Pandemiýalar zerur bolanda gelýär. Pandemiýalar biz olara ynanmaýan mahalymyzda ýüze çykmaýar.
Bu netije Dr Gerd Reuther tarapyndan 2024-nji ýylyň 13-nji aprelinde "Dünýäni dolandyrmak üçin gorkuzmak we uydurma
krizisler" mowzugy boýunça geçirilen mahabatynda çykaryldy.
Uniwersitet mugallymy Dr Gerd Reuther radiologiýa hünärmeni, lukmançylyk mugallymy we lukmançylyk taryhyçysy.
Kla.TV şu pursatda bu düşünjeli we örän döwrebap leksiýany efire berýär:
Birnäçe gün ozal Dünýä saglyk guramasy ýene-de global krizis ýagdaýyny yglan etdi.
Berliner Zeitung 2024-nji ýylyň 14-nji awgustynda habar berýär:
Dünýä saglyk guramasy mpox 2022-nji ýyldan soň täzeden halkara derejesinde ýaýranyp, birnäçe
ýurtda saglyk howpy bolup biler diýip hasaplaýar.
Tiz gurnama yglan edilmegi dünýäniň dürli ýurtlaryndaky häkimiýetleri mümkin bolan epidemiýalara taýýarlyk
görmäge duýduryş bermek maksady bilen niýetlenendir.
Diňe birnäçe aý ozal täze Halkara Saglyk Kadalary (IHR) gizlin we syrly operasiýa arkaly kabul edildi.
Bu, Dünýä saglyk guramasyna ýa-da Tedrosyň özüne, ähli 194 agza döwletde has-da köp ygtyýar berdi.
Täze Mpox isteriyasy dünýäni "Dünýä Saglyk Guramasy diktaturasy" astyna getirmek üçin başga bir manewrmi?
Bir zat anyk: "Bütindünýä Saglyk Guramasy geljek günlerde we aýlarda täsirlenen ähli ýurtlar bilen ýakyndan
hyzmatdaşlykda global garşy çäreleri utgaşdyrar," diýdi Tedros.
Näme üçin global pandemiýa ýagdaýy şu takyk pursatda yglan edilýändigi heniz belli däl.
Derman senagatynyň iri kompaniýalarynyň durgunlaşýan girdejileriniň çalt ösýän mpox sanjym
senagaty sebäpli ýakynda çäge degjekdigi aýdyň.
Ernst Wolff 15-nji awgustda şeýle ýazýar:
Dünýä saglyk guramasy (WHO) we SPIEGEL Bill we Melinda Gates gaznasyndan millionlarça dollar alýarlar,
ol bolsa derman senagatyna uly möçberde maýa goýýar.
Häzirki ýagdaýy seljermek üçin Kla.TV bilen şu gün pandemiýalaryň taryhyna gaýdyp serediň.
Dr Gerd Reuther: Hawa, men bu ýerde, Wena şäherinde gaýdyp gelendigime aýratyn şat.
Ahyrynda men bu ýerde işleýän mahaly ömrümiň 13 ýylyny geçirdim.
Şonuň üçin men janap Hausere ýene bir gezek meni Wena getirendigi üçin minnetdar.
Çünki bu ýerde koronawirus bilen bolup geçen wakalardan soň, Wenniýa hakykatdanam ýakymly bolmady, aýtmaly.
Men Wena serhedini gaýtadan geçjek däldigime golaý and içipdim.
Ýöne men ony şonda-da etdim, sebäbi pikirimçe bu örän, örän möhümdir.
Sebäbi bu ýerde ornaşdyrylmak islenýän totalitarizm üçin olar başga bir pandemiýa gerek.
Bu pandemiýanyň bolmagyna ýol berilmez.
Onuň öňüni diňe biz arka aýnamyza seredip, geçmişde näme bolup geçenini görsek alyp bileris.
Soňky 700 ýylda epidemiýalar nähili boldy.
Şonuň üçin aýalym we men bu kiçi kitaby bir ýyl ozal ýazdık.
We hakykatdanam epidemiýanyň taryhyny 150 sahypada jemläp bilersiňiz, bu ynanmak kyn.
Çünki şol bir zat 700 ýyl bäri bolup gelýär.
Bu bakterialar we wiruslar barada däl. Bu diňe panika barada, başga hiç zat däl.
Pandemiýa panika döredmek bilen sinonimdir. Hawa, panika döretmek üçin ölümler gerek.
