WEBVTT 00:00.218 --> 00:03.413 Aleksander Siergiej gen ran serj majè. 00:03.413 --> 00:12.083 Li te kite lame Polonè a an 2022 apre 26 ane sèvis paske, daprè li, yo t ap vyole dwa ak libète sòlda yo yon fason ki klè. 00:12.083 --> 00:18.710 Li te parèt devan yon komisyon ankèt palmanè pou rapòte sou abi nan lame Polonè a. 00:18.710 --> 00:24.843 Szymon Fijał se yon lyetnan nan Lame Polonè a e dènyèman li te kòmandan yon konpayi enfantri lejè. 00:24.843 --> 00:28.563 Li te demobilize nan lame an 2021, apre 10 an sèvis. 00:28.563 --> 00:32.936 Pandan prèske dis ane sèvis li, li te resevwa katòz prim. 00:32.936 --> 00:38.418 Apre li te temwaye nan Palman Polonè a sou vyolasyon lalwa ak pèsekisyon sòlda yo, yo te 00:38.418 --> 00:41.497 difame li epi revoke li nan lame pwofesyonèl la. 00:41.497 --> 00:46.419 Yo te fouye li nan plizyè kote epi li te parèt nan tribinal uit fwa pou defann dwa li. 00:46.419 --> 00:49.176 Kla-TV mande: 00:49.176 --> 00:53.780 Ki sa ki te motive ou pou vin yon sòlda pwofesyonèl nan lame Polonè a? 00:53.780 --> 01:04.540 Dezi pou sèvi nasyon an, defann valè yo, fè eksperyans avantur lavi a. Avantur mwen te dire prèske 26 ane. 01:04.540 --> 01:08.533 Mwen te vle rankontre moun ki fò, detèmine ak nòb avèk yo mwen te ka travay ansanm pou pi gwo byen komen. 01:08.533 --> 01:17.760 Mwen te vle vin yon moun konsa tèt mwen, kidonk mwen deside vin yon ofisye nan lame Polonè a e 01:17.760 --> 01:24.117 mwen te monte nan ran litenan nan lame Polonè a. 01:24.117 --> 01:26.798 Kla-TV mande: 01:26.798 --> 01:31.080 Ou pa nan lame a ankò. Poukisa? 01:31.080 --> 01:34.180 Li te kòmanse ak vaksinasyon obligatwa nan lame a. 01:34.180 --> 01:39.500 Mwen te oblije kòmanse jije moun mwen yo selon si yo te vaksinen oswa non. 01:39.500 --> 01:48.980 Mwen pa t renmen lide pou m trete anba m yo mal jis paske yo pa t vle pran vaksen. 01:48.980 --> 01:53.560 Sa te twòp pou mwen. Mwen te vle kapab gade tèt mwen nan glas ak diyite. 01:53.560 --> 01:58.600 Mwen te transfere nan yon inite kote pa t gen presyon tèlman fò. 01:58.600 --> 02:01.840 Men apre yon ane, mwen te deside ale kanmenm. 02:01.840 --> 02:08.704 Mwen te vle fè plis pou moun, pou m te pi aktif, kidonk mwen deside ale. Jis konsa, nan yon nuit. 02:08.704 --> 02:16.320 Kounye a, mwen jere yon biwo editoryal jounalis epi m okipe pwoblèm sòlda ki sou sèvis. 02:16.320 --> 02:30.336 Mwen pran sèm miltè mwen te fè a literalman. Mwen pran tout responsablite pou sa m ap fè ak pou lòd mwen bay yo. 02:30.336 --> 02:38.236 Pandan eta epidemi ki te deklare nan Polòy, mwen te kòmandan yon konpayi infantri lejè e 02:38.236 --> 02:42.750 mwen te gen prèske 150 sòlda anba kòmandman mwen. 02:42.750 --> 02:53.060 Mwen te parèt piblikman devan Palman Polonè a pou defann anba-sijè mwen yo kont vaksinasyon obligatwa ilegal. 