1
00:00:00,000 --> 00:00:00,646
Pwofesè inivèsite (Vyèn) Dr Gerd Reuther: Menas yon pandemi

2
00:00:00,646 --> 00:00:04,806
Èske gen yon menas pandemi, oswa èske yon pandemi se yon menas?

3
00:00:04,806 --> 00:00:10,783
Règleman Sante Entènasyonal yo ak Lwa sou
Pandemi an pandye sou tèt nou tankou epe Damokl la.

4
00:00:10,783 --> 00:00:17,380
Si Sekretè Jeneral Òganizasyon Mondyal Lasante a vle sa, konfinman
ak vaksen obligatwa ta ka retounen sou ajanda a depi demen.

5
00:00:17,380 --> 00:00:21,847
Lis patojèn ki fasilman ka lakoz pandemi
ap vin pi long. Dyagnostik yo ak patojèn

6
00:00:21,847 --> 00:00:24,903
swadizan yo ap vin de pli zan pli konfiz.

7
00:00:24,903 --> 00:00:30,592
Sa a se opinyon Dr Gerd Reuther, yon espesyalis
radiyoloji depi lontan ak yon istoryen

8
00:00:30,592 --> 00:00:34,836
medikal, nan limyè ogmantasyon totalitaris nan OMS la.

9
00:00:34,836 --> 00:00:40,224
Ansanm ak istoryen Dr Renate Reuther, li fèk pibliye plizyè liv,
pami yo Hauptsache Panik – Ein neuer Blick

10
00:00:40,224 --> 00:00:45,556
auf Pandemien in Europa (Sa ki pi enpòtan se
panik – Yon nouvo gade sou pandemi an Ewòp).

11
00:00:45,556 --> 00:00:53,040
Nan pwogram sa a, Kla.TV pibliye yon atik redwi
pa Doktè Gerd Reuther sou sijè "Menas pandemi an".

12
00:00:53,040 --> 00:00:58,472
Ou ka jwenn atik konplè a kòm yon lyen entènèt anba pwogram nan.

13
00:00:58,472 --> 00:01:05,043
"Kounye a, yo nonmen 30 potansyèl mechan ki ta ka plonje
mond lan tounen nan dezòd yo konsidere a nenpòt ki lè."

14
00:01:05,043 --> 00:01:09,301
Menm "Kovid-19" la parèt ankò sou lis la, apre
yo te fin klase l kòm yon maladi ki pa twò

15
00:01:09,301 --> 00:01:12,089
kontajye nan antretan, e kounye a blag la anrejistre.

16
00:01:12,089 --> 00:01:17,255
Apre tout, viris sispèk sa a te
genyen tou muta ki te parèt sanzatann.

17
00:01:17,255 --> 00:01:22,890
Yo klèman jis vle kontinye kòmsi majisyen
pandemi yo pa t deja kanpe la ak rad yo deyò.

18
00:01:22,890 --> 00:01:27,050
Lis panik la montre ke pa gen okenn
bezwen pou anseye yon nouvo imaj klinik.

19
00:01:27,050 --> 00:01:31,130
Li pi fasil anpil pou deklare
maladi ki byen koni kòm nouvo epidemi.

20
00:01:31,130 --> 00:01:36,303
Li sifi pou relibele grip la kòm
"koronaviris" oswa malarya kòm "Ebola" ;

21
00:01:36,303 --> 00:01:42,143
Pou refere nenpòt kalite kondisyon po, soti nan
varisèl rive nan reyaksyon toksik, kòm "M-Pox".

22
00:01:42,143 --> 00:01:46,783
Tès PCR yo kòm sèl zouti dyagnostik fè prèske tout bagay posib.

23
00:01:46,783 --> 00:01:50,908
Swa ou gen maladi y ap teste a, swa ou pa genyen l.

24
00:01:50,908 --> 00:01:53,703
"Ensidans" la ogmante ak frekans tès yo.