Emma hormat sebäpli adam tebigy ýagdaýda bu ölü bedenleri göni görkezmekden gaça durar.
Belki-de olar ýokdugy üçin hem. Şonuň üçin tabutlar ulanylýar.
Biz hemmämiz Bergamodan gelen tabutlar barada bilýäris. Munyň üstünde has köp zat aýtmagyň zerurlygy ýok.
Menimçe, bu ýerde sagatlap aýlanyp sürülen diňe 13 tabut bardy.
Emma olar munuň hemmesini birnäçe asyr öň etdiler.
Çepde görkezilen surata serediň. Ol sagdaky tabutlar ýaly ýalandyr.
Ýa-da siz bir adamyň diňe bir adam tarapyndan göterilip biljekdigine ynanýarsyňyzmy?
Şonuň üçin size tabutlar gerek, sebäbi içindäki zat nämedigini bilmeýärsiňiz.
Elbetde, şonuň üçin tabutlar dogry bolup bilmeýär. Asyrlar boýy adamlar örän gymmat
bolandygy üçin umuman tabutlarda gömülmeýärdiler.
We çünki kilise mezarlarynyň çäkli ýerinde çürüşi gaty uzak wagtlap gijikdirmek mümkin bolardy.
Şonuň üçin bu surat iň azyndan 100 ýa-da 200 ýyl soň döredilip, 1347-nji ýyldaky ýagdaýy görkezmek üçin yza tertiplendirildi.
Bu, bu ýerde görýän iki zadyň hem ýalan habar bolup, başga hiç zat däldigini aňladýar.
Çünki hemmesi bu gorky bilen baglanyşykly. Emma bu gorkynyň iki tarapy bar.
Bizim üçin, köp adam üçin, sol tarapdaky gorky.
Oýlanmak ukybymyzy elimizden alýan, bizi gorag gözlemäge we kömek tekliplerine boýun egmäge mejbur edýän gorky.
We soňra gorku hem bir mümkinçilikdir.
Siz sag tarapdaky jenapçyny tanap bilersiňiz. Ol meşhur Warren Buffett.
Bu adamzadyň azlygy üçin bu epidemiýa panikasy şatlyk sebäbidir.
Ol şeýle diýdi: Giňden ýaýran gorky maýa goýujy hökmünde siziň dostuňyz. Şonda siz amatly söwdalary çalt satyn alyp bilersiňiz.
We olar hemişe bu arzan satyn alyşlary edýärdiler.
Diňe häzir koronawirus pandemiýasy döwründe däl, eýsem mundan öňem. Şu bolsa koronawirus pandemiýasy üçin:
Kanadalik fizigi Denis Rancourt bir gezek bu ýerde garyplygy ölüm bilen deňeşdirdi.
We görersiňiz, ilatyň ýagdaýy näçe garyp bolsa, adamlar şonça-da köp ölýärdi. Wirusdan däl, eýsem alnyp barlan çäreler sebäpli.
Şol bir zat öňem boldy, 1866 we 1871-nji ýyllarda Amsterdamda, bu ýerde kiçi çotga keseli üçin.
Bu garyplar arasyndaky ölümleriň sany, we bu örän baýlar arasyndaky ölümleriň sany.
Bu ýerde bolsa kolera üçin ähli zat, garyplaryň ölümü, baýlaryň ölümü.
Bu, epidemikiň kömegi bilen islenmeýän ilatyň bir böleginden hemişe halas bolup bolýandygyny aňladýar.
Hem-de her zatdan öň, bu olaryň günäsi däldi. Olar günälenmegi islemeýärler.
Şonuň üçin ilaty azaltmak üçin hökmany ýagdaýda uruş açmaly däl. Weba hem bu işi ýerine ýetirip biler.
Elbetde, soňra ykdysadyýeti gaýtadan dikeldip bilersiňiz. Biz häzir koronawirus bilen bolup geçýänleri görýäris:
Öň mümkin bolmajak uly möçberli täze taslamalar.
Emma olar muny öňem epidemiýalar döwründe edipdiler, men size muny bir pursatdan soň görkezjek.
Birden-iki ykdysadyýet işjeňleşdi, sebäbi adamlar ölipdi we işlemäge hiç kim galmady.
Täze uly möçberli taslamalar işe girizildi we soňra käbir adamlar işden boşadyldy.
Şu gün konspirasiýa nazariýetçileri nyşana alynýar, emma geçmişde hereziler we jadygärler, hatda ýewreýiler
hem jemgyýeti dolandyrjak täze adamlara ýer açmak üçin ýönekeýçe öldürilipdirler.
