WEBVTT 00:00.447 --> 00:06.171 Asosyasyon Piblikatè Medya Swis la ap selebre 125yèm anivèsè li ane sa a. 00:06.171 --> 00:12.749 Li rasanble plis pase 100 konpayi medya prive. Gwoup medya dirijan yo tou pami manm li yo. 00:12.749 --> 00:22.465 Asosyasyon an dekri fonksyon medya Swis yo konsa: "Medya endepandan yo endispansab pou yon demokrasi dirèk tankou Swis." 00:22.465 --> 00:30.465 Medya prive Swis yo rapòte kritikman ak endepandamman sou politik, ekonomi ak sosyete a. 00:30.465 --> 00:36.998 Prensip asosyasyon an sonnen pwomèt. Men, ki jan y ap aplike yo avèk siksè? 00:36.998 --> 00:43.565 Ki sitiyasyon aktyèl la konsènan divèsite medya ak endepandans konpayi medya Swis yo? 00:43.565 --> 00:48.466 Fallas : Divèsite medya nan Swis 00:48.466 --> 00:56.440 Yon analiz nan mache laprès la revele ke gen yon gran varyete tit jounal diferan nan Swis. 00:56.440 --> 01:06.145 Sepandan, yo prèske toujou posede pa youn nan kat pi gwo aktè sou mache a. Youn nan yo se TX Group, ki te rele Tamedia anvan. 01:06.145 --> 01:13.413 Li posede jounal yo tankou Tages-Anzeiger, 20 Minuten, Der Landbote, Basler Zeitung, Berner 01:13.413 --> 01:18.313 Zeitung ak SonntagsZeitung, pou site sèlman kèk. 01:18.313 --> 01:25.301 An 2020, gwoup la te genyen yon pòsyon mache 46% nan kantite total lektè nan Swis 01:25.301 --> 01:30.276 Alman-pale a, epi jiska 69% nan Swis Franse-pale a. 01:30.276 --> 01:39.888 Konsantrasyon mache pwopriyetè jounal yo nan Swis se youn nan pi wo an Ewòp, jan yon etid Oxford te montre sa an 2016. 01:39.888 --> 01:45.955 Swis la te klase apeprè sou menm nivo ak peyi tankou Lafrik di Sid, Latiki ak Larisi. 01:45.955 --> 01:51.804 Yon imaj ki sanble parèt pa sèlman nan mache laprès la, men atravè tout peyizaj medya 01:51.804 --> 01:54.863 a. Se sèlman senk gwo aktè ki domine mache a. 01:54.863 --> 02:01.547 Yo gen yon enfliyans konsiderab sou difizyon enfòmasyon ak fòmasyon opinyon nan peyi a. 02:01.547 --> 02:08.944 Senk gwoup medya sa yo ansanm kontwole anviwon 70% nan tout mache medya a, sa ki reprezante yon 02:08.944 --> 02:13.378 gwo konsantrasyon nan pouvwa medya an jeneral. 02:13.378 --> 02:18.300 Fallas : Endepandans medya Swis yo 02:18.300 --> 02:26.419 Vwa kritik yo ap avèti depi plizyè ane ke yon gwo kantite medya Swis konekte ak rezo transatlantik la. 02:26.419 --> 02:33.751 Jan yon enfografik ki soti nan Swiss Policy Research montre, gen lyen ak Atlantik-Brücke Alman an, Konferans 02:33.751 --> 02:38.371 Bilderberg la ak OTAN, pou n site sèlman kèk ladan yo. 02:38.371 --> 02:43.667 Yo konnen tou ke moun ki nan pozisyon responsablite nan medya Swis yo resevwa fòmasyon 02:43.667 --> 02:47.500 kòm jèn manadjè jinyò pa ONG entènasyonal yo. 02:47.500 --> 02:55.619 Pa egzanp, Felix R. Graf, PDG NZZ Media Group, ak ansyen Direktè Jeneral SRG Roger de Weck, toulede se "Jèn Lidè 02:55.619 --> 03:00.941 Global" nan Forum Ekonomik Mondyal Davos, ke yo rele tou WEF. 03:00.941 --> 03:07.672 Prezantatè SRF ki byen koni Arthur Honegger ak korespondan NZZ Niklaus Nuspliger ak Marie-Astrid 03:07.672 --> 03:12.305 Langer se "Jèn Lidè" nan Fondasyon Ameriken Swis la. 03:12.305 --> 03:21.857 An pasan, fòk nou mansyone ke ajans nouvèl Swis la, Keystone-SDA, te konplètman remèt sèvis etranje li a ki an lang Alman 03:21.857 --> 03:32.726 bay ajans Alman DPA a nan kòmansman ane 2020, ki li menm, an retou, kolabore ak ajans nouvèl Ameriken Associated Press. 03:32.726 --> 03:40.178 An rezime, nou ka di ke majorite medya Swis yo entegre nan rezo entènasyonal. 03:40.178 --> 03:49.688 Kla.TV deja rapòte plizyè fwa ke entèdepandans sa yo gen yon enpak negatif sou rapòtaj endepandan. 03:49.688 --> 03:56.354 Pami lòt bagay, yo te mete aksan sou enfliyans mondyal ke think tank ameriken Council on Foreign Relations 03:56.354 --> 04:00.549 genyen sou tout ajans nouvèl prensipal atravè lemond. 04:00.549 --> 04:07.849 Nan yon atik resan, platfòm enfòmasyon "uncut-news" avèti ke lyen medya Swis yo ak rezo 04:07.849 --> 04:13.241 entènasyonal yo ta ka mennen nan rapò ki gen yon sèl bò. 04:13.241 --> 04:18.886 Sa ta ka lakòz yo siprime opinyon kritik ak opinyon ki pa dakò nan peyi a. 04:18.886 --> 04:23.104 Kouvèti jounalis la pandan pandemi COVID la se te yon egzanp pafè de sa. 04:23.104 --> 04:30.622 Olye pou yo rapòte yon fason ekilibre ak endepandan, medya Swis ki mansyone pi wo a te eseye prezante 04:30.622 --> 04:35.393 kouvèti divès aspè mouvman edikatif sensè yo kòm pa fyab. 04:35.393 --> 04:43.901 Sa a se malgre lefèt ke yo te defann pou opinyon kritik yo tande epi pou yon dyalòg ouvè fèt. 04:43.901 --> 04:50.855 Chè telespektatè, lè medya yo, kòm katriyèm pouvwa a, echwe, li vin tounen yon devwa sivik pou pèp la 04:50.855 --> 04:54.780 gaye enfòmasyon sou pwoblèm ki resevwa ti kras atansyon.