Salom, men Torgau shahridan Karina.
Ehtimol, bu fotosuratni tarix darsligingizdan eslaysiz.
Bu 1945 yil aprelida Torgau shahrida Elba daryosi bo'yida rus va amerikalik askarlar qo'l berib so'rashayotganini ko'rsatadi.
Bu o'sha paytda butun dunyo bo'ylab sarlavhalarga chiqdi va Ikkinchi jahon urushining tugashini ramziy qiladi.
GDRda bolaligimda men Joe Polowski va boshqa urush faxriylarini shaxsan uchratishga muvaffaq
bo'ldim, chunki eslash madaniyati mavjud edi.
Men shaxsan har bir inson ichida ilohiy qadr-qimmat borligiga ishonaman.
Shu sababli men qotillikdan va bizni bir-birimizga qarshi qo'yadigan so'z bilan
ifodalab bo'lmaydigan propagandadan nafratlanaman.
Men tomon tutishni rad etaman.
Chunki har bir urushda ikkala tomondan ham o'g'illar va otalar halok bo'ladi, lekin urushga
mas'ul bo'lganlar hech qachon halok bo'lmaydi.
Elba daryosidagi to'qnashuv 80 yildan kam vaqt oldin sodir bo'lgan, va hozir Mudofaa vaziri
Pistorius yana urush barabanlarini chalmoqda.
U dedi: "Biz 2029-yilga kelib urushga tayyor bo'lishimiz kerak."
Va men sobiq vazir Gabrielning so'zlarini keltiraman: "Biz Putinga aniq signal yuborishimiz kerak: bu
urushni to'xtat – yoki biz uni senga olib kelamiz."
Shunday qilib, o'zimdan so'rayman: "biz" aynan kimlar?
Gabriel va Pistorius albatta yo'q.
Bu ko'proq erim va o'g'illarimga ishora qilishi mumkin.
Bu meni bezovta qiladi, chunki urush voqealari va uning yakuni haqida bobom va buvim
hamda qarindoshlarimning hikoyalaridan bilaman.
Mana bir nechta misollar:
Mening amakim 17 yoshida Wehrmacht safiga chaqirildi.
Uning roziligisiz, chunki u shogirdlik muddatini tamomlab, otasining tegirmonini o'z zimmasiga olishni xohlardi.
U 19 yoshida rus asirlikda vafot etdi.
Onam har doim yig'lab eslardi, u ko'zida yosh bilan, uniformada fermadan ketganini.
Ular hech qachon yana bir-birini ko'rmadilar va u uning qayerda dafn etilganini hech qachon bilolmadi.
Urush oxirlarida kichkina qizcha bo'lib, u o'zi rus zobitining tizzasiga o'tirgan edi.
Uning ismi Irene edi va u uni juda yaxshi ko'rardi, chunki u uni uyda qolgan o'z qizi Irena'ni eslatardi, uni juda sog'inardi.
U uni iliq xotirada saqlab qoldi.
Shu bilan birga, uning katta singlisi (mumim xola) qishlog'ida dahshatli zo'rlashlar sodir etgan Sovet
armiyasi askarlaridan qochib, bir necha kun tomdagi yog'och to'dasining ortida yashirindi.
Askarlar aynan shu yog'och to'dasidan yog'och olishni davom ettirar edilar, u esa orqadan yangi
yog'ochlarni ustiga qo'yishga harakat qilardi.
80 yoshdan oshganida u menga shunday dedi: "Mana shu yerda men duo qilishni o'rgandim!"
Va u menga urushda hech bir tomon istisno qilinmay barcha tomonlar tomonidan sodir etilgan
ko'plab urush jinoyatlarini tasvirlab berdi.
Yunon faylasufi Antistene ehtimol haq bo'lgan: "Urush yo'q qilganidan ko'ra ko'proq yovuz odamlarni yaratadi."
Onam shuningdek menga Dresden bombardimon qilinganda osmon qizil rangda porlaganini aytdi, buni uning oilasi Torgau
yaqinidagi qo'shni qishloqdan ham ko'rishlari mumkin bo'lgan.
Otam Torgau shahrida har kuni ertalab bo'lib o'tgan otishmalar tovushini eslardi.
Torgau shahrida buyruqlarni rad etgan nemis askarlari ham o'ldirilganlar qatorida edi.
Ehtimol, 1943 va 1945 yillar orasida Reyx harbiy sudi Berlin shahridan Torgau shahridagi Fort Zinnaga ko'chirildi.
Otam o'sha paytda taxminan 13 yoshda edi.
Bobom faqat bir baxtsiz hodisa tufayli Volkssturm safiga chaqirilgan edi.
Uni amerikaliklar qo'lga olib, Limburg an der Lahn shahriga jo'natishdi.
U qaytib kelganda, vazni 54 kilogramm edi va bo'yi taxminan 1,80 metr edi.
U xotinini, uni sariq sochli ayol sifatida qoldirgan edi, kulrang sochli holda topdi.
Bu nemislarimiz ikki jahon urushidan saboq olgani va sobiq GDRda xotirash madaniyati bo'lgani haqiqatidir, aynan shu
narsa hozirda Torgau aholini tinchlik uchun ishlashga undamoqda.
Garchi bu utopik tuyulsa va tarixda hech qachon ishlamagan bo'lsa ham, men bir kun urushlar butunlay yo'q bo'lib ketishini
orzu qilaman, chunki biz insonlar dushman bo'lishni rad etamiz.
Biz bitta inson oilamiz, bitta buyuk inson organizmimiz.
Va men butun dunyo onalariga murojaat qilaman: chaqiriq varaqalarini yirtib tashlang!
Men butun dunyo erkaklariga murojaat qilaman: ular yana urush barabanlarini chalishni boshlashganda, bormang!
Ehtimol, hozir ularga yozib, musobaqada qatnashmasligingizni aytishingiz mumkin.
Va men har biringizga murojaat qilaman: boshqa xalqlarga qarshi qo'zg'atilishingizga yo'l qo'ymang!
Ularning yolg'onlari va propagandasiga emas, balki yuragingizga quloq soling!