Epidemialaryň taryhynda bir zatlaryň nädogrydygyny 1347-nji ýyldan bäri häzirki güne çenli berlen ýönekeý synlama
görkezýär: epidemiýalaryň gaýtalanyp ýüze çykandygyny görkezýär.
Emma bu epidemiýa hekaýasynda hem käbir geňlikler bar.
Meselem, 1347-nji ýyla çenli asyrlar boýy epidemiýalar näme üçin bolmady?
Her sekizden on ýyla çenli epidemiýa bolanda, adam özüne şol soragy bermeli.
Aýdylmagyna görä, Birinji jahan urşunyň ahyrynda, 1918-nji ýylda meşhur Ispaniýa grippi atly uly
epidemiýa bolupdyr, sebäbi şol wagt köp adam kesellipdir.
Emma bizde Ikinji jahan urşy hem boldy.
Ikinji jahan urşunyň ahyrynda adamlaryň ýagdaýy has gowulaşmandygyna garamazdan, näme üçin epidemiýa bolmady?
Ýeke mümkin jogap şudur: sebäbi olar şol wagt açyk-aydyn gerek däldi.
We bu ýerde 1347-den 1750-e çenli ýazga alynan weba wakalary görkezilýär; 1347-nji ýyldaky ilkinji uly partlamany, soňra
Otuzýyllyk uruşy döwründe epidemiýalaryň sanynyň barha köpeldigini we soňra gysga wagtda
epidemiýalaryň sanynyň gaty azalýandygyny görüp bilersiňiz.
Tibbi taýdan takyk näme bolup geçendigi aýdylýar?
Sosial şertlere seredeniňde has akylly bolýarsyň.
1347-nji ýylda Katolik kilise dünýä hökmranlygyny talap etmekde hakykatdan hem güýçlenip,
şeýle diýdi: Her bir ruh bize boýun egmeli.
Muny etmek üçin olar kesellerden gorkudan peýdalanmaly boldular. Elbetde garşylyk hem boldy.
Bu köplenç ösüp gelýän daýhan uruşlary diýlip atlandyrylýar.
Emma diňe daýhanlar däl, olaryň ekspluatasiýasyna we ezijiligine garşy çykdylar.
Olar şol döwletlerde ýaşaýan raýatlardy.
Görýäňizmi, epidemiýalar muny gözegçilikde saklamak üçin artdy.
Ahyrynda Otuzýyllyk urşy ýaly uly wakalar boldy.
Soňra Kontra-reformasiýa we Barok döwrüniň şöhleliligi bilen ýagdaýlar nisbi taýdan dymdy.
Şol wagtda barokko köşkleri we kiliseler guruldy.
Olaryň işçi güýjüne mätäçligi bardy we adamlar barada şeýle dolandyryşlary bardy, şonuň üçin olar:
"Indi epidemiýalarsyz hem bolup bileris" diýdiler.
We başga bir zat hem bar, bu epidemiýalaryň, meselem Covid-de gördügimiz ýaly, mantykly tebigy hadysa däldigini görkezýär;
hatda uzak wagt geçensoň hem, ýeke-täk etraplarda, federal ştatlarda ýa-da ÝB ýurtlarynda
keseliň ýüze çykma derejeleri örän tapawutly boldy.
Eger keseliň adamdan adama howa arkaly ýaýradylýandygy çaklanylýan bolsa, onda munuň mümkinçiligi nähili?
Soňra gysga wagt geçensoň, birnäçe hepde ýa-da aý geçensoň, deňagramlylyk bolmaly; ýagny keselleriň ýüze
çykma derejesi her ýerde takmynan birmeňzeş bolmaly.
Emma ýagdaý şeýle däldi.
We artykmaç ölümleriň ýüze çykan ýeke-täk wagty – kanadalik fizigi Denis Rancourt hem muny simulýasiýa edip,
hasaplady – 2020-nji ýylyň mart we aprel aýlarynda boldy.
Bu hem açyp görkezýär.
Hakykatda, Hytaýdan getirilýän kesellik esasy deňiz we howa menzillerinde ýüze çykyp, şol ýerden ýaýramaly eken.
Emma ýagdaý şeýle däldi.
Ol Demirgazyk Italiýa, Strasburg, Alsas, Pariž, Brýusseliň töweregindäki sebit, Londonyň
birazy we Madrid bilen Barselonanyň sebitidi.
