Lisanga ya Babimisi ya Media ya Suisse ezali kokumisa aniversere na yango ya mibu 125 na mobu oyo.
Esangisi bakompanyi ya media ya bato na bato koleka nkama moko. Bituluku ya media oyo eleki
monene mpe ezali mpe kati na bandimi na yango.
Lisanga elimboli mosala ya bapanzi sango ya Suisse boye: "Bapanzi sango ya bonsomi bazali na ntina
mingi mpo na demokrasi ya mbala moko lokola ya Suisse."
Bapanzi sango ya privé ya Suisse bapesaka basango na bosembo mpe na bonsomi na ntina ya politiki, nkita mpe bomoi ya bato.
Mibeko ya lisanga emonani ete ekoki kobota mbuma ya malamu. Kasi, bakosala yango na elonga boni?
Ndenge nini mpenza makambo ezali na ntina na bokeseni ya media mpe lipanda ya ba kompanyi ya media ya Suisse?
Libunga: Bokeseni ya bapanzi-sango na Suisse
Analyse ya zando ya bapanzi-nsango emonisi ete na Suisse ezali na maponi ebele ya bankombo ekeseni ya bazulunalo.
Kasi, yango pene na pene ezalaka ya moko ya basociété minei ya minene oyo ezali kokamba zando. Moko na yango
ezali TX Group, oyo eyebanaki kala na nkombo ya Tamedia.
Ezali nkolo ya bazulunalo lokola Tages-Anzeiger, 20 Minuten, Der Landbote, Basler Zeitung, Berner Zeitung
mpe SonntagsZeitung, mpo na kotanga kaka mwa ndambo.
Na mobu 2020, etuluku yango ezalaki na 46% ya basombi nyonso ya bazulunalo na Suisse oyo balobaka
Allemand, mpe kino 69% na Suisse oyo balobaka Français.
Boyangeli ya zando na maboko ya bankolo ya bazulunalo na Suisse ezali moko ya oyo eleki likolo na Mpoto mobimba,
ndenge bolukiluki moko ya Oxford emonisaki yango na 2016.
Suisse etiyamaki pene na niveau moko na mikili lokola Afrique du Sud, Turquie mpe Russie.
Emonani lolenge moko kaka na zando ya bapanzi-nsango te, kasi na mokili mobimba ya media. Kaka
basani mitano ya minene nde bazali kokonza zando.
Bazali na bopusi monene na bopalanganisi ya sango mpe na bokelami ya makanisi na mboka.
Bituluku oyo mitano ya media, elongo, bizali kokamba pene na 70% ya zando mobimba ya media, yango
elakisi boyangeli moko ya monene ya nguya nionso ya media.
Lokuta: Lipanda ya bapanzi sango ya Suisse
Bango ya botɛmɔli bazali kokebisa banda bambula ete ebele ya ba media ya Suisse ezali na boyokani na réseau transatlantique.
Ndenge infographie moko ya Swiss Policy Research emonisi, ezali na boyokani na Atlantik-Brücke ya Allemagne,
Conférence Bilderberg mpe OTAN, soki totangi kaka mwa ndambo.
Eyebani mpe ete bato oyo bazali na bisika ya mokumba na media ya Suisse, bapesamaka formasyo
lokola bakambi ya lobi na ba ONG ya mokili mobimba.
Na ndakisa, Felix R. Graf, Mokonzi Monene ya NZZ Media Group, mpe Roger de Weck, Mokambi Monene ya kala ya SRG, bango mibale bazali
"Bakambi ya Bilenge ya Mokili Mobimba" ya Forum Économique Mondial ya Davos, oyo eyebani na mokuse na nkombo ya WEF.
Molobeli ya SRF oyo ayebani mingi Arthur Honegger mpe bakomi ya NZZ Niklaus Nuspliger na Marie-Astrid Langer
bazali "Bakambi ya Bilenge" ya Fondation Américaine Suisse.
Lisusu, esengeli koyebisa ete agence de presse ya Suisse Keystone-SDA epesaki mobimba service na yango ya sango ya bapaya
na lokota ya Allemand na agence ya Allemagne DPA na ebandeli ya mobu 2020, oyo yango moko esalaka mosala
elongo na agence de presse ya Amerika Associated Press.
Na mokuse, tokoki koloba ete bapanzi sango mingi ya Suisse bakangisami na ba réseaux internationales.
Kla.TV asakoli déjà mbala ebele ete boyokani wana ezali na bopusi ya mabe na bosakoli ya bonsomi.
Na kati ya makambo mosusu, bamonisaki polele bopusi ya mokili mobimba ya lisanga ya makanisi ya Amerika,
Council on Foreign Relations, likolo ya ba agences nionso ya sango ya minene na mokili mobimba.
Na lisolo moko ya sika, ebongiseli ya bapanzi sango ya bolukiluki "uncut-news" ekebisi ete boyokani ya bapanzi
sango ya Suisse na bituluku ya mokili mobimba ekoki komema na kopesa basango na ngambo moko.
Yango ekoki komema na kokangama ya makanisi ya botɛmɛli mpe ya botongi na mboka.
Bapanzi sango na tango ya pandemi ya COVID ezalaki ndakisa ya polele ya likambo oyo.
Na esika ya kopesa sango na bosembo mpe na lipanda, bapanzi sango ya Suisse oyo batangi nkombo na likolo bamekaki
komonisa ete misala ya mateya ya solo, oyo ezali na makambo ebele, ezali ya kotyela motema te.
Yango ezali atako bango moko basengaki ete makanisi ya botɛmɔli eyokama mpe ete masolo ya polele esalema.
Batalani ya bolingo, tango bapanzi sango, lokola nguya ya minei ya leta, bakweyi, ekomaka mokumba ya bato
nyonso ya kopanza sango na makambo oyo bayokaka mingi te.