Suitzako Hedabide Argitaletxeen Elkartea aurten bere 125. urteurrena ospatzen ari da.
100tik gora hedabide pribatu biltzen ditu. Hedabide nagusien taldeak ere kide dira.
Elkarteak Suitzako hedabideen funtzioa honela deskribatzen du: "Hedabide independenteak ezinbestekoak
dira Suitzaren bezalako demokrazia zuzen baterako."
Suitzako hedabide pribatuak politika, ekonomia eta gizarteari buruz modu kritikoan eta independenteki informatzen dute.
Elkartearen printzipioek itxaropentsu dirudite. Baina zenbateraino arrakastaz ezarriko dira?
Zer egoera dago benetan hedabideen aniztasunari eta Suitzako hedabide-enpresen independentziari dagokionez?
Falazia: Suitzako hedabideen aniztasuna
Prentsa-merkatuaren azterketak erakusten du Suitzan egunkari izenburu desberdinen hautaketa zabala dagoela.
Hala ere, hauek ia beti lau merkatu-jokalari nagusietako baten jabetzan daude. Horietako bat
TX Group da, aurretik Tamedia izenez ezaguna.
Tages-Anzeiger, 20 Minuten, Der Landbote, Basler Zeitung, Berner Zeitung eta SonntagsZeitung egunkariak ditu, besteak beste.
2020an, taldeak Alemanez hitz egiten den Suitzako irakurle guztien %46ko merkatu-kuota izan
zuen, eta Frantsesez hitz egiten den Suitzan %69koa.
Suitzako egunkari-jabeen merkatu-kontzentrazioa Europako handienetako bat da, Oxfordeko
ikerketa batek 2016an jada erakutsi zuenez.
Suitza Hegoafrika, Turkia eta Errusia bezalako herrialdeekin ia pareko mailan sailkatu zuten.
Antzeko irudi bat agertzen da ez bakarrik prentsa-merkatuan, baizik eta hedabideen esparru osoan.
Bost eragile nagusi soilik nagusitzen dira merkatuan.
Haiek informazioaren zabalkundean eta herrialdeko iritziaren sorreran eragin handia dute.
Bost hedabide-talde hauek elkarrekin hedabideen merkatu osoaren %70 inguru kontrolatzen dute, eta horrek hedabide-botere
orokorraren kontzentrazio esanguratsua adierazten du.
Falazia: Suitzako hedabideen independentzia
Kritiko ahotsek urteetan ohartarazi dute Suitzako hedabide ugarik transatlantiko sarearekin lotuta daudela.
Swiss Policy Researcheko infografia batek erakusten duen bezala, Alemaniako Atlantik-Brücke-rekin, Bilderberg
Konferentziarekin eta NATOrekin loturak daude, besteak beste.
Era berean, badakigu Suitzako hedabideetako arduradunak nazioarteko GKEek
etorkizuneko buruzagi gazte gisa prestatzen dituztela.
Adibidez, Felix R. Graf, NZZ Media Taldeko zuzendari nagusia, eta SRGko zuzendari nagusi ohi Roger de Weck, biak
dira Davosko Munduko Ekonomia Foroko "Young Global Leaders", laburbidean WEF izenez ezaguna.
SRFko aurkezle ospetsu Arthur Honegger eta NZZko korrespontsal Niklaus Nuspliger eta Marie-Astrid Langer
Amerikako Suitzako Fundazioaren "Young Leaders" dira.
Aipatzekoa da, gainera, Suitzako Keystone-SDA albiste-agentziak 2020aren hasieran bere alemanezko atzerriko zerbitzua osorik
Alemaniako DPA agentziari eman ziola, eta honek, berriz, AEBetako Associated Press albiste-agentziarekin lankidetzan aritzen dela.
Laburbilduz, esan daiteke Suitzako hedabide gehienak nazioarteko sareetan integratuta daudela.
Kla.TV-k jada hainbatetan jakinarazi du interdependentzia horiek eragin negatiboa dutela kazetaritza independentean.
Besteak beste, AEBetako Council on Foreign Relations pentsategiaren eragin globala mundu
osoko albiste-agentzia nagusietan nabarmendu zen.
Artikulu berri batean, ikerketa kazetaritzako "uncut-news" plataformak ohartarazi du Suitzako hedabideen nazioarteko sareekin
dituzten loturek erreportaje alderdetsuak ekar ditzaketela.
Honek herrialdean iritzi kritikoak eta desadostasuneko iritziak isilaraztea ekar dezake.
COVID pandemiaren bitarteko erreportajea honen adibide nagusia izan zen.
Ordenatuta eta independenteki informatu beharrean, goian aipatutako Suitzako hedabideek hezkuntza-mugimendu zintzoen
informazio anitza fidagaitzat irudikatzeko saiakera egin dute.
Hala ere, iritzi kritikoak entzun daitezen eta elkarrizketa irekia izan dadin defendatu dituzte.
Ikusle maiteak, hedabideek, laugarren boterea izanik, huts egiten dutenean, herritarren betebehar zibila bihurtzen da
arreta gutxi jasotzen duten gaiei buruz informazioa zabaltzea.