02:53.060 --> 03:06.398 Kòm rezilta, siperyè m yo te bay manti nan evalyasyon pèfòmans anyèl mwen an epi yo te ba m yon nòt tèlman ba ke Minis 03:06.398 --> 03:13.150 Defans la te kapab revoke m, sa li te fè nan dat 31 Mas 2022. 03:13.150 --> 03:26.121 Mwen te genyen pwosè a kont minis la pou revokasyon ilegal nan tribinal an 2023, men jijman an poko final. 03:26.121 --> 03:43.968 Anplis de sa, yo te akize m kòm kache dokiman an 2022, e mwen te genyen ka sa a tou. 03:43.968 --> 03:54.231 Pwokirè militè a te mande pou yo demote m epi limite libète m, men tribinal militè a te 03:54.231 --> 04:00.736 deklare m non koupab paske pa t gen okenn prèv krim. 04:00.736 --> 04:10.354 Nan dat 26 septanm 2024, ap gen yon lòt odyans sou kesyon sa a devan Tribinal Distri Militè a nan Vòsov. 04:10.354 --> 04:17.138 Nan mwa Oktòb 2012, yon gwoup sòlda, polisye ak gad fwontyè te fonde asosyasyon "Nou defann 04:17.138 --> 04:20.940 inifòm nan pou jenerasyon k ap vini yo" nan Polòy. 04:20.940 --> 04:25.840 Szymon Fijał ak Aleksander Siergiej se tou manm asosyasyon sa a. 04:25.840 --> 04:37.293 Depi kòmansman ane 2021, yo ap fè sa yo rele vaksen Covid yo nan fòs lame yo. 04:37.293 --> 04:45.185 Pa t gen ni yon lòd ofisyèl pou vaksinen ni yon lwa, paske sa t ap enkonstitisyonèl. 04:45.185 --> 04:52.830 An menm tan, mwen menm ak lòt kòmandan yo te oblije ogmante to vaksinasyon Covid-19 la. 04:52.830 --> 04:59.741 Tout mezi sa yo te ilegal, men malerezman yo te efikas. 04:59.741 --> 05:05.936 Ofisyèlman, mwens pase 60% nan popilasyon an nan Polòy te resevwa omwen yon dòz vaksen. 05:05.936 --> 05:13.160 Nou estime ke pousantaj sa a te plis pase 90% nan lame Polonè a. 05:13.160 --> 05:24.963 Anvan vaksinasyon an, chak sòlda te siyen yon fòm konsantman volontè pou pwosedi medikal la, menm si souvan kont volonte yo. 05:24.963 --> 05:33.700 Sa vle di ke pèsonn pa responsab pou efè negatif vaksen sa yo. 05:33.700 --> 05:49.019 Te gen trajedi, sòlda yo te tonbe malad e, nan ka ki pi grav, yo te vin andikape oswa yo te mouri. 05:49.019 --> 06:00.118 Epi yo menm ak fanmi yo pa t resevwa okenn èd siplemantè nan men lame a – paske lame a te kwè ke vaksen pa t gen 06:00.118 --> 06:10.680 anyen pou wè ak sèvis militè, menm si yo te di sòlda yo ke tout moun ki pa t vaksinen t ap dechaje an 2022. 06:10.680 --> 06:21.555 Se poutèt sa kèk nan ofisye an inifòm yo, ki pa t jwenn okenn èd nan men siperyè yo ak politisyen yo, deside pran zafè yo nan pwòp 06:21.555 --> 06:30.673 men yo epi, an konsiderasyon aksyon ilegal yo, kreye yon asosyasyon ki fonksyone legalman epi kolabore ak lòt 06:30.673 --> 06:37.070 kominote nan Polòy: avoka, vrè doktè, pwofesè ak lòt moun. 06:37.070 --> 06:48.990 Ansanm, nou te kanpe vaksen obligatwa an Polòy. Apre manifestasyon piblik ak yon odyans piblik, parlamentè yo 06:48.990 --> 06:55.355 te