Emma bu diňe şol ýerde boldy, başga ýerlerde bolsa aeroportlar we portlar hem bardy. We näme üçin munuň ählisi boldy?
Sebäbi ol ýerde bolup geçen zat ýokuşly wakä däldi, artykmaç ölüm – bu ýüze çykan lukmançylyk ölümi boldy.
Ýagny, Bütindünýä Saglyk Guramasy Covid-19 bilen keselleýän şübhelenýän hassalary mümkin boldugyça çalt wentilýatorlara
birikdirmegi maslahat berdi, bu bolsa garry adamlaryň ýagdaýynda amalda adam öldürmek bilen deň,
sebäbi olary wentilýatordan aýyrmak mümkin däl.
Hloroquin, malariýa garşy derman, amalda ölümli dozada bellenildi.
Bu ýerde edilen zat adam öldürmekdi. Ony amala aşyran her kim munuň şeýledigini bilmelidi.
Görşüňiz ýaly, bu Germaniýa ýa-da Awstriýa ýaly birnäçe ýurtda edilmedi; emma şol ýurtlarda edildi.
Remdesivir berildi, ol düýbünden peýdasyz we zyýanlydy.
Mundan-da-da ýaman, zerur bolmadyk ýagdaýda sun'iy dem berlen hassalara antibiotikler hem berilmändi.
Her bir dem alşy üpjün edilen hassada bu antibiotikler bolmasa bakteriýal infeksiýa döräpýär.
Bu, esasan, zerur panikany döretmek maksady bilen käbir sebitlerde birnäçe hepde boýy medisina
ölüminiň maksatlaýyn döredilendigini aňladýar.
Indi bolsa biz uzak geçmişe, 1347-nji ýyla, ilkinji uly weba garasaň, şuňa meňzeş kartalar häzir hem bar, we
näme dogry bolup bilmejekdigini hem görüp bilersiňiz.
Keseliň ýaýramagy örän deň görkezýän bolsa-da, bu bela bäş ýyl dowam etdi we häzirki Polşa, gündogar Germaniýa, Çeh
Respublikasy, Milan töweregindäki sebit hem-de Pireneýlerde ýerleşýän sebitler ýaly tutuş sebitler – resmi
taýdan ykrar edilşi ýaly – bäş ýyl boýy keselden arassa galdy, hiç hili geografik çäklendirmeler bolmazdan.
Munuň sebäbi diňe şol ýerdäki adamlaryň gatnaşmazlygy bolup biler, we bizem şonuň ýaly etmelimiz!
Eger ýeterlik adam gatnaşmasa, pandemiýa bolmaz!
Bu aralykda geçirilen barlaglar hem bu webanıň nirede ýüze çyksa-da – ol diňe käbir az sanly şäherlerde boldy –
hadysalaryň 95,5 göterimi suwda gatnawçy ýollardan on kilometr aralykda bolandygyny düýpli subut etdi.
We bilýärsiňizmi, ýurduň näçe sebitlerinde gämileriň geçip biljek suw ýollary ýok?
Bu, bu sebitleriň köpüsinde ýagdaýyň näderejede erbet bolandygyny görkezmek üçin reňkli zolaglar diňe
bellän ýerlerde hakykatda hiç zat bolmandygyny aňladýar.
Eger şeýle bolsa, şol şäher ballaryny gazanmaly.
Soňra barlaglarymyz bu weba statistikalarynyň köpüsiniň uydurylandygyny anyklady.
Dürli şäherlerde şol bir hasabatlar bar – diňe şäheriň ady üýtgedilipdir – ol ýerde weba bolandygyny görkezmek üçin.
Emma olar muny etmeseler-de we diňe şol döwürde Ýewropanyň köpüsiniň oba ýerleri bolup, adamlar uly
şäherlerde däl-de oba ýerlerinde ýaşaýandygyny nazara alsalar, ilatyň diňe on göterimi täsirlenjekdi.
Şonuň üçin 1347-nji ýylda, güman edilýän ilkinji uly weba döwründe köpçülikleýin ölümler we köpçülikleýin
keseller barada hiç hili mesele ýokdy. We näme üçin bu gerekdi?
Şol wagt hem gaýtadan gurmak barada boldy.
Eger şu gün taryh kitabyna seretseňiz, onda şeýle diýilýär:
Birinji bela Renessansyň başyny belledi. Biz häzir taryhda öwrüm nokadyny başdan geçirýäris.
