E ngā Rangatira Tāne me ngā Rangatira Wāhine, e mihi ana ahau ki a koutou i konei mai i Berlin.
Ko taku manuhiri i tēnei rā ko Dr Krüger. He tino pai kia tae mai koe ki konei.
Ngā mihi nui mō te tono.
E te Kuia Krüger, kāore koe i whakarere i te wā, i te kaha rānei, ā, kua haere mai koe i tawhiti rawa atu i Huitene.
I taua inanahi, i tau tō rererangi ki Berlin.
Ngā mihi nui mō tō haerenga mai i tawhiti rawa.
Ko te take, kua whakaputaina e koe he pukapuka. Kei a mātou hoki te 'Vaccinated – deceased' i konei.
He atalanta hītopātōlōjika tēnei mō ngā kino o te werohanga ārai mate korona.
Ā, i tēnei rā ka kōrero anō tātou mō ngā māramatanga kua riro i a koe i reira.
Engari tuatahi, mō ngā kaimātakitaki kāore anō kia tino mōhio ki a koe.
Ka taea e koe te kōrero mai ki a mātou i ētahi kōrero mōu anō: nō hea koe, he aha āu mahi, ā, he aha i hoki
mai ai koe ki konei i te mutunga? Ka koa ahau ki te mahi.
He tohunga ahau ki te patoloji, ā, kua mahi au i roto i te patoloji mō te rua tekau mā rima tau.
Ā, tērā pea he mea nui ki ngā mātakitaki, ko te patolōhia te rangahau mō ngā mate.
Ā, ka tautuhi te kairangahau mate i ngā mate.
Ā, ko tēnei tātaritanga mate te nuinga o te wā hei tūāpapa mō te rongoā.
Ā, he maha ngā wā ka honoa ngā kairangahau mate ki ngā tirotiro tinana.
He wāhanga tūturu hoki o ngā mahi a te kairangahau mate ngā tirotiro tinana.
Engari i roto i taku mahi, he wāhanga iti noa iho tērā.
Nō reira, i ngā tau tekau mā waru kua pahure, kua tino whai wāhi ahau ki te tautuhi i te mate pukupuku o te ū.
Kua noho au i Huitene mō te rua tekau tau.
I mahi au hei tākuta matua mō te patoloji i tētahi whare haumanu i Växjö, i te tonga o Huitene, mō te tekau tau.
Ā, i ngā tau e whā whakamutunga o taku wā ki reira, ko au te kaiwhakahaere hauora mō te patoloji i Växjö.
I muri i tērā, i haere au ki Kalmar, kei te tonga o Huitene, ā, i mahi au i reira hei tākuta matua.
I taua wā anō, i mahi au hei tākuta matua i tētahi hōhipera whare wānanga i Lund, ā, i reira i
whakahaere au i ngā rangahau mō te mate pukupuku ū.
Ko tērā taku kōrero mō taku pūrākau.
Ka kawe mai koe i te nui o tō wheako.
Ā, kua whakaurua hoki tērā ki roto i tēnei pukapuka.
Ināianei he atalana histopatōlōjika.
Mōku hei tangata noa, tērā pea mō ētahi o ā mātou kaimātakitaki, kāore tērā e tino whai tikanga i te tuatahi.
He aha te tikanga o te kupu histopathological? E pā ana ki hea?
Ko te histopathology he kupu e rua. Ko te histology te rangahau mō ngā kiko.
Ā, kua whai kē mātou i mua i te patolohia, arā, te rangahau mō ngā mate.
Ko te histopathology te tikanga ka tiro te kairangahau mate ki ngā wāhanga kiko i raro i te mīkroskopu.
Nā reira ka taea e koe te tirotiro i te kiko. Ka kitea e koe ngā panonitanga mate i roto i te
kiko. Koia te take i kīia ai he histopathology.
Āe. He motuhake tēnei momo atalasi i te ao katoa. He aha rānei te take i motuhake ai?
Ka whakarāpopoto te pukapuka i ngā kitenga a te Pōrohitara Burkhardt, i a ia e arotake anō ana
i ngā tata ki te 90 o ngā take tirotiro tinana.
Ānei ngā tāngata kua mate i roto i tētahi hononga wā ki ngā werohanga ārai mate korona.
Ā, nā Porofesa Burkhardt i tukuna ēnei take ki a ia.
He maha ngā wā ko ngā whanaunga i whakapono ka taea pea e ēnei werohanga te take o te matenga o ō rātou tāngata aroha.
