WEBVTT

00:00.447 --> 00:06.171
Швейцария матбугат нәшриятчылары
ассоциациясе быел үзенең 125 еллыгын билгеләп үтә.

00:06.171 --> 00:12.749
Ул 100 дән артык шәхси медиа компаниясен берләштерә.
Аның әгъзалары арасында алдынгы медиа төркемнәре дә бар.

00:12.749 --> 00:18.505
Ассоциация Швейцария матбугатының функциясен
түбәндәгечә тасвирлый: «Швейцария кебек

00:18.505 --> 00:22.465
турыдан-туры демократия өчен бәйсез матбугат кирәк».

00:22.465 --> 00:30.465
Шәхси швейцария матбугаты сәясәт, икътисад һәм
җәмгыять турында тәнкыйди һәм бәйсез рәвештә хәбәр итә.

00:30.465 --> 00:36.998
Ассоциациянең принциплары өметле яңгырый.
Ләкин аларны ничек уңышлы гамәлгә ашырырлар?

00:36.998 --> 00:43.565
Швейцария матбугат чараларының төрлелеге һәм
аларның бәйсезлеге буенча чынбарлык ничек?

00:43.565 --> 00:48.466
Ялгыш фикер: Швейцариядәге медиа төрлелеге

00:48.466 --> 00:56.440
Матбугат базарын анализлау Швейцариядә төрле
газета исемнәренең киң сайлавы булуын күрсәтә.

00:56.440 --> 01:01.671
Ләкин алар диярлек һәрвакыт базарда өстенлек
иткән дүрт уенчының берсенә карый.

01:01.671 --> 01:06.145
Шуларның берсе — элек Tamedia дип аталган TX Group.

01:06.145 --> 01:13.226
Ул Tages-Anzeiger, 20 Minuten, Der Landbote,
Basler Zeitung, Berner Zeitung һәм SonntagsZeitung

01:13.226 --> 01:18.313
кебек газеталарга ия, боларны гына атап үтсәк тә була.

01:18.313 --> 01:25.599
2020 елда төркемнең немец телле Швейцариядәге
гомуми укучылар санындагы базар өлеше 46%

01:25.599 --> 01:30.276
булса, француз телле Швейцариядә ул 69%ка җиткән.

01:30.276 --> 01:39.888
Швейцариядә газета хуҗаларының базардагы концентрациясе 2016 елда
Оксфорд тикшеренүе күрсәткәнчә, Европада иң югарыларының берсе.

01:39.888 --> 01:45.955
Швейцария якынча Көньяк Африка, Төркия һәм
Россия кебек илләр дәрәҗәсендә бәяләнде.

01:45.955 --> 01:51.487
Мондый ук сурәт матбугат базарында гына
түгел, ә бөтен медиа мохитендә дә күренә.

01:51.487 --> 01:54.863
Базарны нибары биш эре уенчы гына контрольдә тота.

01:54.863 --> 02:01.547
Алар илдә мәгълүмат таратуга һәм фикер
формалашуга шактый зур йогынты ясыйлар.

02:01.547 --> 02:13.378
Бу биш медиа төркеме бергәләп бөтен медиа базарының якынча 70%ын
контрольдә тота, бу медиа көченең зур концентрациясен күрсәтә.

02:13.378 --> 02:18.300
Ялгыш фикер: Швейцария матбугатының бәйсезлеге

02:18.300 --> 02:26.419
Тәнқитьче тавышлар еллар буе күп кенә швейцария
матбугат чараларының трансатлантик челтәргә тоташуын кисәтә.

02:26.419 --> 02:33.691
Швейцария сәясәт тикшеренүләре институтының инфографикасында
күрсәтелгәнчә, мәсәлән, Германиянең «Атлантик-Брюкке»,

02:33.691 --> 02:38.371
«Бильдерберг» конференциясе һәм НАТО белән бәйләнешләр бар.

02:38.371 --> 02:43.304
Шулай ук билгеле, Швейцария матбугатында җаваплы
вазыйфаларда эшләүчеләр халыкара хәйрия

02:43.304 --> 02:47.500
оешмалары тарафыннан яшь кече менеджерлар итеп әзерләнә.

02:47.500 --> 02:53.955
Мәсәлән, NZZ медиа төркеменең генераль директоры Феликс Р. Граф
һәм элекке SRG генераль директоры Роже де Век

02:53.955 --> 03:00.941
икесе дә Давос Дөнья икътисади форумының (кыскача WEF
дип атала) «Яшь глобаль лидерлары» булып торалар.

03:00.941 --> 03:07.672
Билгеле SRF алып баручысы Артур Хонеггер һәм NZZ
хәбәрчеләре Никлаус Нусплигер белән Мари-Астрид

03:07.672 --> 03:12.305
Лангер — Америка-Швейцария фондының «Яшь лидерлары».

03:12.305 --> 03:21.532
Әйткәндәй, 2020 ел башында Швейцариянең Keystone-SDA хәбәр
агентлыгы үзенең немец телле чит ил хезмәтен тулысынча

03:21.532 --> 03:32.726
Германиянең DPA агентлыгына тапшырды, ә ул үз чиратында
АКШның Associated Press хәбәр агентлыгы белән хезмәттәшлек итә.

03:32.726 --> 03:40.178
Йомгаклап әйткәндә, Швейцария матбугат чараларының
күпчелеге халыкара челтәрләргә интеграцияләнгән дип әйтеп була.

03:40.178 --> 03:49.688
Kla.TV инде күп тапкыр хәбәр итте, бу үзара
бәйлелекләр бәйсез репортажга тискәре йогынты ясый.

03:49.688 --> 03:55.961
Башка күп нәрсәләр арасында, АКШның «Тышкы
мөнәсәбәтләр шурасы» исемле фикер үзәгенең бөтен дөньядагы

03:55.961 --> 04:00.549
алдынгы хәбәр агентлыкларына глобаль йогынтысы ассызыкланды.

04:00.549 --> 04:08.557
Соңгы мәкаләдә тикшерүче журналистика платформасы
"uncut-news" кисәтә: Швейцария матбугатының халыкара челтәрләр

04:08.557 --> 04:13.241
белән бәйләнешләре беряклы хәбәр итүгә китерергә мөмкин.

04:13.241 --> 04:18.886
Бу илдә тәнкыйтьче һәм каршы
фикерләрне бастыруга китерергә мөмкин.

04:18.886 --> 04:23.104
COVID пандемиясе вакытында хәбәр итү моның ачык мисалы булды.

04:23.104 --> 04:31.253
Балланслы һәм бәйсез рәвештә хәбәр итү урынына, югарыда телгә
алынган Швейцария матбугат чаралары ихлас мәгариф хәрәкәтләренең

04:31.253 --> 04:35.393
күпкырлы яктыртуын ышанычсыз итеп күрсәтергә тырыштылар.

04:35.393 --> 04:43.901
Бу алар тәнкыйть фикерләрнең ишетелүен һәм
ачык диалог үткәрелүен яклауларына карамастан.

04:43.901 --> 04:51.232
Хөрмәтле тамашачылар, дүртенче хакимият булып торган матбугат
чаралары үз вазифасын үтәмәсә, аз игътибар бирелгән мәсьәләләр

04:51.232 --> 04:54.780
турында хәбәр тарату – халыкның гражданлык бурычына әйләнә.
