WEBVTT

00:05.120 --> 00:08.100
Dumela, ke nna Karina, ke tswa Torgau.

00:08.100 --> 00:11.940
Mohlomong o hopola senepe sena se tsoang bukeng ea hau ea nalane.

00:11.940 --> 00:18.760
E bontsha masole a Russia le a Amerika a ts'oarana ka
matsoho ka Mmesa 1945 mabopong a Noka ea Elbe, Torgau.

00:18.760 --> 00:23.100
Sena se ile sa etsa ditaba tse kgolo lefatsheng ka bophara ka nako
eo mme se tshwantshetsa qetello ya Ntwa ya Bobedi ya Lefatshe.

00:23.100 --> 00:28.140
Ha ke sa le ngoana GDR, ke ile ka fumana monyetla oa
ho kopana le Joe Polowski le bahale ba bang ba ntoa

00:28.140 --> 00:31.328
ka seqo, kaha ho ne ho e-na le moetlo oa ho hopola.

00:31.328 --> 00:36.163
Ke dumela ka bonna hore motho e mong le e
mong o na le seriti sa bomodimo ka hare ho yena.

00:36.163 --> 00:42.420
Ke ka lebaka leo ke nyelisoang ke polao le
propaganda e sa buuoeng e qholotsang hore re lwantshane.

00:42.420 --> 00:47.680
Ke hana ho nka lehlakore leha e le lefe.

00:47.680 --> 00:51.690
Hobane ntoeng e 'ngoe le e 'ngoe, bara le
bo-ntate baa shoa ka mahlakoreng ka bobeli, empa le ka

00:51.690 --> 00:54.400
mohla ha ho shoeng ba ikarabellang bakeng sa ntoa.

00:54.400 --> 00:58.252
Kopano ea Elbe e bile lilemo tse ka tlase ho
80 tse fetileng, 'me joale Letona la

00:58.252 --> 01:01.140
Tšireletso Pistorius o boetse o letsa meropa ea ntoa.

01:01.140 --> 01:05.600
O itse, "Re tlameha ho be re loketse ntoa ka 2029."

01:05.600 --> 01:11.197
Mme ke qotsa Letona la mehleng Gabriel: "Re
hloka ho romela molaetsa o hlakileng ho Putin:

01:11.197 --> 01:14.900
Emisa ntwa ena – kapa re tla e tlisa ho wena."

01:14.900 --> 01:18.400
Kahoo ke ipotsa: 'rona' re bo-mang hantle?

01:18.400 --> 01:21.323
Gabriel le Pistorius ka sebele tjhe.

01:21.323 --> 01:24.130
Ho ka etsahala haholo hore e bua ka monna oa ka le bara ba ka.

01:24.130 --> 01:29.255
Sena se ntlhobaetsa, hobane ke tseba ka
liketsahalo tsa ntoa le qetello ea eona ho tsoa

01:29.255 --> 01:32.480
lipalong tsa nkhono le ntate-moholo le ba lelapa.

01:32.480 --> 01:35.520
Mona ke mehlala e seng mekae:

01:35.520 --> 01:39.104
Malome o ile a qobelloa ho kena
sesoleng sa Wehrmacht a le lilemo li 17.

01:39.104 --> 01:44.480
Khahlanong le thato ea hae, hobane o ne a qetile
boithutelo ba hae mme a batla ho nka molimo oa ntat'ae.

01:44.480 --> 01:48.640
O ile a hlokahala a le dilemo di 19 a le botshwarong ba Marussia.

01:48.640 --> 01:54.120
'M'e o ne a lula a hopola, a lla, kamoo a
tlohetseng polasi a na le meokho mahlong a apere junifomo.

01:54.120 --> 01:58.260
Ha ba a ka ba hlola ba bonana, mme ha
a ka a tseba hore na o patilwe hokae.

01:58.260 --> 02:03.720
E le ngoanana e monyane ha ntwa e le makgatsing a ho
fela, o ile a dula seropeng sa ofisiri wa Morussia.

02:03.720 --> 02:08.160
Lebitso la hae e ne e le Irene, mme o ne a mo rata
haholo hobane o ne a mo hopotsa morali oa hae,

02:08.160 --> 02:10.656
Irena, ea hae hae, eo a neng a mo hlolohetsoe haholo.

02:10.656 --> 02:13.344
O ile a dula a mo hopola ka lerato.