Nō reira, i tētahi taha, kei roto i tēnei pukapuka ngā whakaahua hītori, arā, ngā whakaahua hītori
mate e kōrero ana mātou. Koinei te wāhanga whakaahua.
Ā, ki muri ake, i te wāhanga o muri, kei reira ngā whakamārama o ngā take.
Ko te tikanga, kei konei ngā take katoa me te hītori hauora, ngā kano ārai mate, te roa i muri i te kano ārai
mate i mate ai rātou, me te ingoa o te kano ārai mate.
Ka taea e koe te pānui katoa mō tēnei i tēnei wāhanga take.
Ā, kāore anō he kohinga pērā i tēnei i te ao.
Hei whakarite mō tēnei uiui, kua tirohia e au ētahi tauira pānui me ētahi wāhanga i tangohia mai i te
atalasi. Ā, he tino pērā tonu ki tāu i whakamārama ai.
Nō reira, mō ngā tohunga, ngā hoa mahi nō te patoloji, me tētahi kāore pea i aro hohonu ki tēnei āhuatanga.
He mea tūturu kei konei he mea ka taea e koe te whakamahi, nā te mea ka whakamārama hoki koe i te pūrākau
papamuri me te taiao, ā, mā konei ka whakaaturia te katoa i runga i tētahi huarahi māmā ki te mārama.
Nō reira, ahakoa pēhea, he whai wāhi pai tēnei māku kia tiro tata atu ki a ia.
Kua kī kē koe kua mahi hoki a Porofesa Arne Burkhardt i ngā rangahau maha i tēnei wāhanga.
Ā, kua whakamahia hoki e koe ngā whakaahua o te Pōrohitara Arne Burkhardt i tō pukapuka, me ētahi atu mea.
Me pēhea i tutaki ai ō huarahi, ā, i mutu ai kōrua e mahi tahi ana pēnei?
I whakarewahia e Porofesa Arne Burkhardt te hui tuatahi mō te patoloji i te tau 2021, me Mr Becker, te rōia.
Ā, i whakaatu a Porofesa Arne Burkhardt i ngā take i puta i muri i te whakawhiwhinga o ēnei werohanga, arā, ngā matenga.
Ā, ka mea ia, mēnā, hei kairangahau mate koe, e hiahia ana koe ki te tirotiro anō i ngā kitenga, mēnā
kāore koe i tino whakapono, me whakapā atu koe ki a ia.
Ā, nō te mea he tino pākiki ahau, i whakapā atu au ki a ia.
I arotake mātou, i matapaki hoki i ētahi take i runga ipurangi, ā, nā reira i puta ai tētahi mahi ngātahi.
Ā, i hui tahi hoki mātou i ngā wā maha i ngā simposia me ngā konferens.
Ā, i te marama o Hānuere 2023, i tētahi hui nui i Stockholm, i Huitene.
Ā, ko tētahi o ngā mea i puta i reira, he tino mea nui ki a ia kia whakaputaina ēnei kitenga, arā, kia whakamōhiotia ki te marea.
Ā, i mea hoki ia ka taea e au te whakamahi i āna whakaahua.
Nō reira, he mea nui kia whakamōhiotia te iwi whānui mō ngā mea i tupu i muri i ēnei werohanga.
Heoi, e rua noa ngā whakaahua nā Prof. Burkhardt kei roto i te pukapuka, ā, ko aku ake ngā 110 whakaahua e toe ana.
Nō tērā tau pea ki muri, i haere au ki Reutlingen, ki te whare rangahau a te Pōrohitara
Burkhardt, ā, i tirotiro au i ngā take i reira.
Ā, i tīpako au i ngā wāhanga e tino hāngai ana mō tēnei pukapuka.
Ko te mea pono, i mate ohorere a Porofesa Burkhardt i Mei i tērā tau.
I tino ohorere ahau, ā, i tuhi ahau ki te pukapuka arohaehae e mea ana ka whakapau kaha
ahau kia whakapuakina ki te marea ēnei kitenga.
Ā muri iho, i muri i te whakapau i tētahi tau ki te kohikohi i ngā kitenga me te whakauru ki roto i tētahi pukapuka, ka...
Ā, i roto i tēnei pukapuka, ka whakamārama koe i ngā momo take e 57 rerekē.
Ka taea e koe te hoatu ki a mātou ētahi tauira kia mārama ai mātou me pēhea rawa e whakaarohia ai tēnei?
He aha rawa atu i rangahau koe? Ā, he aha ngā whakatau me ngā kitenga i tae koe ki a rātou i te mutunga?
Ka tino koa ahau. Kua kawe mai au i ētahi whakaahua.
