тиб аст.
Kla.TV дар ин муносибат ин лексияи пурмазмун ва хеле замонавиро пахш мекунад:
Чанд рӯз пеш Созмони ҷаҳонии тандурустӣ бори дигар ҳолати фавқулодаи ҷаҳониро эълон кард.
Газетаи «Берлинер Цайтунг» 14 августи соли 2024 хабар медиҳад:
Созмони ҷаҳонии тандурустӣ хатари онро мебинад, ки mpox пас аз соли 2022 боз дар сатҳи байналмилалӣ паҳн шуда,
дар чандин кишвар ба хатаре барои саломатӣ табдил ёбад.
Эълони ҳолати фавқулодда бо мақсади огоҳ кардани мақомот дар саросари ҷаҳон пешбинӣ шудааст, то онҳо
барои эҳтимоли сар задани бемориҳо омодагӣ бинанд.
Танҳо чанд моҳ пеш Қоидаҳои нави байналмилалии тандурустӣ (IHR) дар як амалиёти махфӣ қабул шуданд.
Ин ба Созмони ҷаҳонии тандурустӣ, ё шахсан Тедрос, боз ҳам қудрати бештар бар ҳамаи 194 давлати узвро додааст.
Оё истерияи нави Mpox як маневри дигар аст, то ҷаҳонро зери «диктатураи Созмони ҷаҳонии тандурустӣ» биёрад?
Яке чиз равшан аст: «Созмони ҷаҳонии тандурустӣ дар рӯзҳо ва моҳҳои оянда дар ҳамкории зич бо ҳамаи кишварҳои осебдида
чораҳои ҷаҳонии муқобилавиро ҳамоҳанг хоҳад кард», — гуфт Тедрос.
Чаро дар ҳамин лаҳза ҳолати фавқулоддаи пандемияи ҷаҳонӣ эълон мешавад, ҳанӯз маълум нест.
Равшан аст, ки фоидаҳои бозмондаи ширкатҳои бузурги дорусозӣ ба зудӣ ба шифт мезананд, ба
шарофати рушди босуръати саноати ваксинаи mpox.
Эрнст Вольф 15 август менависад:
Ҷаҳонӣ (WHO) ва SPIEGEL миллионҳо аз Бунёди Билл ва Мелинда Гейтс мегиранд, ки он низ дар
саноати дорусозӣ сармоягузории зиёд кардааст.
Барои арзёбии вазъи кунунӣ, имрӯз бо Kla.TV ба таърихи пандемияҳо назар андозед.
Доктор Герд Рёутер: Бале, ман махсусан хурсандам, ки боз дар Вена ҳастам.
Ба ҳар ҳол, ман 13 сол аз умрамро дар ин ҷо кор кардам.
Аз ин рӯ, ман ба ҷаноби Ҳаузер барои боз як бор ба Вена баргардонидани ман миннатдорам.
Зеро пас аз он чизе, ки дар ин ҷо бо вируси коронавӣ рӯй дод, бояд гуфт, ки Вена дигар чандон ҷолиб набуд.
Ва ман қариб қасам хӯрда будам, ки дигар ҳеҷ гоҳ марзи Венаро убур накунам.
Аммо ман онро ба ҳар ҳол анҷом додам, зеро фикр мекунам, ки ин воқеан хеле муҳим аст.
Зеро барои ин тоталитаризме, ки дар ин ҷо бояд барқарор шавад, онҳо ба як пандемияи дигар ниёз доранд.
Ва набояд иҷозат дод, ки ин пандемия рух диҳад.
Ва онро танҳо дар сурате пешгирӣ кардан мумкин аст, ки мо ба оинаи ақиб нигариста, бубинем, дар гузашта чӣ рӯй додааст.
Эпидемияҳо дар тӯли 700 соли гузашта чӣ гуна буданд.
Ва ҳамин аст сабабе, ки ман ва ҳамсарам як сол пеш ин китоби хурдро навиштаем.
Ва шумо воқеан метавонед таърихи эпидемияро дар 150 саҳифа ҷамъбаст кунед, ки бовар кардан душвор аст.
Зеро ҳамин ҳодиса 700 сол боз такрор мешавад.
Ин дар бораи бактерияҳо ва вирусҳо нест. Ин танҳо дар бораи паника аст.