25
00:01:53,703 --> 00:02:00,864
De pandemi OMS te deklare toujou aktif:
kolera ak M-Pox, ki te chanje non de fwa.

26
00:02:00,864 --> 00:02:07,996
Depi anons li an 1961, dènye a se te pandemi ki te dire pi
lontan an, youn OMS la li menm pwobableman gentan bliye.

27
00:02:07,996 --> 00:02:12,735
Men kolera pa ditou apwopriye pou yon
pandemi. Se pa sèlman akòz kontaminasyon dlo ki

28
00:02:12,735 --> 00:02:15,609
nesesè, ki sèlman mennen nan gwoup enfeksyon.

29
00:02:15,609 --> 00:02:19,300
Li konpreyansib ke pandemis yo kounye a nan yon gwo dezespwa.

30
00:02:19,300 --> 00:02:24,960
Finalman, lidè politik yo pwoklame 2020 kòm yon "epòk pandemi".

31
00:02:24,960 --> 00:02:32,160
Direktè Jeneral OMS la dwe delivre, menm si epidemi ki gaye nan
plizyè peyi ak yon teritwa ki pi laj se biyolojikman enposib.

32
00:02:32,160 --> 00:02:38,740
Pou maladi enfektye parèt, li pa sèlman mande yon
patojèn, men pi enpòtan toujou, li mande menm kondisyon

33
00:02:38,740 --> 00:02:43,016
anviwònman yo ak menm sansiblite a nan moun yo sou yon gwo zòn.

34
00:02:43,016 --> 00:02:47,483
Fèy deng, pa egzanp, rive sèlman nan klima
cho. Sansiblite moun varye selon laj yo,

35
00:02:47,483 --> 00:02:50,183
kondisyon sante yo te genyen deja ak richès yo.

36
00:02:50,183 --> 00:02:55,584
Anplis de sa, bèt yo, moustik yo, ròdè yo ak
chwal-vant yo ke yo kwè responsab pou chèn enfeksyon

37
00:02:55,584 --> 00:02:59,183
yo dwe jwenn kondisyon lavi ki apwopriye toupatou.

38
00:02:59,183 --> 00:03:03,210
Epidemi yo se poutèt sa toujou rejyonal e yo pa janm mondyal!

39
00:03:03,210 --> 00:03:09,496
Menm nan yon sèl zòn klimatik – tankou Ewòp Santral –
pa janm te gen yon vag epidemi ki afekte plizyè peyi.

40
00:03:09,496 --> 00:03:16,516
Naratif pandemi yo mande naratif akselere
"chanjman klimatik mondyal" ak "Yon Sante".

41
00:03:16,516 --> 00:03:23,943
Se sèlman lè yo nye diferans rejyonal ki genyen ant moun ak
lanati, OMS ka deklare gen yon ijans sante ki gaye toupatou.

42
00:03:23,943 --> 00:03:28,636
Sa ka sèlman rive si yon majorite pare pou kwè ladan l.

43
00:03:28,636 --> 00:03:35,307
Sa a deja ap demontre nan ka "chanjman klimatik", lè prezantatè
radyo yo anonse jou ki pi cho nan istwa mond lan ak kòmantè

44
00:03:35,307 --> 00:03:39,029
ke isit nan peyi sa a ou pa t ap gen enpresyon sa a ditou...

45
00:03:39,029 --> 00:03:45,335
Kat agiman sou poukisa pa gen pandemi
natirèl, ki te deja inyore nan ka "Covid-19":

46
00:03:45,335 --> 00:03:53,696
1. Maladi enfektye pa janm afekte tout moun egalman,
kèlkeswa konpozisyon jenetik, nitrisyon ak eta sante.

47
00:03:53,696 --> 00:03:58,784
Kit se laplèg, kolera, tifoyid oswa viris respiratwa –
se sitou granmoun aje yo, moun pòv yo ak moun ki gen

48
00:03:58,784 --> 00:04:01,976
kondisyon sante ki te la deja ki tonbe malad epi ki mouri.