02:13.344 --> 02:18.864
Ka nako e tšoanang, khaitseli ea hae e kholo (mofumahali oa heso)
o ile a ipata ka mora qubu ea patsi ka phaposing e ka tlas'a

02:18.864 --> 02:22.457
marulelo ka matsatsi a 'maloa ho tsoa ho
masole a sesole sa Soviet, a neng a entse

02:22.457 --> 02:24.960
litlhōrō tse tšabehang motsaneng oa habo bona.

02:24.960 --> 02:31.520
Masole a ne a ntse a nka patsi mokotjaneng ona, ha
eena a leka ho beha patsi e ncha ka holimo a le ka morao.

02:31.520 --> 02:36.080
A se a le lilemo tse fetang mashome a robeli, o ile
a mpolella: "Ke moo ke ithutileng ho rapela teng!"

02:36.080 --> 02:40.151
Mme a hlalosetsa ka botlalo ditlolo tsa molao
tsa ntwa tse ngata tse neng di entswe ke

02:40.151 --> 02:43.176
mahlakore ohle a ntwa ntle le ho siea le le leng.

02:43.176 --> 02:48.082
Mofilosofi oa Magerike Antisthenes mohlomong o
ne a nepile ha a ne a ngola: "Ntoa e hlahisa

02:48.082 --> 02:51.900
batho ba bangata ba khopo ho feta bao e ba tlosang."

02:51.900 --> 02:58.047
Mme o ile a mpolella hape hore lehodimo le ne le tjhesa bofubedu
ha Dresden e ne e thunngwa ka dibomo; lelapa la hae le ne

02:58.047 --> 03:01.520
le ntse le kgona ho le bona le le motseng o haufi le Torgau.

03:01.520 --> 03:07.340
Ntate o ne a hopola modumo wa dithunya tse neng
di etsahala mona Torgau hoseng ho hong le ho hong.

03:07.340 --> 03:13.248
Torgau, masole a Majeremane a neng a hanne
litaelo e ne e le har'a ba ileng ba bolaoa.

03:13.248 --> 03:18.283
Mohlomong e ne e le pakeng tsa 1943 le 1945,
ha Lekhotla la Sesole la Reich le ne le

03:18.283 --> 03:22.340
fallisetswa ho tloha Berlin ho ya Fort Zinna e Torgau.

03:22.340 --> 03:26.480
Ntate o ne a na le lilemo tse ka bang 13 ka nako eo.

03:26.480 --> 03:30.536
Ntate-moholo o ile a qobelloa ho kena
Volkssturm feela ka lebaka la kotsi.

03:30.536 --> 03:34.016
O ile a tshwarwa ke Maamerika mme a romelwa Limburg an der Lahn.

03:34.016 --> 03:39.703
Ha a kgutla, o ne a le boima ba dikhilogerama
tse 54 mme a le bolelele ba dimithara tse 1.80.

03:39.703 --> 03:45.560
O fumane mosadi wa hae, eo a neng a mo siile e le
mosadi wa moriri o mosehla, a se a na le moriri o moputswa.

03:45.560 --> 03:52.133
Ke ntlha ea hore rona Majeremane re ithutile ho tsoa lintoeng tse
peli tsa lefats'e le hore ho ne ho e-na le

03:52.133 --> 03:58.624
moetlo oa ho hopola naheng ea pele ea GDR, e leng se
susumetsang batho ba Torgau ho sebeletsa khotso.

03:58.624 --> 04:06.371
Leha ho ka utlwahala e le toro e ke keng ya phethahala mme e
kanna ya ba e eso sebetse nalaneng, ke lora hore ka letsatsi

04:06.371 --> 04:10.940
le leng ntwa e tla fela hobane rona batho re hana ho ba dira.

04:10.940 --> 04:14.920
Re lelapa le le leng la batho,
sebopuwa se le seng se seholo sa botho.

04:14.920 --> 04:20.448
Mme ke ipiletsa ho bo-'mè bohle lefatšeng
ka bophara: Haholang lipampiri tsa pitso!

04:20.448 --> 04:26.336
Ke kopa banna bohle lefatšeng ka bophara: ha ba
ka ba lla meropa ea ntoa hape, le se ke la ea!

04:26.336 --> 04:30.176
Mohlomong o ka ba ngolla hona joale ho
ba tsebisa hore o ke ke wa hlolisana.

04:30.176 --> 04:36.320
Mme ke kopa e mong le e mong wa lona: le se ke la
itumella ho qholotswa kgahlanong le batho ba bang!

04:36.320 --> 04:41.246
Se mamele mashano le phatlalatso ea
bona ea bohata, empa mamela pelo ea hau!