Пандемия ба паникаангезӣ баробар аст. Бале, ва барои барангехтани паника ба маргҳо ниёз аст.
Аммо аз рӯи эҳтиром, албатта, беҳтар аст, ки ин ҷасадҳои мурдаро бевосита нишон надиҳанд.
Шояд инчунин аз он сабаб, ки онҳо вуҷуд надоранд. Аз ҳамин сабаб барои ин мақсад тобутҳо истифода мешаванд.
Ва мо ҳама дар бораи тобутҳои Бергамо медонем. Ман дигар чизе дар ин бора гуфтан намехоҳам.
Ман бовар дорам, ки дар ин ҷо танҳо 13 табут буданд, ки соатҳо онҳоро давр мезаданд.
Аммо онҳо тамоми ин корро чанд аср пештар анҷом дода буданд.
Ба тасвири чап нигаред. Он ҳамон қадар сохта аст, ки тобутҳои тарафи рост.
Ё шумо бовар доред, ки тобуте, ки дар он як шахси пурра ҷойгир аст, метавонад танҳо аз ҷониби як нафар бардошта шавад?
Аз ин сабаб ба шумо табутҳо лозиманд, зеро шумо намедонед, ки дар дохилашон чӣ ҳаст.
Ва, албатта, аз ҳамин сабаб табутҳо наметавонанд дуруст бошанд. Садсолаҳо мардум умуман дар
табутҳо дафн намешуданд, зеро ин хеле гарон буд.
Ва азбаски дар фазои маҳдуди қабристонҳои калисоӣ имконпазир буд, ки пӯсидашавӣ барои муддати хеле тӯлонӣ таъхир шавад.
Ва ҳамин аст сабабе, ки ин расм ҳадди ақал 100 ё 200 сол баъд эҷод шуда, санааш ба соли 1347
баргардонида шудааст, то вазъи он солро тасвир кунад.
Ин маънои онро дорад, ки ҳар ду чизе, ки мо дар ин ҷо мебинем, хабарҳои бардурӯғанд ва дигар ҳеҷ чиз нест.
Зеро ҳама чиз ба ҳамин тарс бармегардад. Аммо ин тарс ду ҷониба дорад.
Барои мо, барои аксари одамон, ин тарс дар тарафи чап аст.
Тарсе, ки моро аз қобилияти фикр кардан маҳрум мекунад, моро маҷбур месозад, ки ҳимоя
ҷӯем ва ба пешниҳодҳои кӯмак таслим шавем.
Ва сипас тарс низ ҳамчун як имконият вуҷуд дорад.
Шояд шумо он ҷаноберо, ки дар тарафи рост қарор дорад, мешиносед. Ин шахси машҳур Уоррен Баффетт аст.
Ин маънои онро дорад, ки барои ақаллияти башарият ин паникаи эпидемия сабаби ҷашн гирифтан аст.
Зеро ӯ гуфт: тарси густурда ҳамчун сармоягузор дӯсти шумост. Зеро он гоҳ шумо метавонед бо нархҳои арзон харидорӣ кунед.
Ва онҳо ҳамеша ин харидҳои арзонро мекарданд.
На танҳо ҳоло дар давраи пандемияи коронавирус, балки пеш аз он низ. Пас, ин аст барои пандемияи коронавирус:
Физики канадӣ Денис Ранкур як бор фақрро бо мурдагон муқоиса кард.
Ва шумо мебинед, ки ҳарчӣ аҳолӣ камбизоаттар буд, ҳамон қадар бештар мемурданд. На аз вирус, балки аз чораҳои андешидашуда.
Ва ҳамин ҳодиса қаблан низ рух дода буд: дар солҳои 1866 ва 1871 дар Амстердам, дар ин ҷо барои бемории вабои хурӯшак.
Ин шумораи маргҳо дар миёни камбизоатон аст ва ин шумораи маргҳо дар миёни хеле сарватмандон аст.
Ва дар ин ҷо тамоми масъала чунин аст: холера, марги камбизоатон ва марги сарватмандон.
Ин маънои онро дорад, ки ҳамеша имконпазир буд, бо ёрии эпидемия аз байн бурдани қисми аҳолие, ки дигар дилхоҳ набуд.
