Salam, mən Torgau-dan Karina.
Bəlkə tarix kitabınızdan bu fotonu xatırlayırsınız.
Bu, 1945-ci ilin aprelində Torgau şəhərində Elbe çayı sahilində rus və amerikalı əsgərlərin əl sıxışmasını göstərir.
Bu, o vaxt bütün dünyada başlıqlara çıxdı və İkinci Dünya Müharibəsinin sonunu simvollaşdırır.
GDR-də uşaq ikən mən hələ də Joe Polowski və digər müharibə veteranları ilə şəxsən görüşmək
imkanı tapırdım, çünki xatırlama mədəniyyəti var idi.
Mən şəxsən inanıram ki, hər bir insan özündə ilahi ləyaqəti daşıyır.
Məhz buna görə də mən qətldən və bir-birimizə qarşı qoyan ifadə olunmaz təbliğatdan iyrənirəm.
Mən hər iki tərəfdən heç birinin tərəfində olmağı rədd edirəm.
Çünki hər müharibədə hər iki tərəfdə oğullar və atalar ölür, amma müharibəyə cavabdeh olanlar heç vaxt ölmür.
Elbə çayında qarşılaşma 80 ildən də az əvvəl baş vermişdi, indi isə Müdafiə naziri Pistorius bir daha müharibə davullarını çalır.
O dedi: "Biz 2029-cu ilə qədər müharibəyə hazır olmalıyıq."
Və keçmiş nazir Qabrielin sözlərini sitat gətirirəm: "Putinə aydın siqnal göndərməliyik: Bu müharibəni
dayandır – yoxsa biz onu sənin üstünə gətirəcəyik."
Beləliklə, özümə sual verirəm: "biz" əslində kimik?
Gabriel və Pistorius mütləq yox.
Daha çox ərimə və oğullarıma istinad edir.
Bu məni narahat edir, çünki müharibə hadisələrini və onun sonunu nənə-babamın və qohumlarımın danışdıqlarından bilirəm.
Budur bir neçə nümunə:
Mənim dayım 17 yaşında Wehrmacht-a əsgərlik üçün çağırıldı.
Onun iradəsinə zidd olaraq, çünki o, şagirdlik müddətini başa vurmuşdu və atasının dəyirmanını ələ keçirmək istəyirdi.
O, rus əsirliyində 19 yaşında vəfat etdi.
Anam həmişə ağlayaraq xatırlayırdı ki, o, gözlərində yaşlarla və uniformada fermadan ayrılmışdı.
Onlar bir daha heç vaxt görüşmədilər və o, harada dəfn olunduğunu heç vaxt öyrənmədi.
Müharibənin sonlarına yaxın kiçik qız uşağı olanda, o özü rus zabitinin qucağında oturmuşdu.
Onun adı İrinə idi və o, onu çox sevirdi, çünki o, evdəki öz qızı İrena'nı xatırladırdı və onu çox darıxırdı.
O, onu xoş xatirəsində saxladı.
Eyni zamanda, onun böyük bacısı (mənim xalam) kənddə dəhşətli zorakılıqlar törətmiş Sovet ordusunun əsgərlərindən
günlərlə damdakı odun yığınının arxasında gizlənmişdi.
Əsgərlər bu yığınan taxtaları götürməyə davam edirdilər, o isə arxadan üstünə yeni taxta yığmağa çalışırdı.
80 yaşından yuxarı olanda o mənə dedi: "Mən orada dua etməyi öyrəndim!"
Və o mənə müharibədə bütün tərəflər tərəfindən istisnasız törədilmiş saysız-hesabsız müharibə cinayətlərini təsvir etdi.
Yunan filosofu Antistenes yəqin ki, haqlı idi: "Müharibə aradan qaldırdığından daha çox pis insan yaradır."
Anam mənə həmçinin dedi ki, Dresden bombalananda göy qırmızı rəngdə parıldayırdı; onun ailəsi bunu
Torgau yaxınlığındakı qonşu kənddən hələ də görə bilirdi.
Atam Torgau-da hər səhər baş verən atışmaların səsini xatırladı.
Torgau-da əmrləri yerinə yetirməkdən imtina edən alman əsgərləri edam edilənlər arasında idi.
Ehtimal ki, 1943–1945-ci illər arasında Reyx Hərbi Məhkəməsi Berlin şəhərindən Torgau şəhərindəki Fort Zinna-ya köçürülmüşdü.
Atam o vaxt təxminən 13 yaşında idi.
Babam yalnız qəza səbəbindən Volkssturm-a çağırılmışdı.
O, amerikalılar tərəfindən əsir götürülüb və Limburg an der Lahn-a göndərilib.
O qayıdanda çəkisi 54 kiloqram idi və boyu təxminən 1,80 metr idi.
O, sarışın qadın kimi tərk etdiyi arvadını boz saçlı tapdı.
Almanların iki dünya müharibəsindən dərs çıxarması və keçmiş Almaniya Demokratik Respublikasında mövcud
olan xatırlama mədəniyyəti bu gün Torgau sakinlərini sülh uğrunda çalışmağa sövq edir.
Hətta bu utopik səslənsə və tarixdə heç vaxt işləməsə də, mən arzulayıram ki, bir gün daha müharibə
olmasın, çünki biz insanlar düşmən olmağı rədd edirik.
Biz bir insan ailəsiyik, bir böyük insan orqanizmiyik.
Və mən bütün dünya analarına müraciət edirəm: çağırış kağızlarını yırtın!
Mən bütün dünyada kişilərə müraciət edirəm: yenidən müharibə davulları çalındıqda getməyin!
Bəlkə indi onlara yazıb yarışmayacağınızı bildirə bilərsiniz.
Və mən hər birinizdən xahiş edirəm: özünüzü digər xalqlara qarşı qızışdırılmağa imkan verməyin!
Onların yalanlarına və təbliğatına qulaq asma, ürəyinə qulaq as!