Вітаю, я Карына з Торгаў.
Магчыма, вы памятаеце гэты здымак з вашага падручніка па гісторыі.
На ім паказаны расійскія і амерыканскія салдаты, якія паціскаюць рукі ў красавіку 1945 года на беразе ракі Эльба ў Торгаў.
Гэта стала загалоўкам на ўсім свеце ў той час і сімвалізуе канец Другой сусветнай вайны.
У дзяцінстве ў ГДР я ўсё ж змог асабіста сустрэцца з Джо Палоўскім і іншымі ветэранамі вайны, бо існавала культура памяці.
Я асабіста лічу, што кожны чалавек нясе ў сабе годнасць боскага.
Вось чаму я адчуваю агіду да забойстваў і невымоўнай прапаганды, якая наганяе на нас адзін на аднаго нянавісць.
Я адмаўляюся станавіцца на бок любой са сторін.
Бо ў кожнай вайне гінуць сыны і бацькі з абодвух бакоў, але ніколі не гінуць тыя, хто адказны за вайну.
Сустрэча на Эльбе адбылася менш за 80 гадоў таму, і цяпер міністр абароны Пісторыус зноў б'е ў барабаны вайны.
Ён сказаў: «Мы павінны быць гатовыя да вайны да 2029 года».
І я цытую былога міністра Габрыэля: «Мы павінны даслаць Пуціну ясны сігнал: спыні гэтую вайну — інакш мы прынясем яе да цябе».
Таму я пытаюся ў сябе: хто менавіта гэтыя «мы»?
Габрыэль і Пісторыус, безумоўна, не.
Хутчэй за ўсё, гэта адносіцца да майго мужа і сыноў.
Гэта мяне турбуе, бо я ведаю пра падзеі вайны і яе канец з аповедаў маіх дзядулі і бабулі і іншых сваякоў.
Вось некалькі прыкладаў:
Майго дзядзьку прызвалі ў Вермахт ва ўзросце 17 гадоў.
Супраць яго волі, бо ён скончыў навучанне і хацеў узяць на сябе кіраванне бацькоўскім млыном.
Ён памёр ва ўзросце 19 гадоў у расійскім палоне.
Мая маці заўсёды плачучы ўспамінала, як ён сыходзіў з фермы ў форме з слязамі на вачах.
Яны больш ніколі не бачыліся, і яна так і не даведалася, дзе яго пахавалі.
Калі яна была маленькай дзяўчынкай пад канец вайны, яна сама сядзела на каленях расійскага афіцэра.
Яе звалі Ірэна, і ён вельмі спадабаўся ёй, бо яна нагадвала яму пра ўласную дачку Ірэну,
якая засталася дома, і якую ён вельмі сумаваў.
Яна захавала пра яго цёплы ўспамін.
У той жа час яе старэйшая сястра (мая цётка) днямі хавалася за кучай дроў на гарышчы ад савецкіх
салдат, якія ўчынілі жахлівыя згвалтаванні ў іх вёсцы.
Салдаты ўвесь час бралі дровы з гэтай самай кучы, а яна спрабавала ззаду пакласці зверху новыя.
Ужо ў перадых васьмідзесяці гадоў яна сказала мне: «Вось там я і навучылася маліцца!»
І яна апісала мне шматлікія ваенныя злачынствы, здзейсненыя ўсімі бакамі вайны без выключэння.
Грэчаскі філосаф Антыстэн, напэўна, меў рацыю, калі пісаў: «Вайна стварае больш злых людзей, чым іх забівае».
Мая маці таксама расказвала мне, што неба гарэла чырвоным, калі бамбардзіравалі Дрэздэн; яе
сям'я бачыла гэта з суседняй вёскі каля Торгаў.
Мой бацька памятаў гук страляніны, якая кожны ранік адбывалася тут, у Торгаў.
У Торгаў былі пакараныя смерцю сярод іншых і нямецкія салдаты, якія адмовіліся выканаць загады.
Верагодна, у перыяд паміж 1943 і 1945 гадамі Рэйхсвайнэр суд быў пераведзены з Берліна ў Форт-Цына ў Торгаў.
Маёму бацьку на той час было каля 13 гадоў.
Мой дзед быў прыцягнуты ў «Фолькштурм» толькі з-за няшчаснага выпадку.
Яго ўзялі ў палон амерыканцы і адправілі ў Лімбург-ан-дер-Лах.
Калі ён вярнуўся, ён важыў 54 кілаграмы і быў ростам каля 1,80 метра.
Ён знайшоў сваю жонку, якую пакінуў бландзінкай, з сівымі валасамі.
Гэта той факт, што мы, немцы, засвоілі ўрок з дзвюх сусветных войнаў і што ў былым ГДР існавала своеасаблівая культура памяці,
якая сёння і заахвочвае жыхароў Торгаў працаваць на карысць міру.
Нават калі гэта гучыць як утапія і, магчыма, ніколі не спрацавала б у гісторыі, я мару, што аднойчы больш не
будзе войнаў, таму што мы, людзі, адмовімся быць ворагамі.
Мы — адна чалавечая сям'я, адзін вялікі чалавечы арганізм.
І я звяртаюся да ўсіх маці па ўсім свеце: рвіце павесткі!
Я звяртаюся да ўсіх мужчын свету: калі зноў заб'юць у ваенны барабан, не ідзіце!
Магчыма, вы маглі б напісаць ім цяпер, каб паведаміць, што вы не будзеце ўдзельнічаць.
І я звяртаюся да кожнага з вас: не дазваляйце сябе падбухторваць супраць іншых народаў!
Не слухайце іх хлусню і прапаганду, а слухайце сваё сэрца!