Ва аз ҳама болотар, ин гуноҳи онҳо набуд. Ва онҳо намехоҳанд, ки гунаҳгор дониста шаванд.
Пас шумо ҳатман маҷбур нестед, ки барои кам кардани аҳолӣ ҷанг эълон кунед. Вабо низ ҳамин корро анҷом медиҳад.
Ва, албатта, шумо пас метавонед иқтисодро барқарор кунед. Мо мебинем, ки ҳоло бо коронавирус чӣ рӯй медиҳад:
Лоиҳаҳои нави миқёсан калон, ки қаблан ғайриимкон буданд.
Аммо онҳо инро қаблан, дар давраи эпидемияҳо анҷом дода буданд, ки ман дар як лаҳза ба шумо нишон медиҳам.
Ногаҳон иқтисод серҳаракат шуд, зеро одамон мурда буданд ва дигар касе барои кор кардан намонд.
Лоиҳаҳои нави миқёсан калон оғоз шуданд ва сипас баъзе одамон аз кор озод карда шуданд.
Имрӯз ин теоретикони табаддулот ҳастанд, аммо дар гузашта ин кофирон ва ҷодугарон, ҳатто яҳудиён буданд, ки
онҳоро бе ягон сабаб мекуштанд, то барои нафарони нав, ки мехостанд ҷомеаро назорат кунанд, ҷой кушоянд.
Ва аз он ки дар таърихи эпидемияҳо чизе нодуруст аст, метавон аз як назари умумии тахминӣ аз соли 1347 то имрӯз
фаҳмид, ки чандин маротиба хуруҷҳои эпидемияҳо рух додаанд.
Аммо дар ин ҳикояи эпидемия низ чанд фосилаи аҷиб вуҷуд дорад.
Яъне, чаро то соли 1347 садсолаҳо ягон эпидемия вуҷуд надошт?
Вақте ки ҳар ҳашт то даҳ сол як бор эпидемия рух медиҳад, бояд аз худ ин саволро пурсид.
Ва мегӯянд, ки дар соли 1918, дар охири Ҷанги Якуми Ҷаҳонӣ, эпидемияи бузурге, маъруф ба номи гриппи Испания, рух
дода буд, зеро дар он замон одамони зиёде бемор буданд.
Аммо мо низ Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ доштем.
Чаро дар охири Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ эпидемия рух надод, дар ҳоле ки мардум вазъи беҳтар надоштанд?
Ягона ҷавоби имконпазир чунин аст: зеро онҳо дар он вақт равшан зарур набуданд.
Ва инҷо рӯйдодҳои вабо аз соли 1347 то 1750 сабт шудаанд, ва шумо мебинед, ки пас аз аввалин хуруҷи бузурги соли 1347 шумораи онҳо
ба таври назаррас афзуд, сипас дар давраи Ҷанги Сӣ-сола эпидемияҳо торафт зиёд шуданд ва
баъд аз он ногаҳон шумораи онҳо хеле кам шуд.
Дар соҳаи тиб дақиқан чӣ рӯй дода бояд бошад?
Вақте ки шумо ба шароити иҷтимоӣ назар мекунед, шумо донотар мешавед.
Дар соли 1347 Калисои католикӣ дар даъвояш ба ҳукмронии ҷаҳонӣ воқеан ба қувва расид ва гуфт: Ҳар рӯҳ бояд ба мо тобеъ бошад.
Ва барои ин онҳо бояд аз тарси беморӣ истифода мебурданд. Ва, албатта, муқовимат вуҷуд дошт.
Ин одатан ҳамчун Ҷангҳои деҳқонон, ки руй доданд, номида мешавад.
Аммо на танҳо деҳқонон ба истисмору зулми онҳо муқобилат карданд.
Инҳо шаҳрвандоне буданд, ки дар он давлатҳо зиндагӣ мекарданд.
Ва мебинед, эпидемияҳо афзоиш ёфтаанд, то инро зери назорат гиранд.
То ниҳоят рӯйдодҳои бузурге, ба монанди Ҷанги сӣ сола, рух доданд.
Ва сипас бо Контрреформатсия ва шукӯҳи давраи барокко вазъ нисбатан ором шуд.
Он вақт қасрҳо ва калисоҳои барокко сохта шуданд.
