WEBVTT 00:00.246 --> 00:06.913 Препринт буларак басылып чыккан тикшеренүдә доктор Питер МакКаллоу һәм ике хезмәттәше 00:06.913 --> 00:10.489 хәзерге кош гриппы эпидемиясен анализладылар . 00:10.489 --> 00:16.623 АКШның көнчыгыш штатларында вирус таралуы турындагы хәзерге мәгълүматларга нигезләнеп, алар хәзерге 00:16.623 --> 00:23.762 эпидемиянең, мөгаен, Джорджия штаты Афин шәһәрендәге биологик лаборатория белән бәйле булуын нәтиҗә ясыйлар. 00:23.762 --> 00:33.368 Профессор доктор Визендангер сүзләренә караганда, 2007 елда Англиядә теркәлгән аяк-ауыз авыруы, 2009 елда дуңгыз гриппы һәм 00:33.368 --> 00:40.319 2014 елда Көнбатыш Африкада чыккан Эбола эпидемияләренең барысы да лаборатория аварияләре 00:40.319 --> 00:45.200 нәтиҗәсендә килеп чыккан дигән җитәрлек дәлилләр бар. 00:45.200 --> 00:51.543 Еллар буе кире кагудан соң, рәсми рәвештә расланды: SARS-CoV-2 биологик корал. 00:51.543 --> 00:57.250 АКШ хөкүмәте Ухань вирусология институтында функцияне арттыру тикшеренүләрен финанслаган. 00:57.250 --> 01:05.910 NIH урынбасары директор, доктор Лоуренс Табак, моны АКШ Конгрессында узган тыңлауда таныды. 01:05.910 --> 01:15.340 Бу факт NIHның элекке җитәкчесе Энтони Фаучи, шулай ук Питер Дашак, Ральф Баррик һәм Кристиан Дростен кебек 01:15.340 --> 01:20.983 башка алдынгы галимнәр тарафыннан зур күләмдә яшерелде. 01:20.983 --> 01:28.310 Дәлилләр юк ителде һәм NIH веб-сайтында функцияне арттыру төшенчәсенең аңлатмасы үзгәртелде. 01:28.310 --> 01:34.178 Доктор Питер Дашак хәтта тагын 26 галимне лаборатория теориясен «ялган мәгълүмат» яки 01:34.178 --> 01:38.656 «дезинформация» дип атарга күндерергә дә өлгерде. 01:38.656 --> 01:46.512 Бу галимнәр 2020 елның 19 февралендә дөньяның алдынгы «The Lancet» журналында вирусның бары тик табигый килеп чыгуы гына 01:46.512 --> 01:55.343 мөмкин дип белдерделәр һәм башка теләсә нинди фаразлар «курку, имеш-мемешләр һәм алдан бәяләүләр» тудырыр иде дип әйттеләр. 01:55.343 --> 02:02.936 Шул арада Фаучи, Дростен һәм башка галимнәр арасындагы электрон хат алышулар да җәмәгатьчелеккә ачыкланды. 02:02.936 --> 02:09.281 Алар күрсәтәләр, Кристиан Дростен SARS-CoV-2 вирусының лабораториядән чыгу ихтималы 02:09.281 --> 02:13.676 турында расланган белдерүдә ялган белдерү ясаган. 02:13.676 --> 02:16.583 Әмма матбугатның ачулануы кайда? 02:16.583 --> 02:22.083 Kla.TV инде 2020 ел уртасында лаборатория чыганагы булуын исбатлаган иде. 02:22.083 --> 02:31.836 Кирәкле хокукый нәтиҗәләр, моны яшергәннәрне җәзага тарту һәм мондый куркыныч тәҗрибәләрне хөкем итү кайда? 02:31.836 --> 02:37.203 Функцияне арттыру (gain-of-function) нәрсә ул һәм ни өчен аны өйрәнәләр? 02:37.203 --> 02:44.296 Функцияне арттыру тикшеренүләре гадәттә табигый вирусларының ген секвенцияләрен ясалма рәвештә үзгәртү дип билгеләнә. 02:44.296 --> 02:52.043 Вирусларны кешегә йогучы яки авыру китерү сәләте югарырак булган рәвештә үзгәртергә. 02:52.043 --> 02:58.239 Шулай итеп, кеше өчен куркынычрак вирусларны, әгәр алар табигатьтә барлыкка килсә, без дарулар һәм вакциналар 02:58.239 --> 03:02.683 белән әзер булырга теләр идек дигән сылтау белән үстерәләр. 