49
00:04:01,976 --> 00:04:07,076
Peyi ki gen yon laj mwayèn ki ba ta dwe
afekte mwens e mwens, oswa pa afekte ditou.

50
00:04:07,076 --> 00:04:13,483
2. Maladi enfektye prèske toujou sezonye e
kidonk yo pa ka parèt an menm tan nan diferan

51
00:04:13,483 --> 00:04:16,876
zòn klimatik ak nan diferan moman nan ane a.

52
00:04:16,876 --> 00:04:21,756
Nan peyi twopikal yo, enfeksyon viris
respiratwa yo jeneralman jwe yon wòl neglijab.

53
00:04:21,756 --> 00:04:27,450
Vòm ak dyare enfektye yo jeneralman
pi komen nan mwa ete pase nan mwa ivè.

54
00:04:27,450 --> 00:04:35,830
3. Epidemik pa ka disparèt plizyè mwa pi bonè nan peyi ki
pi pòv yo pase nan peyi rich ki gen sistèm sante byen ekipe.

55
00:04:35,830 --> 00:04:39,530
4. Epidemik pa janm kanpe sou fwontyè politik.

56
00:04:39,530 --> 00:04:45,028
San okenn baryè jewografik oswa liy
demarkasyon ak nò Almay, kòman Covid-19 te ka fini

57
00:04:45,028 --> 00:04:49,090
plis pase ennan anvan nan Danmak pase nan Almay?

58
00:04:49,090 --> 00:04:58,643
Avèk definisyon Kafkaesque li kounye a sou "pandemi," OMS la
deja endirèkteman admèt ke "pandemi" yo pa evènman natirèl.

59
00:04:58,643 --> 00:05:03,143
Sinon, yon moun ta ka itilize klòstè
reyèl maladi enfektye kòm yon baz.

60
00:05:03,143 --> 00:05:09,756
Sepandan, "risk" pou yon maladi enfektye nan
plizyè peyi kounye a ase pou deklare yon eta ijans.

61
00:05:09,756 --> 00:05:16,683
Pèsonn pa bezwen malad pou fè mond lan tounen yon prizon
karantèn. Kidonk, yon lòt fwa ankò, y ap bezwen yon gwo twonpri.

62
00:05:16,683 --> 00:05:22,688
Maladi enfektye epidemik mande kondisyon ki
apwopriye ak yon sistèm iminitè ki afebli: lagè,

63
00:05:22,688 --> 00:05:27,116
difikilte, dezas anviwònmantal ak stil de vi ki pa an sante.

64
00:05:27,116 --> 00:05:33,190
Enjeksyon jen yo te ka sèvi pou objektif sa a, paske
yo te ka domaje sistèm iminitè moun atravè lemond.

65
00:05:33,190 --> 00:05:40,263
Yon gwoup enfeksyon ki sanble ki swadizan parèt an menm
tan nan plizyè peyi ka konsidere kòm yon siy klè de fwod.

66
00:05:40,263 --> 00:05:49,276
Kounye a, li ta dwe klè pou tout moun sou Latè ke yon "pandemi"
se pa yon tèm teknik nan domèn medsin, men pito yon zam.

67
00:05:49,276 --> 00:05:58,110
Otè Ludwig Börne (1786 rive 1837) te rekonèt sa lè
yo te deklare kolera pou premye fwa nan Pari an 1830:

68
00:05:58,110 --> 00:06:06,248
"Lè moun ki pè yo vin gen sans yo, ansyen chenn
yo fin rivete ankò, enfimri a rete yon prizon

69
00:06:06,248 --> 00:06:11,040
menm apre yo fin refè, e yo pèdi ven ane libète".

70
00:06:11,040 --> 00:06:16,583
Menm lè sa a, kominote a te pase nan mòd
otoritè lè li te deklare yon ijans epidemi.