Онҳо ба нерӯи корӣ ниёз доштанд ва бар мардум чунин назорат доштанд, ки гуфтанд: «Ҳоло мо бе эпидемияҳо ҳам метавонем».
Ва боз як чизе, ки нишон медиҳад, ки ин эпидемияҳо, ки мо дар мавриди Ковид дидем, ҳодисаи мантиқии табиӣ нестанд, яъне ҳатто
пас аз муддати тӯлонӣ дар ноҳияҳои алоҳида, штатҳои федералӣ ё кишварҳои Иттиҳоди Аврупо сатҳҳои сироят хеле гуногун буданд.
Чӣ гуна ин имконпазир аст, агар беморӣ гӯё тавассути ҳаво аз шахс ба шахс паҳн мешавад?
Пас, пас аз муддати хеле кӯтоҳ, пас аз чанд ҳафта ё моҳ, бояд мувозина вуҷуд дошта бошад; яъне, шумораи
гирифторӣ ба беморӣ бояд тақрибан дар ҳама ҷо якхела бошад.
Аммо ҳолат чунин набуд.
Ва ягона вақте, ки фавтиши зиёдатӣ вуҷуд дошт – физики канадӣ Денис Ранкур низ инро моделсозӣ ва ҳисоб
карда буд – моҳҳои март ва апрели соли 2020 буданд.
Ва ин низ ошкоркунанда аст.
Дар асл, беморие, ки аз Чин ворид шудааст, бояд дар бандаргоҳҳои асосии баҳрӣ ва фурудгоҳҳо пайдо шуда, аз он ҷо паҳн мешуд.
Аммо ин тавр набуд.
Ин шимоли Италия буд, ин Страсбург, Эльзас буд, ин Париж буд, ин минтақаи атрофи Брюссел буд,
каме Лондон ва ин минтақаи Мадрид ва Барселона буд.
Аммо дар ҷойҳои дигар, ки онҷо низ фурудгоҳҳо ва бандарҳо буданд, чунин набуд. Ва чаро ҳамаи ин рӯй дод?
Зеро он чизе, ки он ҷо рӯй дод, ҳодисаи сироятӣ набуд, фавти зиёдатӣ – он марги тиббӣ буд, ки рух дод.
Яъне, Созмони Умумиҷаҳонии Тандурустӣ тавсия додааст, ки бемороне, ки гумон меравад гирифтори Ковид-19 ҳастанд, ҳарчӣ
зудтар ба вентилятор пайваст карда шаванд, ки ин дар мавриди пиронсолон амалан ба қатл баробар аст,
зеро онҳоро дигар наметавон аз вентилятор ҷудо кард.
Хлорохин, доруи зидди малярия, дар амал дар дозаи ҳалокатбор таъин шуда буд.
Он чизе, ки дар ин ҷо анҷом дода шуд, қатл буд. Ҳар касе, ки онро анҷом дод, бояд медонист.
Чунон ки мебинед, ин дар як қатор кишварҳо, ба монанди Олмон ё Австрия, анҷом дода нашуд; аммо дар ин кишварҳо он анҷом дода
шуд. Ремдесивир дода шуд, ки он комилан бефоида ва зараровар буд.
Ва, барои бадтар шудани вазъ, ба бемороне, ки бе зарурат бо вентилятсияи сунъӣ таъмин
шуда буданд, антибиотикҳо низ дода нашуданд.
Ҳарчанд ҳар беморе, ки вентилятсия мешавад, бидуни ин антибиотикҳо ба сирояти бактериявӣ гирифтор мешавад.
Ин нишон медиҳад, ки, дар принсип, дар баъзе минтақаҳо маргҳои тиббӣ ба таври ҳадафмандона то чанд ҳафта ба
вуҷуд оварда мешуданд, то паникаи заруриро ба вуҷуд оранд.
Ва агар мо ҳоло ба соли 1347, ба аввалин вабои бузург назар афканем, имрӯз харитаҳои монанди ин
ҳастанд ва шумо низ метавонед бубинед, ки чӣ дуруст нест.
Ҳарчанд паҳншавии беморӣ нисбатан яксон ба назар мерасад, ин вабо панҷ сол идома кард ва тамоми минтақаҳо – чун расман эътироф
шудааст – мисли Полшаи имрӯза, шарқи Олмон, Чехия, минтақаи атрофи Милан ва инҷо дар Пиренейҳо – беш аз панҷ сол
бидуни ягон маҳдудияти ҷуғрофӣ аз ин беморӣ озод монданд.