rejte pwojè lwa pou entwodui vaksen COVID obligatwa a! 06:55.355 --> 06:57.726 Kla-TV mande: 06:57.726 --> 07:01.964 Ki jan asosyasyon an deja gwo e ki objektif li yo? 07:01.964 --> 07:06.607 Byen, pa gen anpil nan asosyasyon nou an. 07:06.607 --> 07:15.552 Gen anviwon 300 nan nou ki nan inifòm, ki gen ladan sòlda, gad fwontyè, polisye, ponpye ak anpil lòt ankò. 07:15.552 --> 07:26.920 Men nou konnen ke lòt ofisye an inifòm yo admire nou e konte sou nou, men yo pè vin jwenn nou. 07:26.920 --> 07:40.820 Objektif nou se pou sòlda ak ofisye an inifòm ki soti nan tout peyi pwoteje nasyon yo ak jenerasyon kap vini nan konpatriyòt yo. 07:40.820 --> 07:48.578 Ke sòlda yo se sèlman garanti souverènte nasyon yo e yo pa deplwaye ilegalman pa otorite yo, kontrèman ak 07:48.578 --> 07:52.815 sèman fidelite yo bay nasyon an e kont pwòp sitwayen yo. 07:52.815 --> 08:05.694 Nou mande sa e n ap kontinye fè sa – pou aji an akò ak lalwa epi defann dwa moun. 08:07.735 --> 08:14.305 Nou pap lage kò nou bay mas isterik ke medya ak politisyen yo ap eseye kreye. 08:14.305 --> 08:18.456 Nou angaje nou pou lòd piblik. 08:18.456 --> 08:20.532 Kla-TV mande: 08:20.532 --> 08:25.660 Yon nouvo lwa resamman pèmèt sòlda Polonè yo itilize zam afe. 08:25.660 --> 08:33.163 An menm tan, lwa sa a di tou ke militè a ka deplwaye nan operasyon domestik menm nan tan lapè. 08:33.163 --> 08:36.116 Kisa ou panse? 08:38.296 --> 08:49.252 Premyeman, dwa pou itilize zam toujou te yon bon dwa e li pa bezwen amelyore. 08:49.252 --> 08:59.139 Nenpòt moun ki otorize pote zam ka itilize yo pou defans nesesè, e sèvis an inifòm gen dwa 08:59.139 --> 09:04.745 itilize yo pou defann inviolabilite fwontyè yo. 09:04.745 --> 09:11.172 Sèvi ak yon zam se tire sou yon lòt moun ak bal ki pèse. 09:11.172 --> 09:19.336 Malerezman, siperyè sòlda yo te vyole dwa sa a, yo pa t menm pèmèt yo sèvi ak zam yo pou tire kout avètisman. 09:19.336 --> 09:25.821 Sa a se yon vyolasyon dwa fondamantal pou lavi ki garanti pa Konvansyon Ewopeyen sou Dwa Moun. 09:25.821 --> 09:30.123 Nenpòt moun ki menase nan lavi li gen dwa defann tèt li. 09:30.123 --> 09:47.710 Nan Polòy, lalwa a estriktire konsa ke li menm enplike yon devwa pou defann tèt ou lè sa nesesè – pou pwoteje byen komen an. 09:47.710 --> 09:57.545 Youn nan sòlda k ap sèvi sou fwontyè a te touye pa sa yo rele refijye yo ak yon lans improvize. 09:57.545 --> 10:08.557 Mwen kwè trajedi sa a te fèt espre pou jwenn yon pretèks pou chanje lalwa a epi glise ladan l posiblite pou deplwaye 10:08.557 --> 10:15.943 sòlda pou operasyon militè sou teritwa Polòy la nan tan lapè. 10:17.905 --> 10:29.909 Posibilite pou otorite yo deplwaye lame Polonè a elaji, e kounye a Prezidan Repiblik Polòy la ka transfere 10:29.909 --> 10:36.503 nouvo pouvwa sa yo bay twoup OTAN ki estasyone nan Polòy. 