Ka waiho e au tēnei i raro kia kitea pai ake ai e koe te mata.
Hei tauira, anei tētahi take tino pōraruraru e pā ana ki tētahi kotiro tekau mā ono tau te pakeke.
I tino hiahia ia ki te haere ki tētahi haerenga kura, nō reira i hiahia ia kia whiwhi i tēnei werohanga, ahakoa
i kī tōna whaea, "Kaua e mahi, ehara i te mea pai māu."
Kei te mahi ia i te rāngai hauora, engari ka mea ia: 'Āe, ka taea e au te mārama ki taku tamāhine.'
Ka mea ia i muri mai: "Āe, haere tonu, mahia tērā."
Ā muri ake i te tuarua o ngā werohanga, ka hinga te kotiro i muri i te waru rā.
Kāore hoki ia i te pai o tōna hauora, ā, ka hinga ia ki te tēpu tina; nā tōna whaea ia i whakahou i tōna wairua.
I whakaaetia te kotiro ki te hōhipera, engari i mate ia i te rua tekau mā rua rā i muri i tēnei tuarua o ngā werohanga.
Ānei ka kitea e koe te tapahi o te ngākau o te kotiro.
Ā, i te wāhi e kitea ana ngā whetū, ka kitea ēnei wāhi kanapa ake. Koia tērā te mate kiko o te uaua o te manawa.
I te taha mauī, ka kitea tonu e koe te toto e rere ana i te wāhi e tohu ana te pere.
Mēnā ka tirohia e koe āta, ka kite koe i konei i te wāhi raro e tohu ana ngā pere e rua ki ngā pūto pango.
Ko ēnei ngā pūtau lymphocyte, arā, ngā pūtau pāwera i roto i te uaua o te manawa.
Ā, i te wāhi runga, kei reira ngā pūtau kaihuakita me te kiko whara ngohengohe.
Nō reira, he take o te mate pāwera o te uaua manawa e hokinga ana.
Ā, i ērā wāhi maha, i pērā te āhua o te ngākau, kāore e hāngai ana ki te ora.
Nā, ka kawea mai e au tētahi atu kēhi ki a au.
He tāne rangatahi 22 tau te pakeke ia, he kaioio whakataetae ia, ā, i heke nui tōna mahi i muri i tana tuarua o ngā werohanga.
Nā reira, kāore ia i āhei ki te whakatutuki i te pēhanga ā-hinengaro, ā, i muri mai
ka tautuhia ia he mate pāwera o te manawa.
I mea anō ki a ia kāore ia e āhei anō ki te whakataetae hei kaioio whakataetae, ā, kāore e taea anō.
I muri iho, i hoko ia i tētahi pu rīra, ā, ka pu ia i a ia anō.
Ā, i roto i te ngākau, ka kitea i konei i roto i te porowhita kua piki ake te maha o ngā
pūtau pāwera, arā, he nui rawa ēnei tohu pango.
He tino uaua tēnei kia kitea e te tangata kāore i te mātanga, engari i roto i te pukapuka kua hoahoatia kia tino
mārama tētahi kitenga, ā, kia tino matatini tētahi atu.
Ā, ka kite koe, ahakoa he tino ngoikore ngā panonitanga, he tino kaha tō rātou pānga ki te kounga o te oranga.
Ā, i te whakaahua e whai ake nei, ka kitea e koe he wāhanga anō tēnei nō te ngākau o tēnei
tūroro rangatahi, o tēnei tangata kua mate rānei.
Ā, ko ēnei wāhi māmā e kitea ana i konei i te whakaahua, ko ngā whara i puta i muri i ēnei pāwera.
Ā, koirā tonu te mea nui. Ka taea e ēnei panonitanga iti te whai pānga nui ki te kounga o te oranga.
He tino mea nui kia kite i tēnei.
Kua kite koe i runga i te pouaka whakaata me pēhea ngā kaitākaro whutupōro ngaio i hinga ai. Āe.
Ā, tērā pea he hononga anō tēnei ki te pāwera i roto i te uaua o te manawa.
Nā, ka kawea mai e au tētahi atu kēhi ki ahau.
He tāne 61 tau te pakeke tēnei, i werohia kia rua mō te COVID-19, ā, i mate ia i te 25 rā i muri i tana werohanga tuarua.
Ānei ka kitea e koe te tapatoru o te aorta. Ko te aorta te ngongo toto nui rawa atu i roto i te tinana.
Ā, i te wāhanga o raro, ka kitea e koe te pakitara uaua tūturu o te aorta.