Ин танҳо аз он сабаб аст, ки мардум дар он ҷо иштирок накарданд, ва ҳамин чизест, ки мо бояд анҷом диҳем!
Агар одамони кофӣ иштирок накунанд, пандемия нахоҳад буд!
Дар ҳамин ҳол, таҳқиқотҳо низ ба таври қатъӣ собит кардаанд, ки ин вабо, дар ҳар ҷое ки рух додааст – ва он танҳо дар чанд шаҳри
нисбатан ками шумора рух додааст – 95,5 фоизи ҳодисаҳо дар масофаи то даҳ километр аз роҳҳои обии киштигардӣ сурат гирифтаанд.
Ва шумо медонед, ки дар чанд қисмати кишвар роҳҳои обӣ барои ҳаракат вуҷуд надоранд?
Ин маънои онро дорад, ки дар бисёре аз ин минтақаҳо, ки майдонҳои ранга танҳо барои нишон додани он ки гӯё вазъ чӣ
қадар бад буд, қайд шудаанд, дар асл ҳеҷ чиз рух надодааст.
Агар чунин бошад, шумо бояд чунин холҳои шаҳриро ба даст оред.
Ва сипас таҳқиқоти мо нишон дод, ки бисёре аз ин омори вабо сохта шуда буданд.
Дар шаҳрҳои гуногун гузоришҳои якхела ҳастанд – танҳо номи шаҳр иваз шудааст – то нишон диҳанд, ки дар он ҷо вабо рух додааст.
Аммо ҳатто агар онҳо ин корро накунанд ва танҳо ба ин воқеият назар кунанд, ки дар он замон аксари Аврупо деҳотӣ буд
ва мардум дар манотиқи деҳот зиндагӣ мекарданд, на дар шаҳрҳои калон, пас танҳо даҳ дарсади аҳолӣ осеб мебинад.
Пас дар соли 1347 ҳангоми аввалин вабои гӯё бузург сухан аз маргу бемории оммавӣ намерафт. Ва чаро ин лозим буд?
Дар он вақт низ масъалаи бозсозӣ буд.
Агар шумо имрӯз ба китоби таърих назар афканед, дар он навишта шудааст:
Аввалин вабо оғози Ренессансро нишон дод. Ҳамин тавр, мо ҳоло дар таърих як нуқтаи гардишро аз сар мегузаронем.
Онҳо ҳамин корро карданд. Ва дар он замон бозори молиявӣ дар дасти яҳудиён буд.
Пас аз он ки нисфи ҷамоатҳои яҳудӣ нобуд шуданд, он дигар дар дасти яҳудиён набуд, балки дар дасти
патрисианҳои маҳаллӣ буд, ки тиҷоратро ба даст гирифтанд.
Ва ба таври қулай, бисёриҳо, аз ҷумла роҳбарони калисо, аз қарзҳояшон озод шуданд, зеро қарздоронашонро кушта буданд.
Барқароршавии иқтисодӣ. Дар он замон аксари матоъҳои босифат аз шимоли Италия меомаданд, аммо пас аз соли 1352 ин дигар чунин
набуд. Ногаҳон дар корхонаҳо саноати матоъсозии олмонӣ пайдо шуд.
Ва дар он замон Калисои католикӣ ногаҳон дар шаҳрҳо замини зиёде пайдо кард ва тавонист
калисоҳои бузург созад. Албатта, на бо пули худ.
Ва дар баъзе ҷойҳо, ки ин мувофиқ буд, аҳолӣ танҳо каме камтар зич шуда буд.
Зеро агар дар ягон ҷо маргумир зиёдтар мешуд, он танҳо дар чанд шаҳри калон буд.
Ва сипас одамони нохуш камтар шуданд.
Биёед ба як ҳодисаи дигар назар андозем, ки онро «Инглис Суэт»-и соли 1529 меноманд. Як ҳодисаи хеле аҷиб.
Мисли он чи дар Ухан рӯй дод, киштие, ки бемории марговарро мебурд, дар соли 1529 ба бандари Гамбург расид.