10:36.503 --> 10:50.440 Gen yon nouvo lwa ki pèmèt twoup OTAN patisipe nan operasyon nan tan lapè si sekirite leta Polonè a menase, 10:50.440 --> 10:58.696 pa egzanp pou reprime ajitasyon sou teritwa Polòy la. 10:58.696 --> 11:12.314 An 2023, prezidan Polonè a te bay sòlda Etazini, Kanada, Ilann dinò ak Wayòm Ini a dwa pou yo itilize zam afe. 11:12.314 --> 11:17.660 Mwen ta ka bay de lòt egzanp sou sa k ap pase kounye a sou fwontyè a. 11:17.660 --> 11:23.580 Anpil sòlda te di yo ke yo dwe panse anvan yo itilize zam yo. 11:23.580 --> 11:29.160 Yo te anonse reentwodiksyon yon zòn tampon 200 mèt. 11:29.160 --> 11:37.040 Sòlda yo ap reyaji sèlman si moun ilegal parèt nan zòn sa a. 11:37.040 --> 11:43.840 Nan yon ijans, li pral posib pou itilize mwayen pou defann kont yon atak. 11:43.840 --> 11:48.832 Prensip "pwopòsyonalite" a envante. 11:48.832 --> 11:57.150 Sa vle di ke si yon sòlda wè yon moun k ap travèse fwontyè a ilegalman epi li remake ke moun sa a ap pote 11:57.150 --> 12:01.052 yon kouto, pa egzanp, li pa gen dwa sèvi ak zam li. 12:01.052 --> 12:08.428 Li ka itilize bajonèt li apre sa, paske se pou sa li gen yon bajonèt. Sa se betiz! 12:08.428 --> 12:14.480 Erezman, anpil sòlda pa bay sibòdone yo lòd pou yo suiv betiz sa a. 12:14.480 --> 12:22.401 Yon lòt ka: Tribinal la nan Bialystok te konfime reklamasyon yon nonm Afgan ki te tonbe pandan li 12:22.401 --> 12:26.640 t ap monte sou yon kloti epi li te kase pye li. 12:26.640 --> 12:35.416 Nan yon lopital Polonè, yo te mete pye li nan yon atèl, epi pita yo te retounen li nan Belarus. 12:35.416 --> 12:43.468 Lè li te pati pou Minsk, aktivis polonè yo te fè l konnen li te ka depoze yon pwosè kont retou 12:43.468 --> 12:48.260 li sou fwontyè a nan tribinal administratif la. 12:48.260 --> 12:57.300 Premye ka kalite sa a remonte nan lane 2023, lè twa Afgan te reklame PLN 240,000. 12:57.300 --> 13:13.460 Egzamen ka a ap trennen paske de nan "ilegal" yo kite Polòy epi otorite yon lòt peyi kote yo deja tabli yo pral poze yo kesyon. 13:13.460 --> 13:18.000 Nou defann peyi a e souvan nou antre nan pwoblèm. 13:18.000 --> 13:21.813 Olye de sa, y ap goumen pou konpansasyon. 13:21.813 --> 13:24.534 Kla-TV mande: 13:24.534 --> 13:30.280 Sòlda yo pini pou defann fwontyè peyi a e menm pou defann pwòp lavi yo, pandan moun ki 13:30.280 --> 13:34.219 travèse fwontyè a ilegalman yo rekonpanse pou sa. 13:34.219 --> 13:41.000 Èske evènman konsa ak distòsyon lwa a ta ka menm deklanche yon lagè? 13:44.627 --> 13:56.539 Nou kwè menas pou moun yo se pa sèlman lagè nou toujou sipoze pè a, men tou vyolasyon dwa moun ki klè 13:56.539 --> 14:05.017 ke otorite yo deplwaye sèvis an inifòm nan tan lapè. 14:05.017 --> 14:13.046 Toupatou nan sa yo rele mond oksidantal la, n ap fè fas ak yon sitiyasyon ki sanble ak sa 14:13.046 --> 14:17.323 kanpay vaksinasyon masif COVID-19 la te deklanche. 