03:02.683 --> 03:09.282 Шулай аталган «Гамбург декларациясе»ндә «дөньякүләм пандемия потенциалы булган патогеннарның югары куркынычлы функция өстәү 03:09.282 --> 03:15.290 тикшеренүләрен бөтендөнья күләмендә туктату» чакыруында профессор доктор Визендангер һәм башка күп кенә галимнәр 03:15.290 --> 03:19.050 функция өстәү тикшеренүләренең куркынычларын ассызыклыйлар: 03:19.050 --> 03:25.310 Дөньяда бер генә дә биотехнология лабораториясе патогеннарның качып чыкмавын гарантияләрлек дәрәҗәдә ышанычлы түгел. 03:25.310 --> 03:29.289 Бу дөнья халкы өчен катастрофик куркынычлар тудыра. 03:29.289 --> 03:37.698 Проф. д-р Визендангер — Гамбург университетының физика профессоры һәм наногалим. Ул төрле фәнни өлкәләрдәге 600 дән артык фәнни 03:37.698 --> 03:43.049 басмасы аркасында бөтендөньяга танылган һәм киң элемтәләргә ия. 03:43.049 --> 03:47.190 Функцияне арттыру тикшеренүләрен кем финанслый? 03:47.190 --> 03:57.790 1972 елда биологик коралларны тыюга карамастан, төрле югары куркынычлы патогеннар буенча тикшеренүләр дәвам итә. 03:57.790 --> 04:04.076 Бу эшнең күп өлеше хөкүмәт финанслаган фәнни-тикшеренү проектлары кысаларында башкарылды. 04:04.076 --> 04:11.529 Ләкин хәрби һәм шәхси донорлар, мәсәлән, Гейтс фонды, лабораторияләрдә бик тиз йогучы һәм җиңел таралучы 04:11.529 --> 04:17.390 патогеннар булдыру буенча тикшеренүләрне дә финанслап торалар. 04:17.390 --> 04:22.063 Үткәндә лабораториядә теләсә нинди эпидемияләр булдымы? 04:22.063 --> 04:32.363 Профессор-доктор Визендангер сүзләренә караганда, 2007 елда Англиядә терлек авызы-аягы авыруының, 2009 елда дуңгыз гриппының 04:32.363 --> 04:39.113 һәм 2014 елда Көнбатыш Африкада Эбола эпидемиясенең барысы да лабораториядән агып чыгу 04:39.113 --> 04:43.476 нәтиҗәсендә килеп чыккан дигән җитәрлек дәлилләр бар. 04:43.476 --> 04:51.508 2024 елның 17 мартында чыккан Daily Mail газетасы шулай ук рәсми мәгълүматлар китерә: алар күрсәткәнчә, АКШта 04:51.508 --> 04:56.536 гына ел саен күпсанлы лаборатория агып чыгулары теркәлгән. 04:56.536 --> 05:02.356 Хәзерге вакытта массакүләм мәгълүмат чараларында таралып килүче кош гриппы буенча хәл ничек? 05:02.356 --> 05:10.743 Препринт буларак басылып чыккан тикшеренүдә доктор Питер МакКаллоу һәм ике хезмәттәше хәзерге кош гриппы эпидемиясен 05:10.743 --> 05:19.963 анализладылар, ул хәзерге вакытта АКШта төрле хайваннар төрләренә йогынты ясый һәм кешеләрдә аерым очраклар тудыра. 05:19.963 --> 05:26.893 АКШның көнчыгыш штатларында вирус таралуы турындагы хәзерге мәгълүматларга нигезләнеп, алар нәтиҗә ясыйлар: 05:26.893 --> 05:33.830 хәзерге эпидемия, мөгаен, Джорджия штаты, Афин шәһәрендәге биологик лаборатория белән бәйле. 05:33.830 --> 05:39.090 Доктор Роберт Редфилд, АКШ Авыруларны контрольләү һәм профилактикалау үзәкләренең (CDC) элекке 05:39.090 --> 05:44.856 директоры, шулай ук галимнәр кош гриппы вирусын тагын да йогышлырак итү өстендә эшләүләрен кисәтә. 05:44.856 --> 05:48.776 Табигый кош гриппы кеше өчен зарарсыз. 05:48.776 --> 05:57.610 АКШ тапшыручысы NewsNation белән әңгәмәдә ул вирус өчен «акыры нинди югары төр киртәсе» булуын аңлатты. 05:57.610 --> 06:01.743 Кешеләргә йогучан булу өчен аңа шактый үзгәрү кирәк булыр иде. 06:01.743 --> 06:07.503 Ләкин бу киртәне кеше катнашлыгы белән җиңел генә бетереп була. 06:07.503 --> 06:16.510 Ул өстәде: «Лабораториядә мин вирусны айлар эчендә кешеләр өчен бик йогышлы итә ала идем.» 06:16.510 --> 06:20.703 Ул мондый эшне туктатырга чакырды. 