Аз он чизе, ки метавон ҷамъбаст кард, эҳтимолан ин гриппи тобистонӣ буд.
Аҷиб он буд, ки гриппи тобистона танҳо дар баъзе шаҳрҳои Олмон ва Швейтсария рух дод ва дар Нидерландҳо дар
миқёси камтар – аммо дар Фаронса, Полша ва Чехия рух надод.
Имрӯз таърихнигорони тибӣ ҳанӯз ҳам патогенро меҷӯянд. Аммо онҳо онро нахоҳанд ёфт.
Аммо шумо метавонед онро пайдо кунед, агар ба харитаи Ислоҳот назар кунед.
Дар соли 1517 Мартин Лютер бо номи як шахс калисоро ислоҳ кард ва Калисои протестантӣ ба вуҷуд омад.
Ва инҳо он минтақаҳоянд, ки шаҳрҳо ба дини протестантӣ гузаштанд.
Онҳо қариб дақиқ ба шаҳрҳое мувофиқат мекунанд, ки дар онҳо «свет» англисӣ баргузор шуда буд.
Ва он на дар натиҷаи сироят, балки дар натиҷаи табобат рух дод.
Дар ин шаҳрҳо мегӯянд, ки мардум дар авҷи тобистон, дар ҳарорати 35 дараҷа, бояд 24 соат дар ду кӯрпаи пашмӣ маҳдуд мешуданд.
Ва сипас онҳо мурданд. Ин гидроксихлорохин буд, ки он вақт истифода мешуд.
Ва, мутаассифона, он замон бисёре аз мардум худро тарсонданд ва ҳамин корро карданд.
Ва, ҷолиб он буд, ки мақола нашр шуда буд, зеро мо ҳоло дар Австрия ҳастем ва онро ду фармацевт аз Линц имзо карда буданд.
Ду фармацевт аз Линц ҳеҷ гоҳ пайдо нашуданд, зеро онҳо аз аввал вуҷуд надоштанд.
Онҳо дорусозони сохта буданд, аммо ин барои куштани чанд ҳазор нафар кофӣ буд.
Ва дар Лондон дар соли 1665 чӣ рӯй дод? Онҷо Вабои Бузург сар зад, ки, ба гуфтаҳо, 68 000 нафарро аз ҳаёт маҳрум кард.
Шояд, шояд не, ман намехоҳам ҳукм кунам. Аммо як сол пас чӣ рӯй дод?
Оташи бузург. Тамоми Лондон сӯхт – як навсозии гармидиҳӣ, ки пас аз зарбаи вабо хеле хуб кор кард.
Ва пас аз он ки Лондон дар услуби барокко бозсозӣ шуд, чӣ рӯй дод? Ҳеҷ гоҳ боз вабо такрор нашуд. Чӣ тасодуф!
Ё биёед ба соли 1830–31 назар кунем. Ҳанӯз соли 1848 набуд, аммо ҳодисаҳо дар ҳоли шаклгирӣ буданд.
Пас аз Ҷангҳои Наполеонӣ, ки мо дар Австрия инро махсусан хуб медонем, режими Меттернич таъсис ёфт.
Ва он ҷо шумо метавонед бубинед, ки ниқобҳо дар асл барои чӣ хубанд.
Яъне, на барои ҳифз аз сироят, балки барои манъи суханронӣ.
Ҳамин тавр дар он вақт дар як мультфилм ин тасвир шуда буд. Ва дар дигар кишварҳо низ ҳамин тавр буд.
Дар Париж, Брюссел, Антверпен ва Варшава инқилобҳо рух доданд. Ва ин хатарнок шуд.
Ва он гоҳ чӣ шуд? Он гоҳ холера омад. Он аввалин бор аз Бенгал омад.
Ҳазорҳо сол ӯ киштӣ нагирифт, аммо ногаҳон он расид. Ва пас мардум мурданд.
Ва, албатта, танҳо дар шаҳрҳои калон, зеро дар он замон инқилобҳо ҳанӯз дар шаҳрҳои калон рух медоданд.
Ва ниҳоят, гриппи испанӣ, ки бисёре аз шубҳагарони коронавирус ҳанӯз ҳам онро сирояти воқеӣ мешуморанд, низ воқеӣ нест.