Ā, kei runga ake, i te wā e kitea ana tēnei pere, ka kite koe kua whānui mārika te kiko kua honoa.
Ānei hoki ka kitea e koe ēnei pūpū pango kua whakarārangihia i roto i tētahi tauira āhua rīpene.
Ko ēnei ngā pūtau pāwera. Kāore ēnei e kitea ana i reira i ngā wā noa. Ka taea hoki e koe te kite i te kiko whara.
Ā, ahakoa i te wāhanga raro, i te wāhanga uaua, ka kitea e koe ngā panonitanga iti, porowhita.
Nō reira, he tipu pūnaha toto ēnei. Kei te tipu ngā pūnaha toto iti i reira. Ā, kei konei hoki ngā mākanga.
Nō reira, i konei, kua kai a te toto i tōna ara mā roto i te pakitara.
Ā muri iho ka totohu te tangata kia mate, nā te kore anō o te ngāwari o te pakitara o tēnei ipu toto i puta mai i te pāwera.
Hei tāpiri, i kitea hoki te mate kiko.
Me te ngaronga o ngā muka whakawhāwhā, e āhei ai te pūpū toto ki te urutau ki te pēhanga.
Kātahi anō, he take anō tāku mō tētahi wahine 63 tau te pakeke i mate hoki i te pakaru o te aorta.
Nō reira, he take mate tonu i mua mō te tangata.
Ānei ngā panonitanga pango i kitea hei kitenga tāpiri. He wāhanga tēnei o te manawa.
Ā, ka kite koe i ēnei pūto pango puta noa i ngā wāhi katoa.
Ā, he mea kāore au i kite i mua, ā, kāore hoki a Porofesa Burkhardt rāua ko Porofesa
Lang, i mahi tahi ai rāua me Porofesa Burkhardt.
He tino mātanga, he roa hoki ā rātou tau i te mahi tātari mate rāua. Kāore rāua i kite i tēnei i mua.
Ā, mēnā ka whakawhānui koe i te whakaahua, ka kite koe kei roto i ngā ipu tēnei rauemi pango.
Me tūturu kia whai toto i roto i ngā ipu toto.
Āe rā, kāore rawa i whakapai ake i te rerenga toto.
Me ēnei whakamātautau katoa me ngā kitenga, i mārama ai i ārahi ki te mate o ia tangata, me pēhea koe e tino mōhio ai?
Nō hea rānei te whakapae i puta ai, nā te werohanga mō te huaketo koronā te take tūturu?
Nō reira, me pēhea koe e mahi ai i tērā, ā, kei hea koe e hanga ai i te piriti?
Hei whakamutunga, mō te wā, arā, te titiro ki te wā i hoatu ai te werohanga whakamutunga mō te huaketo koronā me te wā i mate ai.
Ā, he maha ngā wā ka kitea tēnei i roto i tētahi hononga wā tata.
He ētahi atu matenga anō hoki kua pahure he maha ngā marama.
Heoi, i te mea kua kitea ngā panonitanga e hoki anō ana i roto i te tinana, me whakapae ko tēnei werohanga te take o te mate.
Kua roa koutou e tuku ana i ngā tauira o ngā pūnaha tinana kua pāngia, pērā i te manawa me ngā ngongo toto.
Kua kite rānei koe i ētahi panonitanga, i ētahi ngoikoretanga rānei i ētahi atu wāhanga o tō tinana?
Hei tauira, kei roto anō tētahi take i tēnei atalasi.
He tāne 60 tau te pakeke tēnei.
Koinei anake te take i roto i te atlas kāore i ahu mai i a Prof. Burkhardt; i whai au i tēnei take i te Hōhipera o
Kalmar. I mahi au i te tirotiro tinana i te tangata kua mate.
He tūroro tēnei e mate ana ki te mate pukupuku o ngā pūtau werawera.
Ā, kei te whiwhi ia i te rongoā matū me te rongoā whakaiti pūnaha ārai mate.
Ko te tikanga, i whakaitia te pūnaha ārai mate e ngā rongoā.
Nō reira, i whiwhi ia i ngā werohanga ārai mate korona e rua i te wā kotahi, ā, i mate ia i muri iho i te toru marama.
Ā, i muri tata iho i te werohanga tuarua, ka pāngia ia e te parālesi puta noa i tōna tinana katoa.
Arā, ko te whakaahua o tētahi mate e mōhiotia ana ko te mate Guillain-Barré, ā, he
maha ngā wā ka kīia he kino nā te werohanga.
