De Zwitserse bond van media-uitgevers viert dit jaar haar 125 jarig bestaan.
Het verenigt meer dan 100 private mediabedrijven. Ook toonaangevende mediagroepen behoren tot de leden.
De bond beschrijft de functie van de Zwitserse media als volgt: "Onafhankelijke media zijn
onontbeerlijk voor een directe democratie als Zwitserland.
De private Zwitserse media berichten kritisch en onafhankelijk over de politiek, de economie en de samenleving."
De principes van de bond klinken veelbelovend. Maar hoe succesvol worden ze omgezet?
Hoe staat het echt met de mediadiversiteit en de onafhankelijkheid van Zwitserse mediabedrijven?
Bedrieglijke einduitkomst: Mediadiversiteit in Zwitserland
Als je de persmarkt analyseert, wordt duidelijk zichtbaar dat er een groot aanbod is van verschillende kranten in Zwitserland.
Deze behoren echter bijna altijd toe aan een van de vier dominante marktspelers. Eén
daarvan is de TX Group, voorheen bekend als Tamedia.
Hem behoren de kranten Tages-Anzeiger, 20 Minuten, Der Landbote, Basler Zeitung, Berner Zeitung
en SonntagsZeitung, om er maar een paar te noemen.
In 2020 had de TX Group een marktaandeel van 46% van het totale lezerspubliek in Duitstalig
Zwitserland en zelfs 69% in Franstalig Zwitserland.
De marktconcentratie van krantenbezitters in Zwitserland is een van de hoogste in Europa, wat
een onderzoek van Oxford in 2016 al aantoonde.
Zwitserland stond ongeveer op dezelfde plaats als landen als Zuid-Afrika, Turkije en Rusland.
Het beeld is vergelijkbaar, niet alleen in de persmarkt, maar in het medialandschap als geheel.
Slechts vijf grote spelers domineren de markt.
Ze hebben een aanzienlijke invloed op de verspreiding van informatie en de opinievorming in het land.
Samen controleren deze vijf mediagroepen naar schatting meer dan 70% van de totale mediamarkt, wat een
aanzienlijke concentratie van de totale mediamacht betekent.
Bedriegelijke einduitkomst: Onafhankelijkheid van de Zwitserse media
Kritische stemmen waarschuwen al jaren dat een groot aantal Zwitserse media verbonden is met het trans-Atlantische netwerk.
Zoals een infografiek van Swiss Policy Research laat zien, zijn er verstrengelingen met de Duitse Atlantik-Brücke, de Bilderberg
Conferentie en de NAVO, om maar een paar verbindingen te noemen.
Het is ook bekend dat verantwoordelijkheiddragers van de Zwitserse media, als jonge
leiders worden opgeleid door internationale NGO's.
Felix R. Graf, CEO van de NZZ mediagroep, en voormalig SRG-directeur-generaal Roger de Weck zijn
bijvoorbeeld allebei "Young Global Leaders" van het Davos World Economic Forum, kortweg WEF genoemd.
De bekende SRF-presentator Arthur Honegger evenals de NZZ-correspondenten Niklaus Nuspliger en Marie-Astrid
Langer zijn "Young Leaders" van de American Swiss Foundation.
Daarnaast moet worden vermeld dat het Zwitserse persagentschap Keystone-SDA zijn Duitstalige buitenlandse dienst begin 2020
volledig heeft overgelaten aan het Duitse agentschap DPA, dat op zijn beurt samenwerkt met
het Amerikaanse persagentschap Associated Press.
Samenvattend moet worden vastgesteld dat een groot deel van de Zwitserse media geïntegreerd is in internationale netwerken.
Kla.TV heeft al in talloze uitzendingen verslag gedaan van de negatieve invloed die deze
verstrengelingen hebben op onafhankelijke verslaggeving.
Er werd onder andere gewezen op de wereldwijde invloed van de Amerikaanse denktank Council on Foreign Relations
op alle toonaangevende nieuwsagentschappen ter wereld.
In een onlangs gepubliceerd artikel waarschuwt het ophelderingsplatform "uncut-news" dat de
verstrengelingen van de Zwitserse media met internationale netwerken kunnen leiden tot eenzijdige berichtgeving.
Dit kan ertoe leiden dat kritische en afwijkende meningen in het land worden onderdrukt.
Een voorbeeld hiervan was de rapportage tijdens de COVID-pandemie.
In plaats van op een evenwichtige en onafhankelijke manier verslag te doen, hebben de eerder genoemde Zwitserse mediaspelers
geprobeerd om de veelzijdige verslaggeving van oprechte ophederingsbewegingen te beschrijven als ongeloofwaardig.
Dit ondanks het feit dat zij zich hebben ingezet om kritische meningen te laten horen
en een open dialoog te laten plaatsvinden.