Дар ин ҷо шумо метавонед омори такроршавии грипп дар артиши Олмон дар соли 1918-ро бинед.
Дар тобистон як хуруҷи грипп рух дод, ки 6,5 фоизи сарбозон бемор шуданд.
Ва барои гриппи тирамоҳӣ он ҳатто ба 2 фоиз ҳам намерасид.
Ва шахсе, ки барои шикасти артиши Олмон масъул буд, Эрих Людендорф метавонист бигӯяд: «Мо
танҳо ба хотири гриппи испанӣ мағлуб шудем.»
Не, гуфт ӯ: мардум каме грипп доштанд, аммо аз ҳама бештар картошка надоштанд ва аз хона машруби бад бо
худ оварданд. Аз ҳамин сабаб артиши олмонӣ шикаст хӯрд.
Ва дар ноябри соли 1918 грипп хотима ёфт. Ҳеҷ чиз намонда буд.
Аммо имрӯз шумо метавонед дар китобҳо бихонед, ки он то соли 1923 давом кардааст.
Аммо агар шумо ба китобҳои қадимӣ назар афканед, онро дар он ҷо нахоҳед ёфт. Дар соли 1919 мардум бо як гриппи маъмулӣ гирифтор
буданд, ки он танҳо каме шадидтар буд, зеро мардум дар поёни ҷанг ранҷ мекашиданд ва
барои гарм кардани хонаҳояшон ҳеҷ чиз надоштанд.
Онҳо аллакай онҳоро фаромӯш карда буданд.
Пас ҳатто он замон патогенҳои нав набуданд, патогенҳои хатарнок ҳам набуданд.
Дар беҳтарин ҳолат ҳамин шароитҳо буданд. Ин дар ин ҷо гриппи нав набуд.
Ҳамон қадар кам, ки ҳоло буд.
Ва ҳамин аст сабаби навишта шудани як мақола, ки ин масъаларо барои шаҳри Кёльн таҳқиқ кард ва нишон дод, ки шаҳрвандони
Кёльн асосан дар бораи гриппи испанӣ аз рӯзномаҳо огоҳ шудаанд.
Аммо на ба хотири беморӣ ва на ба хотири ҷасадҳои мурдае, ки дар ҳар гӯшаи кӯча хобида буданд.
Ва ҳаминро хонум Андерсен қаблан бо калимаҳои қавӣ, ба забони худ гуфта буд.
Инро касе гуфт, ки ман мехоҳам боз дар ин ҷо номи ӯро зикр кунам, зеро ӯ венягӣ аст.
Иван Иллич дар соли 1975 ин сенариёеро, ки мо имрӯз бо он рӯ ба рӯ ҳастем, пешгӯӣ карда буд.
Ӯ гуфт: «Элитаи нави назоратчиёни илмӣ мехоҳад тамоми ҷаҳонро ба палатаи беморхона табдил диҳад ва бар он ҳукмронӣ кунад.»
Ин гурӯҳи нави духтурони динӣ мехоҳанд муайян кунанд, ки чӣ чиз беморӣ маҳсуб мешавад, кӣ бемор аст ё
метавонад бемор шавад ва барои онҳо чӣ бояд кард.
Ӯ ҳанӯз дар бораи эмгузаронии РНК ё санҷишҳои ПЦР чизе намедонист. Аммо ӯ механизмҳоро мефаҳмид.
Чаро? Зеро Иван Иллич рӯҳонии католик буд. Ӯ маълумоти дохилӣ дошт.
Пас, эҳтимол ҳоло шумо мехоҳед аз ман, ки ба гузашта менигарад ва метавонад ояндаро пешгӯӣ кунад, бидонед, ки ин
бозингари бозии «шёлл» ҳамчун пандемияи нав чӣ хоҳад кашид.
Ман ҳам наметавонам ба ту бигӯям, ки ӯ аз кулоҳи худ чӣ берун хоҳад овард.
Аммо ман метавонам ба шумо бигӯям, ки он вақте ки лозим мешавад, хоҳад омад, ё агар мо ба он бовар накунем, умуман нахоҳад омад.
Кофист, ки теъдоди кофӣ зиёди мардум ба пандемия бовар накунанд, ва «бе пандемия тоталитаризм вуҷуд надорад».
Ташаккур.