Kua tirotiro au i ngā hanganga whatukura maha.
Anei, hei tauira, ka kitea e koe he neura e toro ana mai i te aho roro o te tuara.
Ka kitea e koe tēnei hanganga āhua maihao. Ka kitea e koe ēnei pito pango puta noa.
Kāore rātou e tika ana kia noho ki reira. He pūtau whakapūreirei katoa ēnei. Nō reira, kī tonu
tēnei whatukura katoa i ngā pūtau whakapūreirei.
Kāore au i kite i tētahi mea pēnei. Kua whakaatu hoki au ki ngā tohunga mate pūtau.
Ko te tikanga, ko ngā kairangahau mate e mahi matua ana ki te roro, arā, ki ngā wāhanga roro.
Kāore anō rātou kia whai i tērā, i tēnei āhua; kāore anō rātou kia kite i tērā.
Nō reira, ehara i te mea nā ngā whatukuhu anake, engari kei konei tātou, hei tauira, tētahi wāhanga o te pūkahukahu roro.
Ānei ka kitea e koe tēnei wāhi kua whakangāwari i te rohe o ngā whetū. Nō reira, he mate kiko tēnei.
Ā, i waenga i ngā whetū e rua o runga, ka kitea he ipu, ko tēnei ipu.
Anei hoki ka kitea e koe ēnei pūtā pango pōuri puta noa i ngā wāhi katoa.
Ā, kāore rātou e whakaaetia kia noho ki reira. Kua pūhā te ipu, he matotoru te pakitara.
Ā, kei te huri noa i tēnei ipu toto e puta ai tēnei mate pūtau, arā, te mate o ngā pūtau.
Ko te pūtau roro te pokapū whakahaere mō ngā mahi hira maha. Ā, i te mutunga iho, i arahi tēnei ki te mate.
I whakamātau ahau ki te whakaputa i tēnei take ki te British Medical Journal.
Nā te mea i whakaaro au he tino whakamīharo, me whakaputa ki te marea.
I ngana ahau mō ngā marama e ono ki te tuku i tēnei take ki te British Medical Journal.
Ā, i mea mai ki ahau kia whakarerekē i tēnei kupu, i tērā kupu rānei.
Kei te hiahia ahau ki te whakauru i tēnei, i tērā rānei tae.
I muri i te ono marama, i whiwhi au i tētahi īmēra e kī ana kua whakaputaina kē tērā take.
Ā, kāore rātou e hiahia ana ki te whakaputa i taku take.
I muri iho, i whakaputa e au tēnei take me ngā porofesa e rua o te neuropathology i tētahi atu maheni.
Heoi, kāore tēnei e kitea i PubMed, hei tauira.
Ko PubMed te miihini rapu mō ngā tākuta, nō reira ka taea e koe te kī he Wikipedia mō ngā tākuta.
Kāore e kitea tēnei take i reira. Nō reira, kei te whakaaro au he aha ka kitea i PubMed.
Nō te mea i mua i whakaaro au he pūnaha rapu tūturu tēnei mō ngā whakaputanga pūtaiao.
Āe, ā, mēnā ka kī koe ināianei ko te tautohetohe i mea kua whakaputaina kē tērā take, ehara hoki tērā i te tautohetohe māku.
Nō tētahi take, nō tētahi atu take, he tino mea nui kia whakaatu ehara tēnei i te aitua kotahi anake.
E pēhea ana tōu tirohanga ki tēnei kōrero kua tukuna ki a koe?
Ki taku whakaaro, kāore rātou i hiahia ki tērā mai i te tīmatanga.
Nā te mea kei muri i a ia ngā kaiwhakapūtea, arā ko te British Medical Journal, e whakarite ana i tētahi
ara tino rerekē. Kāore rātou i tino hiahia ki tērā.
Me hoki anō tātou ki te werohanga ārai mate coronavirus anō, me ngā mate matua i taea e koe te tautuhi i roto i ō
rangahau e pā ana ki a ia. He aha ēnei e taea ana e koe te kī?
He tino noa te myocarditis kua tirohia e tātou.
He tino noa hoki te pāwera o ngā pūnaha toto.
Kua kitea ngā rauemi nō tāwāhi, ā, kua whakaaturia e au kē.
I kitea he hekenga o ngā muka elastika.
Ēhara i ngā pakitara o te ipu anake, engari anō hoki i te kiri, hei tauira.
Kāore au e mōhio mēnā kua kite koe, engari i te wā ka whiwhi ngā tāngata i tēnei kano ārai mate
huaketo maha ngā wā, ka pakeke rātou i te tere.
Ā, tērā pea he hononga tō tēnei ki te mea kua ngaro ngā muka whakawhāwhā i te kiri.
Nā reira, kua taea e mātou te whakaatu e puta ana ngā pūwera toto.
Nō reira, he ngota toto noa, he ngota toto kāore i te noa.
Ā, me ēnei pūtau toto kāore i te noa, kāore anō kia kitea e mātou i mua, kāore, hei
tauira, he pūtau toto whero i roto i te pūtau toto.
He āhua rite rātou ki ngā hanganga rapa.
Ā, pēnei i taku i kī ai, kāore anō tēnei kia noho i tēnei āhua i mua.
Ā, kei reira hoki ngā mate ārai-tinana. Kua whakamārama a Porofesa Arne Burkhardt i
tēnei hei whakatumatuma o ngā pūtau lymphocyte.
Ā, ka kitea tērā i ngā pūnaha katoa.
Ehara tēnei i te mea motuhake ki tētahi pūnaha tinana, engari ka pā ki te tinana katoa.
Nā reira, ka kitea he panonitanga tino rerekē.
Ā, otirā, kei reira te mate pukupuku turbo – i whakapae kē au i te tau 2021 – ā, i
whakapae hoki au he hononga tōna ki ngā werohanga.
Heoi, kāore tēnei i whakaurua ki te pukapuka, nā te mea kāore i te nuinga o te wā e mahia ngā tirotiro
tinana ki ngā tāngata kua mate i te mate pukupuku turbo.
Nā te mea i mōhio koe mai i te tīmatanga, āe, he mate pūtau tēnei. Kāore he take kia rapu anō.
I whai pānga tō mahi pūtaiao, i runga i ngā mea i whakaaturia e koe ki a mātou, ki tō oranga ngāio?
Āe, mā te titiro tino tata.
I a au e titiro tata ana ki ēnei hipanga histopatological, i kite au i ētahi mea kāore
aku hoa mahi i te Hōhipera o Kalmar i kite.
He take i tū ai au hei kaiwhakahaere whakangungu i te rāngai mate, ā, i whakangungu ahau i
ngā tākuta āwhina kia riro hei mātanga mate.
Nā reira, i tae mai tētahi tākuta rangatahi, ā, i mea ia, "Āe, he keehi kei konei."
He tangata i pāngia e te mate pūtau, ā, ka ohorere te mate.
I puta mai he hononga anō tō te mate ki tēnei kano ārai mate urutā.
I tirotiro ahau i te manawa, ā, i mea, "Kei konei ngā taunakitanga o te mate pāwera o te uaua manawa, me te pikinga iti noa o
ngā pūtau lymphocyte, arā, ngā pūtau pāwera, i ngā wāhi maha."
Heoi, i whakaaro te hoa mahi rangatahi he tino māmā rawa, nō reira kāore e taea te mea he mate pāwera o te manawa.
Ka tono ia ki tētahi atu tohunga matepū mai i tō mātou rōpū tohunga matepū i Kalmar,
ā, nāna hoki i whakapūmau kāore he pāwera.
Heoi, i te mea e mahi tahi ana au me ngā tohunga mate maha puta noa i te ao, i matapaki
au i tēnei take ki ētahi atu tohunga mate.
Ā, i puta ko te mate pāwera o te manawa.
Ā muri iho, i puta he wero kōrero i te hui hauora i Kalmar, nā te mea ki ahau, ko te mate myocarditis te take o te matenga.
Ā, he mea hono tērā ki te werohanga mō te huaketo korona.
Nō reira, i pūrongo atu ahau i tēnei take ki te Manatū Hauora Hua o Huitene, nā te mea
me pūrongo ngā take katoa e whakapaetia ana.
I te wā o tēnei uiuitanga hauora, i tino whakaekea ahau, i pātai mai ki ahau he aha i uru atu ai au ki ētahi atu take,
me pēhea rānei e taea ai e au te pūrongo i tēnei take. I mea mai rātou kia tangohia e au taku pūrongo ināianei.
Ka mea atu au kāore tēnei take e pā ana ki tētahi tangata motuhake, engari he mea whakamārama i ngā mea ka
puta i muri i ēnei werohanga, ā, kāore au e whakahoki iho.
Nā reira i pātai ai ki taku pūkenga. Kua mōhio noa atu au kāore au e taea anō te mahi i tēnei rāngai rongoā.
I waenga i ētahi atu mea, i pūrongo hoki au mō te mate pukupuku turbo i whakapae au i te tau 2021 he hononga ki ēnei werohanga.
I muri iho ka whakaaro ahau ki a au anō, kāore rawa he tikanga kia tautuhi ahau i ngā pūtau mate
pea i puta nā tētahi atu tākuta mā te werohanga.
Nā, i tuku iho au i taku mahi, ā, i ngā tau tata nei, i whai au i te nui ake o ngā whakangungu.
Āianei kua whakatūwhera au i taku ake umanga rongoā whānui.
Ka tono atu ahau ki ngā kaitirotiro kia tirotiro i taku paetukutuku.
He tino whakaihiihi tērā. Ki taku whakaaro, he tino tika kia tirohia anō tō paetukutuku.
Me hoki tātou ki ngā take o nāianei.
E ai ki te WHO, kua puta ake te monkeypox, e kīia nei ināianei ko Mpox, i ētahi whenua o Āwherika.
Ā, kei te rongo tonu mātou mō te mate manu hoki.
Ānei ngā mahere o nāianei. E hiahia ana mātou ki te whawhai ki tēnei mate urutā e kīia nei mā te hangarau kano ārai mate mRNA.
Engari ināianei kua riro mai ki ahau ngā pūrongo nāu, ā, nā ētahi atu kairangahau maha hoki, e whakatūpato ana i te iwi
kia tūpato, kia kaua e tata ki te hangarau werohanga mRNA.
Nā te mea kua puta he maha ngā pānga taha. Kua whakaatu anō koe ki a mātou i konei i tēnei wā, kia tino mārama ai mātou.
I taua wā anō, kei te tuku te WHO i tēnei whakatūpato, te taumata whakatūpato teitei rawa atu, kia whakapiki ake ināianei i konei te
whakaputa hangarau ārai mate mRNA. E pēhea ana tēnei ki a koe?
Ehara tēnei i te mea e whakaae ana ki ahau, ina koa kua whakaputaina hoki, hei tauira, he tino kino ngā
pānga taha o ngā werohanga a Pfizer i roto i te 11% o ngā take e pā ana ki te huaketo koronavīra.
Ā, mō Moderna, he 21%. Ko te tikanga he pānga taha tino kino. He 21% o ngā tāngata e whiwhi ana i tēnei
werohanga ki te mate urutā coronavirus he pānga taha tino kino.
Ā, ki te whakaaro koe he iti iho i te kotahi ōrau te reiti mate o te huaketo koronā, kāore au e
whakaaro kua taurite tika ngā painga me ngā tūraru.
He mea pākākā tēnei, mēnā kāore koe e raru kia kī atu au.
Ā, mēnā ka tango koe i te kano ārai mate pāwera, hei tauira, kāore i runga i tēnei hangarau mRNA.
He reiti pānga taha mai i te 0 ki te 4%, arā, he pānga taha mai tino kino.
Ā, mā tēnei kano ārai mate huaketo, e 21 ōrau, tae noa ki te 21 ōrau.
Ā, ko te mea nui i konei, ko te mahi a tēnei werohanga mRNA mā te whakamahi i tētahi waehere ira.
Ko te tikanga, ka werohia te waehere ira, ā, ka akiakihia ngā pūtau hauora o tō tātou
tinana kia whakaputa i tēnei pūmua tūpapa.
Ā, ka whakaatuhia tēnei ki runga i te mata o te pūtau.
Nā reira, ka tirohia e ērā atu pūtau ārai mate ngā pūtau ake o te tinana hei pūtau tauhou, ā, ka whakaeke i a rātou.
Ā, koirā te take e puta ai ēnei urupare ārai mate.
Ā, he mea motuhake tēnei mō ēnei werohanga mRNA.
Ā, kātahi ka taea e koe tūturu, kāore au e mōhio me pēhea tō whakaaro mō tērā.
Engari he tino rerekē tēnei mātāpono, i runga i tēnei ka hangāhia ngā werohanga mRNA, i ngā werohanga
tuku iho kua mōhiotia e tātou tae noa ki tēnei wā.
Ka taea pea e koe te tuhi anō i taua rārangi i tētahi huarahi?
He aha, he aha ināianei – tino ināianei – ka taea e koe te kī 'tārai mate'? Ka pātai tonu au.
Āe, kāore au e kī he tarukino ārai mate tēnei, engari mōku he wai e hoatu ana.
Nō te mea he tino iti rawa ngā painga o tēnei e kīia nei he werohanga.
Ā, i taku kite i te nui o te kino e puta ana i a rātou, ka whakaaro ahau me tango katoatia rātou i ngā rori.
Ā, me tino tūpato hoki ahau ki ngā kākano ārai mate mRNA katoa e heke mai ana, nā te mea kāore anō kia whakamātauria tika.
Ka arahi tēnei ki ngā pānga taha ōrite.
Āe, he mea nui tēnei kia mahara, otirā i ngā pūrongo pāpāho, he momo hou, hou-ā-ao, matatau noa iho tēnei o te werohanga.
Ehara i te mea māmā kia wehea.
Nō reira, he mea tino hou tēnei, ā, kāore anō kia whiwhi korōria, ki taku whakaaro. He tino tika, āe.
Āe. Ināianei, me hoki tātou ki tō pukapuka.
I mea koe i reira – i whakapau koe i te nui o te wā me te kaha ki roto i tērā.
He aha ngā momo urupare e tūmanako ana koe ka puta ina puta tēnei ki waho?
Kua rite ināianei mō te tā, ā, ka wātea wawe.
He aha te momo urupare a te iwi e tūmanakohia ana e koe?
Nō reira, ko taku tūmanako ka tirohia ēnei kitenga e ngā kairangahau mate, arā, ngā mātanga mō te rangahau mate me
te rongoā ture, kia mārama ai rātou he tino matatini ēnei.
Ko te tikanga me rapu tūturu koe. Kāore e taea e koe te pana noa i ngā tapahi, ā, ka mea, "Aue, kāore au
e kite ana i tētahi mea i konei." Me rapu tūturu koe.
Ā, pēnei i taku i kī ai i mua, ahakoa he tino iti, he matatini hoki te kitenga, ka taea e ia te
arahi ki tētahi panoni nui i te kounga o te oranga.
Nō reira, he tino mea nui kia tino rapu koe i a ia.
Ko tērā tētahi mea, kei te oho ake ngā kairangahau mate – he aha anō kei reira?
Nō te mea he maha ngā wā kāore au e kite i ngā mea kāore au e mōhio.
Ā, kāore e kore, he hāngai hoki te pukapuka mō ngā tākuta nō ētahi atu rāngai.
Ā, mō ngā tāngata kāore he mātauranga hauora, e hiahia ana ki te hauora.
E whakaatu mārama ana ēnei pūrongo take i te mamae kua pā ki ngā tāngata nā ēnei kīia nei he werohanga.
Nō reira, ka taea e au te tono i tēnei pukapuka mai i a koe ināianei, kia pērā ai.
Tuatahi rawa atu, āe mārika, me tirotiro e au anō, ahakoa he tangata noa ahau – ā, he tino mārama tērā ki tētahi taumata.
Ka taea e au te haere noa ki taku tākuta whānau ināianei, ā, ka mea, "Anei, he koha nāku tēnei, tēnā tirohia."
Ranei, he aha atu ka taea e au ki tēnei pukapuka, i tua atu i te pānui noa iho?
Āe, ehara tērā i te whakaaro kino. Nō te mea kei te nui tonu ngā tākuta e whakahaere ana i ēnei matū, ā,
kua mōhio rātou kei te tino pā kino koe ki te tangata.
Ā, ehara i te kino anake, ka mate hoki rātou.
Kei te patua ngā tāngata e ēnei werohanga.
Hei whakamutunga, kei te hiahia koe ki te tāpiri i ētahi kupu e tino hira ana ki a koe?
Āe. E hiahia ana ahau ki te kōrero atu i ēnei kupu ki te hunga whakarongo.
E tino hiahia ana ahau kia whai hiahia ngā tāngata, kia rangahau rātou i a rātou anō i runga ipurangi, ā, kia kaua e
whakapono ki ngā mea katoa e whakaaturia ana ki a rātou; arā, kia whakahaere rātou i ā rātou ake mahi.
Ā, e hiahia ana ahau kia kite i te nui ake o te aroha i tō tātou hapori whānui, kia rangatira te kotahitanga me te rangimārie.
Ā, e hiahia ana ahau kia hoki anō tātou ki tō tātou māramatanga ā-roto.
Ko te tikanga, ka puta mātou ki te taiao, ā, ka whakarongo noa ki tō mātou māramatanga ā-roto.
Ngā mihi nui rawa atu, e te Kuia Krüger, mō ēnā kupu tino whakamīharo.
Ā, mā konei ka poroporoaki mātou mai i te taiwhanga reo o Berlin.
Ka kitea hoki ngā pārongo katoa e toe ana mā te hono kei raro i tēnei hōtaka.
Ā, pēnei i taku kī, me whai āwangawanga. Ngā mihi nui.