Şonuň üçin olar şony etdiler. Şol wagt maliýe bazary ýahudileriň elinde eken.
Ýewreý jemgyýetleriniň ýarysy ýok edilenden soň, ol iş ýewreýleriň elinde däl-de, işi öz
üstüne alýan ýerli patrisiýalaryň eline geçdi.
We amatly ýagdaýda, köp adam, şol sanda kilise ýolbaşçylary, karz berijilerini öldürendigi üçin karzlaryndan azat boldular.
Ykdysady öwrülişik. Şol wagtlar iň owadan matalaryň köpüsi Demirgazyk Italiýadan gelýärdi, emma 1352-nji
ýyldan soň ýagdaý üýtgedi. Birdeneýin önümçilik kärhanalarynda nemes tekstil senagaty döräp başlady.
Şol wagt Katolik kilisesi şäherlerde birden köp ýer eýe boldy we uly katedral binalaryny
gurup bildi. Elbetde, öz pullary bilen däl.
We käbir ýerlerde, degişli ýagdaýlarda, ilat sany diňe biraz az boldy.
Çünki eger-de haýsydyr bir ýerde has köp adam ölse, olar diňe birnäçe uly şäherde boldy.
Soňra ýaramaz adamlaryň sany azaldy.
Gelin başga bir wakany, 1529-njy ýyldaky "iňlis teri" diýlip atlandyrylýan wakany seredeliň. Gaty geň bir waka.
Wuhan-da bolşy ýaly, ölümli weba daşaýan gämi 1529-njy ýylda Hamburg portuna gelipdir diýlip aýdylýar.
Gaýtadan dikeldilen maglumatlara görä, bu ähtimal tomus grippi bolupdyr.
Geň galdyryjy ýagdaýda, tomus grippi diňe Germaniýa we Şweýsariýanyň käbir şäherlerinde, az
mukdarda bolsa Niderlandlarda ýüze çykdy – emma Fransiýada, Polşada ýa-da Çehiyada ýüze çykmady.
Häzirki wagtda lukmançylyk taryhçylary henizem patogen gözleýärler. Emma olar ony tapmazlar.
Emma Reformasiýanyň kartasyna seredeniňizde ony tapyp bilersiňiz.
1517-nji ýylda belli bir Martin Luther kilisäni reformalady we Protestan kilisäsi dörädi.
We şular şäherleriň protestant ynanjyna geçiren sebitlerdir.
Olar iňlisleriň terläp işleşen şäherlerine takmynan doly gabat gelýär.
Ol infeksiýanyň netijesinde däl-de, bejerginiň netijesinde ýüze çykdy.
Bu şäherlerde tomusyň iň gyzgyn döwründe, temperatura 35 dereje bolanda, adamlar 24 sagatlap
iki ýorgana owrulmaly bolýardy diýlip aýdylýardy.
Soňra olar öldiler. Ol wagt ulanylýan gidroksihlorokin eken.
Gynansak-da, şol wagt köp adam gorkup, şonuň ýaly etdi.
Gyzykly ýagdaýda, makala çap edilipdir, sebäbi biz häzirki wagtda Awstriyadadyrys we oňa Linsden iki farmasewt gol çekipdir.
Linzden gelen iki farmasewt hiç haçan tapylmady, sebäbi olar ilkinji nobatda hiç haçan bolmandy.
Olar galp dermançylar boldular, ýöne bu birnäçe müň adamy öldürmek üçin ýeterlikdi.
1665-nji ýylda Londonda näme boldy? Aýdylyşyna görä, 68 000 adamyň ömrüni alýan Uly waba boldy.
Belki-de, belki-de däl, men höküm çykarmak islemeýärin. Emma bir ýyl soň näme boldy?
Uly ýangyn. Bütin Londonyň ýanyp gitmegi – veba şokundan soň örän gowy işleýän termal abatlaýyş.
We Londonyň barokko usulynda gaýtadan gurlanylandan soň näme boldy? Ýene hiç haçan
başga bir weba bolmady. Näme täsin gabat gelme!
Ýa-da 1830–31-nji ýyla seredeliň. Heniz 1848 ýetip gelmänkä, ýagdaýlar gaýnaýardy.
Napoleon uruşlaryndan soň, Awstriyada bizde aýratyn gowy bilşimiz ýaly, Metternich režimi döredildi.
Şol ýerde maskalaryň hakykatdanam näme üçin peýdaly bolandygyny görüp bilersiňiz.