14:17.323 --> 14:26.329 Yo ap retire souverènte chak eta, e menm ap anpeche moun gen dwa pou yo viv, dwa sa a 14:26.329 --> 14:32.030 garanti pa dwa pou defann tèt yo kont yon menas. 14:32.030 --> 14:39.776 Nou te fè sèman pou defann nasyon an, pa pou swiv yon ajanda sipranasyonal. 14:39.776 --> 14:41.975 Kla-TV mande: 14:41.975 --> 14:48.553 Èske li tèlman enpòtan pou yo fè rezo entènasyonal akoz ajanda sipranasyonal sa a? 14:48.553 --> 15:00.416 Sa k rive a rive nou menm moun ki nan inifòm yo plis ou mwens toupatou, kèlkeswa inifòm nou mete oswa nan ki peyi nou sèvi. 15:00.416 --> 15:10.880 Mwen konnen ke an Almay, pa egzanp, yo te kondane sòlda sa yo a prizon paske yo pa t pran vaksen: 15:10.880 --> 15:21.296 Se te Jan Reiners, Alexander Bittner, ki te kondane pou sis mwa prizon e kounye a li an grèv grangou. 15:21.296 --> 15:30.500 Sòlda Woitalla, ki te ekspile nan lame a apre 20 ane, ak Daniel Futschik, ki te sispann. 15:30.500 --> 15:39.905 Li enpòtan pou nou ki nan inifòm konnen ke kèlkeswa peyi a... se fondamantalman menm bagay la toupatou! 15:39.905 --> 15:48.038 Gouvènman yo bezwen nou an inifòm pou entimide piblik la. 15:48.038 --> 15:53.700 San nou, yo pa ka fè anyen. Yo bezwen nou pou simaye laperèz. 15:53.700 --> 15:57.536 Nou se, pou nou di konsa, zèl ame yo. 15:57.536 --> 16:02.680 San nou, yo pap fè anyen! San sèvis yo, yo pa anyen. 16:02.680 --> 16:08.021 Si nou respekte lalwa, sosyete a ap an sekirite. 16:08.021 --> 16:17.344 Se poutèt sa li enpòtan pou yon etensèl nan yon peyi enspire moun nan yon lòt peyi pou yo sispann pè. 16:17.344 --> 16:24.348 Sispann pè! E mande sèlman yon sèl bagay: kite nou travay dapre lalwa. 16:24.348 --> 16:31.671 De sòlda Polonè yo fini pa adrese apèl sa a bay tout moun ki nan inifòm: 16:33.971 --> 16:45.251 Szymon Fijał: Sòlda ak lòt pèsonèl an inifòm soutni konstitisyon an epi sèvi nasyon yo, pa enterè moun ki nan pouvwa. 16:45.251 --> 16:53.834 Nou pap pèmèt yo vyole souverènte peyi nou ak dwa pou lavi konpatriyòt nou yo. 16:53.834 --> 17:00.352 Sa se obligasyon nou anvè jenerasyon ki pase ak jenerasyon k ap vini yo. 17:00.352 --> 17:03.366 Aleksander Siergiej: Apèl nou pou tout ofisyèl an inifòm: 17:03.366 --> 17:09.910 Nasyon an bezwen ou pou pwoteje lalwa. Politisyen yo bezwen ou pou kraze lalwa. 17:09.910 --> 17:18.096 Sonje kiyès ou te fè sèman pou sèvi! Nou pa mande ou pou pa swiv lòd yo. 17:18.096 --> 17:24.851 Ou dwe obeyi yo, men sèlman sa yo ki an akò ak lalwa. 18:06.780 --> 18:08.950 ------------------------------------------------------------------ ------------------------------------------------------ 18:08.950 --> 18:10.700 Szymon Fijał envite chak telespektatè pou patisipe aktivman nan pwosedi tribinal li yo. 18:10.700 --> 18:11.170 kit kòm yon faktè sosyal (pati), espektatè oswa medya: