WEBVTT

00:00.840 --> 00:04.340
Bahlomphehi banna le basali, ke le amohela mona Berlin.

00:04.340 --> 00:08.180
Moeti oa ka kajeno ke Ngaka Krüger.
Ke thabela haholo ho ba le uena mona.

00:08.180 --> 00:09.920
Kea leboha haholo ka memo.

00:09.920 --> 00:14.776
Mofumahatsana Krüger, ha o a ka wa tsilatsila ka nako
kapa matsapa, mme o tsamaile tsela yohle ho tswa Sweden.

00:14.776 --> 00:18.464
Maobane sefofane sa hao se fihlile Berlin.

00:18.464 --> 00:22.368
Kea leboha haholo ka ho tla hole hakaale.

00:22.368 --> 00:29.320
Ketsahalo ke hore o phatlalalitse buka. Re
boetse re na le 'Ba Entetsoeng – Ba Hlokahetse' mona.

00:29.320 --> 00:34.540
Ena ke atlase ea histopathological
ea tšenyo ea ente ea coronavirus.

00:34.540 --> 00:40.343
Mme kajeno re tla bua hanyane ho feta
ka temohisiso eo le e fumaneng moo.

00:40.343 --> 00:46.110
Empa pele, bakeng sa bashebelli ba ka 'nang ba e-s'o u tsebe.

00:46.110 --> 00:52.465
Na o ka re bolella dintlha tse mmalwa ka wena,
hore o tswa kae, o etsang, le hore ke eng se o

00:52.465 --> 00:56.840
kgutlisitseng mona qetellong? Nka thabela ho etsa jwalo.

00:56.840 --> 01:03.270
Ke setsebi sa patholoji mme ke
sebeditse ho sona ka dilemo tse 25.

01:03.270 --> 01:08.770
Mme mohlomong ntho ya bohlokwa ho
bashebelli, patholoji ke thuto ya mafu.

01:08.770 --> 01:12.410
Mme setsebi sa mafu se fumana mafu.

01:12.410 --> 01:17.120
Mme tlhahlobo ena hangata e ba motheo wa phekolo.

01:17.120 --> 01:20.760
Mme bahlahlobi ba mafu hangata ba
amahanngwa le tlhahlobo ya ditopo.

01:20.760 --> 01:24.696
Ka sebele, tlhahlobo ea 'mele oa lifu le
eona ke karolo ea mosebetsi oa setsebi sa mafu.

01:24.696 --> 01:29.248
Empa mosebetsing oa ka, hoo e ne e le karoloana e nyenyane feela.

01:29.248 --> 01:37.040
Ka hona, ka lilemo tse 18 tse fetileng, ke 'nile ka
sebetsa haholo-holo tlhahlobong ea mofetše oa matsoele.

01:37.040 --> 01:39.424
Mme ke na le dilemo tse mashome a mabedi ke le Sweden.

01:39.424 --> 01:45.963
Ke sebeditse ke le ngaka e ka sehloohong ya patholoji
tleliniking e Växjö, borwa ba Sweden, ka dilemo tse 10.

01:45.963 --> 01:52.243
Mme dilemong tse nne tsa ho qetela tsa nako ya ka moo, ke
bile motsamaisi wa tsa bongaka ba tlhahlobo ya mafu, kwa Växjö.

01:52.243 --> 01:59.029
Kamora moo, ke ile ka ya Kalmar, e leng le yona borwa
ba Sweden, mme ka sebetsa teng ke le ngaka e phahameng.

01:59.029 --> 02:04.157
Ka nako e tšoanang, ke ne ke hiriloe e le ngaka e
phahameng sepetleleng sa univesithi se Lund, moo

02:04.157 --> 02:07.904
ke neng ke etsa lipatlisiso ka mofetše oa matsoele.

02:07.904 --> 02:10.716
Ke phetho ka semelo sa ka.

02:10.716 --> 02:13.880
U tla le boiphihlelo bo bongata.

02:13.880 --> 02:18.536
Mme seo le sona se kenyeleditswe ka hara buka ena.

02:18.536 --> 02:21.880
Joale ke atlase ea histopathological.

02:21.880 --> 02:28.136
Ho 'na joaloka motho ea tloaelehileng, kapa mohlomong ho
bashebelli ba rona ba bang, seo ha se bolele letho haholo qalong.

02:28.136 --> 02:31.796
Histopathological e bolela'ng? E bua ka eng?

02:31.796 --> 02:36.382
Histopathology ha e le hantle ke mantsoe a
mabeli. Histology ke thuto ea lisele tsa 'mele.

02:36.382 --> 02:39.682
Mme re se re ne re ena le patoloji,
e leng thuto ea mafu, esale pele.

02:39.682 --> 02:47.215
Mme histopathology e bolela hore setsebi sa mafu se
sheba likaroloana tsa lisele tlas'a maekorosekoupu.

02:47.215 --> 02:55.356
Mme ka hona o ka hlahloba tishu. O ka bona diphetoho tsa
mafu tishung. Mme ke ka lebaka leo ho bitsoang histopathology.

02:55.356 --> 03:04.660
Ho lokile. Mme mofuta ona wa atlase o ikgethile
lefatsheng ka bophara. Hantle-ntle o ikgethile ka lebaka la eng?

03:04.660 --> 03:10.889
Buka ena e akaretsa liphuputso tsa Moprofesa
Burkhardt, ea hlahlobile hape batho ba ka bang 90 ba

03:10.889 --> 03:14.660
ileng ba etsetsoa tlhahlobo ea 'mele kamora lefu.

03:14.660 --> 03:23.076
Mme bana ke batho ba hlokahetseng ba hoo e
le ka nako e amanang le ente tsa coronavirus.

03:23.076 --> 03:28.816
Mme Moprofesa Burkhardt o ile a romelwa dinyewe tsena.

03:28.816 --> 03:38.176
Hangata e ne e le beng ka bona ba neng ba lumela hore
meento ena e kanna ya ba sesosa sa mafu a baratuoa ba bona.

03:38.176 --> 03:46.546
Ka hona, ka lehlakoreng le leng, buka ena e na le
litšoantšo tsa histoloji, ke hore, litšoantšo tsa histopatholoji

03:46.546 --> 03:50.536
tseo re buileng ka tsona. Eo ke karolo ea litšoantšo.

03:50.536 --> 03:57.856
Mme ka morao, karolong e ka morao,
ho na le ditlhaloso tsa diketsahalo.

03:57.856 --> 04:04.872
Seo se bolela hore mona ke linyeoe tsohle tse nang
le nalane ea bongaka, ente, hore na ba hlokahetse

04:04.872 --> 04:08.640
nako e kae ka mor'a ente, le hore na ke ente efe.

04:08.640 --> 04:13.260
U ka bala tsohle ka taba ena karolong ena ea linyeoe.

04:13.260 --> 04:17.600
Mme ha ho so be le pokello e nngwe e tjena lefatsheng.

04:17.600 --> 04:23.635
Ha ke ntse ke itokisetsa puisano ena, ke se ke shebile
mehlala e meng ea lingoloa le likaroloana tse qotsitsoeng

04:23.635 --> 04:26.570
atlaseng. Mme ho hantle feela joalokaha u hlalositse.

04:26.570 --> 04:35.649
Kahoo, bakeng sa litsebi, basebetsi-'moho ba patholoji, le
bakeng sa motho ea kannang a e-s'o sebetsane le eona ka botlalo.

04:35.649 --> 04:43.172
Ka sebele ho na le ntho mona eo o ka e sebelisang, haholo-holo
hobane o boetse o hlalosa pale e ka morao le tikoloho,

04:43.172 --> 04:47.183
ka hona o hlahisa taba eohle ka tsela e utloahalang habonolo.

04:47.183 --> 04:55.580
Kahoo, leha ho le jwalo, e ne e le monyetla
o motle bakeng sa ka ho e shebisisa haufi.

04:55.580 --> 05:02.240
U se u boletse hore le Prof. Arne Burkhardt o
entse dipatlisiso tse ngata haholo tabeng ena.

05:02.240 --> 05:08.476
Mme hape le sebedisitse ditshwantsho tsa Prof.
Arne Burkhardt bukeng ya lona, hara tse ding.

05:08.476 --> 05:15.968
Le kopane joang ho fihlela le
qetella le sebetsa mmoho ka tsela ee?

05:15.968 --> 05:27.616
Prof. Arne Burkhardt o ile a qala kopano ya pele ya
patholoji ka 2021 a ena le Mong. Becker, 'muelli wa molao.

05:27.616 --> 05:36.620
Mme Moprofesa Arne Burkhardt o ile a hlahisa dinyeoe moo tse ileng
tsa etsahala kamora hore meento ena e fanoe, ke hore, mafu.

05:36.620 --> 05:42.667
Mme yaba o re haeba, jwalo ka setsebi sa mafu, o ikutlwa
o ka rata ho boela o shebisisa diphuputso, haeba o sa

05:42.667 --> 05:45.920
kgolisehe ka ho feletseng, o lokela ho ikopanya le yena.

05:45.920 --> 05:50.520
Mme kaha ka tlhaho ke na le tjantjello
ya ho tseba, ke ile ka ikopanya le yena.

05:50.520 --> 05:58.830
Re ile ra hlahloba le ho buisana ka linyeoe tse 'maloa
inthaneteng, e leng se ileng sa lebisa tšebelisano-'moho.

05:58.830 --> 06:03.730
Mme hape re ne re kopana kgafetsa
dikopanong tsa thuto le dikopanong tse kgolo.

06:03.730 --> 06:13.140
Mme haufinyane ka Pherekhong 2023
kopanong e kgolo Stockholm, Sweden.

06:13.140 --> 06:18.392
Mme e nngwe ya dintho tse ileng tsa hlahla moo e bile
hore ho ne ho le bohlokwa haholo ho yena hore

06:18.392 --> 06:22.040
diphuputso tsena di phatlalatswe, ke hore, di tsejiswe setjhaba.

06:22.040 --> 06:26.640
Mme o boetse a re nka sebedisa ditshwantsho tsa hae.

06:26.640 --> 06:33.340
Ka hona, ho bohlokoa hore setjhaba se
tsebisehe ka se etsahetseng kamorao ho meento ena.

06:33.340 --> 06:40.136
Leha ho le jwalo, buka e na le ditshwantsho tse pedi feela tsa
Prof. Burkhardt, mme ditshwantsho tse setseng tse 110 ke tsa ka.

06:40.136 --> 06:46.577
Kahoo, hoo e ka bang selemo se fetileng, ke
ile ka etela Reutlingen, setsing sa Prof.

06:46.577 --> 06:50.720
Burkhardt, mme ka hlahloba linyeoe tse moo.

06:50.720 --> 06:57.500
Mme ka kgetha tseo, ka kgetha dikarolo
tse loketseng buka ena ka ho fetisisa.

06:57.500 --> 07:04.620
Nnete ke hore Moprofesa Burkhardt o hlokahetse ka
tšohanyetso ka Mots'eanong selemong se fetileng.

07:04.620 --> 07:10.159
Ke ile ka tshoha haholo mme ka ngola bukeng ya
matshediso hore ke tla etsa sohle se matleng a ka ho

07:10.159 --> 07:13.920
netefatsa hore diphuputso tsena di phatlalatswa.

07:13.920 --> 07:25.470
Mme yaba, kamora ho qeta selemo ke bokella
diphuputso le ho di hlophisa hore e be buka, nna...

07:25.470 --> 07:31.216
Mme bukeng ena, o hlalosa mefuta e 57 e fapaneng ya dinyewe.

07:31.216 --> 07:37.184
Na le ka re fa mehlala e seng mekae ea hore
na re lokela ho nahana sena joang hantle?

07:37.184 --> 07:45.120
Hantle-ntle le fuputse eng? Mme
qetellong le fihletse liqeto le liphuputso life?

07:45.120 --> 07:48.323
Nka thaba haholo. Ke tlile le ditshwantsho tse mmalwa.

07:48.323 --> 07:52.260
Ke tla beha sena fatshe hore o bone skrine hamolemo.

07:52.260 --> 07:58.880
Ka mohlala, mona ke ketsahalo e bohloko
haholo e amang ngoanana ea lilemo li 16.

07:58.880 --> 08:05.506
O ne a hlile a batla ho ea leetong la sekolo,
kahoo o ne a batla ho fumana ente ena leha

08:05.506 --> 08:09.220
'm'ae a re, "Se e etse, ha e na molemo ho uena."

08:09.220 --> 08:15.473
'Mè ka boeena o sebetsa lekaleng la bophelo bo botle,
empa eaba o re: Ho lokile, nka utloisisa morali oa ka.

08:15.473 --> 08:17.800
Yaba o re: Ho lokile, tswela pele o etse jwalo.

08:17.800 --> 08:24.096
Mme kamora ente ya bobedi, ngwanana o ile a wela
fatshe matsatsi a robileng meno e le mmedi hamorao.

08:24.096 --> 08:31.436
Le yena o ne a sa ikutlwe hantle mme a wela fatshe
tafoleng ya dijo tsa mantsiboya, mme mmae a mo tsosa.

08:31.436 --> 08:37.940
Ngwanana eo o ile a kenngwa sepetlele, empa a
hlokahala matsatsi a 22 kamora ente ena ya bobedi.

08:37.940 --> 08:42.429
Mme mona o ka bona kgaolo ya pelo ya ngwanana.

08:42.429 --> 08:48.930
Mme sebakeng seo dinaledi di bonahalang ho
sona, o ka bona dibaka tsena tse kganyang haholo.

08:48.930 --> 08:52.043
Mme seo ke lefu la dithishu mosifeng wa pelo.

08:52.043 --> 08:56.720
Ka lehlakoreng le letshehadi, o ntse o ka
bona madi a phalla moo motsu o supang teng.

08:56.720 --> 09:05.840
Mme ha o ka shebisisa, o ka bona mona karolong e ka
tlase hore metsu e mmedi e supile matheba a matsho.

09:05.840 --> 09:09.550
Tsena ke li-lymphocyte, ke hore,
lisele tsa ho ruruha mesifeng ea pelo.

09:09.550 --> 09:15.300
Mme sebakeng se kaholimo, moo ho leng bonolo haholoanyane,
ho na le di-phagocyte le masalla a matla a nang le maroba.

09:15.300 --> 09:18.520
Kahoo, ena ke taba ea myocarditis e phetang.

09:18.520 --> 09:24.200
Mme pelo e ne e shebahala tjena dibakeng tse
ngata, e leng ntho e sa dumellaneng le bophelo.

09:26.880 --> 09:30.670
Eaba ke tla le nyeoe e 'ngoe.

09:30.670 --> 09:37.511
Ona ke mohlankana ea lilemo li 22 eo e neng e le
mohahabi oa tlholisano, ea bileng le ho theoha ho

09:37.511 --> 09:43.036
hoholo ha tšebetso ea hae kamora ente ea hae ea bobeli.

09:43.036 --> 09:49.040
Ka hona o ile a se a sa kgone ho mamella kgatello ya
maikutlo mme ka mora moo a fumanwa a ena le myocarditis.

09:49.040 --> 09:54.246
O ile a boela a bolelloa hore a ke ke a hlola
a khona ho hlolisana e le mohahabi oa

09:54.246 --> 09:57.520
tlholisano le hore seo se ke ke sa hlola se khoneha.

09:57.520 --> 10:02.432
Eaba o reka sethunya mme a ithunya.

10:02.432 --> 10:10.930
Mme pelong, o ka bona mona selikalikoeng hore palo ya
disele tse ruruhisang e eketsehile hanyenyane, ho

10:10.930 --> 10:16.153
bolelang hore ho na le marontho a matsho ana a mangata haholo.

10:16.153 --> 10:21.321
Sena se thata haholo hore motho ea tloaelehileng a se
bone, empa bukeng e hlophisitsoe ka tsela eo sephetho se

10:21.321 --> 10:24.288
seng se hlakileng haholo ha se seng sona se ipatile haholo.

10:24.288 --> 10:30.920
Mme o ka bona hore le diphetoho tse nyenyane haholo di na
le tshusumetso e matla hakana hodima boleng ba bophelo.

10:30.920 --> 10:38.063
Mme setshwantshong se latelang, o ka bona hore lena le
lona ke karolo ya pelo ya mokudi enwa ya motjha kapa ya mofu.

10:38.063 --> 10:48.740
Mme dibaka tsena tse bobebe tseo o di bonang mona
setshwantshong ke mabadi a ileng a thehwa kamora ho ruruha hona.

10:48.740 --> 10:56.920
Mme ke sona hantle se bohlokwa. Diphetoho tse nyenyane hakaalo
di ka ba le tshusumetso e kgolo hakaalo boleng ba bophelo.

10:56.920 --> 11:01.120
Ho bohlokwa haholo ho bona sena.

11:01.120 --> 11:06.980
Ka 'nete le bone thelevisheneng kamoo libapali tsa
bolo ea maoto tsa profeshenale li ileng tsa oa. E.

11:06.980 --> 11:15.280
Mme mohlomong seo le sona se
amana le ho ruruha ha mesifa ea pelo.

11:15.280 --> 11:17.960
Eaba ke tla le nyeoe e 'ngoe.

11:17.960 --> 11:31.380
Ena ke monna ea lilemo li 61 ea neng a entetsoe COVID-19 habeli,
'me a hlokahala matsatsi a 25 kamora ente ea hae ea bobeli.

11:31.380 --> 11:37.280
Mona o ka bona karolo e ka hare ea aorta. Aorta ke
methapo e meholo ka ho fetisisa ea mali 'meleng.

11:37.280 --> 11:42.610
Mme karolong e ka tlase, o ka bona
lebota la mesifa la 'nete la aorta.

11:42.610 --> 11:50.620
Mme kahodimo, moo motsu ona o bonahalang, o ka bona
kamoo lesapo le hoketsweng le atolositsweng ka ho hlaka.

11:50.620 --> 11:56.960
Mme mona o ka boela wa bona mahlaku ana a lefifi a sebopeho
sa lebanta, a hasaneng ka mokgwa o tshwanang le lebanta.

11:56.960 --> 12:03.300
Tsena ke lisele tse ruruhisang. 'Me hangata ha li
bonahale moo. U ka boela ua bona lisele tsa mabali.

12:03.300 --> 12:10.276
Le karolong e ka tlase, sebakeng sa mesifa, o
ka bona liphetoho tse nyenyane, tse chitja.

12:10.276 --> 12:17.680
Kahoo tsena ke ho ata ha methapo ea mali. Methapo e
menyenyane ea mali e ntse e hola moo. Hape ho na le mabali mona.

12:17.680 --> 12:21.860
Mme ka hona mona, madi a ne a tjhetse lebota.

12:21.860 --> 12:27.405
Mme yaba monna o shwa ke ho tswa madi hobane
matla a ho otlolla a lebota la mothapo ona

12:27.405 --> 12:30.235
a ne a se a le siyo ka lebaka la ho ruruha.

12:30.235 --> 12:33.683
Ho feta moo, ho ile ha bonwa hape le ho shwa ha dithishu.

12:33.683 --> 12:41.141
Le tahlehelo ea likhoele tse tenyetsehang, tse
nolofalletsang methapo ho ikamahanya le khatello.

12:43.880 --> 12:50.142
Ebe ke na le ketsahalo e nngwe ya mosadi ya
dilemo tse 63 ya ileng a boela a hlokahala ka

12:50.142 --> 12:53.756
lebaka la ho phatloha ha mothapo o moholo wa madi.

12:53.756 --> 12:56.880
Kahoo sesosa sa lefu se tšoanang hantle le sa monna oa pele.

12:56.880 --> 13:04.800
Mme mona re fumane diphetoho tsena tse ntsho e le
tshwaetso e sa lebellwang. Ena ke karolo ya matheba.

13:04.800 --> 13:07.840
Mme o bona marontho ana a matsho hohle.

13:07.840 --> 13:15.120
Mme ke ntho eo ke eso e bone pele, le Prof. Burkhardt le Prof.
Lang, ba sebelitseng mmoho le Prof. Burkhardt, ha ba so e bone.

13:15.120 --> 13:20.836
Bobedi ke ditsebi tsa mafu tse nang le boiphihlelo bo boholo
le tse sebelitseng nako e telele. Ha ba eso bone sena pele.

13:20.836 --> 13:27.180
Mme ha o e holisa, o ka bona hore
thepa ena e ntsho e ka hare ho dijana.

13:27.180 --> 13:29.436
Mme ha e le hantle ho lokela ho ba le madi ka hara methapo.

13:29.436 --> 13:35.290
Hantle, hoo ruri ha ho a ntlafatsa phallo ea mali.

13:35.290 --> 13:42.789
Ka liteko tsena kaofela le liphuputso, tse hlakileng
hore li bakile lefu la motho eo, u ka ba le bonnete joang?

13:42.789 --> 13:48.980
Kapa pelaelo ena e tsoa kae hore e ne
e le ka lebaka la ente ea coronavirus?

13:48.980 --> 13:53.480
Joale o etsa seo joang, o haha borokho hokae?

13:53.480 --> 13:59.327
Qetellong, mabapi le nako, ke hore, ho sheba
hore na ente ea ho qetela ea coronavirus e

13:59.327 --> 14:02.443
fanoe neng le hore na lefu le etsahetse neng.

14:02.443 --> 14:06.536
Mme hangata sena se ka bonwa ka
kgokahano ya nako e batlang e haufi.

14:06.536 --> 14:11.008
Ho boetse ho na le mafu a mang a
seng a fetile likhoeli tse ngata.

14:11.008 --> 14:21.380
Leha ho le jwalo, kaha ho fumanwe diphetoho tse iphetang mmeleng,
motho o tlameha ho nahana hore ente ena ke yona sesosa sa lefu.

14:21.380 --> 14:27.960
Joale, le dula le fana ka mehlala ya ditho tsa mmele
tse senyehileng, jwalo ka pelo kapa methapo ya madi.

14:27.960 --> 14:35.223
Na o hlokometse diphetoho kapa ditshitiso dife
kapa dife dikarolong tse ding tsa mmele wa hao?

14:35.223 --> 14:39.680
Ka mohlala, ho boetse ho na le ketsahalo atlaseng ena.

14:39.680 --> 14:43.780
Ena ke monna ea lilemo li 60.

14:43.780 --> 14:50.079
Ena ke ketsahalo e le 'ngoe feela ka atlaseng e seng
ea Prof. Burkhardt; ke bile le ketsahalo ena Sepetleleng

14:50.079 --> 14:53.700
sa Kalmar. Ke ile ka etsa tlhahlobo ea 'mele oa mofu.

14:53.700 --> 14:58.423
Mokudi enwa o na le mofets'e wa ditho tsa lymph.

14:58.423 --> 15:04.469
Mme o ntse a fumana kalafo ea chemotherapy
le ea ho theola matla a sesole sa 'mele.

15:04.469 --> 15:08.869
Sena se bolela hore sesole sa mmele sa ho
itšireletsa se ne se theotsoe ke meriana.

15:08.869 --> 15:15.240
Kahoo o ile a fumana mekento e 'meli ea coronavirus ka
nako e le 'ngoe eaba o hlokahala likhoeli tse tharo hamorao.

15:15.240 --> 15:20.608
Mme nakoana kamora ente ya bobedi,
a felelwa ke matla mmeleng wohle.

15:20.608 --> 15:25.341
Ka mantsoe a mang, setshwantsho sa seo ho
tsejwang e le Guillain-Barré syndrome, seo

15:25.341 --> 15:29.320
hangata se hlaloswang e le tshenyo ya ente.

15:30.870 --> 15:34.803
Ke hlahlobile meaho e mengata ya methapo.

15:34.803 --> 15:40.220
Mona, mohlala, o ka bona mothapo o tswang mokokotlong.

15:40.220 --> 15:45.696
U ka bona sebopeho sena se sebopeho sa
monoana. U ka bona matheba ana a matsho hohle.

15:45.696 --> 15:51.220
Ha baa lokela ho ba teng. Kaofela ke lisele tsa ho ruruha.
Kahoo mothapo ona kaofela o tletse lisele tsa ho ruruha.

15:51.220 --> 15:54.975
Ha ke eso bone ntho e tjena. Ke bile ke e
bontšitse ho lingaka tsa mafu a methapo ea boko.

15:54.975 --> 16:01.030
Ke hore, bo-ramahlale ba mafu ba sebetsang
haholo ka boko, ke hore, likaroloana tsa boko.

16:01.030 --> 16:04.763
Ha ba so be le seo, ka sebopeho sena, ha ba so bone seo.

16:04.763 --> 16:11.580
Kahoo e ne e se feela tšabong, empa mona
re na le, mohlala, karolo ea motso oa boko.

16:11.580 --> 16:19.640
Mme mona o ka bona sebaka sena se repileng
sebakeng sa dinaledi. Kahoo, ena ke lefu la dithishu.

16:19.640 --> 16:27.550
Mme pakeng tsa dinaledi tse pedi tse ka
hodimo, o ka bona sejana, e leng sejana sena.

16:27.550 --> 16:32.380
Mona hape o ka bona marontho ana a matsho-tsho hohle.

16:32.380 --> 16:37.200
Mme ha ba dumellwa ho ba teng.
Sejana se ruruhile, lebota le tenya.

16:37.200 --> 16:42.660
Mme ke ho potoloha mothapo ona moo ho etsahalang ho
shoa hona ha lisele, ke hore, lefu lena la lisele.

16:42.660 --> 16:50.840
Moko wa boko ke setsi sa taolo bakeng sa mesebetsi e
mengata ya bohlokwa. Mme qetellong seo se ile sa baka lefu.

16:50.840 --> 16:58.323
Ke lekile ho phatlalatsa nyeoe ena ho British Medical Journal.

16:58.323 --> 17:03.872
Hobane ke ile ka nahana hore ho ne ho kgahla
haholo hoo ho neng ho lokela ho phatlalatswa.

17:03.872 --> 17:11.736
Ke lekile ka likhoeli tse tšeletseng ho
fetisetsa nyeoe ena ho British Medical Journal.

17:11.736 --> 17:15.883
Mme ka bolelloa hore ke kope ho fetola mantsoe ana kapa ale.

17:15.883 --> 17:18.310
Nka rata ho kenyelletsa mmala ona kapa ola.

17:18.310 --> 17:24.816
Kamora dikgwedi tse tsheletseng, ke ile ka fumana imeile e
neng e bolela hore kgetsi e jwalo e ne e se e phatlaladitswe.

17:24.816 --> 17:28.974
Mme ha ba sa na thahasello ya ho phatlalatsa taba ya ka.

17:28.974 --> 17:37.981
Ka mor'a moo ka phatlalatsa nyeoe ena le baprofesa ba
babeli ba neuropathology koranteng e 'ngoe ea saense.

17:37.981 --> 17:41.996
Leha ho le jwalo, sena ha se fumanehe ho PubMed, mohlala.

17:41.996 --> 17:47.030
PubMed ke enjene ea patlo bakeng sa
lingaka, kahoo o ka re ke Wikipedia ea lingaka.

17:47.030 --> 17:52.420
Nyeoe ena ha e fumanehe moo. Kahoo kea
ipotsa hore na ho ka fumaneha eng ho PubMed.

17:52.420 --> 17:57.763
Hobane pele ke ne ke nahana hore ena ehlile
ke enjine ya ho batla dingolwa tsa saense.

17:57.763 --> 18:06.776
E, mme ha o ka re kgang e ne e le hore nyeoe e jwalo
e se e phatlaladitswe, le yona eo ha se kgang ho nna.

18:06.776 --> 18:14.640
Ka lebaka la ketsahalo e le 'ngoe le e 'ngoe, ho bohlokoa
haholo ho hlalosa hore ena ha se ketsahalo e ikemetseng feela.

18:14.640 --> 18:19.383
U bona kgang ena e hlahisitsweng ho wena jwang?

18:19.383 --> 18:23.340
Ke nahana hore ba ne ba sa thahaselle ho tloha qalong.

18:23.340 --> 18:28.713
Hobane batšehetsi ba lichelete ba eona, e leng
British Medical Journal, ba ipehetse tsela e

18:28.713 --> 18:33.240
fapaneng ka ho feletseng. Ha baa ka ba thahasella seo.

18:33.240 --> 18:40.856
Ha re kgutleleng mokenteng wa coronavirus ka boyona le
mafu a mantlha ao le kgonneng ho a supa a amanang le

18:40.856 --> 18:45.040
ona nakong ya dipatlisiso tsa lona. Le ka bolela afe?

18:45.040 --> 18:50.223
Seo re seng re se shebile, myocarditis, se atile haholo.

18:50.223 --> 18:55.180
Ho ruruha ha methapo le hona ho tlwaelehile haholo.

18:55.180 --> 18:59.840
Ho fumanoe lintho tse tsoang
kantle, tseo ke seng ke li bontšitse.

18:59.840 --> 19:02.910
Ho ile ha bonahala phokotseho ea likhoele tse tenyetsehang.

19:02.910 --> 19:06.900
Mme eseng feela maboteng a
methapo, empa hape le letlalong, mohlala.

19:06.900 --> 19:12.359
Mme ha ke tsebe hore na o hlokometse, empa ha
batho ba entilwe mokento ona wa coronavirus

19:12.359 --> 19:15.904
makgetlo a mangata, ba tsofala kapele haholo.

19:15.904 --> 19:20.512
Mme sena se ka nna sa amana le taba ya hore
mahare a tenyetsehang letlalong a a nyamela.

19:20.512 --> 19:25.360
Kahoo re kgonne ho paka hore makwete a madi a etsahala.

19:25.360 --> 19:29.420
Kahoo ho na le makwete a tloaelehileng a
madi le makwete a sa tlwaelehang a madi.

19:29.420 --> 19:34.073
Mme ka makwete ana a madi a sa tlwaelehang,
ao re eso a bone pele, ka mohlala, ha ho na

19:34.073 --> 19:36.544
disele tse kgubedu tsa madi ka hara makwete.

19:36.544 --> 19:41.344
Li tshwana haholo le meaho e kang rabara.

19:41.344 --> 19:45.440
Mme, jwalo ka ha ke boletse, sena se ne
se eso ho be teng ka sebopeho sena pele.

19:45.440 --> 19:52.160
Mme hape ho na le mafu a autoimmune. Profesa Arne Burkhardt
o hlalositse sena e le ho hlanya ha lisele tsa lymphocyte.

19:52.160 --> 19:55.136
Mme o ka bona seo dithong tsohle tsa mmele.

19:55.136 --> 20:00.300
Sena ha se ame setho se le seng feela,
empa ho e-na le hoo se ama 'mele oohle.

20:00.300 --> 20:05.520
Ka hona, ho na le liphetoho tse fapaneng haholo tse fumanehang.

20:05.520 --> 20:16.800
Ebe, ehlile, ho na le mofets'e o matla – oo ke neng ke se ke na
le oona ka 2021 – oo ke neng ke belaella hore o amana le liente.

20:16.800 --> 20:21.203
Leha ho le jwalo, sena ha se kenyeleditswe bukeng
hobane hangata ha ho etswe tlhahlobo ya setopo ho

20:21.203 --> 20:23.900
batho ba hlokahetseng ka lebaka la kankere ya turbo.

20:23.900 --> 20:29.600
Hobane ho tloha qalong, ua tseba hore, ho lokile, ona
ke mofets'e oa tumoro. Ha re sa hloka ho sheba hole.

20:29.600 --> 20:38.944
Na mosebetsi oa hau oa saense, ho latela seo u re bontšitseng
sona, o bile le tšusumetso bophelong ba hau ba mosebetsi?

20:38.944 --> 20:42.529
E, ka ho shebisisa haholo.

20:42.529 --> 20:47.755
Ha ke ne ke shebile mehato ena ea histopathological ka
hloko haholo, ke ile ka bona lintho tseo basebetsi-'moho le

20:47.755 --> 20:51.140
'na Sepetleleng sa Kalmar, mohlala, ba neng ba sa li bona.

20:51.140 --> 20:55.949
E ne e le ketsahalo eo ho eona ke neng ke le mookameli
oa koetliso lefapheng la patholoji, 'me ke ne ke

20:55.949 --> 20:58.870
koetlisa lithuso tsa lingaka hore e be litsebi tsa patholoji.

20:58.870 --> 21:04.516
Ka hona ke ile ka ba le ngaka e ncha e ileng ea
fihla mme ea re, e, eona e na le mokuli mona.

21:04.516 --> 21:11.800
E ne e le motho ea nang le mofetše 'me
lefu le ka be le etsahetse ka tšohanyetso.

21:11.800 --> 21:19.104
Ho ile ha fumaneha hore lefu le ne
le amana le ente ena ea coronavirus.

21:19.104 --> 21:26.031
Ke hlahlobile pelo mme ka re, "Ho na le bopaki ba ho ruruha ha
mesifa ea pelo mona, ka keketseho e nyenyane haholo ea lisele tsa

21:26.031 --> 21:30.460
lymphocyte, ke hore, lisele tse ruruhang, libakeng tse ngata."

21:30.460 --> 21:35.634
Leha ho le jwalo, mosebetsi-mmoho e monyane o
ne a na le maikutlo a hore e ne e le bobebe

21:35.634 --> 21:38.500
haholo hoo e neng e ke ke ya ba myocarditis.

21:38.500 --> 21:44.002
Eaba o botsa setsebi se seng sa mafu se tswang
sehlopheng sa rona sa litsebi tsa mafu se Kalmar,

21:44.002 --> 21:47.223
se ileng sa tiisa hape hore e ne e se ho ruruha.

21:47.223 --> 21:51.743
Leha ho le jwalo, kaha ke sebetsa le ditsebi tsa
mafu tse ngata lefatsheng ka bophara, ke ile ka

21:51.743 --> 21:54.169
buisana ka nyeoe ena le ditsebi tse ding tsa mafu.

21:54.169 --> 21:57.376
Mme ho ile ha fumaneha hore ke myocarditis.

21:57.376 --> 22:02.734
Mme ya ba le dipuisano tse tjhesang kopanong
ya tsa bongaka e neng e le Kalmar, hobane

22:02.734 --> 22:05.152
ho nna, sesosa sa lefu e ne e le myocarditis.

22:05.152 --> 22:08.448
Mme seo se ne se amana le ente ya coronavirus.

22:08.448 --> 22:13.304
Kahoo ke tlalehile ketsahalo ena ho Lekala la
Lihlahisoa tsa Bongaka la Sweden, hobane ketsahalo e

22:13.304 --> 22:16.360
'ngoe le e 'ngoe e belaelloang e tlameha ho tlalehoa.

22:16.360 --> 22:22.300
Nakong ea therisano ena ea bongaka, ke ile ka hlaseloa haholo, ka
botsoa hore na ke hobane'ng ha ke kena-kenana le

22:22.300 --> 22:28.352
linyeoe tse ling le hore na nka tlaleha nyeoe ena joang. Ke
ile ka bolelloa hore ke hule tlaleho ea ka hang-hang.

22:28.352 --> 22:36.353
Yaba ke re nyeoe ena ha e ya motho ya itseng,
empa e mabapi le ho hlakisa se etsahalang kamorao

22:36.353 --> 22:40.336
ho meento ena, le hore nke ke ka e hula morao.

22:40.336 --> 22:49.500
Kahoo bokgoni ba ka bo ile ba belaellwa. Mme ke sa tswa hlokomela
hore ha ke sa kgona ho sebetsa lekaleng lena la bongaka.

22:49.500 --> 22:58.180
Hara tse ding, ke boetse ka tlaleha ka kankere ya turbo
eo ke neng ke belaela ka 2021 hore e amana le meento ena.

22:58.180 --> 23:04.396
Ka nako eo ka nahana hore ha ho na kelello ho
hang hore nka fana ka tlhahlobo ea lihlahala

23:04.396 --> 23:08.800
tse ka 'nang tsa bakoa ke ngaka e 'ngoe ka ente.

23:08.800 --> 23:14.310
Eaba ke tlohela mosebetsi wa ka mme ke entse
kwetliso e ngata e eketsehileng dilemong tsa moraorao.

23:14.310 --> 23:21.096
Mme jwale ke butse tliliniki ya ka, e alafang motho ka botlalo.

23:21.096 --> 23:24.903
Ke mema bashebelli ho sheba sebaka sa ka sa marang-rang.

23:24.903 --> 23:31.460
Hoo ho utlwahala ho kgahla haholo. Ke nahana hore
ruri ho bohlokwa ho boela ho sheba websaete ya hao.

23:31.460 --> 23:34.456
Ha re kgutleleng ditabeng tsa jwale.

23:34.456 --> 23:44.176
Ho ya ka WHO, monkeypox, eo hona jwale e
bitswang Mpox, e qhoma dinaheng tse ding tsa Afrika.

23:44.176 --> 23:47.930
Mme re ntse re utlwa le ka sewa sa dinonyana.

23:47.930 --> 24:00.156
Mme tsena ke merero ya ha jwale. Re batla ho lwantsha
sewa sena se qoswang ka thekenoloji ya ente ya mRNA.

24:00.156 --> 24:08.752
Empa jwale ke fumane ditlaleho ho tswa ho lona, mme ehlile le
ho tswa ho borasaense ba bang ba bangata, tse lemosang setjhaba

24:08.752 --> 24:13.760
hore se hlokolosi mme se qobe theknoloji ya ente ya mRNA.

24:13.760 --> 24:20.940
Hantle hobane litla-morao tse ngata li hlahile.
Joale u boetse u re bontšitse sena ka ho hlaka mona.

24:20.940 --> 24:28.679
Mme ka nako e tshwanang, WHO jwale e ntsha temoso ena, temoso ena
ya boemo bo phahameng ka ho fetisisa, ya hore

24:28.679 --> 24:37.060
tlhahiso ya theknoloji ya ente ya mRNA e lokela ho
eketswa haholo mona. Oona o utlwisisa taba ena jwang?

24:37.060 --> 24:45.050
Seo ha se utlwahale ho nna, haholoholo kaha hape ho
phatlaladitswe hore, ka mohlala, mekento ya Pfizer e na le

24:45.050 --> 24:48.936
ditlamorao tse mpe haholo ho 11% ya maemo a coronavirus.

24:48.936 --> 24:56.362
Mme ha e le Moderna, ke 21%. Seo se bolela
ditlamorao tse tebileng. 21% ya batho ba fumanang ente

24:56.362 --> 25:00.460
ena ya coronavirus ba ba le ditlamorao tse tebileng.

25:00.460 --> 25:08.987
Mme ha o nahana hore sekgahla sa lefu la
coronavirus ke ka tlase ho peresente e le nngwe, ha ke

25:08.987 --> 25:13.230
nahane hore melemo le dikotsi di a lekalekana.

25:13.230 --> 25:18.460
Ho na le ntho e belaetsang, ha o sa tsotelle hore ke bua.

25:18.460 --> 25:25.349
Mme ha o ka tshwarwa ke sefuba, ka mohlala, ente ya
sefuba, e sa thehwang hodima theknoloji ena ya mRNA.

25:25.349 --> 25:29.856
Ho na le sekhahla sa litla-morao sa 0 ho
isa ho 4%, ke hore, litla-morao tse tebileng.

25:29.856 --> 25:34.570
Mme ka ente ena ya coronavirus, ke 21%, ho fihla ho 21%.

25:34.570 --> 25:42.603
Mme se bohlokwa mona ke hore ente ena ya mRNA
e sebetsa ka ho sebedisa khoutu ya lefutso.

25:42.603 --> 25:48.363
Sena se bolela hore khoutu ea lefutso e
kentsoa, e etsang hore lisele tsa 'mele oa rona tse

25:48.363 --> 25:51.616
phetseng hantle li hlahise protheine ena ea spike.

25:51.616 --> 25:54.480
Mme sena se ntan'o hlahiswa bokaholimo ba sele.

25:54.480 --> 25:58.877
Ka hona, lisele tse ling tsa sesole sa 'mele
sa ho itšireletsa li nka lisele tsa 'mele ka

25:58.877 --> 26:01.323
boona e le lisele tsa basele, 'me li li hlasela.

26:01.323 --> 26:03.300
Mme ke sona seo se bakang diketsahalo tsena tsa sesole sa mmele.

26:03.300 --> 26:08.160
Mme hoo ke haholoholo bakeng sa mekento ena ya mRNA.

26:08.160 --> 26:11.869
Mme he, o ka kgona kannete, ha ke
tsebe hore na o ikutlwa jwang ka hona.

26:11.869 --> 26:18.347
Empa molao-motheo ona, oo liente tsa mRNA li
thehiloeng ho oona, o fapane ka ho feletseng le liente tse

26:18.347 --> 26:21.840
tloaelehileng tseo re li tsebileng ho fihlela joale.

26:21.840 --> 26:25.322
Na mohlomong o ka thala mola oo hape ka tsela e itseng?

26:25.322 --> 26:30.980
Hantle-ntle, hona joale-joale, o ka
ba o bua ka ente? Kea botsa hang-hang.

26:30.980 --> 26:37.480
Hantle, nka se re ke ente, empa tabeng ea ka ke maro a kenngoang.

26:37.480 --> 26:44.070
Hobane melemo ea ente ena eo ho
buuoang ka eona e fokolang haholo.

26:44.070 --> 26:50.432
Mme ha ke bona tshenyo e kgolo eo ba e bakang, ke
nahana hore ba lokela ho tloswa tseleng ka ho feletseng.

26:50.432 --> 27:00.580
Mme hape nka ba hlokolosi haholo ka liente tse ling kaofela tse
tlang tse thehiloeng ho mRNA, hobane ha li e-s'o lekoa ka nepo.

27:00.580 --> 27:05.024
Sena se tla lebisa ditlamoraong tse tshwanang.

27:05.024 --> 27:12.264
E, ruri ke ntho eo re lokelang ho e hopola, haholoholo
litlalehong tsa mecha ea litaba, hore ena ke feela

27:12.264 --> 27:16.303
mofuta o mocha, oa sejoale-joale, o tsoetseng pele oa ente.

27:16.303 --> 27:19.003
Ha ho bonolo hakaalo ho e qaqisa.

27:19.003 --> 27:29.888
Kahoo sena ke ntho e ncha ka ho feletseng, eo, ha nka bua, e
so ka e ipaka ka bokhabane ho fihlela jwale. Ke nnete, ruri.

27:29.888 --> 27:34.320
Ee. Joale ha re kgutleleng bukeng ya hao.

27:34.320 --> 27:40.348
U boletse teng – u kentse nako e ngata le boikitlaetso ho sona.

27:40.348 --> 27:47.943
U tšepela karabelo ea mofuta ofe ha sena se phatlala?

27:47.943 --> 27:53.620
Jwale e se e loketse ho hatiswa mme e tla fumaneha haufinyane.

27:53.620 --> 27:57.700
Le labalabela karabelo ea sechaba ea mofuta ofe?

27:57.700 --> 28:05.824
Kahoo, ke tšepa hore litsebi tsa mafu, ke hore, litsebi tsa thuto
ea mafu kapa tsa bongaka ba lipatlisiso tsa

28:05.824 --> 28:13.600
botlokotsebe, li tla sheba liphuputso tsena 'me li
utloisise hore li ka 'na tsa se hlakahale habonolo.

28:13.600 --> 28:17.997
Seo se bolela hore o tlameha ho batlisisa kannete. O
ke ke wa mpa wa sutumelletsa mekgwapo mme wa re, "Ao,

28:17.997 --> 28:21.363
ha ke bone letho mona." O tlameha ho batlisisa kannete.

28:21.363 --> 28:27.008
Mme jwalo ka ha ke boletse pejana, le phumano
e nyenyane haholo le e sa bonahaleng e ka

28:27.008 --> 28:30.163
tlisa phetoho e kgolo haholo boleng ba bophelo.

28:30.163 --> 28:33.780
Kahoo ho bohlokoa haholo hore o e batlisise kannete.

28:33.780 --> 28:40.370
Ke ntho e le 'ngoe eo, hore litsebi tsa mafu li
batla li tsohile – joale ho na le eng hape moo?

28:40.370 --> 28:43.980
Hobane hangata ke taba hore seo ke sa se tsebeng, ha ke se bone.

28:43.980 --> 28:49.443
Mme hape, ehlile, buka ena e loketse le
dingaka tsa makala a mang a tsa bongaka.

28:49.443 --> 28:54.080
Le hape le bakeng sa batho ba se nang boiphihlelo
ba tsa bongaka ba nang le thahasello bophelong.

28:54.080 --> 29:05.184
Litlaleho tsena tsa liketsahalo li bontša ka ho hlaka mahlomola
a tlisitsoeng batho ke liente tsena tseo ho thoeng ke tsa ente.

29:05.184 --> 29:10.476
Kahoo nka odara buka ena ho uena hona joale, ha re ka rialo.

29:10.476 --> 29:17.197
Mme pele ho tsohle, ehlile, ke ile ka tlameha ho ikela
leihlo ho sona, leha ke ne ke se setsebi – e leng ntho e

29:17.197 --> 29:20.920
neng e utlwahala ka ho feletseng ho isa tekanyong e itseng.

29:20.920 --> 29:27.576
Na nka mpa ka ya ho ngaka ya ka ya malapa hona jwale mme
ka re, "Ake, ena ke mpho e tswang ho nna, ka kopo e shebe"?

29:27.576 --> 29:35.040
Kapa nka etsa eng hape ka buka ena ntle le ho e bala feela?

29:35.040 --> 29:43.188
E, eo ha se mohopolo o mobe ruri. Hobane ho ntse ho na le
lingaka tse lekaneng tse fanang ka lintho tsena, hore li

29:43.188 --> 29:47.585
tsohe 'me li hlokomele hore kannete u ntša batho kotsi e kholo.

29:47.585 --> 29:50.112
Mme ha se tshenyo feela, ba a boela ba shwa.

29:50.112 --> 29:53.312
Batho ba bolaoa ke liente tsena.

29:53.312 --> 29:58.848
Qetellong, na o na le mantsoe a
seng makae a bohlokoa haholo ho wena?

29:58.848 --> 30:02.720
E. Nka rata ho bua mantsoe ana le bamameli.

30:02.720 --> 30:15.098
Nka thabela haholo ha batho ba ka ba le thahasello, ba iketsetsa
dipatlisiso tsa bona inthaneteng, mme ba se ke ba dumela

30:15.098 --> 30:22.660
tsohle tseo ba di fumanang, empa ba nke karolo ka mafolofolo.

30:22.660 --> 30:34.990
Mme nka rata ho bona lerato le eketsehileng sechabeng sa
rona ka kakaretso, le hore kutloano le kgotso di atlehe.

30:34.990 --> 30:39.950
Mme nka rata hore re kgutlele
haholo ho maikutlo a rona a ka hare.

30:39.950 --> 30:48.833
Sena se bolela hore re tsoela kantle ka tlhaho
'me re mamela feela kutloisiso ea rona ea tlhaho.

30:48.833 --> 30:52.340
Ke leboha haholo, Mofumahatsana Krüger,
bakeng sa mantsoe ao a amang maikutlo haholo.

30:52.340 --> 30:56.510
Mme ka seo, re a le salisa hantle ho tswa setudiong sa Berlin.

30:56.510 --> 31:00.300
Tlhahisoleseding eohle e eketsehileng e ka
fumaneha hape ka sehokelo se ka tlase ho lenaneo lena.

31:00.300 --> 31:04.933
Mme jwalo ka ha ke boletse, nka kgato pele. Ke a leboha haholo.