Ýagny, ýokançlykdan goramak üçin däl-de, söz azatlygyny gadagan etmek üçin.
Şol döwürde karikatura ony şeýle görkezdi. Beýleki ýurtlarda hem şeýle boldy.
Parisde, Brýusselde, Antwerpde we Warshawada inqilaplar boldy. Bu howply boldy.
Soňra näme boldy? Soňra kolera geldi. Ol ilkinji gezek Bengaliýadan geldi.
Müňlerçe ýyl boýy oňa gämi gelmedi, ýöne birden gelip galdy. Soňra adamlar öldi.
Elbetde, diňe uly şäherlerde, sebäbi şol wagtdaky inqilaplar henizem uly şäherlerde bolup geçýärdi.
Ahyrynda, köp koronawirus şübheçileriniň häzirem hakyky ýokanç keseli hasaplaýan Ispaniýa grippi hem hakyky däl.
Bu ýerde 1918-nji ýylda Germaniýanyň goşunynda grippiň ýüze çykma derejesine degişli statistikalary görüp bilersiňiz.
Tomusky gripp ýokanjy ýüze çykdy, esgerleriň 6,5 göterimi kesellendi.
Güz grippi üçin bolsa, ol hatda 2 göterime hem ýetmedi.
Alman armýasynyň ýeňlişine jogapkär adam Erich Ludendorff şeýle diýip bilerdi: Biz diňe Ispaniýa grippi sebäpli ýeňildik.
Ýok, diýdi ol: adamlarda biraz gripp bardy, ýöne iň esasy zat, olarda kartoşka ýokdy we öýlerinden ýaman
içgileri getiripdiler. Şonuň üçin nemes goşuny ýeňildi.
1918-nji ýylyň noýabrynda gripp gutardy. Heç zat galmady.
Emma şu gün kitaplarda onuň 1923-nji ýyla çenli dowam edendigini okaýarsyňyz.
Emma köne kitaplara seretseňiz, onda muny tapmazsyňyz. 1919-njy ýylda adamlarda bu adaty gripp bardy, ol biraz
has agyr boldy, sebäbi adamlar uruşuň ahyrynda ejir çekip, öýlerini gyzdyryp boljak zatlary ýokdy.
Olar olary eýýäm unutdylar.
Şonuň üçin şol döwürde hem täze patogenler ýokdy, howply patogenler hem ýokdy.
Şertler iň gowusy şeýledi. Bu ýerde ýüze çykan täze gripp däldi.
Indi hem öňküsinden azdy.
Şonuň üçin Köln şäheri üçin bu meseläni öwrenen bir makala ýazyldy we netijede Köln raýatlarynyň esasan
Ispaniýa grippi barada gazetden habar alandygyny anyklady.
Emma bu kesellikden ýa-da her köşe-bucaqda ýatyp duran ölü bedenlerden däl.
We munuň özi Andersen hanýmyň öňräk berk sözler bilen, öz sözleri bilen aýdany boldy.
Bu sözleri men täzeden belläp geçmek isleýän biri aýtdy, sebäbi ol wenaýly.
Ivan Illich 1975-nji ýylda şu gün ýüzbe-ýüz bolýan senariýany öňünden çaklapdy.
Ol aýtdy: "Ylmy gözegçilerden düzülen täze elita bütin dünýäni hassahananyň palatasyna öwürmek we ony dolandyrmak isleýär."
Bu täze medisina ruhanylary keseli kesgitleýän zatlary, kim keselli ýa-da kesellip biljekdigini we
olar üçin näme edilmelidigini kesgitlemek isleýärler.
Ol henizem RNA sanjymlary ýa-da PCR synaglary barada hiç zat bilmeýärdi. Emma ol mehanizmleri düşünýärdi.
Näme üçin? Sebäbi Ivan Illich katolik keşişdi. Onuň içki maglumatlary bardy.
Şonuň üçin indi geçmişe seredýän, geljege çaklap bilýän meniňden, bu kabuk oýunçysynyň indiki
pandemiýa hökmünde näme çykarjakdygyny bilmek isleýärsiňiz.
Men hem onuň şapkasyndan näme çykarjakdygyny aýdyp bilmerin.
Emma men size aýdyp bilerin: ol zerur wagtynda geler, ýa-da hiç gelmez; eger biz oňa ynanmasak, ol gelmez.
Pandemiýa bolmasa totalitarizm bolmaz diýýän pikirde ýeterlik uly adamlar ynanmasa, bu ýeterlikdir.
Sag boluň.