06:20.703 --> 06:25.230 Кош гриппын өйрәнүнең артында кем тора? 06:25.230 --> 06:28.750 Пәрдә артындагы кешеләрне эзләгәндә таныш исемнәргә юлыгасың. 06:28.750 --> 06:33.780 2024 елның 20 маенда The Defender хәбәр иткәнчә, CDC (Авыруларны контрольләү һәм профилактикалау үзәкләре), BARDA (Биомедицина 06:33.780 --> 06:38.691 өлкәсендә алдан тикшеренүләр һәм үсеш идарәсе), USDA (АКШ Авыл хуҗалыгы департаменты) һәм Гейтс фонды кош гриппы вирусларын 06:38.691 --> 06:42.284 хайваннар арасында һәм/яки сөт имезүчеләргә күбрәк зарарлы һәм/яки йогучан итү максатыннан 06:42.284 --> 06:45.920 тикшеренүләрне финанслап киләләр яки финанслаганнар. 06:45.920 --> 06:53.923 X-тагы твитта доктор Питер МакКаллоу профессор Йошихиро Каваокага һәм профессор Рон Фушьега ишарә итә. 06:53.923 --> 07:00.564 Берничә ел инде бу ике галим һәм аларның командалары H5N1 вирусын кешеләрдән башка 07:00.564 --> 07:05.550 кешеләргә күчә алырлык итеп үзгәртү өстендә эшлиләр. 07:05.550 --> 07:12.416 Каваока Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы (WHO) белән элемтәдә тора һәм FluGen вакцина компаниясенең нигез салучыларның берсе. 07:12.416 --> 07:17.663 Функцияне арттыру буенча тикшеренүләр нинди йогынты ясарга мөмкин? 07:17.663 --> 07:25.276 2024 елның 21 июнендә узган соңгы әңгәмәдә профессор Визендангер функцияне арттыру юлы белән барлыкка килгән 07:25.276 --> 07:34.210 биотехнологик куркынычның ядрә куркынычыннан һәм диңгез коралларыннан килгән куркынычтан күпкә зуррак булуын кисәтә. 07:34.210 --> 07:39.772 Бу бары тик җирле районнар белән чикләнгән. Биотехнологик куркыныч очрагында патоген бик 07:39.772 --> 07:43.396 кыска вакыт эчендә бөтен дөньяга тарала ала. 07:43.396 --> 07:50.003 Әгәр бу бик куркыныч тикшеренү дәвам итсә, тагын да эпидемияләр булачак. 07:50.003 --> 07:54.986 Вирусология институтлары куркынычсызлык стандартлары түбән һәм персонал җитәрлек 07:54.986 --> 07:58.909 дәрәҗәдә әзерләнмәгән күп кенә илләрдә урнашкан. 07:58.909 --> 08:01.956 Йомгак 08:01.956 --> 08:07.623 Проф. Визендангер функцияне арттыручы тикшеренүләрне халыкара дәрәҗәдә гаепләүне таләп итә. 08:07.623 --> 08:10.976 Куркыныч чын һәм ул һәркемгә тәэсир итә. 08:10.976 --> 08:15.596 Шуңа күрә, аның фикеренчә, моны һәркемгә җиткерергә кирәк. 08:15.596 --> 08:21.268 Бу мәсьәләләрне фәкать «экспертлар» дип аталган кешеләр арасында гына түгел, ә ачык фикер 08:21.268 --> 08:24.816 алышуга халыкны да җәлеп итеп карарга кирәк. 08:24.816 --> 08:32.012 Әгәр соңгы дистә еллардагы эпидемияләр, мәсәлән, аяк-ауыз авыруы, дуңгыз гриппы, Эбола, SARS-CoV-2 һәм башкалар 08:32.012 --> 08:39.443 лабораториядән агып чыгу нәтиҗәсендә барлыкка килгән булса, дөнья халкы өчен куркыныч түзеп булмаслык. 08:39.443 --> 08:46.723 Шуңа күрә патогеннарны хайваннар һәм кешеләр өчен ясалма рәвештә куркынычрак итүгә теләсә нинди омтылышны туктатырга кирәк. 08:46.723 --> 08:49.283 Зинһар, бу программаны уртаклашыгыз! 08:49.283 --> 08:56.311 Бары тик сезнең протест һәм бирелгәнлек аша гына күп кешеләр бу куркынычлар турында хәбәрдар була алачак һәм бу бик 08:56.311 --> 09:00.463 куркыныч һәм шуңа күрә җинаятьчел тикшеренүне туктата алачак. 09:00.463 --> 09:01.490 Зур рәхмәт!