შვეიცარიის მედია გამომცემელთა ასოციაცია წელს თავის 125-ე წლისთავს აღნიშნავს.
ის აერთიანებს 100-ზე მეტ კერძო მედია კომპანიას. წევრებს შორის წამყვანი მედია ჯგუფებიც არიან.
ასოციაცია შვეიცარიის მედიის ფუნქციას ასე აღწერს: "დამოუკიდებელი მედია აუცილებელია შვეიცარიის მსგავსი პირდაპირი დემოკრატიისთვის".
კერძო შვეიცარიული მედია კრიტიკულად და დამოუკიდებლად იუწყება პოლიტიკის, ეკონომიკისა და საზოგადოების შესახებ.
ასოციაციის პრინციპები იმედისმომცემად ჟღერს. მაგრამ რამდენად წარმატებით განხორციელდება ისინი?
როგორია რეალური მდგომარეობა მედიის მრავალფეროვნებისა და შვეიცარიული მედია კომპანიების დამოუკიდებლობის კუთხით?
შეცდომა: მედიის მრავალფეროვნება შვეიცარიაში
პრესის ბაზრის ანალიზი აჩვენებს, რომ შვეიცარიაში გაზეთების მრავალფეროვანი არჩევანია.
თუმცა, ესენი თითქმის ყოველთვის ოთხი დომინანტი ბაზრის მოთამაშედან ერთ-ერთს ეკუთვნის. ერთ-ერთი მათგანია
TX Group, რომელიც ადრე Tamedia-ს სახელით იყო ცნობილი.
ის ფლობს გაზეთებს: "ტაგეს-ანცაიგერი", "20 მინუტენი", "დერ ლანდბოტე", "ბაზლერ ცაიტუნგი", "ბერნერ
ცაიტუნგი" და "ზონტაგსცაიტუნგი", რომ რამდენიმე დავასახელოთ.
2020 წელს, ჯგუფის ბაზრის წილი გერმანულენოვან შვეიცარიაში მთლიანი საკითხველის 46%-ს
შეადგენდა, ხოლო ფრანგულენოვან შვეიცარიაში — 69%-ს.
შვეიცარიაში გაზეთების მფლობელების ბაზრის კონცენტრაცია ევროპაში ერთ-ერთი ყველაზე მაღალია,
როგორც ეს 2016 წელს ოქსფორდის კვლევამ აჩვენა.
შვეიცარია დაახლოებით თანასწორად შეფასდა ისეთ ქვეყნებთან, როგორებიცაა სამხრეთ აფრიკა, თურქეთი და რუსეთი.
მსგავსი სურათი ჩანს არა მხოლოდ პრესის ბაზარზე, არამედ მთლიანად მედია ლანდშაფტზე.
ბაზარზე მხოლოდ ხუთი მსხვილი მოთამაშე დომინირებს.
მათ მნიშვნელოვანი გავლენა აქვთ ქვეყანაში ინფორმაციის გავრცელებასა და საზოგადოებრივი აზრის ფორმირებაზე.
ეს ხუთი მედია ჯგუფი ერთად მთლიანი მედია ბაზრის დაახლოებით 70%-ს აკონტროლებს, რაც მედია
ძალაუფლების მნიშვნელოვან კონცენტრაციას წარმოადგენს.
მცდარი შეხედულება: შვეიცარიული მედიის დამოუკიდებლობა
კრიტიკული ხმები წლებია აფრთხილებენ, რომ შვეიცარიული მედიის დიდი ნაწილი ტრანსატლანტიკურ ქსელს უკავშირდება.
როგორც Swiss Policy Research-ის ინფოგრაფიკა აჩვენებს, არსებობს კავშირები გერმანიის "ატლანტიკ-ბრიუკესთან", ბილდერბერგის
კონფერენციასთან და ნატოსთან, რომ რამდენიმე დავასახელოთ.
ასევე ცნობილია, რომ შვეიცარიის მედიაში პასუხისმგებელ თანამდებობებზე მყოფი პირები ახალგაზრდა მენეჯერების რანგში
ტრენინგს საერთაშორისო არასამთავრობო ორგანიზაციებისგან გადიან.
მაგალითად, ფელიქს რ. გრაფი, NZZ Media Group-ის აღმასრულებელი დირექტორი, და როჯერ დე ვეკი, SRG-ის ყოფილი გენერალური დირექტორი,
ორივე არიან დავოსის მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის "ახალგაზრდა გლობალური ლიდერები", რომელიც შემოკლებით WEF-ის სახელითაა ცნობილი.
SRF-ის ცნობილი წამყვანი არტურ ჰონეგგერი და NZZ-ის კორესპონდენტები ნიკლაუს ნუსპლიგერი და მარი-ასტრიდ ლანგერი
ამერიკის შვეიცარიული ფონდის "ახალგაზრდა ლიდერები" არიან.
სხვათა შორის, უნდა აღინიშნოს, რომ 2020 წლის დასაწყისში შვეიცარიულმა საინფორმაციო სააგენტო Keystone-SDA-მ თავისი
გერმანულენოვანი საგარეო სამსახური სრულად გადასცა გერმანულ სააგენტო DPA-ს, რომელიც, თავის მხრივ,
თანამშრომლობს აშშ-ის საინფორმაციო სააგენტო Associated Press-თან.
საერთო ჯამში, შეიძლება ითქვას, რომ შვეიცარიული მედიასაშუალებების უმრავლესობა ინტეგრირებულია საერთაშორისო ქსელებში.
Kla.TV-მ უკვე არაერთხელ განაცხადა, რომ ეს ურთიერთდამოკიდებულებები უარყოფით გავლენას ახდენს დამოუკიდებელ რეპორტაჟზე.
სხვა საკითხებთან ერთად, ხაზი გაესვა აშშ-ის საზოგადოებრივ-პოლიტიკური კვლევების ცენტრის,
"საგარეო ურთიერთობათა საბჭოს", გლობალურ გავლენას მსოფლიოს ყველა წამყვან საინფორმაციო სააგენტოზე.
ცოტა ხნის წინ გამოქვეყნებულ სტატიაში საგამოძიებო ჟურნალისტიკის პლატფორმა "uncut-news" აფრთხილებს, რომ
შვეიცარიული მედიის კავშირებმა საერთაშორისო ქსელებთან შეიძლება მიკერძოებული რეპორტაჟების მიზეზი გახდეს.
ამან შეიძლება გამოიწვიოს ქვეყანაში კრიტიკული და განსხვავებული აზრების დათრგუნვა.
COVID-პანდემიის დროს რეპორტაჟები ამის საუკეთესო მაგალითი იყო.
ბალანსირებული და დამოუკიდებელი რეპორტაჟის ნაცვლად, ზემოხსენებულმა შვეიცარიულმა მედია-სუბიექტებმა შეეცადნენ,
გულწრფელი საგანმანათლებლო მოძრაობების მრავალმხრივი გაშუქება არასანდოდ წარმოეჩინათ.
ეს იმის მიუხედავად, რომ ისინი მხარს უჭერდნენ კრიტიკული მოსაზრებების მოსმენასა და ღია დიალოგის წარმართვას.
ძვირფასო მაყურებლებო, როდესაც მედია, როგორც მეოთხე ძალა, ფუნქციას ვერ ასრულებს, მოქალაქეთა სამოქალაქო მოვალეობა
ხდება ისეთი საკითხების გასაჯაროება, რომლებზეც იშვიათად ისმის.